Ολοκληρωμενη παρεμβαση για τους ανεργους

Ο Θόδωρος Δερμεντζόγλου, διευθυντής Κοινωνικών Προγραμμάτων και Διοίκησης στην Αναπτυξιακή Εταιρία Ροδόπης και ο Δημήτρης Αναστασόπουλος, υπεύθυνος Συμβουλευτικής Κοινωνικών Προγραμμάτων στην ΑΝΡΟ μίλησαν στην εκπομπή του «Ράδιο Παρατηρητής» «Βομβιστές Δυτικών Προαστίων» για το τμήμα κοινωνικών προγραμμάτων της εταιρίας.

Οι Τοπικές Πρωτοβουλίες Απασχόλησης του δήμου Κομοτηνής, τα Πολυδύναμα Συμβουλευτικά Κέντρα στον Κέχρο και την Οργάνη, τα προγράμματα «Βοήθεια στο σπίτι» που λειτουργούν στον Κέχρο, τους Αμαξάδες και την Οργάνη και βέβαια το Ολοκληρωμένο Πρόγραμμα Αντιμετώπισης των Προβλημάτων Ένταξης στην Αγορά Εργασίας των Παλιννοστούντων που έχει εγγράψει 670 άτομα εκ των οποίων τα 140 έχουν βρει δουλειά συνθέτουν το παρόν κοινωνικό προφίλ της Αναπτυξιακής.

Αποκεντρωμένες δομές

ΠτΘ: Σε πολλές χώρες της Ευρώπης, όπως στη Σουηδία για παράδειγμα, οι κοινωνικές δομές στήριξης αναπτύσσονται σε τοπικό επίπεδο είτε με την αρωγή της τοπικής αυτοδιοίκησης είτε της περιφέρειας, δηλαδή λειτουργεί ένα πλήρως αποκεντρωμένο σύστημα που επιτρέπει την καλύτερη διαχείριση ενός προγράμματος, αλλά και το να σταθεί αρωγός αυτή η δομή σε ομάδες πληθυσμού που την έχουν ανάγκη. Ως δομή η Αναπτυξιακή είναι πολυδιάστατη και πολυθεματική και μία από αυτές τις δράσεις αφορά και στην εργασία.

Θ.Δ.: Το κοινωνικό τμήμα της Αναπτυξιακής εκπονεί διάφορα προγράμματα προϋπολογισμού 3,5 εκατ. ευρώ συνολικά.

Αυτά που «τρέχουν» αυτή την περίοδο είναι οι Τοπικές Πρωτοβουλίες Απασχόλησης του Δήμου Κομοτηνής, όπου η Αναπτυξιακή συμμετέχει με διάφορες δράσεις, τα Πολυδύναμα Συμβουλευτικά Κέντρα στον Κέχρο και την Οργάνη που λειτουργούν εδώ και 1,5 μήνα, τα προγράμματα «Βοήθεια στο σπίτι» που λειτουργούν στον Κέχρο, τους Αμαξάδες και την Οργάνη. Υλοποιούμε τα συγκεκριμένα γιατί οι κοινότητες δεν είχαν τη δυνατότητα να τα ενεργοποιήσουν.

Το Ολοκληρωμένο Πρόγραμμα Αντιμετώπισης των Προβλημάτων Ένταξης στην Αγορά Εργασίας των Παλιννοστούντων (το ΟΠΑΠ) θεωρούμε ότι είναι μια πολύ καλή πρακτική σε τοπικό επίπεδο.

670 εγγεγραμμένοι στο ΟΠΑΠ

Δ.Α.: Δημιουργήσαμε μια δομή η οποία στηρίζεται στη συμβουλευτική διαδικασία για τους ανέργους. Συμβουλευτική σημαίνει να μπαίνεις σε μια ολοκληρωμένη συζήτηση επί της ανεργίας και να βρίσκεις λύσεις και διεξόδους εκεί που πιστεύεις ότι δεν υπάρχουν. Στηριζόμαστε σε μεγάλο βαθμό με τις δεξιότητες των ανθρώπων, γιατί τα πτυχία είναι μεν σημαντικά αλλά το κυριότερο είναι η αύξηση της αυτοπεποίθησης των ανέργων, γιατί όλοι οι άνεργοι αντιμετωπίζουν μεγάλο πρόβλημα αυτοπεποίθησης το οποίο επηρεάζει όλη τους τη ζωή.

Στο ΟΠΑΠ είναι εγγεγραμμένα 670 άτομα που έχουν περάσει από συμβουλευτική διαδικασία, οι οποίοι δεν είναι μόνο παλιννοστούντες ή μόνο δημότες του δήμου Κομοτηνής αλλά προέρχονται και από άλλους δήμους. Τούς ενημερώνουμε για όλες τις θέσεις εργασίας που δημοσιεύονται στον τύπο, για όσες πληροφορούμαστε από τηλεφωνήματα των εργοδοτών που ζητούν άτομα να καλύψουν κάποια θέση, όπως και για τις θέσεις που προκύπτουν από τον ΟΑΕΔ.

Διαρκώς αφυπνίζουμε τους ανέργους, επικοινωνούμε μαζί τους και τούς κρατάμε σε μια διαδικασία διεκδίκησης μιας θέσης εργασίας. Προϋπόθεση αποτελεί η επιθυμία του ατόμου ν’ αναζητήσει μια θέση εργασίας.

ΠτΘ: Έχετε συγκεντρώσει στοιχεία για το πόσα άτομα προσέγγισαν θέσεις που τούς έχετε προτείνει και ποιοι από αυτούς είχαν θετικά αποτελέσματα έστω και για μερική ή μικρής διάρκειας απασχόληση; Το ζητούμενο εξάλλου δεν είναι να βρει ένας άνεργος μια μόνιμη θέση αλλά να ξεκινήσει να δουλεύει και ν’ ανακτήσει και τη χαμένη του αυτοπεποίθηση.

Δ.Α.: Θα πρέπει να λέμε πάντα την αλήθεια στον άνεργο ότι δεν υπάρχουν μόνιμες θέσεις εργασίας. Όποιος μιλάει για μόνιμες θέσεις είναι εκτός πραγματικότητας.

Θ.Δ.: Θα πρέπει να διευκρινίσουμε ότι το συγκεκριμένο πρόγραμμα είναι του Δήμου Κομοτηνής και η Αναπτυξιακή το υλοποίησε μέσω προγραμματικής σύμβασης. Κατά την άποψή μου, το πρόγραμμα είχε αποτελέσματα επειδή στηρίχτηκε στο στελεχιακό του δυναμικό, δηλαδή οι άνθρωποι που ήταν επιφορτισμένοι με τη συμβουλευτική ασχολήθηκαν με τη συμβουλευτική και όχι με κάποια διοικητικά θέματα.

Προσπαθήσαμε να «παντρέψουμε» την ανεργία με την τοπική αγορά εργασίας. Προσεγγίσαμε τους ιδιώτες που είχαν τη διάθεση να προσλάβουν ανέργους από τη συγκεκριμένη ομάδα.

ΠτΘ: Στραφήκατε και σε προγράμματα του ΟΑΕΔ;

Θ.Δ.: Τα προγράμματα του ΟΑΕΔ δεν συμπεριλαμβάνονται στο πρόγραμμα, το οποίο δεν υποσχέθηκε σεμινάρια ή θέσεις εργασίας μέσω του ΟΑΕΔ, λειτούργησε χωρίς καμία από τις γνωστές «βοήθειες».

Ανάγκη επιχειρηματικού πλάνου

Δ.Α.: Υπάρχει η δυνατότητα κάποιος άνεργος να ενταχθεί στο πρόγραμμα του ΟΑΕΔ «Νέοι ελεύθεροι επαγγελματίες» και να λάβει 10.000 ευρώ για ν’ αναπτύξει δική του δραστηριότητα βάζοντας και τη δική του συμμετοχή. Είναι γεγονός ότι τα τελευταία 10 χρόνια οι περισσότερες από τις επιχειρήσεις που έχουν ανοίξει μ’ αυτόν τον τρόπο έχουν κλείσει, γιατί δεν έχει προηγηθεί επιχειρηματικό πλάνο, ούτε οικονομικές προβλέψεις, όπως τούς μεταφέρουμε στη συμβουλευτική. Αυτό που μεταφέρουμε στους ανέργους είναι ότι το πρόβλημα της ανεργίας δεν είναι θέμα χρημάτων αλλά οργάνωσης, αυτοπεποίθησης και γνώσης του τομέα όπου σκοπεύουν να δραστηριοποιηθούν. Τούς ζητάμε να προσεγγίζουν το γραφείο και να τους ενημερώνουμε πάνω στα θέματα που γνωρίζουμε. Το τηλέφωνο επικοινωνίας είναι το 2531083173 και το γραφείο βρίσκεται στο ΚΕΠ του δήμου Κομοτηνής, στην πλατεία Ειρήνης.

Για να μιλήσουμε στη γλώσσα των αριθμών παρακολουθούμε 670 καταγεγραμμένους ανέργους, εκ των οποίων οι 140 έχουν μπει σε κάποια θέση εργασίας.

ΠτΘ: Υπάρχουν άτομα που στερούνται βασικής κατάρτισης, δηλαδή δεν γνωρίζουν καλά ελληνικά, δεν ξέρουν ν’ ανοίξουν τον υπολογιστή, να βγάλουν φωτοτυπίες ή ν’ απαντήσουν στο τηλέφωνο. Τι κάνετε σε παρόμοιες περιπτώσεις;

Δ.Α.: Στο μέτρο του δυνατού συνεργαζόμαστε μαζί τους και τους ενημερώνουμε. Για παράδειγμα υπάρχουν τα Κέντρα Εκπαίδευσης Ενηλίκων όπου γίνεται εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας και με τα οποία έχουμε συνεργαστεί κατά καιρούς. Έχουμε συνεργαστεί με τους συμβούλους του ΟΑΕΔ κι έχουμε στείλει άτομα σε σεμινάρια και διαπιστώνουμε ότι με το χρόνο μαθαίνουν να γράφουν, να συμπληρώνουν μια αίτηση στον ΑΣΕΠ ή σε κάποια ιδιωτική δουλειά.

Τα αποτελέσματα από το πρόγραμμα έχουν αρχίσει να φαίνονται μετά από δυο χρόνια συντονισμένης δουλειάς που θέτει μικρούς και συγκεκριμένους στόχους. Πιστεύω ότι η τοπική κοινωνία έχει αγκαλιάσει το πρόγραμμα, όπως αποτυπώνεται από την προσέλευση του κόσμου και τη σχέση εμπιστοσύνης που δημιουργείται με το γραφείο μας.

ΠτΘ: Κρατάτε επαφή, επομένως με τους ανέργους;

Θ.Δ.: Ναι κι αυτό είναι καλό για τον κοινωνικό επιστήμονα, αλλά κι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που μπορεί να έχει η προσωπική σχέση με τον ωφελούμενο.

ΠτΘ: Έχει λεχθεί ότι τα χρήματα που δίνονται για την ενσωμάτωση των ανέργων στην αγορά εργασίας ή για ν’ ανοίξουν δική τους επιχείρηση αν δίνονταν σε κάποιο επαγγελματία θα είχε λυθεί το πρόβλημα της ανεργίας. Προσωπικά μού θυμίζει την κινέζικη παροιμία που λέει ότι «αν δώσεις σ’ έναν άνθρωπο ένα ψάρι τον ταΐζεις μια μέρα, αν του μάθεις να ψαρεύει τον ταΐζεις για μια ζωή». Τι πιστεύετε;

Δ.Α.: Συμφωνώ μαζί σας. Είναι ένα μοντέλο που έχει αποτύχει σε όποια χώρα έχει εφαρμοστεί. Αν το άτομο δεν συνειδητοποιήσει για ποιο λόγο, για παράδειγμα, θέλει να διευρύνει την επιχείρησή του και ποιοι είναι οι στόχοι του δεν είναι λύση το να του δώσεις ένα εργαζόμενο για ένα χρόνο να εργαστεί και 10.000 ευρώ. Τι θα κάνουμε, ανακύκλωση ανέργων; Από την ανεργία γίνεται πλέον λόγος για απασχολησιμότητα.

ΠτΘ: Στην Ελλάδα δεν ξεπερνιέται η νοοτροπία του δημοσίου και πολλοί άνεργοι ονειρεύονται διαρκώς το δημόσιο.

Θ.Δ.: Στην Ελλάδα ο επιχειρηματίας θεωρείται λίγο ή πολύ κλέφτης. Είναι μια νοοτροπία που ίσχυε από παλιά και ισχύει ακόμη.

ΠτΘ: Γιατί υπάρχουν και πολλά παραδείγματα.

Θ.Δ.: Υπάρχουν πολλά παραδείγματα γιατί σαν κοινωνία δεν επιχειρούμε να προωθήσουμε τις καλές πρακτικές, αλλά δείχνουμε τις κακές.

Η κοινωνία της γνώσης

Δ.Α.: Το δια ταύτα είναι η κοινωνία της γνώσης. Έχουμε μείνει πίσω στην κοινωνία της γνώσης. Δε στοχεύουμε να καταρτίσουμε τους ανθρώπους σε χώρους που θα έχουν επαγγελματική αποκατάσταση, μακροπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα, απλά μερικές φορές διαχειριζόμαστε κάποια κονδύλια που υπάρχουν για την κατάρτιση, όπως είναι τα σεμινάρια, τα οποία είναι άσχετα με το να βοηθήσουν έναν άνεργο ν’ αποκτήσει ένα επιπλέον προσόν.

Αντίθετα, από την πλευρά μας, με τις Τοπικές Πρωτοβουλίες Απασχόλησης κάνουμε μια στοχευμένη προσπάθεια λέγοντας ότι υπάρχουν τρεις τομείς που μπορούν να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας, το περιβάλλον, ο πολιτισμός και οι νέες τεχνολογίες. Παίρνουμε στοχευμένα ανέργους που έχουν καταρτιστεί σ’ αυτούς τους τομείς και πιστεύουμε ότι θα έχουμε πολύ θετικά αποτελέσματα όπως είναι για παράδειγμα οι κοινωνικές επιχειρήσεις, οι οποίες δεν συζητούνται καν στην Ελλάδα, ενώ το 20% των εργαζομένων στην Ευρωπαϊκή Ένωση δουλεύουν σε κοινωνικές επιχειρήσεις.

ΠτΘ: Υπάρχει κάποιο ευρωπαϊκό μοντέλο ένταξης ανέργων στην αγορά εργασίας ή κατάρτισης το οποίο θα μπορούσε να προσαρμοστεί, να «μεταφερθεί» στην περιοχή, ή να δανειστούμε κάποιες καλές πρακτικές και στοιχεία του και να προσπαθήσουμε να το διαμορφώσουμε με στόχο να έχει καλά αποτελέσματα για το νομό;

Θ.Δ.: Πιστεύω ότι μπορούμε να πάρουμε στοιχεία, αλλά μ’ αρέσει να επιμένω ελληνικά. Έχουμε ένα πρόγραμμα που έδωσε αποτελέσματα, αλλά μπορεί το ίδιο να εφαρμοστεί αλλού;

Θα δώσω ένα παράδειγμα: το συγκεκριμένο πρόγραμμα προώθησε 140 άτομα στην αγορά εργασίας και κόστισε 200.000 ευρώ. Το ίδιο πρόγραμμα που έχει σαν στόχο να προωθήσει 120 άτομα στην αγορά εργασίας (Οι Τοπικές Πρωτοβουλίες Απασχόλησης του Δήμου Κομοτηνής) κοστίζει 1.400.000 ευρώ.

ΠτΘ: Το ερώτημα που τίθεται είναι «γιατί».

Θ.Δ.: Είναι η λεγόμενη ολοκληρωμένη προσέγγιση όσον αφορά στα κοινωνικά προγράμματα. Περιλαμβάνει κατάρτιση, δράσεις του ΟΑΕΔ, τη συμμετοχή πολλών φορέων που μπορούν, θεωρητικά τουλάχιστον, ν’ αφυπνίσουν την τοπική κοινωνία.

Δύο διαφορετικοί προϋπολογισμοί, δύο ποσά, με αποτελέσματα που δεν μπορώ να πω αν είναι συγκρίσιμα ή όχι.

Δ.Α.: Θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι η ανεργία ήρθε για να μείνει και η ανεργία θα αυξάνεται. Όσο κι αν οι αριθμοί δείχνουν μείωση αντιλαμβανόμαστε ότι η ανεργία αυξάνεται με τη μορφή της υποαπασχόλησης, της έλλειψης ασφαλιστικών δικαιωμάτων για τον περισσότερο κόσμο, με τη μορφή της αυτοαπασχόλησης. Ρίχνουμε την ευθύνη στον κόσμο γιατί δεν υπάρχουν θέσεις εργασίας.

ΠτΘ: Σας ευχαριστώ θερμά για την παρουσία σας στο στούντιο και θα δώσουμε ένα ραντεβού «προσεχώς» για να δούμε τα αποτελέσματα των προγραμμάτων.

Δ.Α., Θ.Δ.: Σας ευχαριστούμε.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.