Ολλανδοι επιστημονες περπατουν την παλια Εγνατια Οδο

Ένας από τους μεγαλύτερους στρατιωτικούς και εμπορικούς δρόμους του αρχαίου κόσμου, η Εγνατία Οδός, της οποίας η ιστορία ξεχάστηκε στο διάβα των αιώνων έρχεται ξανά στο προσκήνιο. Ολλανδοί επιστήμονες μέλη τους Ιδρύματος Via Egnatia Foundation έχουν ξεκινήσει εδώ και λίγα χρόνια μια προσπάθεια ανάδειξης της παλιάς Εγνατίας Οδού. Στο πλαίσιο αυτό βρέθηκαν στην περιοχή μας και περπάτησαν το τμήμα της Οδού μεταξύ Μέστης και Κομάρων, αλλά και τα πεδινά τμήματα στο Νομό Έβρου και ξεναγήθηκαν από την αρχαιολόγο Πολυξένη Τσατσοπούλου, υπεύθυνη του αρχαιολογικού έργου της Ζώνης Μεσημβρίας και της Εγνατίας Οδού, χάρη στις προσπάθειες της οποίας σήμερα στην περιοχή μας απολαμβάνουμε το καλύτερο σωζόμενο κομμάτι της Εγνατίας Οδού στην Ελλάδα.

Οι Ολλανδοί επιστήμονες βρέθηκαν στην πόλη μας την Τετάρτη, όπου το απόγευμα στην πλατεία της Κομοτηνής πραγματοποίησαν εργαστήρι που προσείλωσε το ενδιαφέρον των κατοίκων και κυρίως των νέων ανθρώπων. Σε ένα τεράστιο πανώ, όπου παιδιά της κάθε περιοχής που έχουν περάσει έχουν ζωγραφίσει, προστέθηκαν και οι ζωγραφιές των παιδιών της πόλης μας, με αποτέλεσμα από τα τριάντα μέτρα που ήταν το πανώ να φθάσει τα τριάντα πέντε. Στόχος τους το πανώ να αναρτηθεί στην Κωντσταντινούπολη που είναι και το τέλος του ταξιδιού τους.

Την επόμενη ημέρα Πέμπτη οι Ολλανδοί μέλη του Καραβανιού για την Εγνατία Οδό ξεναγήθηκαν στους χώρους της Εγνατίας Οδού από την Μέστη μέχρι τα Κόμαρα, αλλά και στα πεδινά τμήματα της Εγνατίας στο Νομό Έβρου όπως και στον αρχαιολογικό χώρο της Ζώνης – Μεσημβρίας.

Μαριέττα Βαν Άττεκουμ, «Η Εγνατία Οδός είναι ένα σύμβολο επαφής των ανθρώπων πριν τα εθνικά κράτη»

Όπως ενημερώνει η κ. Μαριέττα Βαν Άττεκουμ, υπεύθυνη της ομάδας, τα περισσότερα μέλη της ομάδας πριν τριάντα πέντε χρόνια περίπου σπούδασαν νεοελληνική φιλολογία ή ανθρωπολογία. «Είμαστε φιλέλληνες, αγαπάμε τα Βαλκάνια γενικότερα. Έχουμε διαβάσει πολλά για την χώρα σας, έχουμε ταξιδέψει σε πολλά μέρη της και την έχουμε περπατήσει. Πριν πέντε χρόνια κατά τύχη βρεθήκαμε στην Αλβανία μια ομάδα φίλων. Χάσαμε το καράβι για την Ηγουμενίτσα και επειδή είχαμε μια μέρα ελεύθερη αποφασίσαμε να πάμε Αλβανία. Μας έκανε μεγάλη εντύπωση η κατάσταση, κατ’ αρχήν η φτώχεια αλλά και η φιλοξενία τους. Να τονίσω ότι επισκεφτήκαμε την Νότιο Αλβανία και εκεί όλοι ως γνωστόν μιλάνε ελληνικά. Έτσι μπορέσαμε να συνεννοηθούμε. Οι άνθρωποι δεν είχαν δει τουρίστα ποτέ στην ζωή τους και για εμάς ήταν σαν να είμαστε πάλι στην Ελλάδα πριν τριάντα χρόνια, γιατί η ζωή στην Αλβανία ήταν όπως τότε ήταν στην Ελλάδα. Φτώχεια αλλά και καλοί άνθρωποι. Είδαμε αρχαιότητες και πολιτιστικά μνημεία. Αυτά όλα μας έκαναν εντύπωση. Είμαι ψυχοθεραπεύτρια και είμαι πολύ ευαίσθητη απέναντι στους ανθρώπους οι οποίοι είχαν ζήσει μια ταραγμένη ζωή εξαιτίας των πολιτικών της χώρας. Όλοι ήταν τραυματισμένοι και είχαν μια λαχτάρα για ανθρώπινη επαφή με όλο τον κόσμο. Αυτό για μένα ήταν αυτονόητο. Σκέφτηκα τι μπορώ να κάνω για αυτούς τους ανθρώπους που ζουν σε μια τέτοια κατάσταση με πολλές ελλείψεις, δεν είχαν ηλεκτρικό, τίποτα δεν δουλεύει, όλοι όσοι μπορούν να δουλέψουν βρίσκονται στο εξωτερικό. Μου θύμιζε τις υπανάπτυκτες χώρες της Αφρικής. Αποφασίσαμε έτσι τον επόμενο χρόνο να πάμε στην Αλβανία και να καθίσουμε τρεις εβδομάδες».

Ανακαλύψαμε την Εγνατία Οδό ξαφνικά

«Πραγματικά τον επόμενο χρόνο μια ομάδα φίλων βρεθήκαμε στην Αλβανία και ξεκινήσαμε τις συζητήσεις με διάφορους ανθρώπους ακόμη και Αλβανούς. Ξαφνικά ανακαλύψαμε την αρχαία Εγνατία Οδό. Η Αλβανία έχει τα καλύτερα σωζόμενα κομμάτια. Διαβάσαμε για την ιστορία της Εγνατίας, μάθαμε ότι ένωνε την Ανατολή με την Δύση, την Ρώμη με την Κωνσταντινούπολη. Αμέσως ένοιωσα ότι η Εγνατία οδός ήταν ένα σημαντικό σύμβολο, σύμβολο επαφής των ανθρώπων των αρχαίων χρόνων πριν από τον εθνικισμό, πριν να δημιουργηθούν τα εθνικά κράτη, γιατί τόσο στην Ρωμαϊκή και Βυζαντινή αυτοκρατορία όσο και στην Οθωμανική αυτοκρατορία δεν υπήρχαν σύνορα. Μετά περπατούσα στην Εγνατία Οδό της Αλβανίας ακόμη και με γαϊδούρια και νόμιζα ότι ταξίδευα σε ένα καραβάνι όπως παλιά ταξίδευαν στην οδό. Σκέφτηκα ότι ήταν θαυμάσια ιδέα να δημιουργήσουμε ένα καραβάνι. Εξάλλου μας αρέσει και να περπατάμε. Το συζήτησα με τους φίλους μου και το θεώρησαν καταπληκτική ιδέα. Πήρα θάρρος και τηλεφώνησα τον Μάξ Φαν Τερστόν, και μου είπε να προχωρήσουμε στην ιδέα μας και ότι θα μας υποστηρίξει. Δεν μπορούσα να κάνω πίσω. Έτσι ξεκινήσαμε την οργάνωση. Θέλουμε να κάνουμε διεθνή μονοπάτι την παλιά Εγνατία Οδό, ώστε να ξαναζωντανέψει και να δώσει ζωή στα χωριά. Ειδικά από τις φτωχές περιοχές που περνά έχει και οικονομική σημασία».

Το πρώτο συνέδριο στο Μοναστήρι της ΠΓΔΜ

Στην αρχή αποφάσισαν να δημιουργήσουν μια βάση και έτσι πραγματοποίησαν συνέδριο με εισηγητές διακεκριμένους αρχαιολόγους και ανθρωπολόγους και καλλιτέχνες από όλες τις χώρες που περνά η Εγνατία, δηλαδή την Αλβανία, την ΠΓΜΔ, την Ελλάδα, την Τουρκία και την Βουλγαρία, «για ιστορικούς καθαρά λόγους, γιατί και η Βουλγαρία χρησιμοποιούσε αυτόν τον δρόμο. Αυτό έγινε πέρσι το Φλεβάρη στο Μοναστήρι της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας. Οι επιστήμονες ήταν από όλες τα κράτη των Βαλκανίων και για πρώτη φορά επιστήμονες, όπως η κ. Τσατσοπούλου που ασχολούνται με το θέμα, συναντήθηκαν σε μια τέτοια διοργάνωση. Το συνέδριο είχε την στήριξη της Ολλανδικής πρεσβείας. Οι ογδόντα επιστήμονες έχουν από πίσω ένα δίκτυο με αποτέλεσμα πολύ γρήγορα να εξελιχθεί η υπόθεση. Έτσι δημιουργήσαμε ομάδες, όπως επιστημονικές για έρευνα που ασχολούνται με την ιστορία της Εγνατίας αλλά και την μετανάστευση που ακολουθεί την οδό, την μουσική και άλλες ομάδες που ασχολούνται με τα τετριμμένα. Από αυτό το συνέδριο προέκυψε και ένα βιβλίο».

Το Καραβάνι για την Εγνατία Οδό

Δύο μήνες μετά ξεκίνησε και το Καραβάνι για την Εγνατία Οδό, «γιατί θέλαμε το όλο εγχείρημα να μην αφορά μόνο επιστήμονες και να μην περικλείεται σε ιδέες αλλά να έχει και πράξη για να το νοιώθει ο καθένας. Ήθελα λοιπόν να κάνω μόνη μου κάθε βήμα στην Εγνατία για να τα δω όλα, να δω τα προβλήματα και τα τεχνικά, αλλά και να πάρουμε συνεντεύξεις από ανθρώπους για το βιβλίο που θα κάνουμε σαν οδηγό για τον δρόμο. Αυτό είναι και διαφήμιση. Έτσι ξεκινήσαμε και περάσαμε όμορφα. Πέρσι περπατήσαμε την Εγνατία στην Αλβανία με γαϊδούρια και την ΠΓΔΜ είκοσι πέντε άνθρωποι, οι μισοί είχαν κάποια ηλικία και οι άλλοι μισοί φοιτητές. Και το γεγονός ότι αυτό έγινε με γαϊδούρια έχει την σημασία του, γιατί μια τέτοια ομάδα ανθρώπων που δεν γνωρίζονται μεταξύ τους τα ζώα τους ενώνουν. Περάσαμε πάρα πολύ ωραία. Τώρα συνεχίζουμε το Καραβάνι».

Η Κωνσταντινούπολη το τέλος του Καραβανιού

Φέτος ξεκίνησαν το Μάη από την Κορυτσά και συγκεκριμένα από την Κρυσταλλοπηγή, ένα από τα δύο παρακλάδια της Εγνατίας που ενώνονται στην Φλώρινα, «από τη Φλώρινα πήγαμε Έδεσσα και τέλος Θεσσαλονίκη. Γυρίσαμε Ολλανδία γιατί έπρεπε να δουλέψουμε και τώρα ξεκινήσαμε από Θεσσαλονίκη και θα φθάσουμε Κωνσταντινούπολη. Θα κάνουμε κάποια κομμάτια με λεωφορείο ή αυτοκίνητο γιατί έχει και κομμάτια που δεν έχουν τόσο ενδιαφέρον».

Η Εγνατία Οδός Μέστης Κόμαρα έχει πολύ ενδιαφέρον

Η κ. Μαριέττα Βαν Άττεκουμ πέρσι με τον σύζυγό της περπάτησαν το κομμάτι της Μέστης – Κόμαρα. «Είναι πάρα πολύ όμορφο κομμάτι είναι το ωραιότερο κομμάτι στην Ελλάδα και αν δεν υπήρχε η κ. Τσατσοπούλου δεν θα υπήρχε τίποτα. Τα περισσότερα κομμάτια, έχουν καταστραφεί και αυτό είναι πάρα πολύ ωραίο και ελπίζω πραγματικά να έρθουν πολλοί να το δουν. Έχει πολύ ενδιαφέρον».

Συνέδριο στη Θεσσαλονίκη με τίτλο «Ο μύθος του άλλου»

Σήμερα τα μέλη του Ιδρύματος σε όλες τις χώρες είναι πάνω από διακόσια. Του χρόνου θα κάνουν σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας ένα νέο συνέδριο στην Θεσσαλονίκη με θέμα «Ο μύθος για τον άλλον». «Αυτό που θέλουμε βασικά είναι να δείξουμε ότι η Εγνατία Οδός είναι ένας δρόμος επαφής μεταξύ των κατοίκων των Βαλκανίων. Θέλουμε βασικά να υποστηρίξουμε την ανταλλαγή μεταξύ των πολιτών των χωρών αυτών. Είναι μια ανθρώπινη προσπάθεια. Είναι πολύ περισσότερα αυτά που μας ενώνουν παρά αυτά που μας χωρίζουν. Θέλουμε να πείσουμε ότι η Εγνατία μπορεί να γίνει πάλι μια οδός για ανταλλαγή ιδεών μεταξύ των λαών».

Ίδρυμα Via Egnatia Foundation

Το Ίδρυμα Via Egnatia Foundation δημιουργήθηκε το 2007 με σκοπό να δώσει νέα πνοή στην παλιά οδό. Το Ίδρυμα βλέπει την Εγνατία σαν ένα θησαυρό που θα πρέπει να προστατευτεί με συντονισμένες δράσεις από την Αλβανία, την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, την Ελλάδα, την Βουλγαρία και την Τουρκία. Θέλει δε να υψώσει την Εγνατία σε σύμβολο ενότητας και να την μετατρέψει σε διεθνές μονοπάτι που θα λειτουργήσει ως γέφυρα μεταξύ ανθρώπων που ζουν κατά μήκος της. Όλες οι δραστηριότητες του Ιδρύματος έχουν σκοπό να συμβάλλουν στην ενίσχυση των οικονομικών και κοινωνικών επαφών, στην οικονομική ανάπτυξη των περιοχών της και εντέλει στην δημιουργία κλίματος φιλίας και ειρήνης.

Το Ίδρυμα πραγματοποιεί κοινή επιστημονική έρευνα. Μέχρι σήμερα οι επαφές των ερευνητών της Εγνατίας σε διάφορες χώρες ήταν ελάχιστες. Το Ίδρυμα σπάει αυτήν την απομόνωση με διεθνείς επιστημονικές συναντήσεις. Έτσι δημιουργούνται οι προοπτικές να διαμορφωθεί μια κοινή ματιά στην ιστορία και να περιοριστούν οι εθνικιστικές τάσεις στην αρχαιολογία και ιστοριογραφία των Βαλκανίων.

Στόχος η Εγνατία να γίνει διεθνής οδός

Στόχος των μελών του Ιδρύματος Via Egnatia Foundation η Εγνατία Οδός να γίνει διεθνές μονοπάτι. Έτσι στη διάρκεια του Καραβανιού 2009-2010 πεζοπόροι εθελοντές θα διερευνήσουν και θα χαρτογραφήσουν το δρομολόγιο. Εάν επιλυθούν ορισμένα προβλήματα σε συγκεκριμένα σημεία και θα υπάρξει σήμανση παντού, η πεζοπορία κατά μήκος της Εγνατίας θα μετατραπεί σε μια αξέχαστη εμπειρία. Το διεθνές μονοπάτι θα συμβάλλει επίσης στην βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής, προσφέροντας την δυνατότητα στους κατοίκους με μικροπιστώσεις να ανοίξουν ενοικιαζόμενα δωμάτια, και σταθμούς για την αλλαγή γαϊδουριών και αλόγων.

Πλήρες φωτογραφικό υλικό στην ενότητα ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΑΖ

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.