«Οιδιπους τυραννος»

Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα η περιπέτεια του Οιδίποδα συναρπάζει το κοινό που σπεύδει να παρακολουθήσει παραστάσεις των αρχαίων τραγικών. Άλλοι παρακολουθούν τις ερμηνείες των ηθοποιών, άλλοι τις προσεγγίσεις του εκάστοτε σκηνοθέτη, αλλά το γεγονός ότι τα αρχαία κείμενα επανέρχονται κάθε χρόνο αποδεικνύει ότι συνεχίζουν να συναρπάζουν το κοινό. Σε αυτό συνηγορούν δύο από τους πρωταγωνιστές της παράστασης «Οιδίπους Τύραννος». Ο Αιμίλιος Χειλάκης στο ρόλο του Οιδίποδα και ο Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης σε τρεις ρόλους, του Τειρεσία, της Ιοκάστης και του γέρου βοσκού, έρχονται απόψε να μας πουν την ιστορία του Οιδίποδα με τον δικό τους τρόπο, κάτω από τη σκηνοθετική μπαγκέτα του λιθουανού σκηνοθέτη Τσέζαρις Γκραουζίνις.

Αιμίλιος Χειλάκης, ηθοποιός: «Σήμερα αντιμετωπίζουμε οικονομικό και πνευματικό λοιμό και πρέπει να μείνουμε όρθιοι»

ΠτΘ: κ. Χειλάκη, πέρσι το καλοκαίρι σας είδαμε στον Άμλετ, φέτος έρχεστε στην πόλη μας με την τραγωδία «Οιδίπους τύραννος». Κάθε χρόνο φαίνεται να βάζετε όλο και υψηλότερους στόχους…
Α.Μ.: Η χαρά του επαγγελματία είναι να πηγαίνει κάθε φορά λίγο παραπέρα. Η χαρά δε του ηθοποιού είναι να παίξει κάποιους ρόλους, όπως ο Άμλετ ή ο Οιδίποδας. Όταν λοιπόν συνδυάζεις το επαγγελματισμό με την χαρά του παιχνιδιού ο πήχης ανεβαίνει από μόνος του.

ΠτΘ: Πόσο εύκολα, σήμερα, σε περίοδο κρίσης μπορεί κανείς να ανεβάσει τον πήχη;
Α.Μ.: Όταν κανείς είναι συνεπής με τα λεγόμενά του μπορεί. Όταν λοιπόν λέμε ότι κάνουμε θέατρο για τον κόσμο, πρέπει να φανούμε συνεπείς και να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να έρθει ο κόσμος στο θέατρο, κατεβάζοντας κατ’ αρχήν την τιμή του εισιτηρίου, χωρίς ωστόσο να κάνουμε εκπτώσεις στο κομμάτι της καλλιτεχνικής δημιουργίας και να επισκεπτόμαστε πόλεις που δείχνουν ότι επιθυμούν να βλέπουν θέατρο, η Κομοτηνή είναι μια από αυτές.

ΠτΘ: Ο Σοφοκλής μέσα από το έργο τονίζει την ύπαρξη του πεπρωμένου και πως οι ήρωες δεν μπορούν να ξεφύγουν από αυτό, αλλά δέχονται τα χτυπήματα της μοίρας με αξιοπρέπεια. Είναι επιβεβλημένη η υπακοή στο πεπρωμένο; Ή είναι απαραίτητη η υπέρβαση του πεπρωμένου ώστε να επέλθει και η αλλαγή;
Α.Μ.: Είναι σοφή η διακήρυξη της υπακοής στο πεπρωμένο, κατ’ αρχήν γιατί δέχεσαι ότι είσαι θνητός. Η μοίρα μας είναι ο θάνατος το ερώτημα όμως είναι αν υπάρχει ζωή πριν από τον θάνατο, όπως πολύ εύγλωττα ρωτά ένας τοίχος στα Εξάρχεια. Η παράσταση μας δίνει την απάντηση στην ερώτηση λέγοντας πως υπάρχει ζωή και είναι πάντα όρθια και με αξιοπρέπεια. Ο Οιδίποδας μένει όρθιος και με αξιοπρέπεια απέναντι στα χτυπήματα του λοιμού. Κι εμείς ζούμε σήμερα σε μια εποχή που αντιμετωπίζουμε και οικονομικό και πνευματικό λοιμό και μέσα από το έργο λέμε ότι πρέπει να μείνουμε όρθιοι.

ΠτΘ: Αυτό πρέπει να είναι το μήνυμα της εποχής; Να μείνουμε κατ’ αρχήν όρθιοι και μετά να αλλάξουμε; Ή πρέπει να τα κάνουμε όλα μαζί γιατί δεν μας παίρνει ο χρόνος;
Α.Μ.: Αν μπορούσα να απαντήσω σε αυτό το ερώτημα, θα είχα γίνει πρωθυπουργός και μάλιστα πολύ καλύτερος από αυτούς που έχουμε. Ας μην είμαστε όμως άδικοι απέναντι στον εαυτό μας και τους γύρω μας. βρισκόμαστε σε ένα σταυροδρόμι το οποίο δεν είναι εύκολο να το διαβεί κανείς. Σε όλα όσα μας συμβαίνουν θα πρέπει να σταθούμε όρθιοι και να μαχόμαστε κάθε στιγμή.
Αυτή είναι και η επιδίωξη της παράστασης, να κάνει τον κόσμο να σκεφτεί, όποιον θέλει να σκεφτεί. Ο σκοπός μας είναι να ψυχαγωγηθεί το κοινό.

Η τέχνη δημιουργεί ερωτήματα και λειτουργεί ανακουφιστικά στο κοινό

ΠτΘ: Η παράσταση αποτελείται από έναν ανδρικό θίασο και έχει σκηνοθετηθεί από ένα λιθουανό σκηνοθέτη. Τι καινούριο φέρνει αυτή η παράσταση στο κοινό;
Α.Μ.: Δεν φέρνει κάτι καινούριο, επαναφέρει τον τρόπο με τον οποίο παρίστατο η αρχαία τραγωδία. Ο Σοφοκλής υπήρξε καινοτόμος καθώς εισήγαγε τον τρίτο υποκριτή. Μέσα από την παράσταση μας μελετάμε τον κώδικα της αρχαίας τραγωδίας. Ουσιαστικά οι ηθοποιοί της τραγωδίας μέσα από την υποκριτική έψαχναν το Θείο και όλα αυτά γίνονταν μπροστά στα μάτια του κοινού. Η τέχνη εξάλλου δημιουργεί ερωτήματα και λειτουργεί ανακουφιστικά στο κοινό.

ΠτΘ: Η τέχνη κάνει τον κόσμο να σκεφτεί. Βλέπετε όμως να υπάρχει αντίστοιχη διάθεση από τον κόσμο; Μήπως ο κόσμος δεν θέλει να σκεφτεί;
Α.Μ.: Όχι, δεν νομίζω κάτι τέτοιο. Πιστεύω ότι ο κόσμος φοβάται. Μάλιστα πιστεύω ότι έδειξε τον φόβο του ψηφίζοντας συντηρητικά. Ο κόσμος σκέφτεται, αλλά δυστυχώς σκέφτεται μόνο τον εαυτό του, δεν σκέφτεται συλλογικά. Αυτό πιστεύω ότι είναι το πρόβλημα. Παρ’ όλα αυτά μπορώ να κατανοήσω τον τρόπο που σκέφτονται. Πώς να σκεφτεί κάποιος συλλογικά αν δεν έχει “πού την κεφαλήν κλίναι”;

Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης, ηθοποιός: «Ο κόσμος επιθυμεί την επιστροφή στην αρχαία τραγωδία γιατί λειτουργεί ιαματικά στις ψυχές του»

ΠτΘ: κ. Μαρκουλάκη, στην παράσταση Οιδίποδας Τύραννος, υποδύεστε τρεις ρόλους και ο ένας από αυτούς είναι αυτός της Ιοκάστης, ποιες δυσκολίες αντιμετωπίσατε;
Κ.Μ.: Η αλήθεια είναι ότι ακολουθήσαμε τον τρόπο με τον οποίο παιζόταν η αρχαία τραγωδία, δηλαδή με τρεις υποκριτές και τον χορό, αυτή τη σύμβαση που εισήγαγε ο Σοφοκλής κρατάμε κι εμείς σήμερα, αυτό μπορεί να φαντάζει ως πρωτοτυπία, αλλά στην ουσία είναι μια επιστροφή στην παράδοση. Αυτό έδωσε μια πολύ φρέσκια ματιά στην παράσταση και όπως αποδείχτηκε από τις παραστάσεις που ήδη έχουμε παίξει βοηθάει πολύ και τον κόσμο να προσηλωθεί στην ιστορία. Για μένα είχε πολύ μεγάλο ενδιαφέρον να παίξω τρεις ρόλους, κυρίως στο να βρω τον τρόπο με τον οποίο θα ερμηνεύσω τον κάθε διαφορετικό ρόλο χωρίς να φαίνεται περίεργο για το κοινό. Είναι πολύ σημαντικό για τον ηθοποιό να δοκιμάζει καινούρια πράγματα τα οποία έχουν και μεγάλο βαθμό δυσκολίας και αυτό να πετυχαίνει στο βαθμό που πέτυχε η παράσταση αυτή.

ΠτΘ: Τι αντιδράσεις έχετε εισπράξει από τον κόσμο;
Κ.Μ.: Στο φανατικό κοινό του αρχαίου δράματος άρεσε πολύ και θεώρησε ότι η παράσταση αυτή υπήρξε μια πολύ σημαντική πρόταση, αλλά και το κοινό που είναι λιγότερο ιδεασμένο πραγματικά ενθουσιάστηκε, πρώτα απ’ όλα γιατί συνειδητοποιεί ότι ο Οιδίποδας τύραννος είναι ένα καταπληκτικό έργο με πολύ έντονη αστυνομική πλοκή. Και ο τρόπος με τον οποίο έχει στηθεί η παράσταση δημιουργεί στο κοινό μεγάλο αίσθημα αγωνίας για το τι θα συμβεί παρακάτω.

ΠτΘ: Μέσα στο έργο του Σοφοκλή υπάρχει η έννοια του πεπρωμένου και η υπακοή σε αυτό. Ο κόσμος θα γινόταν καλύτερος αν ο καθένας από εμάς υπάκουε στο πεπρωμένο του;
Κ.Μ.: Το πεπρωμένο είναι μια έννοια στην οποία οι αρχαίοι πίστευαν περισσότερο. Σήμερα πιστεύουμε λιγότερο στην έννοια αυτή και άρα αναγνωρίζουμε το δικαίωμα στον εαυτό μας να παρέμβει στη ζωή και σε όσα γίνονται γύρω του. Αυτό που μας διδάσκει ο Οιδίποδας είναι ότι κανείς δεν μπορεί να είναι δυνατότερος από το περιβάλλον του. Αυτά που μας συμβαίνουν και είναι μεγαλύτερα από μας δεν μπορούμε να τα ελέγξουμε, όση εξυπνάδα και δύναμη και αν διαθέτουμε. Γι’ αυτό και ο Σοφοκλής μιλά για την αξιοπρέπεια που πρέπει να έχει ο καθένας μας όταν αντιμετωπίζει τα εμπόδια και τις δύσκολες καταστάσεις της ζωής του.

ΠτΘ: Τελικά κ. Μαρκουλάκη τι είναι αυτό που φέρνει τον κόσμο, στις παραστάσεις αρχαίας τραγωδίας;
Κ.Μ.: Είναι μια βαθιά επιθυμία του κόσμου να επιστρέφει στην αρχαία τραγωδία, γιατί αυτά τα κείμενα λειτουργούν με ένα τόπο ιαματικό στις ψυχές των ανθρώπων. Μας διδάσκουν τα σημαντικά και διαχρονικά πράγματα που υπάρχουν στη ζωή μας.
Και βέβαια δεν παύουν να έχουν μια τρομερά ενδιαφέρουσα πλοκή.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.