«Οι συνεπειες του «Γατοσκυλου» η μια βιβλιοπαρουσιαση σε συσκευασια «δυο σε ενα»

Έγινε την Κυριακή, που μας πέρασε η παρουσίαση του βιβλίου του Νικήτα Λιοναράκη με τίτλο «Οι συνέπειες του «Γατόσκυλου» στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου Κομοτηνής.

Την παρουσίαση του βιβλίου ανέλαβαν και διεκπεραίωσαν η εκδότρια – διευθύντρια του «ΠτΘ» κ. Τζένη Κατσαρή – Βαφειάδη, ο γνωστός δημοσιογράφος της «Αυγής» και φίλος του συγγραφέα, κ. Γιάννης Τζαννετάκος, ο υπέροχα διαβασμένος πάντοτε και οξυδερκής δημοσιογράφος κ. Ηλίας Κανέλλης, ο δικός μας Σταμάτης Σακελλίων και η ιδιαίτερα φέρελπις διδάκτωρ επί της θεωρίας και της πραγματικότητας του μηχανισμού των συγκρούσεων κ. Ευγενία Βαθάκου.

Στην εργατικότητα και στην μοναδική δυνατότητα του συγγραφέα Νικήτα Λιοναράκη να συγκεράζει θεωρία και πράξη, απογράφοντας δύο τεράστια πεδία, το θεωρητικό του τύπου και την πραγματικότητά του στην Ελλάδα, αναφέρθηκε στην αρχή της εκδήλωσης ο κ. Γιάννης Τζαννετάκος, ο οποίος υπογράφει και τον πρόλογο της έκδοσης.

Στις προϋποθέσεις, που απαιτούνται για την πραγμάτωση της ιδέας του περιφερειακού τύπου, που προτείνει και ο Νικήτας Λιοναράκης στο βιβλίο του, αναφέρθηκε ο Σταμάτης Σακελλίων, υπογραμμίζοντας την ανάγκη, για χορτάτους, κυρίως, δημοσιογράφους.

Την ένστασή του για το δεδομένο κατάργησης της «συλλογικότητας», την οποία περιγράφει στο βιβλίο του ο συγγραφέας, εξέφρασε ο Ηλίας Κανέλλης, ενώ δεν παρέλειψε να αναφερθεί στην πραγματικά έξυπνη τακτική του συγγραφέα να στηρίζει το θεωρητικό μέρος του βιβλίου του σε «εφημεριδοπροερχόμενα» κομμάτια, τα οποία όμως ως υπογραφόμενα από κορυφαίους διανοητές, δεν είναι και εφήμερα.

Την πεποίθησή της ότι η κοινωνία της πολυπλοκότητας υφίσταται και ότι τα μέσα οφείλουν να επαναπροσδιοριστούν παρουσίασε η κ. Ευγενία Βαθάκου, ενώ ο συγγραφέας ολοκληρώνοντας την παρουσίαση ευχήθηκε με τη σειρά του τα καταργούμενα, από την σημερινή πραγματικότητα της πολυπλοκότητας, μέσα μαζικής ενημέρωσης να καταστούν ικανά, όσο το δυνατόν γρηγορότερα, να συλλάβουν και να προβάλλουν την πρωτόγνωρη αυτή κοινωνική πραγματικότητα.

Στην εκδήλωση παρόντες ήταν: ο δήμαρχος Τυχερού κ. Χρήστος Χατζόπουλος, ο αντιδήμαρχος Οικονομικών κ. Αναστάσιος Βαβατσικλής, ο πρώην πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Κομοτηνής, κ. Πέτρος Ματσκίδης και η σύζυγός του, ο πρόεδρος της ΝΟΔΕ Ροδόπης κ. Μιχάλης Αθανασιάδης και η σύζυγός του Μαρούλα, ο γραμματέας της Νομαρχιακής Επιτροπής του ΚΚΕ, κ. Νίκος Φακιρίδης, ο πρώην βουλευτής Μουσταφά Μουσταφά, ο πρόεδρος του ΤΕΕ, Τμήματος Θράκης, κ. Σταύρος Τσάγκος και η σύζυγός του, ο εκδότης κ. Γιάννης Λασκαράκης, η διευθύντρια της ΕΡΑ Κομοτηνής, κ. Βούλα Μιχαηλίδου, δημοσιογράφοι και πολλοί φίλοι αγωνιούντες για την τύχη των ΜΜΕ στην Ελλάδα.

Β. – Χ.

ΥΓ1. Ο τίτλος του ρεπορτάζ υφίσταται κατ’ αναλογίαν με το περιεχόμενο του βιβλίου που συγκεράζει τη θεωρία και την πράξη των ΜΜΕ στην Ελλάδα.

ΥΓ. Στο σημερινό, στην εκδήλωση, αφιέρωμα, φιλοξενούμε την εισήγηση του Σταμάτη Σακελλίωνα, όπως και τις απόψεις του συγγραφέα Νικήτα Λιοναράκη για το παρόν και το μέλλον των μειονοτήτων, όπως αυτές καταγράφονται στο βιβλίο του.

Ο Καποδίστριας και οι Μαυρομιχάληδες

Οντως το «Γατόσκυλο» του Ν.Λιοναράκη δίνει σοβαρές αφορμές για συζήτηση. Στο μέρος που μου αναλογεί θα περιγράψω, όσο είναι δυνατόν, μία κατάσταση και κάποιες προθέσεις. Παρήγορη η διαπιστούμενη αύξηση της κυκλοφορίας του Περιφερειακού Τύπου. Μη παρήγορη η κακή αντιγραφή πολλές φορές, του Αθηναϊκού τύπου. Εξηγούμαι. «Διαπιστευμένοι» συντάκτες, ακροβολίζονται έξω από την Περιφέρεια, την Νομαρχία, ή τον Δήμο. Μία δήλωση του οποιουδήποτε παράγοντα ή παραγοντίσκου καταλαμβάνει περίπου περίοπτον θέση στα Μέσα.

Δεν αισθάνομαι ότι έχει να προσθέσει κάτι στην συνολική μου καλλιέργεια ή στην όποια επάρκειά μου η δήλωση του προαναφερόμενου παράγοντα ή παραγοντίσκου. Άρα αξιολογώ την είδηση. Αν είναι αναδασμός εκ του οποίου θα ωφεληθούν πολλοί σαφώς είναι είδηση που δεν μπορώ να την προσπεράσω. Αν όμως είναι περιτύλιγμα αυτοδιαφήμισης του παράγοντα, οφείλω να την αποθέσω στον κάλαθο των αχρήστων. Πού λοιπόν είναι η είδηση; Θα έλεγα παντού. Προϋποθέτει όμως ψάξιμο, έρευνα και όχι ακροβολισμό. Ποιοι ευθύνονται και για το ένα και για το άλλο; Συνήθως οι εκδότες. Ελάχιστοι επενδύουν στα πραγματικά και στα ουσιαστικά. Ήτοι στην εκπαίδευση των συντακτών, πρωτίστως, δεύτερον στην αμοιβή τους, τρίτον στον αριθμό των συντακτών που απασχολούνται. Είναι είδηση το γεγονός ότι οι καπνοπαραγωγοί του νομού Ροδόπης μόνον, είναι 9.000 οικογένειες και το πλείστον μειονοτικοί. Ασφαλώς είναι είδηση και ασφαλώς είναι είδηση επίσης ότι έχουν πρόβλημα, πλην όμως κανείς εκ των ιθυνόντων δεν ασχολήθηκε και ελάχιστα μέσα ασχολήθηκαν ρεπορταζιακά με το ζήτημα. Αναρωτήθηκε ποτέ κανείς τι θα γίνει αν αυτοί οι άνθρωποι δικαίως διαδηλώσουν; Πώς, δεν πουλάει η είδηση; Αφορά τουλάχιστον 35.000 ανθρώπους δηλαδή το ένα τέταρτο του πληθυσμού. Τυχαίο το παράδειγμα, ενδεικτικό όμως. Να καβαλήσουμε λοιπόν τα 4 επί 4, αυτά που δεν έχουμε και να πάμε να δούμε τι γίνεται.

Ας μείνει ο προειλημμένος παράγων στην μοναξιά του. Διότι, συνήθως, ελάχιστα έχει να συνεισφέρει. Συνηθέστατα δεν συνεισφέρει την ματαιοδοξία του. Εξ όνυχος τον λέοντα, ανταποκριτές στις βαλκανικές χώρες, σε πρώτη φάση Βουλγαρία Τουρκία. Γιατί; Eίναι πιο κοντά από την Αθήνα. Δίκτυο με εφημερίδες ενθάδε εις Θράκην, αλλά και σε έτερα κομμάτια της Θράκης. Ίσως από αυτόν τον αχταρμά γεννηθούν αξιοπρεπείς, όχι προς Θεού σεμνότυφες, προσπάθειες. Δύο ζητούμενα, καλούς ρεπόρτερς και καλούς ταξινομητές. Δημοσιογράφους δρόμου και δημοσιογράφους αναλυτές γραφείου. Αμφότερα τα είδη καλοπληρωμένα και καλοεκπαιδευμένα.

Σε συνέντευξή του στο περιοδικό ΣΥΝ5, ο Νικήτας πρότεινε να καταργηθούν οι 5 εφημερίδες που το εκδίδουν και να γίνουν ένθετα του περιοδικού. Συμφωνώ με παραλλαγές. Μία μεγάλη περιφερειακή εφημερίδα που θα φτάνει σε πρώτη φάση τα 15.000 φύλλα και θα έχει κοινή ύλη κατά ένα μέρος και το υπόλοιπο θα είναι οι τοπικές ειδήσεις, τα διεθνή και τα εθνικά. Η κοινή ύλη θα έχει θέματα της Περιφέρειας. Ταυτόχρονα, θα έχει όπως προείπα αναταποκριτές στην Κωνσταντινούπολη, στην Σόφια, και στο Βουκουρέστι. Η χωροταξία μπορεί να αλλάξει. Θα είναι μία πολυεφημερίδα, η οποία θα καλύπτει και ειδικές προτιμήσεις επιμέρους κομματιών του αναγνωστικού κοινού. Αυστηρή προϋπόθεση, θα εγγυάται την αυτονομία των συντακτών της. Δηλαδή θα λειτουργεί δημοσιογραφικά ερευνητικά και δεν θα ταλανίζεται από τις όποιες προτιμήσεις των εκδοτών. Θα πρέπει δηλαδή να υπάρχει συναντίληψη των εκδοτών στην λειτουργία της. Δεν ζητώ το φεγγάρι, απλώς τα αναγκαία.

Μία επισήμανση για τον Νικήτα. Είναι αισιόδοξος, όσον αφορά στην μείωση της επιρροής της εθνικοθρησκευτικής ιδεολογίας. Εγώ δεν είμαι.

Μειονότητες

Ο γάμος είναι προσωπική υπόθεσή μας, είπαν ο Τ. Βελή και η Γ. Δημοπούλου από τη Θράκη. Έγραψαν, λοιπόν, στα παλιά τους παπούτσια αντιλήψεις, περιβάλλον, εθνικό – θρησκευτικές διαφορές και παντρεύτηκαν!

Το ίδιο έκανε η Μαριάννα Γερασίμου με τον Αλί Οζνταμάρ στην Τουρκία! Το έκαναν επίσης, άνευ γάμου, η Ράνια με τον Τζεβδέτ, η Πόλι με τον Τσεγκίζ, η Αριάννα με τον Νιαζί και άλλοι, που διεκδικούν το δικαίωμα να γράφουν την πολιτική σε πρώτο ενικό. Απ’ αυτή την άποψη, ο Ταχίρ, η Γεωργία, η Μαριάννα, η Αριάννα και οι συμπαθέστατοι Αλί και Νιαζί είναι μάλλον τυχεροί! Ζουν την καλύτερη στιγμή της ανθρωπότητας, ως προς τα μειονοτικά.

Ότι, μετά τη Σύμβαση του ΟΑΣΕ , τα πάντα έχουν ανατραπεί ως προς τις μειονότητες είναι εμφανές. Το ΄89, τα 53 κράτη που την υπέγραψαν ανέτρεψαν πλήρως τα δεδομένα που ίσχυαν έως τότε. Ακολούθησε η Διακήρυξη του ΟΗΕ το ΄92 και πολλές άλλες.

«Κουρδική μειονότητα δεν υπάρχει. Στο Κουρδιστάν ζουν μόνο ορεσίβιοι Τούρκοι», ισχυρίζονται στην Άγκυρα. «Στην Ελλάδα υπάρχει μόνο μία μειονότητα, η μουσουλμανική», βροντοφωνάζουν στην Αθήνα. Λάθος. Ή μάλλον όχι. Καμία εκδοχή δεν ήταν λανθασμένη έως το ΄89. Έκτοτε, όμως, αμφότερες είναι ξεπερασμένες! Έως τότε οι μειονότητες ετεροπροσδιορίζονταν και κάθε κράτος είχε δικαίωμα να ορίζει από μόνο του το εάν, πόσες και ποιες έχει, καθώς και υπό ποιες συνθήκες ζουν. Ο ΟΑΣΕ αναγνώρισε το δικαίωμα του αυτοπροσδιορισμού.

Το αν υπάρχουν, λοιπόν, Κούρδοι στην Τουρκία, αν λέγονται Τούρκοι ή μουσουλμάνοι οι μειονοτικοί της Θράκης, το αν έχει 10, 20 ή 120 μειονότητες ένα κράτος, αποτελεί πλέον δικαίωμα της ίδιας μειονότητας να το πει και κανενός άλλου! Πίσω από αυτό, εμφανώς διακρίνεται η βεβαιότητα πως τα σύγχρονα κράτη, ούτως ή άλλως, δεν θα είναι μονοεθνικά, αλλά «πλουραλιστικές δημοκρατίες» και «πολυεθνικά σχήματα» (κατά τον καθηγητή Αλ. Ηρακλείδη). Και όχι μόνο! Η απλή αναγνώριση κάθε μειονότητας δεν αρκεί. Ούτε καν η ισότητα και η ισοτιμία. «Απαιτείται και θετική δράση από το κράτος», όπως γράφει ο Δημοσθένης Δώδος, ή «θετικές διακρίσεις υπέρ αυτών», όπως προτιμάει η Έκθεση του ΕΚΕΜ το ΄94. Και δεν τελειώσαμε! Σειρά «μηχανισμών ελέγχου», παραδείγματος χάριν, ο ύπατος αρμοστής για τις μειονότητες, η Επιτροπή Υψηλών Αξιωματούχων κ.λ.π., δικαιούνται να παρεμβαίνουν στις πρώην «εσωτερικές υποθέσεις των κρατών» και να τις ελέγχουν. Το ίδιο και εξειδικευμένα ινστιτούτα ή ΜΚΟ. Στα πρώτα, το γερμανικό ASPEN ή το αμερικανικό Κάρνεγκι. Στις δεύτερες, το Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι, το Minority Rights Group κλπ.

Και πάλι, όμως, δεν τελειώσαμε! «Η εγκληματοποίηση του 2000 θα διευρυνθεί, αφού θα περιλαμβάνει και την προστασία των μειονοτήτων», προβλέπει ο Καναδός εγκληματολόγος Ντ. Σζάμπο. Και συνεχίζουμε! Εάν παραβιαστούν σοβαρά τα δικαιώματά τους, ολόκληρη εθνική περιοχή μπορεί να τεθεί υπό καθεστώς «διεθνούς εποπτείας» (όπως συνέβη το ΄91, όταν το Β. Ιράκ τέθηκε υπό την προστασία του ΟΗΕ, λόγω Κούρδων), και κορυφώθηκε το ΄99, όταν έγινε το ίδιο στο Κόσοβο. Εκεί η εποπτεία διευρύνθηκε και απέκτησε χαρακτήρα προτεκτοράτου του ΟΗΕ. Οι μειονότητες, λοιπόν, θ’ απολαμβάνουν όλα ή μάλλον περισσότερα δικαιώματα από τις πλειονότητες! Ένα μόνο απαγορεύεται διά ροπάλου. Να μεταβληθούν τα σύνορα και να τεθούν αποσχιστικοί στόχοι.

Το γεγονός ότι και ως προς τις μειονότητες το τοπίο μετά το ΄89 εμφανίζεται πλέον ριζικά διαφορετικά είναι σαφές. Το ερώτημα είναι πόσο ριζικά;

Πολλές συνέπειες μπορούν να καταγραφούν. Ειδικά ως προς την πολυπλοκότητα κοινωνιών (όπως η ελληνική), οι οποίες είχαν πιστέψει πως ήταν μονοεθνικές. Στη θέση ότι «στην Ελλάδα είμαστε όλοι ίδιο (πλην μουσουλμάνων)», αντιπαρατίθεται «η ύπαρξη τουρκικής, πομακικής, τσιγγάνικης μειονότητας. Επίσης έχουμε σλαβόφωνους (με ελληνική εθνική συνείδηση), Μακεδόνες (με διαφορετική εθνική συνείδηση), Βλάχους, Αρβανίτες, Ισραηλίτες, καθολικούς, προτεστάντες, Αρμένιους, παλαιοημερολογίτες, ιεχωβάδες», κατά τον εκπρόσωπο του Ελσίνκι Γουότς Παναγιώτη Δημητρά. Το ποσοστό των 500 χιλιάδων μεταναστών που θ’ αποκτήσει ελληνική ιθαγένεια (εξαγγελίες Βάσως Παπανδρέου στις 28/7/99) προφανώς θ’ αυξήσει τον αριθμό τους. Και τότε, «επειδή κάτι έχει αρχίσει να αλλάζει διεθνώς», θα πέσουν «φράγματα και ταμπού, που τους κρατούν σήμερα στο περιθώριο» όπως υπογράφει ο δημοσιογράφος Σήφης Πολυμίλης («Ελευθεροτυπία», 3/5/96). Και πάλι, όμως, θα είμαστε στην αρχή. Αντλώντας εμπειρία από τη συμμόρφωση στα κελεύσματα του ΟΑΣΕ άλλων χωρών, θα επισυμβούν και τα εξής: αναγνώριση και άλλων γλωσσών, πλην της ελληνικής, ως επισήμων (όπως την Ιταλία)! Εκφώνηση των μηνυμάτων του ανωτάτου άρχονται και σε μειονοτικές γλώσσες (γίνεται στο Βέλγιο)! Υποχρέωση των υψηλόβαθμων κρατικών υπευθύνων να μιλούν τη μειονοτική γλώσσα (σε τόπους όπως η Θράκη) και σύνταξη των δημόσιων εγγράφων σε αυτές (υποχρέωση από ΑΣΕ)! Υποχρεωτική εκλογή μειονοτικών βουλευτών (στη Ρουμανία εκλέγονται υποχρεωτικά έξι μειονότητες)! Τουρκόφωνους συνταγματάρχες και σλαβόφωνους διοικητές ασφαλείας! Η σημερινή, σχεδόν παράνομη, λειτουργία του Μειονοτικού Συμβουλίου στη Θράκη θα νομιμοποιηθεί και θα μετεξελιχθεί σε ανώτατο όργανο αντιπροσώπευσης. Κάτι σαν το «Μειονοτικό Κοινοβούλιο των Τσιγγάνων της Ουγγαρίας» (Τέτα Παπαδοπούλου, «Ελευθεροτυπία», 21/5/95)! Είναι θέμα χρόνου, φυσικά, κάποιο ραδιόφωνο στην αλβανική (με μουσική που αρέσει στη Βαλμπόνα), τηλεόραση με πρόγραμμα στα τουρκικά (για να βλέπει ο Φερχάτ Ναζίφ), βουντού περιοδικό (από κάποιους Λατινοαμερικάνους), σλαβόφωνο σχολείο στη Φλώρινα (για παιδιά του Παύλου Βλαχόπουλου) κ.λπ.! Το κράτος «υποχρεούται» όχι μόνο να μη διώκει τέτοιες πρωτοβουλίες, αλλά να «προωθεί τις μειονοτικές ταυτότητες» και να «τις χρηματοδοτεί με κρατικές επιχορηγήσεις» (εντολή ΟΑΣΕ). Επίσης, να πολλαπλασιάσει τις θετικές διακρίσεις, όπως αυτήν περί υποχρεωτικής εισαγωγής «0,5% των υποψηφίων για τα ΑΕΙ από τη μουσουλμανική μειονότητα» (εντολή ΟΗΕ)! Οι θεσμοθετημένες αυτονομίες (προσοχή, τοπικές, όχι αποσχιστικές), ωσαύτως θα διευρυνθούν. Ήδη το Συμβούλιο Ευρώπης, με την υπ΄αριθμόν 1.201 απόφασή του, υιοθέτησε τη «δυνατότητα αυτονομίας περιοχής με πλειοψηφικό μειονοτικό πληθυσμό» (Μιχ. Μορώνης, «Ελευθεροτυπία», 30/10/95), ενώ το νέο βελγικό Σύνταγμα αναγνωρίζει στις τρεις εθνότητες «ώς και δικαίωμα σύναψης χωριστών διεθνών συνθηκών» με τις μητρικές χώρες («Βήμα» 8/8/93)! Η διδασκαλία της τουρκικής ή της συριακής (λ.χ. στα Χανιά) στα δημόσια σχολεία έχει ήδη θεσμοθετηθεί και μένει απλώς να υλοποιηθεί.

Αυτά λίγο – πολύ θεωρούνται νομοτελειακά. Και είναι απλώς θέμα χρόνου (ο οποίος στο θέμα αυτό τρέχει εντυπωσιακά) να τα δούμε και στη χώρα μας. Εντάσσονται, λοιπόν, μάλλον στο χώρο της αφέλειας οι αντιδράσεις στις δηλώσεις του Γ. Παπανδρέου στο δημοσιογράφο Σταύρο Θεοδωράκη για «δικαίωμα αυτοπροσδιορισμού της μειονότητας» («Κλικ», τεύχος 9/99). Αυτό είναι το άλφα. Απαιτείται αναρρίχηση έως το ωμέγα! Καλές οι ψευδαισθήσεις, λοιπόν, αλλά, όπως είπε ο Βρετανός διεθνολόγος Χ. Μάιαλ, «στη νέα μορφή της Διεθνούς Κοινότητας το μονοπώλιο της δικαιοδοσίας του κράτους σπάει, και άλλες μορφές επικαλυπτόμενης εξουσίας γίνονται αποδεκτές». («Ελευθεροτυπία, 30/10/95)».

Νικήτα Λιοναράκη, «Οι συνέπειες του «Γατόσκυλου»», εκδόσεις Παπαζήση, σ.σ. 164, 165, 166.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.