«Οι Πομακοι τραγουδουν τον ερωτα και τη ζωη»

Με τον Αλή Ρόγγο συνομιλεί σήμερα ο «Κόσμος». Είναι γεννημένος στο χωριό Γλαύκη της ορεινής Ξάνθης, αυτό, όπως εξηγεί, του έδωσε τη δυνατότητα να ασχοληθεί από μικρός ερασιτεχνικά με τα παραδοσιακά πομάκικα τραγούδια, τραγουδώντας και παίζοντας φλογέρα, τσιφτλεμέ (διπλός αυλός) και καβάλι. Σήμερα θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους Πομάκους τραγουδιστές της Θράκης. «Η προφορική λαϊκή παράδοση των Πομάκων της Θράκης παραμένει σε μεγάλο βαθμό ακόμα ανεξερεύνητη και άγραφη» υποστηρίζει στις κουβέντες μας και προσθέτει ότι εκτός από τραγούδια συγκεντρώνει και παραμύθια που προέρχονται από το χωριό του και τους γύρω οικισμούς. «Αποτελούν πολύτιμο υλικό για τη μελέτη τόσο της γλώσσας, όσο και του παραδοσιακού πολιτισμού των Πομάκων της ορεινής Ξάνθης» δηλώνει ο παραδοσιακός πομάκος μουσικός, Αλή Ρόγγο, αιώνιος λάτρης, όπως σημειώνει, της ζωής στην ορεινή Ξάνθη.

Πότε ξεκινήσατε να παίζετε παραδοσιακά, μουσικά όργανα;
Από μικρός, μου άρεσε η φλογέρα κι έτσι ξεκίνησε η ενασχόλησή μου με την μουσική των Πομάκων.

Σας έδειξε κανείς τον τρόπο;
Ναι, ο παππούς μου. Πήγαινα, καθόμουν κοντά του και μάθαινα. Ήταν καλός και ήσυχος άνθρωπος. Ήθελε να αφήσει ανθρώπους πίσω του που θα αγαπούν τη μουσική. Και να φανταστεί κανείς ότι ήταν αυτοδίδακτος.

Γιατί επιμένετε να μένετε σε ένα ορεινό, απομακρυσμένο οικισμό;
Έζησα 53 ολόκληρα χρόνια στην Γλαύκη, μια ζωή. Εκεί γεννήθηκα, εκεί μεγάλωσα, εκεί οργάνωσα τη ζωή μου. Τον αγαπώ τον τόπο μου, δεν τον αλλάζω.

Μάθατε φλογέρα από τον παππού σας, αλλά εγώ βλέπω ότι παίζετε κι άλλα όργανα…
Έμαθα μετά μόνος μου γκάιντα και καβάλι. Αλλά τη φλογέρα την αγαπώ και δεν την αλλάζω.

Ποιο τραγούδι σας αρέσει περισσότερο;
Το: «Μελιτά ρέκα Μάϊκο» που σημαίνει: «Δεν σου είπα μανούλα μου να μην με δώσεις σ΄ αυτόν που πάει φαντάρος;».

Ποια είναι τα πιο δημοφιλή τραγούδια που τραγουδούν οι άνδρες;
Τα τραγούδια: «Τόρνα λα μόμκα να βόντα», «Τριμίνα μπράτιε» και «Νουριέ». Τα γνωρίζουν περισσότερο οι άνδρες από τις γυναίκες, γιατί είχαν τις τελευταίες δεκαετίες περισσότερες δυνατότητες να ακούν κασέτες με τα τραγούδια αυτά.

Η θεματολογία των τραγουδιών;
Κυρίως τραγούδια για τον αποχωρισμό, τα τραγουδούσαν όταν κάποιος νέος έφευγε στο Στρατό, όταν πήγαινε να καταταγεί φαντάρος. Πολλά τραγούδια αναφέρονται στα κορίτσια και στην αγάπη. Τραγουδούν τον έρωτα και τη ζωή οι Πομάκοι.

Τραγουδούν οι κάτοικοι του ορεινού όγκου;
Παλιά τραγουδούσαν πολύ, τώρα τα έχουν ξεχάσει. Σιγά- σιγά λείπουν και τα παραδοσιακά γλέντια, άλλαξαν οι συνήθειες.

Οι νέοι δείχνουν ενδιαφέρουν για την πομάκικη μουσική;
Πολλοί γνωρίζουν να παίζουν μουσικά, παραδοσιακά όργανα, αλλά από ό,τι κατάλαβα ντρέπονται. Αισθάνονται άβολα κι έτσι αποφεύγουν να παίζουν μουσική και να τραγουδούν.

Εκτός από εσάς, υπάρχουν άλλοι παραδοσιακοί οργανοπαίκτες;
Υπήρχαν πολλοί παλαιότερα, τώρα πέθαναν οι γέροι, έμειναν λίγοι. Οι νέοι το αύριο, οι νέοι θέλουν και αγαπούν να παίζουν, ντρέπονται.

Μιλάτε μια γλώσσα που άλλοι ισχυρίζονται ότι δεν υπάρχει καν, και άλλοι ντρέπονται και αποφεύγουν να μιλήσουν…
Εγώ εδώ έχω γεννηθεί, αυτή τη γλώσσα έχω μάθει, εκτός από αυτή και τα ελληνικά δεν ξέρω άλλη γλώσσα Άλλοι λένε ότι κάνω λάθος, ισχυρίζονται κι άλλα περίεργα που δεν θέλω τώρα να σχολιάσω. Αλλά εγώ της μάνας μου τη γλώσσα μιλώ και της γιαγιάς μου. Μέχρι να πεθάνω λοιπόν αυτή τη γλώσσα θα μιλώ, αυτή θα τραγουδώ.

Πόσες δισκογραφικές δουλειές σας έχετε κυκλοφορήσει μέχρι τώρα;
Τρία cd με τραγούδια και μουσική των Πομάκων.

Συνολικά πόσα τραγούδια έχετε καταγράψει;
Πάνω από 1500 τραγούδια από την Γλαύκη και την γύρω περιοχή. Αυτά που λέω είναι χαρούμενα, περίπου 128 τα έχω βγάλει σε βιβλίο. Παράλληλα έχω συγκεντρώσει παραμύθια που έλεγαν οι παππούδες και οι γιαγιάδες στο χωριό μου και έχουν εκδοθεί σε δυο βιβλία.

Ποιο είναι το αγαπημένο σας τραγούδι;
«Η δίκη μου καρδιά μανούλα μου καίγεται, αν δεν πάρω αυτή που αγαπώ θα χαθώ». Κάθε φορά που το τραγουδώ, πάντα συγκινούμαι.

Μαρία Νικολάου
 

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.