«Οι ποιητες απο αιμα αστρα κοιτανε»
Η έκδοση με τίτλο «Οι ποιητές από αίμα άστρα κοιτάνε» πήρε σάρκα και οστά πριν από λίγες ημέρες και περιλαμβάνει σαράντα τέσσερα ποιήματα του πολυμεταφρασμένου και πολυβραβευμένου Αζερμπαϊτζανού ποιητή Ελτσίν Ισγκεντερζάντε, μεταφρασμένα από την τουρκική και την αγγλική γλώσσα, για πρώτη φορά στα ελληνικά, από οχτώ Κομοτηναίους συντοπίτες μας. Πρόκειται για μια πρωτοπόρα προσπάθεια και με τη συμβολή του «Παρατηρητή της Θράκης», μια ανένταχτη και ανιδιοτελή σύμπραξη τούρκικης και ελληνικής καταγωγής συμπολιτών, από εκείνες που αποδίδουν την ουσία των λόγων για την αξία της συνύπαρξης, σʼ έναν τόπο, ατόμων με πολιτισμικές διαφορετικότητες. Μια κίνηση τέχνης για την τέχνη πέρα από τη στενή, την αρνητική έννοια της στράτευσης. Η στράτευση είναι στην προκειμένη περίπτωση εγρήγορση για να κοινωνηθεί η τέχνη στους δύο πολιτισμούς της περιοχής.
Οι «Φίλοι Γραμμάτων Ροδόπης» προλογίζουν την έκδοση και δίνουν το στίγμα της.
«Αναδεικνύοντας και την λανθάνουσα ουσιαστικά μέχρι τις μέρες μας προοπτική, η περιοχή της Κομοτηνής, της Ροδόπης και της Θράκης, περιοχή όπου κατʼ εξοχήν συμβιώνουν πολίτες με διαφορετικά στοιχεία στην πολιτισμική τους ταυτότητα, να γίνει τόπος-αφετηρία για ευρείες και εποικοδομητικές συνομιλίες στους τομείς των γραμμάτων και του πολιτισμού, τόπος-αφετηρία σʼ ό,τι εξυψώνει αλλά και συναδελφώνει τους λαούς…
Και ό,τι συναδέλφωνε για αιώνες τους λαούς, και τους συναδελφώνει και τώρα, είναι οι διάλογοι που υφαίνονται με υλικά καμωμένα από όνειρα για ελευθερία, γιʼ αγάπη, για δικαιοσύνη, για ζωή γεμάτη από ομορφιά και έρωτα, για γη που θα τους χωρά όλους, ανθρώπους και όντα. Θα τους χωρά όλους, και τους μετανάστες και τους ζωγράφους και τους ποιητές και τις πεταλούδες και τους αγγέλους…
Οι μεταξύ μας διάλογοι με αφορμή τη μετάφραση σαράντα τεσσάρων ποιημάτων του Αζερμπαϊτζανού ποιητή Ελτσίν Ισγκεντερζάντε, που ξεκίνησαν με πυροδότη τον γιατρό-ποιητή Χασάν Αχμέτ υπήρξαν για όλους τους συντελεστές της έκδοσης, τους επιχειρηματίες, τους επιστήμονες φαρμακοποιούς, τους επαγγελματίες, τους μεταφραστές, τη ζωγράφο, την επιμελήτρια και τη σχεδιάστριά της, λυτρωτική εμπειρία… Γιατί ό,τι μας λείπει περισσότερο και ό,τι έχει εξορισθεί περισσότερο από τον κόσμο σήμερα είναι η ποίηση και η ελευθερία της, το όνειρο και η ομορφιά της, οι έσω ψίθυροι της ευαισθησίας μας, η φωνή της ψυχής και της καρδιάς μας…
Κι έχει η ποίηση εξορισθεί τόσο πολύ, που ήταν σπουδαίες στιγμές για όλους η ανακάλυψη ξανά μιας άλλης υπαρκτής με λέξεις πραγματικότητας, και προσώπων, που η επαναλαμβανόμενη στερεότυπα καθημερινότητα της εποχής μας έχει εντελώς αποδιώξει… Η ανακάλυψη ξανά μιας άλλης πραγματικότητας με πρωταγωνιστές τους ανέμους, τα σύννεφα, τους αγγέλους, τη νύκτα… Και οι συνομιλίες ξανά, μέσω του Ελτσίν Ισγκεντερζάντε, με τους «ποιητές…». Τον Φεδερίκο Γκαρσία Λόρκα, τον Ναζίμ Χικμέτ, τον ζωγράφο Μοντιλιάνι, τους ανώνυμους μουσικούς… Η συνομιλία δηλαδή με την ποίηση, την τέχνη και τους παράδεισούς τους…
Καλή σας ανάγνωση…».
Επιμέλεια: Α.Χ.
Elin sgenderzade
Η ζωή και το έργο του
Γεννήθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 1964, στην πόλη Σούσα της περιοχής Καραμπάγ του Αζερμπαϊτζάν. Τέλειωσε τη μέση εκπαίδευση, αποσπώντας για τις αποδόσεις του Χρυσό Μετάλλιο. Ως φοιτητής πραγματοποίησε δύο επιστημονικές εφευρέσεις. Το 1986 αποφοίτησε με άριστα απʼ τη Σχολή Μηχανικών του Πολυτεχνείου του Αζερμπαϊτζάν.
Είναι καθηγητής με διδακτορικό τεχνικών επιστημών. Συμμετείχε σε 50 και πλέον διεθνή επιστημονικά συνέδρια, συμπόσια και διασκέψεις, και τιμήθηκε με πρώτα βραβεία τόσο στην ΕΣΣΔ όσο και σε διεθνείς ολυμπιακούς αγώνες.
Είναι μέλος στη Διεθνή Ακαδημία Οικολογικής Ενέργειας (2000), στην Ακαδημία Επιστημών Νέας Υόρκης (2002), στη Διεθνή Ακαδημία Καυκάσιων Λαών (2003), στη Διεθνή Ακαδημία Επιστημονικών Ερευνών του Κόσμου των Τουρκόγλωσσων Εθνών (2004), στην Ακαδημία Φυσικών Επιστημών Ρωσίας (2004), στη Διεθνή Ακαδημία Προσωπικού (2005), στην Ευρωπαϊκή Ακαδημία Πολιτισμού (2006), και μόνιμο ακαδημαϊκό μέλος στην Ακαδημία Tebriz (Ταυρίδας) (2006).
Είναι μέλος της Ένωσης Συγγραφέων του Αζερμπαϊτζάν, της Ένωσης Δημοσιογράφων του Αζερμπαϊτζάν, της Ένωσης Συγγραφέων της Ουκρανίας, της Ένωσης Συγγραφέων του Κιργιζιστάν, της Ένωσης Συγγραφέων της Ρωσίας, της Ένωσης Συγγραφέων της Βουλγαρίας, της Ένωσης Τούρκων Συγγραφέων Κοσσυφοπεδίου, της Ένωσης Συγγραφέων της Ρουμανίας, της ILESAM (Ένωσης Κατόχων Έργων Τέχνης) της Τουρκίας και του Συνδικάτου Συγγραφέων της Τουρκίας.
Τον Μάρτιο του 2009 τιμήθηκε με το βραβείο λογοτεχνίας από το Διεθνές Ίδρυμα Λογοτεχνίας Cengiz AYTMATOV στην πόλη Gaziantep της Τουρκίας κι ακόμη με πλήθος άλλων βραβείων.
Είναι συγγραφέας περισσότερων από 120 επιστημονικών έργων, 36 εφευρέσεων, 13 μονογραφιών και εκπαιδευτικών βιβλίων, καθώς και 64 λογοτεχνικών και επιστημονικών βιβλίων. Επίσης, έχει μεταφράσει και εκδώσει στην Αζερμπαϊτζανοτουρκική γλώσσα 55 βιβλία ξένων συγγραφέων. Έχει αναλάβει την επιμέλεια έκδοσης περισσότερων από 200 λογοτεχνικών και επιστημονικών βιβλίων. Τα έργα του έχουν μεταφραστεί και εκδοθεί στις γλώσσες των χωρών της Κοινοπολιτείας Ανεξαρτήτων Κρατών (δηλαδή στα κράτη της πρώην ΕΣΣΔ), καθώς επίσης στην αγγλική, γερμανική, γαλλική, αραβική, βουλγαρική, σερβική, αλβανική, περσική, ρουμάνικη και σε άλλες γλώσσες του κόσμου.
ΠΡΟΣΤΑΞΑ ΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΟΥ
ΝΑ ΠΕΤΑΞΟΥΝ ΣΕ ΧΩΡΕΣ ΞΕΝΕΣ
Αυτή την άνοιξη κουράστηκα απʼ την αγάπη
Με κάψανε της κερασιάς τα άνθη.
Τη νύχτα τούτη πραγματικότητα κι όνειρα μπλεχτήκαν στʼ όνειρό μου.
Κουράστηκα, κουράστηκα
από τις ψεύτικες τις προσευχές,
δακρύβρεχτα καμώματα από απατεώνες ποιητές
τάχατε στη θέα του λουλουδιού xaribulbul!
Κάθε πρωί που η αυγή χαράζει στο παράθυρό μου,
προστάζω τα ποιήματά μου να πετάξουν σε ξένες χώρες.
Τα ποιήματα δεν έχουν επιστρέψει.
Άναψα κερί ανάμεσα στα αζούρ κεντήματα.
Κι οι μαύροι άνεμοι φυσήξαν
Μα το κερί δε σβήστηκε.
Τα δάκρυα, το αίμα κάποιου,
χύθηκαν
Με το χώμα που φιλώ ζυμώθηκαν,
Αγιασμένο χώμα.
Περίμενε αγάπη μου, μη φεύγεις!
Σίγουρα θα με γνωρίσεις.
Δεν είμαι ήρωας μάρτυρας
Είμαι αυτόπτης μάρτυρας,
Θεέ μου, συγχώρα με.
Το ποίημά μου μυρίζει λουλούδι
Το στόμα μου μυρίζει αίμα!!!
Αίμα!!!
Αίμα!!!
Αίμα!!!
Μετάφραση Δάμων Δαμιανός
ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΗΣ ΒΡΟΧΗΣ
Τα σύννεφα πάλι χλιαρές βροχές
φέρνουν στη ζωή μου.
Ο άγγελος της αγάπης σου
παρακολουθεί τη ζωή μου.
Κοιτάει ένα άσπρο δωμάτιο,
το πράσινο στους κάκτους του παράθυρου.
Μη μου λες τίποτα,
χαμογέλα ελαφρά και σιώπα…
Άσε τα άστρα να κατεβούν
από την φούστα της νύχτας.
Μόνο εσένα ζήτησα εγώ
απʼ της αγάπης τον άγγελο…
Μετάφραση Εμρέ Αχμέτ
ΣΕ ΜΕΝΑ
Έτσι απλά ζω
Βρίζουν εμένα και τα σπουργίτια
Και το χέρι που άπλωσα για τον καημένο
Γυρίζει και με χτυπά.
Έτσι το έγραψε ο ποιητής
Εγώ ο ζουρλός, παράξενος ποιητής
Πού είναι το δίκαιο και η ζυγαριά;
Οι ζυγαριές λυγίζουν για μένα.
Οι σκονισμένοι δρόμοι πού πηγαίνουν
Η θλίψη σκεπάζει την ψυχή μου
Οι άνθρωποι πυροβολούν
Και στον ουρανό ο άγγελος γελά με μένα.
Μετάφραση Χακάν Μουμίν
ΤΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ
ΤΟΥ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥ ΕΠΑΙΤΗ
Αντικρίζει
Πέτρινα μούτρα,
Τουλάχιστον,
Χίλιες φορές,
Καθημερινά,
Με τα μάτια
Που έχουν μυρίσει
Τον θάνατο.
Με την παλάμη μπροστά
Από τον εαυτό του
Και από την μηλιά του,
Ζαλίζεται,
Ίσως,
Από υπερηφάνεια
Και πείνα.
Και αυτός είναι
Του Θεού πλάσμα.
Τον γέννησε μάνα.
Είναι άνθρωπος.
Κάποτε μοιράστηκε,
Την ίδια πόλη με μας.
Τώρα ζητιανεύει,
Δίχως πατρίδα
Και καταφύγιο.
Στη σκέψη του μόνον
Ο αγώνας της ζωής.
Μετάφραση Χασάν Αχμέτ
Την μετάφραση των ποιημάτων του Ελτσίν Ισγκεντερζάντε έκαναν οι:
Εμρέ Αχμέτ, Σεφαάτ Αχμέτ, Χασάν Αχμέτ, Δάμων Δαμιανός, Χακάν Μουμίν, Μουσταφά Μουσταφά, Χαλήλ Μουσταφά, Μουσταφά Τσολάκ
Το βιβλίο εξέδωσαν οι «Φίλοι Γραμμάτων Ροδόπης», ήτοι οι:
Θανάσης Τζεβελεκίδης, Στέλιος Σταμπουλίδης, Φαχρετίν Χασήμ, Φεϊμ Βελή, Γιουξέλ Νουρή Ογλού, Μουσταφά Σουλεϊμάν, Ιμπράμπεη Μπεήογλου, Τζένη Κατσαρή – Βαφειάδη
Την έκδοση κοσμούν μοτίβα ζωγραφικής της Φυσούν Σούκα.
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
