Οι οικονομικοι μεταναστες πνοη για τις ελληνικες τραπεζες

Σε 3 δις ευρώ ανέρχεται το συνολικό ποσό των καταθέσεων στους περίπου 200.000 λογαριασμούς που διατηρούν οι οικονομικοί μετανάστες στις ελληνικές τράπεζες. Tο ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 60% του AEΠ της Aλβανίας, ενώ τα χρήματα που στέλνουν στην πατρίδα τους οι Aλβανοί μετανάστες, στο 9%. Για να ανταποκριθούν στις ανάγκες αυτής της νέας, δυναμικής μερίδας της πελατείας τους, οι τράπεζες ετοιμάζουν ειδικές υπηρεσίες και προϊόντα.

Ηρθαν ρακένδυτοι και πεινασμένοι. Στην αρχή ταυτίστηκαν με προβλήματα και εγκληματικότητα. Όμως έμειναν και δημιούργησαν. Κάνουν δουλειές που περιφρονούν οι Έλληνες, αποταμιεύουν περισσότερα και καταναλώνουν λιγότερα. Πρόκειται για τους οικονομικούς μετανάστες, οι οποίοι σήμερα υπολογίζονται σε 850.000 – 1.000.000 (12% του εργατικού δυναμικού της Ελλάδας). Σύμφωνα με μελέτη της Εθνικής Τράπεζας, από τους οικονομικούς μετανάστες που εργάζονται και διαμένουν νόμιμα στην Ελλάδα, το 65% είναι Αλβανοί, το 20% είναι Ουκρανοί, Πολωνοί, Γεωργιανοί, Βούλγαροι και Ρουμάνοι, ενώ το υπόλοιπο 15% αποτελείται από άλλες εθνότητες.

Από την ίδια μελέτη προκύπτει ότι το 90% των Αλβανών που μένουν στην Ελλάδα είναι πελάτες ελληνικών τραπεζών. Συνολικά οι ελληνικές τράπεζες έχουν 200.000 – 250.000 τραπεζικούς λογαριασμούς που ανήκουν σε νοικοκυριά οικονομικών μεταναστών. Από αυτούς, 100.000 λογαριασμοί άνοιξαν προκειμένου να διευκολυνθούν στις διαδικασίες και να πάρουν πράσινη κάρτα.

Καταθέσεις 3 δις ευρώ

Δύο είναι οι βασικές τραπεζικές συναλλαγές των οικονομικών μεταναστών: η κατάθεση και το έμβασμα, για να στείλουν χρήματα πίσω στις πατρίδες τους, στις οικογένειές τους. H ανάληψη είναι γι αυτούς σχεδόν άγνωστη τραπεζική συναλλαγή. Οι συνολικές καταθέσεις των οικονομικών μεταναστών υπολογίζονται στα 3 δις ευρώ. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 60% του ΑΕΠ της Αλβανίας και στο 5% του συνολικού ΑΕΠ της Ρουμανίας, της Βουλγαρίας και της Αλβανίας.

Τραπεζικά στελέχη εκτιμούν ότι η μέση κατάθεση ενός οικονομικού μετανάστη είναι σχεδόν διπλάσια από τη μέση κατάθεση ενός Έλληνα. H μέση κατάθεση ταμιευτηρίου ενός Έλληνα είναι γύρω στα 8.000 ευρώ (το 70% των καταθέσεων κυμαίνεται μεταξύ 2.500 και 30.000 ευρώ, ενώ περίπου τέσσερα εκατομμύρια καταθέτες έχουν υπόλοιπο λιγότερο από 3.000 ευρώ). Αντίθετα, η μέση κατάθεση ενός οικονομικού μετανάστη υπολογίζεται γύρω στα 10.000 – 15.000 ευρώ.

Ενδεικτικά αναφέρεται ότι κεντρικό κατάστημα τράπεζας στην Αθήνα συγκέντρωσε μέσα σε τρία χρόνια συνολικές καταθέσεις από οικονομικούς μετανάστες ύψους 30 εκατ. ευρώ. Σε κεντρικό κατάστημα άλλης τράπεζας, ένας στους πέντε που ανοίγουν νέο λογαριασμό καταθέσεως ταμιευτηρίου ήταν οικονομικός μετανάστης. Σε καταστήματα τραπεζών σε περιοχές με πολλούς οικονομικούς μετανάστες (π.χ. στα Μεσόγεια), η μέση κατάθεση ορισμένες φορές ξεπερνά τα 45.000 ευρώ.

Τα εμβάσματα

Σε ό,τι αφορά τα εμβάσματα, αυτά γίνονται με δύο τρόπους: είτε μέσω τραπεζικής συναλλαγής είτε με… το λεωφορείο, δίνοντας κάποια προμήθεια στον οδηγό. Υπολογίζεται ότι από την Ιταλία και την Ελλάδα εισέρχονται στην Αλβανία περίπου 850 εκατ. δολάρια τον χρόνο (μεταναστευτικό συνάλλαγμα). Από την Ελλάδα εκτιμάται ότι προέρχονται σχεδόν τα μισά (περίπου 400 εκατ. ευρώ), που αντιστοιχούν στο 9% του ΑΕΠ της Αλβανίας. Έτσι, οι οικονομικοί μετανάστες πλουτίζουν τη χώρα τους και συμβάλλουν στην ανάπτυξή της. Σύμφωνα με την Εθνική Τράπεζα, ο ρυθμός ανάπτυξης της Αλβανίας είναι γύρω στο 5%, ενώ στα επόμενα τρία χρόνια θα έχει αυξηθεί συνολικά κατά 25%.

Τα οικονομικά τους

Εξάλλου, όπως προκύπτει από τη μελέτη της Εθνικής Τράπεζας, το μέσο οικογενειακό εισόδημα των οικονομικών μεταναστών στην Ελλάδα ανέρχεται σε 12.000 ευρώ. Την ίδια στιγμή, σχεδόν οι μισοί Έλληνες φορολογούμενοι (μισθωτοί και συνταξιούχοι) δηλώνουν ετήσιο εισόδημα κάτω από το αφορολόγητο όριο, που είναι τα 8.800 ευρώ.

Από την ίδια μελέτη προκύπτει ότι το 100% των οικονομικών μεταναστών έχουν τηλεόραση, το 75% τηλέφωνο και το 20% αυτοκίνητο. Τώρα τελευταία ενισχύεται και το καταναλωτικό τους προφίλ.

Εχουν πάρει λίγα στεγαστικά δάνεια και ελάχιστα καταναλωτικά δάνεια. Αγοράζουν κυρίως καταναλωτικά αγαθά (π.χ. ψυγεία και τηλεοράσεις) με δόσεις και με προσφορές από τα καταστήματα. Επίσης, τελευταία αγοράζουν αυτοκίνητα και με τραπεζική χρηματοδότηση.

H ιστορία επαναλαμβάνεται

H ιστορία επαναλαμβάνεται και μάλιστα σε διαφορετικές χώρες ταυτόχρονα. Για παράδειγμα, στις αρχές του 20ού αιώνα η Ελλάδα δέχθηκε κύμα μεταναστών λόγω της Μικρασιατικής Καταστροφής. Και τότε οι πρόσφυγες αυτοί έμειναν στην Ελλάδα και όχι μόνο δεν επιβεβαίωσαν τους αρχικούς φόβους (ανεργία, οικονομική επιδείνωση κ.λπ.), αλλά συνέβαλαν στην οικονομική ανάπτυξη.

Συνέβη και το αντίστροφο: Μερικές δεκαετίες πριν, κύμα Ελλήνων μεταναστών δέχθηκαν κυρίως η Γερμανία και οι ΗΠΑ. Και τότε οι Έλληνες μετανάστες συνέβαλαν στις εκεί οικονομίες και συνεισέφεραν στην ελληνική οικονομία με εισροή μεγάλων ποσών συναλλάγματος.

Σήμερα, η Ελλάδα δέχεται οικονομικούς μετανάστες. Το ίδιο συμβαίνει και σε άλλες χώρες, στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη. Επειδή η ιστορία διδάσκει, οι οικονομίες προσαρμόζονται, σήμερα, πιο εύκολα. Το ίδιο κάνουν και οι τράπεζες.

Οι οικονομικοί μετανάστες αύξησαν τον πληθυσμό της Ελλάδας και συνέβαλαν σημαντικά, με την εργασία τους, στην ένταξη της Ελλάδας στην ΟΝΕ. Ταυτόχρονα, πλουτίζουν τις πατρίδες τους και συμβάλλουν στην ανάπτυξή τους με τα χρήματα που στέλνουν πίσω. Στην Ελλάδα διαμένουν νόμιμα 850.000 έως 1.000.000 και κάνουν κυρίως δουλειές που οι Έλληνες περιφρονούν. Έτσι, στην πραγματικότητα δεν «κλέβουν» τις δουλειές των Ελλήνων, αλλά αυξάνουν το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν και δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας. H αύξηση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) συνέβαλε στη μείωση του δημόσιου χρέος ως προς το ΑΕΠ, που αποτελούσε κριτήριο για την ένταξη της Ελλάδος στην ΟΝΕ.

Επιπλέον, με τη νομιμοποίησή τους βοήθησαν να επιβραδυνθεί η πορεία επιδείνωσης του ασφαλιστικού συστήματος στην Ελλάδα, λόγω του δημογραφικού προβλήματος. Διότι με την επίσημη καταγραφή τους και τις εισφορές τους στα ταμεία βελτίωσαν τη σχέση μεταξύ εργαζομένων προς συνταξιούχους που βρίσκεται σήμερα στο περίπου 2,2.

Ταυτόχρονα, τα φθηνά εργατικά χέρια τους μείωσαν το κόστος εργασίας, συμβάλλοντας στην αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, που αποτελούσε ένα ακόμα κριτήριο για την ένταξη της Ελλάδος στην ΟΝΕ. Δεν αύξησαν τον πληθωρισμό και για έναν ακόμη λόγο: δεν καταναλώνουν. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το 50% των εισοδημάτων τους κάθε χρόνο το στέλνουν στις πατρίδες τους.

Πώς «υποδέχονται» οι τράπεζες τους μετανάστες σε Ευρώπη και ΗΠΑ

Οι τράπεζες δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στα εμβάσματα των μεταναστών, διότι, σύμφωνα με εκτίμηση της McKinsey, η παγκόσμια αγορά εμβασμάτων απέφερε 12 δισ. δολάρια σε προμήθειες το 2001 και αναπτύσσεται με ρυθμούς 8,5% ετησίως.

H τάση που επικρατεί σήμερα στην Ευρώπη είναι η τυποποίηση των διαδικασιών για τα μικρά εμβάσματα των οικονομικών μεταναστών, με στόχο να γίνουν πιο φθηνά. Πρόκειται για τα λεγόμενα τυποποιημένα εμβάσματα, τα οποία στην Ευρώπη ονομάζονται STP.

Στην Ισπανία

Τα παραδείγματα τραπεζών που προσπαθούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες των οικονομικών μεταναστών και να κερδίσουν μερίδια αγοράς από μία σημαντική αγορά είναι πολλά. Για παράδειγμα, η Banco Bubao Vizcaya ανακοίνωσε πρόσφατα νέα υπηρεσία, η οποία σκοπό έχει να εξυπηρετήσει τα μεταναστευτικά εμβάσματα, με την ίδρυση 15 ειδικών μονάδων στα αστικά κέντρα της Ισπανίας που συγκεντρώνουν υψηλούς πληθυσμούς μεταναστών.

H Banco Santander έχει, επίσης, αναπτύξει τέτοιες μονάδες στην Ισπανία. Το βασικό προϊόν θα είναι η διενέργεια εμβάσματος με μία προμήθεια της τάξεως των έξι ευρώ, ανεξαρτήτως προορισμού και ποσού (οι ελληνικές τράπεζες χρεώνουν γύρω στα 25 ευρώ το ελάχιστο ή 0,1% με 0,3% επί του ποσού). Εκτιμάται ότι το 20% της αγοράς αυτής, που στην Ισπανία έχει συνολική αξία 307 εκατ. ευρώ, θα προσφέρει αποδόσεις 5% – 8% ετησίως για την Bilbao Vizcaya (περίπου 3 έως 5 εκατ. ευρώ ετησίως). H Ισπανία έχει μισό εκατομμύριο νόμιμους μετανάστες από το Μαρόκο και τη Λατινική Αμερική, ενώ το σύνολο των μεταναστών εκτιμάται στο 1,1 εκατομμύριο.

Στις ΗΠΑ

Οι αμερικανικές αρχές (Treasury, FED και Bank of Spain) σε συνεργασία με το τραπεζικό σύστημα έχουν αποφασίσει να επιτρέψουν ακόμα και σε παράνομους μετανάστες να συναλλάσσονται μέσω των τραπεζών. Αυτό θα τους προστατέψει από το λιγότερα ελεγχόμενο δίκτυο των ανταλλακτηρίων. H απόφαση αυτή ελήφθη μετά τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου 2001. Για παράδειγμα, η Wells Fargo και η Citibank δέχονται το λεγόμενο marticular consular (ταυτότητα που εκδίδουν τα μεξικανικά προξενεία σε μετανάστες και δεν ισοδυναμεί με νόμιμη παρουσία) για άνοιγμα λογαριασμού από μετανάστες.

H Wells Fargo σε συνεργασία με τη μεξικανική Bancomer, θυγατρική της Banco Bilbao, έχει δημιουργήσει τον ειδικό λογαριασμό (Interquenta Express) για τη μεξικανική μεταναστευτική κοινότητα στις ΗΠΑ. Ο λογαριασμός αυτός λειτουργεί με κάρτα ATM και έχει δεύτερο δικαιούχο στο Μεξικό. Όποτε γίνεται μια κατάθεση σε δολάρια στις ΗΠΑ, μπορεί να προβεί ο δικαιούχος στο Μεξικό σε ισόποση ανάληψη σε πέσο (νόμισμα Μεξικού), με χρέωση 10 δολαρίων. Το 2002 έχουν διακινηθεί, κυρίως μέσω του προϊόντος αυτού, περίπου 4,2 δισ. δολάρια (εμβάσματα από Μεξικανούς που διαμένουν στις ΗΠΑ μέσω της Bancomer). Επίσης, η Bank of America τετραπλασίασε, το 2002, τις ισπανόφωνες διαφημιστικές της δαπάνες, σε μια συστηματική προσπάθεια να καρπωθεί το λεγόμενο «Latino dollar». H Bank of America καταβάλλει προσπάθεια να έχει ισπανόφωνους στο σύνολο του δικτύου της. Έχει και αυτή ειδικό προϊόν για τα μεταναστευτικά εμβάσματα και στοχεύσει στους ισπανόφωνους μετανάστες, ιδίως στις δραστηριότητες στεγαστικής πίστης.

Ετοιμάζουν υπηρεσίες στις γλώσσες τους

Γιώργος Αρώνης, γενικός διευθυντής Λιανικής Τραπεζικής της Εθνικής Τράπεζας

Οι οικονομικοί μετανάστες αποτελούν ένα σημαντικό και ενεργό τμήμα της ελληνικής οικονομίας, το οποίο, πέρα από τις κοινωνικές διαστάσεις, έχει και επιχειρηματικές. Έτσι, οι τράπεζες δημιουργούν ειδικές υπηρεσίες για την εξυπηρέτηση των οικονομικών μεταναστών. Προσλαμβάνουν σε καταστήματα υπαλλήλους που μιλούν τη γλώσσα τους, δημιουργούν γραμμή τηλεφωνικής εξυπηρέτησης για τραπεζικές συναλλαγές, με τις οδηγίες στη γλώσσα τους. Ακόμη, ορίζουν ως εναλλακτική γλώσσα στις ATM την αλβανική. H Εθνική Τράπεζα έχει αρχίσει να προσθέτει την αλβανική γλώσσα σε ATM και σχεδιάζει υπηρεσίες (τηλεφωνικές και σε καταστήματα) για τους οικονομικούς μετανάστες.

Ο γενικός διευθυντής Λιανικής Τραπεζικής της Εθνικής Τράπεζας, κ. Γιώργος Αρώνης, δηλώνει ότι «δεν μπορούμε να παραγνωρίσουμε ότι ο πληθυσμός των μεταναστών στην Ελλάδα ξεπερνά το 12% του εργατικού δυναμικού. Το μεγαλύτερο μέρος των οικονομικών μεταναστών, είτε έχει ήδη ενταχθεί είτε βρίσκεται σε διαδικασία ένταξης στην ελληνική κοινωνία».

Σε ό,τι αφορά τις τραπεζικές ανάγκες των οικονομικών μεταναστών, ο κ. Αρώνης επεσήμανε ότι «σήμερα καλύπτονται μερικώς και περιορίζονται στις βασικές τους ανάγκες. H αποταμίευση είναι έντονη και κυρίως σε λογαριασμούς ταμιευτηρίου. H ανάγκη για μεταναστευτικά εμβάσματα είναι αυξανόμενη και ικανοποιείται κυρίως με παραδοσιακές μορφές μεταφοράς χρημάτων (εμβάσματα). H ανάγκη για στέγαση έχει, πλέον, ενσωματωθεί στο σύστημα αξιολόγησης των τραπεζών και ήδη αρκετοί οικονομικοί μετανάστες έχουν αποκτήσει σπίτι με χρήση στεγαστικών δανείων».

Αναφερόμενος στην Εθνική Τράπεζα, ο κ. Αρώνης είπε ότι «στοχεύει αφενός να εξειδικεύσει προϊόντα που θα απευθύνονται σε αυτή την πελατεία και αφετέρου να βελτιώσει την εξυπηρέτηση των πελατών αυτών, με προσωπικό που θα καταλαβαίνει τις ανάγκες τους μιλώντας την ίδια γλώσσα και μέσω τηλεφωνικής εξυπηρέτησης (call centre), που θα απευθύνεται σε διάφορες ομάδες (εθνότητες) του πληθυσμού των μεταναστών)».

Επιμέλεια: Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.