Οι νομαρχιες διεκδικουν το «ΕΝΝΕΑ»

Με την ολοκλήρωση των εργασιών του 11ου τακτικού συνεδρίου της ΕΝΑΕ εγκρίθηκε ψήφισμα με το οποίο η ΕΝΑΕ διεκδικεί μεταξύ άλλων τη θεσμοθέτηση τοπικών αυτοτελών πόρων και ειδικού αναπτυξιακού προγράμματος «ΕΝΝΕΑ» για την περίοδο 2006-9, την πλήρη αλλαγή του δημοσιονομικού ελέγχου για την προσαρμογή τους στα ευρωπαϊκά δεδομένα.

Η πρόεδρος της ΕΝΑΕ Φώφη Γεννηματά συνόψισε τα αιτήματα της ΝΑ στα εξής: οικονομική αυτοτέλεια, ριζική αναμόρφωση του φορολογικού συστήματος με ανακατανομή πόρων υπέρ της αυτοδιοίκησης και ενίσχυση τοπικών εσόδων και φορολογικής εξουσίας χωρίς επιβάρυνση των πολιτών.

Ανάμεσα στα θέματα που συζητήθηκαν ήταν και το 42% για το οποίο ο υπουργός Εσωτερικών Προκόπης Παυλόπουλος σχολίασε «είναι προτιμότερο ο ελληνικός λαός όταν εκλέγει τους τοπικούς άρχοντες να γνωρίζει από την αρχή ποιος είναι ο προγραμματικός του λόγος που προκύπτει από την πρώτη Κυριακή και ν’ αποφασίζει μ’ αυτό το δεδομένο».

Κριτική κατά της δημιουργίας των πέντε υπερπεριφερειών άσκησε ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης Γιώργος Παπανδρέου μιλώντας για απουσία διαλόγου μεταξύ κυβέρνησης, ΚΕΔΚΕ και ΕΝΑΕ, ενώ τόνισε για τα 20,1 δις ευρώ από το Δ΄ ΚΠΣ ότι το στοίχημα που καλείται να κερδίσει η χώρα μας έχει να κάνει με την απορρόφησή τους για να μην μείνουν στα χαρτιά.

Α. Γιαννακίδης: «Σύντομα θα περάσουμε το στρατηγικό αναπτυξιακό σχεδιασμό»

Ο νομάρχης Ροδόπης Άρης Γιαννακίδης επεσήμανε αρχικά ότι τα αιτήματα έχουν διαχρονικά τεθεί και «αφορούν την αυτοτέλεια των ΝΑ για να μην υπάρχει φερεφωνική εξάρτηση από την κάθε κεντρική εξουσία. Δε μπορεί να υπάρξει περιφερειακή αποκέντρωση χωρίς τη συγκεκριμένη χρηματοδότηση. Πώς μπορεί να προσδιορίσει ο νομάρχης αναπτυξιακούς στόχους χωρίς χρήματα;

Σε μια σύγχρονη δημοκρατική χώρα που συμμετέχει στην αυτοδιοίκηση της Ε.Ε. δε νοείται να στερείται οικονομικής αυτοτέλειας ο β΄ βαθμός τοπικής αυτοδιοίκησης. Όλα αυτά είναι τραγελαφικά.

Εάν οι νομαρχίες στερηθούν των ευρωπαϊκών προγραμμάτων οι νομάρχες δε θα έχουν καμία συνεισφορά στον αναπτυξιακό σχεδιασμό της περιοχής. Πέρα από το στρατηγικό σχεδιασμό σε θεωρητικό επίπεδο δε θα μπορούν να συνδράμουν ούτε σε στοιχειώδη μικρά έργα που να επιλύουν καθημερινότητες».

Ο κ. Γιαννακίδης παρέπεμψε στην πρόταση της κ. Γεννηματά για τη διοργάνωση ενός θεματικού συνεδρίου από κοινού με την ΚΕΔΚΕ με αντικείμενο το Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς 2007- 2013 και τις μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για την υλοποίησή του. «Έχουμε αργήσει πάρα πολύ γι’ αυτό και θα πρέπει να ξεκινήσουμε αφήνοντας τους λαϊκισμούς και τις δημαγωγίες και ν’ ανοίξει ένας δίαυλος επικοινωνίας και συνεργασίας για την επόμενη μέρα της αυτοδιοίκησης με πλήρη περιφερειακή αποκέντρωση. Βλέπουμε ξαφνικά η κυβέρνηση να μιλάει για υπερπεριφέρειες, χωρίς να έχει προηγηθεί προβληματισμός και μελέτη του κράτους και χωρίς να έχει ολοκληρωθεί ο διακομματικός προβληματισμός».

Ο κ. Γιαννακίδης σημείωσε ότι ενώ όλες οι άλλες ανεπτυγμένες χώρες εκχωρούν αρμοδιότητες από την κεντρική εξουσία προς την περιφέρεια, αποκεντρώνοντάς τες στην Ελλάδα δεν συμβαίνει. «Πρόσφατη δημοσκόπηση έδειξε ότι το 65% των παρεχόμενων υπηρεσιών προς τον πολίτη περνούν μέσα από τη νομαρχία κι επιπλέον οι πολίτες δείχνουν εμπιστοσύνη προς την αιρετή νομαρχιακή αυτοδιοίκηση.

Έχουν υποχρέωση να ενσκύψουν όλα τα πολιτικά κόμματα και να δώσουν ένα διέξοδο στο αδιέξοδο που έχει δημιουργηθεί στον αυτοδιοικητικό χάρτη της χώρας».

Ν’ ανταπεξέλθουμε

στην καθημερινότητα

Ο κ. Παυλόπουλος ανέφερε ότι σχεδιάζουν να δημιουργήσουν αναπτυξιακούς οργανισμούς με τεχνοκράτες στις περιφέρειες με σκοπό να διευκολύνουν τις νομαρχίες και τους δήμους. Ο νομάρχης Ροδόπης παρατήρησε ότι προηγείται η επίλυση των καθημερινών προβλημάτων όπως ο ίδιος τα έχει αντιληφθεί στην 11χρονη πορεία του στην αιρετή αυτοδιοίκηση. «Ας αφήσουμε τα υπερφίαλα σχέδια που πιθανόν να είναι ανέφικτα. Για παράδειγμα, γιατί να έχουμε δυο άτομα στη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών και ένα άτομο στη Διεύθυνση Προγραμματισμού; Γιατί να έχουμε ένα διαγραμμιστικό μηχάνημα και να μην μπορούμε να το λειτουργήσουμε;

Γιατί να έχουμε παντελή έλλειψη της κρίσιμης μάζας που θα εκπονήσει μελέτες; Γιατί η πολιτεία δεν χρηματοδοτεί τους τελικούς δικαιούχους ώστε να έχουμε μελέτες εφαρμογής για στόχους που έχει προσδιορίσει η τοπική κοινωνία;»

Πριν δυο μέρες ο γ.γ. της περιφέρειας Μ. Αγγελόπουλος ανέφερε ότι έχει προβλεφθεί ένα νέο μέτρο ωρίμανσης και προετοιμασίας μελετών που αφορούν έργα υποδομής το οποίο «επιτρέπει χρηματοδότηση μελετών όπως είναι η ολοκληρωμένη μελέτη του νοσοκομείου Κομοτηνής». Ο κ. Γιαννακίδης σχολίασε επ’ αυτού: «Οποιαδήποτε προσπάθεια στοχεύει στο να έχουμε μια ωρίμανση μέχρι το τέλος της προγραμματικής περιόδου συμβάλει στη βούληση της χώρας μας να μπορέσουμε ν’ απορροφήσουμε όλες τις εγκεκριμένες χρηματοδοτήσεις. Θεωρώ σημαντικό το ότι κατορθώσαμε και πετύχαμε τα 20,1 δις ευρώ. Το μείζον είναι ν’ απορροφήσουμε ως τελικοί δικαιούχοι τα συγκεκριμένα χρήματα».

Θέλησε να τονίσει τη θεσμική ευθύνη που αναλογεί σε όλους όσους έχουν ρόλο στην ανάπτυξη, ενώ μίλησε για μεγάλη υστέρηση στην απορρόφηση κονδυλίων. «Έχουμε μια υστέρηση πάνω από ένα χρόνο. Εμβόλιμα, πριν την εκπνοή της υφιστάμενης προγραμματικής περιόδου και την έναρξη της επόμενης είχαμε προεντάξεις έργων, αλλά και χρηματοδοτήσεις μελετών. Δυστυχώς δεν έχει χρηματοδοτηθεί καμία μελέτη. Η νομαρχία Ροδόπης έχει μια σειρά μελέτες με πλήρη ωρίμανση, επομένως αν θ’ αρχίσουν οι προεντάξεις των έργων θα έχουμε ένα πολύ μεγάλο ποσοστό από το Δ΄ ΚΠΣ».

Προτεραιότητες

της Ν.Α. Ροδόπης

Ο κ. Γιαννακίδης παρέπεμψε στο αναπτυξιακό συνέδριο που θα διεξαχθεί το Μάιο στην Κομοτηνή σε σχέση με τις προτεραιότητες που έχουν θέσει ως ΝΑ, αλλά μίλησε για τους πέντε μεγάλους αναπτυξιακούς στόχους, που είναι: «Ο εκσυγχρονισμός του Σισμανόγλειου Νοσοκομείου Κομοτηνής. Σε μια συνεργασία που είχαμε με το γ.γ. και με το αρμόδιο υπουργείο είναι εφικτό και βιώσιμο στο πρώτο εξάμηνο του επόμενου έτους να προχωρήσουμε στην υλοποίηση ενός σημαντικού έργου που αφορά την υγεία στην περιοχή μας και είναι πιθανόν ο προϋπολογισμός του να ξεπεράσει τα 35 εκ. ευρώ.

Εδώ επιβεβαιώνεται η πράξη ευθύνης του νομάρχη Ροδόπης που χωρίς χρήματα προχώρησε στην εκπόνηση μελέτης παρά το ότι επικρίθηκε και κάποιοι είπαν ότι δεν πρόκειται να χρηματοδοτήσουν το έργο. Ο νομάρχης προχώρησε στην προμελέτη η οποία ολοκληρώνεται και παρέχει τη δυνατότητα στην κεντρική εξουσία να μπορέσει να εντάξει το έργο στη νέα προγραμματική περίοδο.

Ένα άλλο μεγάλο έργο είναι η δεύτερη μονάδα φυσικού αερίου το οποίο έχει ωριμάσει. Το τρίτο έργο που θα διεκδικήσουμε στην επόμενη προγραμματική περίοδο και η προμελέτη του εκπονείται είναι το φράγμα του Ιάσμου. Έγινε μια πλήρη συνεργασία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης με την εκπόνηση προμελέτης και θα πρέπει όλος ο πολιτικός κόσμος της περιοχής να διασφαλίσει τη χρηματοδότηση και την ένταξη του μεγαλύτερου ίσως αναπτυξιακού έργου της Ροδόπης.

Είναι πλέον εφικτό να γίνει η διασύνδεση της Εγνατίας με τη ΒΙΠΕ Κομοτηνής. Ήδη εξετάζουμε τη μελέτη τουριστικής αξιοποίησης του ποταμού Βοσβόζη. Στο επόμενο πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων θα εντάξουμε τη μελέτη με μια σειρά από άλλες μελέτες, που θ’ αγγίζουν στόχους και δράσεις που έχει προσδιορίσει η τοπική κοινωνία. Σύντομα θα περάσουμε και το στρατηγικό αναπτυξιακό σχεδιασμό και σ’ αυτή την κατεύθυνση θα συνεργαστούμε και με την Αναπτυξιακή Ροδόπης για να δούμε ποια είναι η προοπτική της περιοχής μας μέσα από τα νέα γεωπολιτικά δεδομένα, μέσα από την ένταξη της Τουρκίας και των Βαλκανικών Χωρών στην ευρωπαϊκή οικογένεια».

Μ. Αθανασιάδης: «Η Ν.Α. ενισχύθηκε θεσμικά αλλά και οικονομικά»

Ο επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης στη νομαρχιακή αυτοδιοίκηση Ροδόπης, Μιχάλης Αθανασιάδης επεσήμανε αρχικά σε σχέση με το συνέδριο της ΕΝΑΕ ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τον εξής λόγο: «Είναι το πρώτο συνέδριο που έγινε χωρίς η ΝΑ να έχει το άγχος της θεσμικής της υπόστασης γιατί είναι πλέον κατοχυρωμένο πως η αιρετή νομαρχιακή αυτοδιοίκηση προσπάθησε να δει τα δικά της προβλήματα και να μπορέσει να καλύψει στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό τις όποιες αδυναμίες υπάρχουν για να επιτελέσει στον καλύτερο δυνατό βαθμό τον προγραμματικό και αναπτυξιακό της ρόλο.

Επισημάνθηκε ότι πλέον η νομαρχιακή αυτοδιοίκηση ενισχύθηκε όχι μόνο θεσμικά αλλά και οικονομικά. Με την αναμόρφωση του 3345/2005 σχεδόν τετραπλασιάστηκαν οι πόροι προς τη ΝΑ και για να μπορέσουν να καλυφθούν τα λειτουργικά της έξοδα αλλά και για να υπάρχουν σταθεροί και θεσμοθετημένοι πόροι – για πρώτη φορά – με τους οποίους η νομαρχιακή αυτοδιοίκηση να μπορεί με δικό της προϋπολογισμό να προγραμματίσει έργα ανάπτυξης σε επίπεδο νομού.

Αυτοί οι δύο πόροι είναι το 2% του ΦΠΑ εκ των οποίων το 1% κατανέμεται για λειτουργικά έξοδα και το άλλο 1% για επενδυτικές δαπάνες και το 10% των τελών κυκλοφορίας, τα οποία χρήματα πηγαίνουν για έργα στο επαρχιακό οδικό δίκτυο.

Επίσης, έχει ληφθεί μέριμνα ότι σε περίπτωση που αυτοί οι πόροι δεν αποδώσουν τα αναμενόμενα για τη ΝΑ να γίνει η αναπλήρωσή τους. Είναι επίσης σημαντικό το ότι θεσπίστηκαν σε συνεννόηση με την ΕΝΑΕ κοινά κριτήρια κατανομής, όπως και οι συντελεστές βαρύτητας για κάθε κριτήριο. Επομένως, η κάθε ΝΑ θα γνωρίζει ποια χρήματα θα παίρνει μέσα από αυτούς τους σταθερούς και θεσμοθετημένους πόρους, έτσι ώστε να έχει δικό της προϋπολογισμό ώστε να μπορέσει να επιτελέσει αναπτυξιακό έργο». Ο κ. Αθανασιάδης παρατήρησε ότι τα χρήματα δεν αρκούν για να επιτελέσει αναπτυξιακό έργο η νομαρχία, αλλά σίγουρα πρόκειται για θετικά βήματα.

«Επισημάνθηκε επίσης ως πολύ σημαντικό γεγονός η αποσύνδεση των προνοιακών επιδομάτων από τον προϋπολογισμό των ΝΑ, επομένως μια κρατική αρμοδιότητα δεν επιβαρύνει τον προϋπολογισμό της ΝΑ αλλά αυτόν του κράτους. Είναι σημαντικό το ότι ξεκίνησε η εργασία για τη σύσταση του κώδικα της ΝΑ έτσι ώστε όποια νομοθεσία διέπει τη ΝΑ να μπορέσει να κωδικοποιηθεί και συγχρόνως να γνωρίζουμε ποιες είναι οι αρμοδιότητες του κάθε βαθμού αυτοδιοίκησης, αλλά και της περιφέρειας και των υπουργείων. Υπάρχει η δέσμευση ότι όποιες αρμοδιότητες αφαιρέθηκαν στο παρελθόν να δοθούν στη ΝΑ με βάση την αρχή της εγγύτητας και της επικουρικότητας.

Επιπροσθέτως δόθηκε κι ένας άλλος πόρος, το 100% των τελών αδείας και μεταβίβασης οχημάτων και τα πρόστιμα που επιβάλλονται από τις ΝΑ θα μένουν στο λογαριασμό τους. Αυτή τη στιγμή υπάρχει ένα καλό οικονομικό πλαίσιο για να μπορέσει από δω και πέρα να κάνει αναπτυξιακά βήματα η ΝΑ».

Ο κ. Αθανασιάδης σημείωσε ότι η ΕΝΑΕ έθεσε ένα υψηλότερο διεκδικητικό πλαίσιο θέλοντας να έχει μεγαλύτερη οικονομική αυτοδυναμία, αναφερόμενος στη δυνατότητα φορολογικής εξουσίας με την έννοια της διαχείρισης κάποιων από τους φόρους που εισάγει το κράτος. «Ένας φόρος, για παράδειγμα, θα μπορούσε να είναι ο φόρος για τα ακίνητα ή ένα μέρος του φόρου που επιβάλλεται για την οικονομική δραστηριότητα μεγάλων επιχειρήσεων που βρίσκονται σε επίπεδο νομού.

Επίσης, τέθηκε ένα νέο διεκδικητικό πλαίσιο έτσι ώστε να υπάρξει ένα νέο ειδικό αναπτυξιακό πρόγραμμα για τις ΝΑ, το ‘ΕΝΝΕΑ’, που είναι ανάλογο του ‘ΘΗΣΕΑ’. Από το 2006 θα ξεκινήσει η συζήτησή του για τη λειτουργία του προγράμματος».

Καθαρές προγραμματικές συμφωνίες

Ο κ. Αθανασιάδης στάθηκε στο 42% για την εκλογή δημάρχων και νομαρχών, πρόταση στην οποία αντιτίθεται η ΕΝΑΕ αλλά κάποιοι συμφωνούν. Ο ίδιος υποστηρίζει την επιλογή του 42% και σε ό,τι αφορά τις συμφωνίες που θα γίνονται πλέον από την πρώτη Κυριακή επισημαίνει ότι πρέπει να είναι προγραμματικές κι όχι συμφωνίες συναλλαγής, όπως συνήθως γίνονται στη δεύτερη Κυριακή. «Οι συμφωνίες πρέπει να γίνονται με διαφάνεια και να τις γνωρίζει το εκλογικό σώμα, κάτι που δεν ίσχυε μέχρι τώρα, γι’ αυτό και είχαμε πάσης φύσεως συναλλαγές, ιδιαίτερα μετά τη δεύτερη Κυριακή. Αναπτύσσεται, επομένως ένας προβληματισμός για το κατά πόσο ομάδες ανθρώπων που δεν τα έβρισκαν επί μήνες μπόρεσαν να τα βρουν μέσα σε 3 ή 4 μέρες, δηλαδή μέχρι τη δεύτερη εκλογική αναμέτρηση.

Θεωρώ ότι προεκλογικές συγκλίσεις θα πρέπει να γίνονται ανάμεσα σε κοινωνικές και πολιτικές ομάδες και συνδυασμούς, αλλά σε προγραμματικό επίπεδο, έτσι ώστε το εκλογικό σώμα να ψηφίζει με βάση το πρόγραμμα που κατατίθεται.

Ας μην ξεχνάμε ότι θεσμοί που διαχειρίζονται υψηλότερα θέματα όπως είναι η κυβέρνηση εκλέγεται με 41% και διαχειρίζεται σημαντικά εθνικά θέματα. Κανένας δεν σκέφτηκε ότι μια κυβέρνηση ή ένας εκλεγμένος πρωθυπουργός με 41% δεν έχει επαρκή δημοκρατική νομιμοποίηση».

Προετοιμασίες

για το Δ΄ ΚΠΣ

Επανερχόμενος στα ζητήματα της Ροδόπης ο κ. Αθανασιάδης επανέλαβε την ικανοποίησή του από τη χρηματοδότηση που εξασφαλίστηκε όπως και από τον προγραμματισμό που αφορά στις αναπτυξιακές περιφέρειες. «Υπήρξε πάνω σ’ αυτό μια διάσταση απόψεων γιατί κάποιοι θεωρούσαν ότι πρόκειται για μια νέα διοικητική διαίρεση της χώρας. Στην ουσία είναι ένας αναπτυξιακός μηχανισμός που θα διαχειρίζεται, θα εποπτεύει, παρακολουθεί και αξιολογεί το Δ΄ ΚΠΣ, έτσι ώστε να μην παρουσιαστούν προβλήματα που εμφανίστηκαν στη διαχείριση των προηγούμενων κοινοτικών πλαισίων στήριξης, διότι οι ευκαιρίες μας είναι πολύ λιγότερες.

Με την πρωτοβουλία της ελληνικής κυβέρνησης πήραμε 20,1 δις ευρώ, ένα αξιολογότατο ποσό προς διαχείριση για έργα ανάπτυξης, μόνο που το θέμα δεν εξαντλείται στο να παίρνουμε υψηλά ποσά αλλά στην απορρόφησή τους.

Θα πρέπει να παρατηρήσουμε σε σχέση με τις αναπτυξιακές περιφέρειες ότι με την είσοδο των 10 νέων χωρών στην Ε.Ε. αλλά και με τη μελλοντική είσοδο της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας ήδη πέφτει ο μέσος κοινοτικός όρος στους οικονομικούς δείκτες. Υπάρχουν περιφέρειες μέσα στην Ελλάδα που από το στόχο 1 πέφτουν στο στόχο 2 κι αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούν να επιτελέσουν επιλέξιμες δράσεις και έργα για τις περιφέρειές τους. Επιπλέον, οι νομοί που ανήκουν στις περιφέρειες δεν έχουν το ίδιο μέγεθος οικονομικών δεικτών, με την έννοια ότι κάποιοι νομοί με χαμηλούς οικονομικούς δείκτες θα μαραζώσουν όταν όλη η περιφέρεια μετακινηθεί στο στόχο 2».

Ο κ. Αθανασιάδης μετέφερε την εμπιστοσύνη του στον περιφερειακό αναπτυξιακό οργανισμό και στο περιφερειακό αναπτυξιακό συμβούλιο προκειμένου για την παροχή τεχνογνωσίας στους ΟΤΑ α΄ και β΄ βαθμού, που στερούνται τεχνοκρατών, επισήμανση που είχε γίνει πριν λίγες μέρες από τη δήμαρχο Αθηνών, Ντόρα Μπακογιάννη, στην επίσκεψή της στην Κομοτηνή.

Αναφερόμενος στα μεγάλα αναπτυξιακά έργα που αφορούν στη Ροδόπη είπε για το νοσοκομείο Κομοτηνής: «Είμαστε σε επαφή και ως ΔΥΠΕ (Διοίκηση Υγειονομικής Περιφέρειας ΑΜ-Θ) με τη γ.γ. της περιφέρειας ώστε να ενταχθεί (και εντάσσεται) ένα μεγάλο ποσό στο Δ΄ ΚΠΣ και να μπορέσουμε να προχωρήσουμε το έργο για το νοσοκομείο της Κομοτηνής». Επεσήμανε ότι για να υλοποιούνται τα μεγάλα έργα οι ΟΤΑ θα πρέπει να έχουν δυνατότητες. «Στο Ν. Ροδόπης αυτή τη δυνατότητα δεν την είχε ούτε η ΝΑ, ούτε επεχείρησε να αξιοποιήσει παρόμοιες δυνατότητες, ενώ στους ΟΤΑ α΄ βαθμού μόνο ο δήμος Κομοτηνής σε συνεργασία με την Αναπτυξιακή Ροδόπης μπορεί να επιτελέσει κάποια έργα. Γίνεται εύκολα αντιληπτό τι συμβαίνει στους περιφερειακούς ΟΤΑ που δεν έχουν τη δυνατότητα αξιοποίησης ευρωπαϊκών προγραμμάτων».

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.