Οι φοιτητες παιρνουν το τρενο των ιδιωτικων πανεπιστημιων

Με αφορμή τον έντονο προβληματισμό που εκδηλώθηκε τις τελευταίες μέρες μετά τις δηλώσεις του Γιώργου Παπανδρέου για μη κρατικά πανεπιστήμια, ο ΠτΘ επέλεξε να συνομιλήσει με τους ανθρώπους που μετέχουν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και θέλησαν να μοιραστούν τους προβληματισμούς και τις επιθυμίες τους. Συζητήσεις που κατεγράφησαν επώνυμα, φοιτητών και μεταπτυχιακών του Δημοκριτείου, αλλά και άλλες που έγιναν χωρίς οι συνομιλητές μας να θέλουν να αποκαλύψουν τα ονόματά τους, έδωσαν ένα δείγμα της επικρατούσας τάσης. Η πλειοψηφία διάκειται υπέρ των μη κρατικών πανεπιστημίων, μιλάει καθαρά για ιδιωτικά, απορρίπτει το «μονοπώλιο» των δημόσιων και αντιμετωπίζει τα μη κρατικά και ως διέξοδο για μεταπτυχιακές σπουδές.

Αναφορικά με το καθεστώς λειτουργίας των μελλοντικών μη κρατικών πανεπιστημίων στη χώρα μας πολλοί φοιτητές παραπέμπουν στην ύπαρξη ιδιωτικών σχολείων, που έχουν υιοθετηθεί από την ελληνική οικογένεια.

Γ. Πεταλωτής: «Μόνο από μεγάλους επιστημονικούς φορείς»

Ανάμεσα στους μεταπτυχιακούς φοιτητές του ΔΠΘ συναντήσαμε τον πρόεδρο του Δικηγορικού Συλλόγου Ροδόπης, Γιώργο Πεταλωτή που είναι μεταπτυχιακός στο Ποινικό. «Όταν ήμουν φοιτητής δεν υπήρχε περίπτωση να θέσει κάποιος θέμα μη κρατικών πανεπιστημίων. Εθεωρείτο ένα ζήτημα που ήταν δογματικά τεκμηριωμένο και δεν μπορούσε να το αγγίξει κανείς. Ακόμη και οι πιο συντηρητικές και φιλελεύθερες παρατάξεις δεν τολμούσαν να το θέσουν.

Από κει και πέρα έχει τεθεί επανειλημμένα. Αποτελούν πρόοδο για την κοινωνία μας και την εξέλιξη της σκέψης μας παρόμοιοι προβληματισμοί». Κάνοντας μια γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και στο σήμερα ο κ. Πεταλωτής ομολογεί ότι «τα υπάρχοντα πανεπιστήμια στην Ελλάδα χρειάζονται μια νέα δύναμη και μια νέα ώθηση, έτσι ώστε να υπάρξει μια μεγαλύτερη διακίνηση ιδεών» με την επισήμανση «οτιδήποτε δεν είναι κρατικό θα πρέπει να ελέγχεται σε τέτοιο σημείο που να μην γίνεται ιδιωτικό και κερδοσκοπικό».

Ο κ. Πεταλωτής ξεκαθαρίζει τη θέση του ότι είναι αντίθετος σε οποιαδήποτε προοπτική κερδοσκοπικού εκπαιδευτικού οργανισμού σε επίπεδο ανώτερης και ανώτατης εκπαίδευσης. «Ως ιδέα δεν θα ήταν άσχημο να ξεκινήσουμε μια μεγάλη συζήτηση για την ίδρυση κάποιων εκπαιδευτικών φορέων. Η λέξη ‘πανεπιστήμια’ είναι κατά τη γνώμη μου παρακινδυνευμένη. Οι φορείς αυτοί οφείλουν να έχουν τέτοιου είδους εγγυήσεις, ώστε να μην πειραματίζονται με την τριτοβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα». Μένοντας στη διάσταση της μη εμπορευματοποίησης της γνώσης δίνει ένα παράδειγμα: «Τα μη κρατικά εκπαιδευτικά ιδρύματα θα τα αποδεχόμουν από μεγάλους επιστημονικούς φορείς που θα δίνουν τα εχέγγυα της μη κερδοσκοπίας».

Ασκώντας κριτική για τα δημόσια πανεπιστήμια μεταφέρει ότι δεν είναι ευχαριστημένος. «Παρατηρώ πανεπιστημιακά τμήματα στα οποία το υπ’ αριθμόν ένα ζήτημά τους είναι πώς θα υπάρξει μια τέτοια διευθέτηση στα καθηγητικά πράγματα, σχετική με την επαγγελματική ανέλιξη των καθηγητών και όχι με την προώθηση της ακαδημαϊκής έκφρασης κι ελευθερίας. Το γεγονός όμως ότι άνοιξε η συζήτηση στο χώρο του ΠΑΣΟΚ είναι κάτι υγιές και νομίζω ότι πρέπει να πειραματιστούμε σε επίπεδο σκέψης».

Χάριν συναλλάγματος

Ο Φώτης Πολυχρονιάδης είναι φοιτητής του Τμήματος Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Ανάπτυξης. Έχει ακούσει ότι τα μη κρατικά δεν θα είναι κερδοσκοπικά. «Κατευθύνονται στα μη κρατικά πανεπιστήμια για να μην φεύγει συνάλλαγμα στο εξωτερικό. Αν γίνουν μη κερδοσκοπικά είμαι σύμφωνος, διαφορετικά είμαι αντίθετος». Ως προς το ζήτημα των πιθανών διδάκτρων σχολιάζει: «Αν ήταν καλό για τη χώρα κι έφερνε θετικά αποτελέσματα στην τριτοβάθμια εκπαίδευση γιατί όχι».

Μη κρατικά vs δημόσια

Ο Παναγιώτης Σισαμπέρης είναι επίσης φοιτητής του ΔΟΣΑ και τάσσεται υπέρ των μη κρατικών πανεπιστημίων. «Θα βοηθήσει τη χώρα γιατί θα υπάρχει ένας ανταγωνισμός με τα δημόσια κι έτσι τα κρατικά θα αναπτυχθούν. Όταν δεν θα είναι κρατικά δεν θα έχουμε τη γνωστή γραφειοκρατία και θα υπάρχει βελτίωση στα θέματα της παιδείας, λόγω του ανταγωνισμού». Εκφράζει την ανησυχία του για το ποιοι μπορούν να διδάξουν στα μη κρατικά πανεπιστήμια, αλλά εκτιμά ότι μπορεί να γίνει αξιολόγηση για να προσληφθούν οι κατάλληλοι.

Δικαίωμα επιλογής

Η Δήμητρα Κ είναι πρωτοετής της Νομικής κι έχει αρχίσει να προβληματίζεται για την ιδιωτικοποίηση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, χωρίς όμως να είναι αντίθετη. Αν δεν είχε επιτύχει με την πρώτη να εισαχθεί στο πανεπιστήμιο και είχε την επιλογή ενός ιδιωτικού στην Ελλάδα, με αναγνωρισμένα καλό επίπεδο, θα έλεγε ναι. Δεδομένου του ρόλου των μεταπτυχιακών τίτλων στους διαγωνισμούς του ΑΣΕΠ ήδη σκέφτεται να φύγει για το εξωτερικό με την ολοκλήρωση των σπουδών της. «Εκτιμώ ότι θα με συνέφερε περισσότερο να φύγω στο εξωτερικό για μεταπτυχιακά».

Υγιής ανταγωνισμός

Ο Αλέξανδρος Χριστόβουλος είναι μεταπτυχιακός φοιτητής της Νομικής στον Τομέα Δημοσίου Δικαίου. Η φοίτηση στα μεταπτυχιακά τμήματα στη Νομική του Δημοκριτείου είναι δωρεάν. «Δεν παρέχονται όμως τα κατάλληλα μέσα μελέτης, για παράδειγμα τα βιβλία. Τίθεται το ζήτημα του κατά πόσο είναι δωρεάν μια και οι περισσότεροι μεταπτυχιακοί φοιτητές αναγκάζονται να μετακινούνται από διαφορετικές περιοχές. Θεωρώ ότι η πρόβλεψη ενός επιδόματος για τους μεταπτυχιακούς θα ήταν χρήσιμη». Σημειώνει ότι η Βιβλιοθήκη της Νομικής είναι πολύ καλή σε υλικό και σε οργάνωση, επισημαίνει όμως ότι χρειάζονται περισσότεροι διοικητικοί υπάλληλοι. «Θα ήταν χρήσιμο η Βιβλιοθήκη να εκφραστεί περισσότερο στο διαδίκτυο και να προβληθεί, γιατί θα είναι ένας τρόπος και για την προβολή της Σχολής».

Ο Αλέξανδρος Χριστόβουλος τάσσεται υπέρ των μη κρατικών πανεπιστημίων. «Από τη στιγμή που είμαστε μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να ‘υποταχθούμε’ στη βούλησή της. Βεβαίως τα μη κρατικά πανεπιστήμια πρέπει να αξιολογηθούν. Θεωρώ ότι θα συμβάλουν στον υγιή ανταγωνισμό με τα κρατικά πανεπιστήμια, των οποίων η οργάνωση και η δομή χρειάζεται να αλλάξει ριζικά γιατί συμβαίνουν τραγελαφικές καταστάσεις, κυρίως σε ό,τι αφορά κάποιους από τους καθηγητές που έχουν εξελιχθεί σε ασύδοτα όργανα της δημόσιας διοίκησης».

Μη κρατικά = αδιαφάνεια

Η Μαρία Παυλίδου είναι πρωτοετής μεταπτυχιακή φοιτήτρια στο μεταπτυχιακό Τμήμα του Δημοσίου Δικαίου. Σχολιάζοντας τη στάση της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ απέναντι στην προοπτική των μη κρατικών πανεπιστημίων δηλώνει ριζικά αντίθετη. «Θα δημιουργήσει κάποιες καταστάσεις αδιαφάνειας στον τρόπο εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση».

Θα βελτιωθούν τα συγγράμματα

(χωρίς φωτό)

Η Μαρία Κ είναι επίσης μεταπτυχιακή φοιτήτρια της Νομικής και αντιμετωπίζει θετικά τα μη κρατικά πανεπιστήμια. «ίσως θα γίνει σοβαρότερο το σύστημα αξιολόγησης των μαθητών κατά την εισαγωγή τους στην τριτοβάθμια. Θα σταματήσει η κερδοσκοπία των φροντιστηρίων και δεν θα εμπλέκονται οι εκάστοτε κυβερνήσεις, ώστε κάποια στιγμή ν’ αναλάβουν να διενεργούν τις εξετάσεις τα ίδια τα πανεπιστήμια. Κατά δεύτερο, αν υπάρξουν τα ιδιωτικά πανεπιστήμια θα δώσουν σοβαρότερα κίνητρα στους καθηγητές για τη συγγραφή των συγγραμμάτων γι’ αυτά τα πανεπιστήμια». Μένοντας στο καθεστώς των συγγραμμάτων σχολιάζει: «Εάν ξέρατε πως αυτά που διατίθενται από το υπουργείο Παιδείας για τη δωρεάν παιδεία είναι για να πληρώνουν τα συγγράμματα με την πιθαμή, θα καταλάβετε γιατί οι καθηγητές δεν θέλουν να γράψουν σοβαρότερα και διανέμουν μόνο στο εμπόριο τα σοβαρά τους συγγράμματα».

Όσο για το θέμα της δωρεάν παιδείας παραπέμπει στα βοηθήματα για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, μια και τα επίσημα βιβλία δεν επαρκούν για τους μαθητές. «Υπάρχει κάποια διασφάλιση στο να λειτουργούν ιδιωτικά δημοτικά, γυμνάσια και λύκεια; Όποια διασφάλιση έχουν αυτά να έχουν και τα ιδιωτικά πανεπιστήμια».

Έξω από το κέρδος

Η Εύη Μακρυγιάνννη είναι τεταρτοετής φοιτήτρια της Νομικής κι έχει ακούσει να γίνεται λόγος για τα μη κρατικά πανεπιστήμια από τον Κώστα Καραμανλή και από τον Γιώργο Παπανδρέου. Εκφράζει τον προβληματισμό της για το πώς θα οργανωθούν και βάση ποιων αρχών. «Δεν μ’ αρέσει να ιδιωτικοποιείται η τριτοβάθμια εκπαίδευση, αλλά δεν γνωρίζω με ποια φόρμουλα σχεδιάζουν να το κάνουν. Κατά πόσο θα είναι μη κρατικά ή ιδιωτικά».

Την προοπτική να λειτουργήσουν ανταγωνιστικά απέναντι στα υπάρχοντα δημόσια ιδρύματα την εισπράττει θετικά, με την έννοια «της ευγενούς άμιλλας και της ενίσχυσης των κρατικών πανεπιστημίων, αρκεί να γίνεται χωρίς την προώθηση του κέρδους».

Αντίθετα με την ελληνική παράδοση

Ο Αριστείδης Τσάτσος είναι τεταρτοετής της Νομικής και στο άκουσμα της έκφρασης μη κρατικά πανεπιστήμια απαντά ότι του θυμίζουν ΙΕΚ. «Δεν ξέρω κατά πόσο είναι σύμφωνο με το σύνταγμά μας. Στην Ευρώπη λειτουργούν και μη κρατικά πανεπιστήμια. Δεν μπορώ να απαντήσω με φερεγγυότητα για το αν υπάρχει κανονισμός που να μην τα απαγορεύει. Θεωρώ ότι είναι μια ορατή πραγματικότητα και σε λίγα χρόνια θα υπάρξουν. Δεν είμαι υπέρ αυτών, αλλά ίσως να είναι και μια φοβία το να τα κατηγορούμε. Θα πρέπει να τα δούμε πιο ανοιχτά, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή πραγματικότητα και τη δική μας τσέπη».

Στην πιθανότητα λειτουργίας τους εκτιμά ότι θα ήθελε να είναι

συναγωνιστικά και όχι ανταγωνιστικά. Θέτει το θέμα της παράδοσης στα ελληνικά και σε κάποια ευρωπαϊκά πανεπιστήμια. «Πολύ μεγάλες χώρες, όπως η Γερμανία, η Ελλάδα και η Σουηδία δεν έχουν δίδακτρα στα πανεπιστήμιά τους κι έχουν μια μεγάλη ιστορία».

Οι έλληνες στην Ελλάδα

Ο Φώτης Νταρζάνος είναι φοιτητής της Νομικής και δηλώνει με βεβαιότητα υπέρ των μη κρατικών πανεπιστημίων. «Θα έχουν τη δυνατότητα να σπουδάζουν περισσότερα παιδιά στην Ελλάδα και θ’ ανέβει ο ανταγωνισμός στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, ώστε να βελτιωθεί το επίπεδο των κρατικών, αλλά και των μη κρατικών που θα δημιουργηθούν».

Για τη διαφοροποίηση μη κρατικών – ιδιωτικών υποστηρίζει ότι πρέπει να προσπαθήσουν να ορθοποδήσουν ως μη κρατικά. «Από την άλλη, δεν βλέπω αρνητικά τα ιδιωτικά πανεπιστήμια». Σε σχέση με τα πιθανά δίδακτρα παραπέμπει στα δίδακτρα που ήδη πληρώνουν οι ελληνικές οικογένειες που σπουδάζουν τα παιδιά τους στο εξωτερικό. «Δεδομένου ότι δεν είναι ελεύθερη η εισαγωγή όλων στα κρατικά πανεπιστήμια, λειτουργεί το σύστημα των εισαγωγικών εξετάσεων και κάποιοι μένουν έξω, είναι αυτονόητο ότι θα αναζητήσουν με άλλους τρόπους πρόσβαση στην τριτοβάθμια».

Και για μεταπτυχιακά

Η κ. Σαρήμπαλη είναι τεταρτοετής φοιτήτρια της Νομικής και σχολιάζει το κατά πόσο είναι κάτι πρωτόγνωρο το ζήτημα των μη κρατικών πανεπιστημίων. «Είναι μια έννοια νεοεισαγομένη στην Ελλάδα, αλλά στην Ευρώπη και γενικότερα στο εξωτερικό είναι διαδεδομένη και αργά ή γρήγορα θα υπάρχει παρόμοια εξέλιξη και στη χώρα μας, όπως συμβαίνει και στους υπόλοιπους τομείς.

Δε νομίζω ότι η ιδιωτική εκπαίδευση θα εμποδίσει την εξέλιξη της δημόσιας. Αντίθετα, ίσως την ευνοήσει».

Βλέπει θετικά και τη σύσταση μεταπτυχιακών τμημάτων σε ιδιωτικά πανεπιστήμια. «Θα διευκολύνει τους σπουδαστές που δεν μπορούν να επιδιώξουν κάτι αντίστοιχο στα δημόσια πανεπιστήμια και αναζητούν κάτι παρόμοιο για το μέλλον τους».

Σαν το Χάρβαρντ

Η Κασσάνδρα Μαγείρου είναι φοιτήτρια της Νομικής και είναι υπέρ της ίδρυσης των μη κρατικών πανεπιστημίων. «Βλέπουμε την κατάσταση που υπάρχει στα κρατικά πανεπιστήμια και την έλλειψη οργάνωσης.

Αυτό που με απασχολεί είναι ότι είναι δύσκολο να βρεθούν τα χρήματα που απαιτούνται για να λειτουργήσουν ιδανικά αυτά τα πανεπιστήμια».

Κάνει αναφορά στα ιδιωτικά πανεπιστήμια του εξωτερικού. «Στα καλύτερα πανεπιστήμια στον κόσμο, όπως στο Χάρβαρντ και στο Πρίνστον, τα δίδακτρα είναι 20 εκατ, αλλά τα χρήματα που δίνει ο σπουδαστής κάνουν την απόσβεσή τους, γιατί οι επιστήμονες που αποφοιτούν από κει είναι καταξιωμένοι και το επιστημονικό τους έργο είναι τεράστιο».

Χωρίς απεργίες

Η Αθανασία Τσακίρη είναι επίσης φοιτήτρια της Νομικής και τάσσεται καθαρά υπέρ των μη κρατικών πανεπιστημίων. Παραπέμπει, όπως και η φίλη της Κασσάνδρα, στις απεργιακές κινητοποιήσεις των καθηγητών, που ήταν η αιτία «να χάσουν πολλά παιδιά την εξεταστική τους» και γενικότερα στα προβλήματα λειτουργίας των υπαρχόντων. «Λέγοντας ιδιωτικά πανεπιστήμια προσδοκούμε να γίνει κάτι καλύτερο για την εκπαίδευση κι όχι να διαιωνιστεί η κατάσταση των δημοσίων. Ούτως ή άλλως στην πρωτοβάθμια και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση έχουμε ιδιωτικά σχολεία».

Ρεπορτάζ: Αντώνης Κουρουτάκης – Μαρία Αμπατζή

Κείμενα: Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.