Οι Ελληνες του Τομσκ της Σιβηριας

Σιβηρία, μία μακρινή χώρα, γνωστή στους περισσότερους για τις στέπες και το κρύο της. Στους περισσότερους παραμένει άγνωστο το γεγονός ότι εκεί ζουν σήμερα 5.000 ελληνικής καταγωγής πολίτες, εκ των οποίων οι 1.000 στη γνωστή από το Πολυτεχνείο της πόλη του Τομσκ. Στην επικαιρότητα ήλθε την περασμένη εβδομάδα η συγκεκριμένη πόλη, λόγω της ίδρυσης του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας και Πολιτισμού στο Πολυτεχνείο της, γεγονός που κατέστη δυνατό χάριν της αγάπης των Ελλήνων της περιοχής για την ιστορική πατρίδα.

Τα εγκαίνια του Κέντρου έγιναν στις 5 Σεπτεμβρίου και παρέστη σε αυτά και ο Γενικός Γραμματέας Απόδημου Ελληνισμού κ. Παύλος Γερουλάνος, ύστερα από πρόσκληση της τοπικής Ελληνικής Κοινότητας (Εθνική-Πολιτιστική Ελληνική Αυτονομία του Τομσκ).

Στην ομιλία του στο αμφιθέατρο του Πανεπιστημίου, που είναι το τέταρτο σε επίπεδο σπουδών σε όλη τη Ρωσία, ο κ. Γερουλάνος επισήμανε την ιδιαίτερη σημασία της ίδρυσης του Κέντρου, που κατέστη δυνατή με πρωτοβουλία της ελληνικής κοινότητας της πόλης.

«Η ίδρυση του Κέντρου δίνει μια νέα δυναμική στον Ελληνισμό της περιοχής. Σήμερα που οι αποστάσεις μηδενίζονται και οι δυνατότητες επικοινωνίας μεγαλώνουν, αυξάνουν ουσιαστικά οι ευκαιρίες των ελληνικών κοινοτήτων να κρατούν ζωντανή επαφή μεταξύ τους και με την πατρίδα», είπε μεταξύ άλλων ο κ. Γερουλάνος και συνεχάρη το προεδρείο της Εθνικής-Πολιτιστικής Ελληνικής Αυτονομίας του Τομσκ για το έργο της. Παράλληλα αναφέρθηκε στους προγόνους τους που, παρά τις αντίξοες συνθήκες, διατήρησαν άσβεστη τη φλόγα του ελληνισμού και την μεταλαμπάδευσαν στα παιδιά τους.

«Η αγάπη τους για την Ελλάδα είναι συγκινητική και μας εμπνέει. Το Κέντρο αυτό είναι ένα ζωντανό σύμβολο της αγάπης αυτής», τόνισε ο κ. Γερουλάνος.

Σε συνάντηση που είχε με το Προεδρείο της Αυτονομία και εκπροσώπους άλλων ομογενειακών οργανώσεων της Σιβηρίας ο κ. Γερουλάνος συζήτησε τα θέματα που τους απασχολούν, ενώ δεσμεύτηκε για την άμεση αποστολή της πρώτης χρηματικής βοήθειας για την ενίσχυση του Κέντρου. Επίσης θα αυξηθεί ο αριθμός των θέσεων για ομογενείς της περιοχής σε προγράμματα φιλοξενίας της ΓΓΑΕ.

Σε συνάντηση που είχε ο κ. Γερουλάνος με τον Αναπληρωτή Κυβερνήτη του Τομσκ, ο δεύτερος εξέφρασε το ενδιαφέρον των τοπικών αρχών για την ανάπτυξη των σχέσεων όχι μόνο σε πολιτιστικό, αλλά και σε επιχειρηματικό επίπεδο.

Στο ταξίδι του στο Τομσκ ο Γενικός Γραμματέας κ. Παύλος Γερουλάνος συνοδευόταν από τον Πρέσβη της Ελλάδας στη Ρωσία κ. Δημήτρη Παρασκευόπουλο και τη Διευθύντρια της Διεύθυνσης Ευρώπης της ΓΓΑΕ κ. Εύα Παπαδάτου.

Οι Έλληνες του Τομσκ

Οπως μεταφέρει σε ρεπορτάζ της η δημοσιογράφος που συνόδευε την αποστολή, κ. Διαμαντένια Ρίμπα, οι Έλληνες του Τομσκ «ζουν στους δικούς τους ρυθμούς, χιλιάδες μίλια μακριά από την ιστορική πατρίδα και αποκομμένοι μέχρι πρόσφατα από τον υπόλοιπο ελληνισμό ανά τον κόσμο. Έχουν απολέσει τη γλώσσα, όχι όμως και την αγάπη για κάθε τι ελληνικό. Οι περίπου χίλιοι ελληνικής καταγωγής πολίτες, Πόντιοι στην πλειοψηφία, οι οποίοι ζουν στην περιφέρεια της πόλης Τομσκ στα βάθη της Σιβηρίας, προσπαθούν στις μέρες μας να επανασυνδεθούν με τα εξ αίματος αδέλφια και να αναπληρώσουν τις χαμένες δεκαετίες των βασανιστικών διωγμών του Σταλινικού καθεστώτος.

Αναμένουν τώρα τη στοργή της μητέρας Ελλάδας, αυτήν που έμαθαν να αγαπούν και τα παιδιά τους με το ίδιο πάθος και αξιοπρέπεια που τους δίδαξαν οι πρόγονοί τους που στάλθηκαν βιαίως στην περιοχή, κυρίως από το Ρωσικό νότο, καταδικασμένοι στην αφάνεια. Άντεξαν όμως, και σήμερα διαπρέπουν στην τοπική κοινωνία, των επτακοσίων χιλιάδων κατοίκων, και ξεχωρίζουν μεταξύ των 80 εθνικοτήτων που συνιστούν το ανθρώπινο μωσαϊκό μιας πόλης με 400 χρόνια ιστορία και παράδοση ως επιστημονικό και πολιτιστικό κέντρο της Ρωσίας ακόμα από τα τέλη του 19ου αιώνα. Όχι τυχαία, το Τομσκ αποκαλείται και Αθήνα της Σιβηρίας.

Οι Έλληνες του Τομσκ αποτελούν άλλο ένα παράδειγμα της δύναμης της ελληνικής ψυχής, αλλά και της φιλομάθειας. Σε ποσοστό 80% είναι πτυχιούχοι ή έχουν φοιτήσει σε ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα.

Μόλις πριν από τρία χρόνια, συνειδητοποιώντας την ανάγκη συσπείρωσης, δημιούργησαν την κοινότητά τους, την Εθνική-Πολιτιστική Ελληνική Αυτονομία του Τομσκ. Δύσκολα τα πρώτα βήματα, όπως είπε ο πρόεδρος κ. Βλαδήμηρ Βίκτοροβιτς Κολοζαρίδης, που έλκει τις ρίζες του από την Κωνσταντινούπολη. Παράλληλα, σε σύντομο χρονικό διάστημα αναζήτησαν και ήρθαν σε επαφή με ομογενείς και σε άλλες πόλεις της Σιβηρίας όπως το Όμσκ, το Κρασνογιάρσκ, το Αικατερίνενμπουργκ κ.α., που υπολογίζονται περίπου στις 5.000.

«Θέσαμε ως πρώτη προτεραιότητα την ανάγκη αναβίωσης της ελληνικής γλώσσας», σημειώνει ο κ. Κολοζαρίδης. «Δεν έχουμε το δικαίωμα σήμερα, που μπορούμε ελεύθερα και υπερήφανα να δηλώνουμε ότι είμαστε έλληνες στην καταγωγή, να στερήσουμε από τα παιδιά μας αυτό το αγαθό. Ενδιαφέρον για την εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας υπάρχει και από αλλοεθνείς συντοπίτες μας.

Δυσκολίες υπήρχαν, αυτό όμως δεν μας εμπόδισε να παλέψουμε για την ίδρυση του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας, Λογοτεχνίας και Πολιτισμού στο Πολυτεχνικό Πανεπιστήμιο του Τομσκ, το τέταρτο καλύτερο στη Ρωσία. Η παρουσία του Γενικού Γραμματέα Απόδημου Ελληνισμού κ. Παύλου Γερουλάνου, που είναι και ο πρώτος εκπρόσωπος ελληνικής κυβέρνησης που μας επισκέπτεται, μας γεμίζει ελπίδες».

Τώρα με την αμέριστη συμπαράσταση των πρυτανικών αρχών του Πολυτεχνικού Πανεπιστημίου του Τομσκ τα μαθήματα ξεκινούν με τρία τμήματα για παιδιά, νέους και ενήλικες υπό τον καθηγητή Δ. Λ. Ματούχην, ο οποίος εκπαιδεύτηκε για έξη μήνες σε ειδικό πρόγραμμα στην Κύπρο με τη διαμεσολάβηση του ΣΑΕ Ευρώπης. Η πρώτη βοήθεια από την ΓΓΑΕ για τον καλύτερο εξοπλισμό του Κέντρου, για την οποία δεσμεύτηκε ο κ. Γερουλάνος, και η αποστολή βιβλίων γεμίζει με χαρά τους πρωτεργάτες της Αυτονομίας.

Αν και δεν έχουν δικό τους χώρο, οι ομογενείς μας διοργανώνουν στον Οίκο των Επιστημόνων του Τομσκ εκδηλώσεις για την 25η Μαρτίου και την 28η Οκτωβρίου, έχοντας τη συμπαράσταση του Κυβερνήτη της πόλης Βίκτωρ Μελχιόροβιτς Κρες. Το 2002 δημιούργησαν το παιδικό χορευτικό συγκρότημα «Ποντιακό Ψηφιδωτό» με υπεύθυνη την κ. Καρτάβινα. Η πρόσφατη τέλεση λειτουργίας στην Ελληνική Γλώσσα σε Ορθόδοξο Ναό της πόλης αποτέλεσε άλλο ένα γεγονός που οι ομογενείς μας το σημειώνουν με υπερηφάνεια, ενώ δεν μεμψιμοιρούν για τις όποιες δυσκολίες αντιμετωπίζουν στην καθημερινή τους ζωή.

Ο κ. Κολοζαρίδης επανεκλέχτηκε πρόεδρος της Αυτονομίας για τρίτη συνεχή θητεία στις τελευταίες εκλογές το Μάιο του 2003, αντιπρόεδρος ο κ. Κωνσταντίνος Εγόρβιτς Χαραλαμπίδης και μέλη: Πιστόλης Βασίλειος Ιάνοβιτς, Ιωαννίδης Ι. Γ., Κανάκη Ι. Α., Καρτάβινα Ε. Υ., Ηλιάδη Κ. Δ., Αποστολίδης Τ.Χ., Ι. Στουπακόβα και Ι.Κ. Κωνσταντινίδη.

Στόχος του νέου Δ.Σ. είναι να προχωρήσουν και σε άλλα προγράμματα που θα προβάλλουν τον πολιτισμό της Ελλάδας. Ο Κώστας Χαραλαμπίδης, προγραμματιστής στο επάγγελμα, έχει θέση ως στόχο τη διασύνδεση των ελλήνων της Σιβηρίας μέσω ιστοσελίδας, που θα ανοίξει τους ορίζοντες και θα τους φέρει κοντά στους Έλληνες του κόσμου. Δηλώνει απερίφραστα ότι δεν επιθυμεί να εγκατασταθεί μόνιμα στην Ελλάδα, όπως άλλωστε και οι άλλοι ομογενείς, που θέλουν όμως να μαθαίνουν όσο το δυνατόν περισσότερα νέα της. Το μόνο που ζητάει είναι να αυξηθεί ο αριθμός των συμμετεχόντων σε προγράμματα φιλοξενίας της ΓΓΑΕ, κάτι που τους υποσχέθηκε ο γ.γ. Απόδημου Ελληνισμού κ. Π. Γερουλάνος.

Η Εθνική-Πολιτιστική Ελληνική Αυτονομία του Τομσκ εκπροσωπήθηκε στην 4η Παγκόσμια Συνέλευση του Συμβουλίου Απόδημου Ελληνισμού το Δεκέμβριο του 2001 στη Θεσσαλονίκη και στο Περιφερειακό Συνέδριο ΣΑΕ Ευρώπης το Νοέμβριο του 2002 στη Φραγκφούρτη, μια καλή αρχή όπως πιστεύει το προεδρείο της οργάνωσης.

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2004 αποτελούν άλλη μια πηγή έμπνευσης και υπερηφάνειας ειδικά για τη νέα γενιά. Ο Δημήτρης Πουλούδης, φοιτητής ιατρικής από το Μπισκ, αν και δεν ομιλεί καλά τα ελληνικά, ελπίζει ότι θα γίνει δεκτός ως εθελοντής και φοράει πάντα στο πέτο του το σήμα της Ελληνικής Ολυμπιάδας. Ο ίδιος μαζί με τον Μιχάλη Κωνσταντινίδη έλαβαν πέρυσι μέρος στο Παγκόσμιο Πρόγραμμα Φιλοξενίας της ΓΓΑΕ και του ΣΑΕ στο Ποσίδι της Χαλκιδικής, μια μοναδική εμπειρία που μοιράστηκαν άλλοι έξη νέοι ομογενείς του Τομσκ τον περασμένο Αύγουστο στα καμένα Βούρλα, όπου λειτούργησε η κατασκήνωση. Εκεί άλλωστε συνάντησαν και τον κ. Γερουλάνο και τον προσκάλεσαν να λάβει μέρος στα εγκαίνια του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας, Λογοτεχνίας και Πολιτισμού στο Πολυτεχνικό Πανεπιστήμιο του Τομσκ.

Για την ιστορία αξίζει να παραθέσουμε ότι για πρώτη φορά γίνεται αναφορά στους έλληνες του Τομσκ το 1696. Συγκεκριμένα αναφέρεται ο Ανδρέας Λεβαντιανός, ο οποίος εγκαταστάθηκε στην περιοχή με διάταγμα του Μ. Πέτρου και ήταν ο πρώτος που ασχολήθηκε με την επεξεργασία του ασημιού στη Ρωσία».

Επιμέλεια: Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.