Οι δρομοι του νερου στα ορεινα

Φθινοπωρινά χρώματα που σβήνουν όταν το υψόμετρο πλησιάζει τα 800 μέτρα και εμφανίζεται κυρίαρχη η ομίχλη, γοητευτική διαδρομή με άσφαλτο σε στροφές δύσκολα ανεκτές για το μέσο στομάχι, κι ένα πλούσιο σκηνικό με πρωταγωνιστές κέδρους, οξιές, βελανιδιές και δενδροφυτευμένα πεύκα είναι το δώρο για τον επισκέπτη του Κέχρου. Ένα βουνό που μοιάζει φαλακρό φιλοξενεί την πιο αρωματική ρίγανη των Βαλκανίων, επαγγελματική διέξοδος για μια μεγάλη μερίδα κατοίκων.

Η θερμοκρασία είναι ευχάριστη για αρχές Νοέμβρη και το κλιμάκιο που συστήθηκε απ’ τον αντινομάρχη Ροδόπης, κ. Γιαννακίδη, συζητάει διεξοδικά το μείζον πρόβλημα της περιοχής, την έλλειψη πόσιμου νερού. Γεωλόγοι και γεωφυσικοί εντοπίζουν τα σημεία που θα εγκατασταθούν δύο ερευνητικές γεωτρήσεις, άμεσες και κοντινές λύσεις, όχι όμως ικανές ν’ αντιμετωπίσουν εφ’ όλης της ύλης την μεγάλη πληγή του Κέχρου.

Ένα φράγμα είναι το αίτημα των κατοίκων, έργο πολυδάπανο αλλά απαραίτητο στο μέλλον για να μπορέσουν να μείνουν οι κάτοικοι κάτω από ανθρώπινες συνθήκες.

Η ιστορία του νερού

Η ιδέα περί πλούσιας βλάστησης και παγωμένου νερού που κυλάει απ’ την κορυφή του βουνού να ποτίσει τη χλωρίδα, την πανίδα και τους κατοίκους δεν συνάδει με όλες τις περιοχές. Ο Κέχρος, η Οργάνη και η Φιλλύρα αντιμετωπίζουν οξύ πρόβλημα ύδρευσης. Μετά από σύσκεψη που έγινε στις 4 Σεπτεμβρίου του τρέχοντος έτους στη Νομαρχία Ροδόπης και την αλληλοενημέρωση αρμοδίων των κοινοτήτων και γεωλόγων της περιφερειακής μονάδας ΑΜ-Θ, της ανατέθηκε η επί τόπου διερεύνηση της κατάστασης και στη συνέχεια η διαμόρφωση πρότασης άμεσης και μακροχρόνιας προκειμένου για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας. Σύμφωνα με μελέτη του γεωλόγου του ΙΓΜΕ, κ. Λευτέρη Δημάδη «προτεραιότητα δόθηκε στην περιοχή της Κοινότητας Κέχρου, όπου οι οικισμοί Κέχρου, Χαμηλού, Κερασιάς, Κάμπου και Τσούκκα – Βούρλα υδρεύονται από τον Ιούλιο με βυτία μεταφερόμενα από τον οικισμό Χλόη».

Η πρόταση, όπως σημειώνεται, «εμπεριέχει συνδυασμό υδρευτικών έργων υποδομής – γεώτρησης, υδατοδεξαμενές, νέες υδρομαστεύσεις, αγωγούς νερού, υδροδίκτυα και μικρά φράγματα».

Χαρακτηριστική για την ορεινή Ροδόπη είναι η μορφή των πετρωμάτων. Είναι γνευσιακού συμπλέγματος, δηλαδή μεταμορφωμένα, και όταν είναι σε υγιή κατάσταση είναι σχεδόν αδιαπέραστα από νερό. Όταν είναι κατακερματισμένα μπορούν ν’ απορροφήσουν νερό.

Αναφορικά με την επιφανειακή και υπόγεια υδρογεωλογία, σε κάποιο άλλο σημείο της μελέτης σημειώνεται: «Λόγω της σταδιακής μείωσης των υδατοπτώσεων μετά το 1995 και της παρατεταμένης ανομβρίας του 2001, τα επιφανειακά (υδρορέματα) και υπόγεια (πηγές) νερά έχουν ελαττωθεί και προφανώς σε περίπτωση συνέχειας της ανομβρίας θα μηδενιστούν. Σ’ αυτή την περίπτωση τα μεγέθη των προτεινόμενων μικρών υδροφραγμάτων και υδροδεξαμενών πρέπει να υπολογισθούν σε άλλη βάση, δηλαδή να ληφθεί υπόψη ότι κατά την ξηρά περίοδο Ιούλης – Οκτώβρης θα έχουν μηδαμινή έως μηδενική παροχή».

Στη μελέτη αναλύονται κατά θέσεις οι γεωτεκτονικές συνθήκες και τα προτεινόμενα ενδεδειγμένα ιεραρχικά μέτρα κατασκευής υδρευτικών έργων υποδομής.

Όλα είναι δρόμος

Το πρωί της Δευτέρας, μια ομάδα υπηρεσιακών παραγόντων, συμπεριλαμβανομένου του αντινομάρχη κ. Άρη Γιαννακίδη επισκέφθηκε συγκεκριμένα σημεία σε θέσεις που μπορεί να εντοπιστεί σημαντική ποσότητα νερού. Στην ομάδα συμμετείχαν: ο νομαρχιακός σύμβουλος Ροδόπης κ. Αζίζ Ριζζγίτς, ο γεωλόγος του ΙΓΜΕ κ. Δημάδης, ο γεωλόγος της Διεύθυνσης Εγγείων Βελτιώσεων κ. Πετρίδης, ο γεωλόγος – γεωφυσικός κ. Γοναίος και ο Προϊστάμενος της ΤΥΔΚ Ν. Ροδόπης κ. Τάσος Ραψομανίκης.

Στον Κέχρο ανέλαβε την ξενάγηση ο Πρόεδρος της Κοινότητας κ. Απτουραχήμ Μεμέτ. Η διαδρομή ξεκίνησε από τον οικισμό Χαμηλού. Στις άκρες του δρόμου εμφανιζόταν ένα λάστιχο που μεταφέρει μικρές ποσότητες νερού από υδρομάστευση σε μπαξέδες για να ποτιστούν. Στο δρόμο κινείται μια υδροφόρα προς τους εννέα οικισμούς του Κέχρου, μεταξύ των οποίων, στο Χαμηλό, στην Άνω Καμπή, στην Τσούκκα, στην Κερασιά, στο Μικρό Κέχρο, στον Κάμπο, στο Μαύρο Ποτάμι. Ο κ. Απτουραχήμ Μεμέτ σημειώνει ότι «όταν γίνονται γλέντια, γάμοι, πανηγύρια υπάρχει μέριμνα να βρίσκεται εκεί η υδροφόρα». Η υδροδότηση γίνεται απ’ τις πηγές της Χλόης και από τον Κέχρο, από τις υδατοδεξαμενές. Οι αποστάσεις ανάμεσα στους οικισμούς είναι από 16-24χλμ. «Τελευταία δόθηκε σε λειτουργία η τάφρος της ΔΕΗ. Γεμίζουμε πλέον νερό απ’ την υπάρχουσα δεξαμενή και όχι από τη Χλόη» σημειώνει ο πρόεδρος του Κέχρου.

Στη διαδρομή απ’ το Χαμηλό στην Κερασιά σχεδόν μόνιμος κάτοικος είναι η ομίχλη. Η άσφαλτος του κεντρικού επαρχιακού δικτύου σταματάει σ’ ένα σημείο και μετά από έξι χιλιόμετρα χωματόδρομου είναι τα σύνορα με το Νομό Έβρου. «Ενώνονται οι δύο νομοί απ’ τον ορεινό όγκο. Ο δρόμος επομένως εξυπηρετεί όλους τους ανθρώπους του Νομού Έβρου. Η υποδομή είναι εύκολη για να πέσει άσφαλτος. Το έργο θα στοιχίσει περίπου 300 εκατ. δρχ.» Ο κ. Γιαννακίδης, με τη σειρά του, διαβεβαιώνει ότι «τα τρία πρώτα χιλιόμετρα θα προσπαθήσουμε να τα εντάξουμε».

Η γνώση των επιστημόνων συνάδει με την εμπειρία των παλαιοτέρων. «Οι πηγές φέτος στέρεψαν κατά 99%. Για να εξυπηρετήσουμε κάποιες καταστάσεις ρωτήσαμε τους ηλικιωμένους της περιοχής αν έχουμε περάσει παρόμοιες περιόδους. Μας είπαν ότι στο σημείο που πηγαίνουμε υπάρχει νερό και χρειάζεται να σκάψουμε».

Η πορεία στην Κερασιά συναντάει ένα σχολείο με 12 μαθητές και έναν απ’ τους δασκάλους. Σ’ εκείνο το σημείο θα χτιστεί κατοικία και για δάσκαλο. Ένα ρέμα λίγο πιο κάτω βοήθησε σημαντικά στην άρδευση. Η παρούσα όμως εικόνα του ρέματος είναι λίγο απογοητευτική, μιας και δεν έχει βρέξει. «Το ρέμα κατεβαίνει απ’ τη Σάπκα σε Κάμπο και Χαράδρα και καταλήγει στην Κερασιά. Στη συνέχεια φτάνει μέχρι το Διδυμότειχο».

Στην περιοχή υπάρχουν υλοτομικές δραστηριότητες, ελεγχόμενες, από τις οποίες συντηρούνται 80 οικογένειες και υπάρχουν τρεις αγροτοδασικοί συνεταιρισμοί με συγκεκριμένα μέλη.

Το νερό νεράκι

Με θέα στο ρέμα κι ενώ οι κ.κ. Δημάδης και Γοναίος προχωρούν για μια πρώτη εκτίμηση της κατάστασης του ρέματος ο Πρόεδρος του Κέχρου ανακεφαλαιώνει το πρόβλημα της λειψυδρίας: «Έχουν γίνει συναντήσεις στη Νομαρχία. Στην τελευταία αποφασίστηκε να γίνουν σε διάφορα σημεία της περιοχής γεωτρήσεις, οι οποίες θα δώσουν νεράκι στους ανθρώπους της περιοχής. Αυτή τη στιγμή επιλέγονται τα σημεία που θα γίνουν οι γεωτρήσεις. Θα δώσουν μία λύση, η οποία δεν θα είναι ολοκληρωμένη. Για απόλυτη επίλυση του προβλήματος θα πρέπει να καταφύγουμε σε ένα φράγμα στην τοποθεσία Χίλια, το οποίο μπορεί να αντιμετωπίσει την ύδρευση και την άρδευση. Είναι όμως ένα πολυδάπανο έργο (περίπου 1 δις) και προς το παρόν δεν είναι σε προτεραιότητα».

Την ολοκλήρωση του οδικού δικτύου, που έγινε πριν τέσσερα χρόνια, την χαρακτηρίζει «το μεγαλύτερο δώρο για την περιοχή». Σημειώνει: «Το δίκτυο φτάνει μέχρι το κέντρο της Κοινότητας, όπου είναι οι δημόσιες υπηρεσίες. Από εκεί και πέρα υπάρχουν άλλοι 12 οικισμοί, οι οποίοι για 5-6 χλμ έχουν χωματόδρομο και οι κάτοικοι δυσκολεύονται τους χειμερινούς μήνες. Εάν γίνονταν μικροπαρεμβάσεις θα είχαμε ένα δεύτερο δώρο για τους κατοίκους εκείνης της περιοχής».

Εάν γίνουν άσφαλτος τα 6 χιλιόμετρα μέχρι τα όρια του Έβρου θα διευκολυνθούν και οι εμπορικές δραστηριότητες: «Χωρίς δρόμο δεν υπάρχει πολιτισμός. Παλαιότερα, οι άνθρωποι μετακινούνταν μόνο με τα κάρα και τα μουλάρια. Με τους δρόμους που φτιάχτηκαν αγόρασαν αυτοκίνητα».

Η περιοχή του Κέχρου χαρακτηρίζεται από έλλειψη υπόγειων υδροφορέων, για αυτό και οι γεωτρήσεις κρίνονται επισφαλείς για ένα διάστημα πεντάμηνης ξηράς περιόδου. Ο κ. Απτουραχήμ Μεμέτ έχει υποβάλλει 40 προτάσεις για το νερό.

«Θα ήταν καλό να υπάρχει μηχανικός και τοπογράφος για να υποβάλλω μελέτες. Σήμερα βρίσκεται εδώ ένα καλό τιμ επιστημόνων και φορέων χάρις στον κ. Γιαννακίδη».

Αρχή με δύο ερευνητικές γεωτρήσεις

Μετά την επιτόπια επισκόπηση ο κ. Δημάδης τόνισε την σπουδαιότητα υδροδότησης των οικισμών της Κοινότητας Κέχρου: «Είναι ένα μεγάλο πρόβλημα, αλλά με τις γνώσεις που έχουμε εκτιμούμε ότι θα το επιλύσουμε, είτε με γεωτρήσεις, είτε με μικρά φράγματα, είτε με μεγάλο φράγμα. Επισκεφθήκαμε τα σημεία όπου θα τοποθετηθούν δύο ερευνητικές γεωτρήσεις για να διαπιστώσουμε εάν επιβεβαιώνονται τα επιφανειακά κριτήρια. Θα κάνουμε γεωφυσική μελέτη, η οποία θα μας δείξει τις αγώγιμες θέσεις, οι οποίες είναι ακριβείς, για την τοποθέτηση των γεωτρήσεων». Ο κ. Δημάδης εργάζεται πολλά χρόνια στον ορεινό όγκο κι έχει άμεση γνώση των δυνατοτήτων αλλά και των δυσκολιών. «Έχει γίνει βασική μελέτη για όλο τον ορεινό όγκο σε μια πολύ μεγάλη έκταση, πάνω από 1.000 τ.χλμ.

Δώσαμε την βάση για τις περαιτέρω έρευνες. Τα πετρώματα είναι οδηγοί μας για να γίνουν ερευνητικά έργα». Τα αποτελέσματα από τις ερευνητικές γεωτρήσεις προσδιορίζεται να εξαχθούν μέχρι το τέλος του έτους.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.