«Οι δημοσιογραφοι να γινουν κηρυκες της ειρηνης Ελλαδας και Τουρκιας»

Παρά τα προβλήματα και τις παρεξηγήσεις που δημιουργήθηκαν από την πρώτη στιγμή της άφιξης της Τουρκικής αποστολής στο συνοριακό φυλάκιο των Κήπων, αποδείχτηκε τελικά ότι η ψύχραιμη και νηφάλια αποτίμηση των γεγονότων μπορεί να οδηγήσει άμεσα σε αποκλιμάκωση των εντάσεων και των κακών εντυπώσεων που έχουν προηγηθεί.

Αυτό συνέβη και με την πολυμελή τουρκική αντιπροσωπεία που επισκέφθηκε τη χώρα μας προκειμένου να αποτίσει φόρο τιμής στη Θεσσαλονίκη όπου γεννήθηκε, στον ιδρυτή του σύγχρονου τουρκικού κράτους Κεμάλ Ατατούρκ, αλλά και να μεταφέρει το πνεύμα της συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών, που πρώτοι θεμελίωσαν τη δεκαετία του 1930 ο Ελευθέριος Βενιζέλος και ο Κεμάλ Ατατούρκ, όπως τονίσθηκε χαρακτηριστικά.

Ο ΠτΘ συνομίλησε με μια εκ των κορυφαίων δημοσιογράφων σήμερα της Τουρκίας, που συνόδευε την αποστολή, την Λεϊλά Ταφσάνογλου. Η Λεϊλά Ταφσάνογλου είναι πολιτική συντάκτρια της εφημερίδας «Τζουμχουριέτ» η οποία είναι η παλαιότερη εφημερίδα που κυκλοφορεί στην Τουρκία σήμερα, με έτος ίδρυσης το 1924 και με προοδευτικές αναφορές στα ζητήματα της εσωτερικής πολιτικής της Τουρκίας αλλά και στα θέματα του ευρωπαϊκού προσανατολισμού της γειτονικής χώρας.

Η κυρία Ταφσάνογλου δηλώνει φίλη της Ελλάδας και των ανθρώπων της και θεωρεί ότι τα οργανωτικά προβλήματα που παρουσιάστηκαν, είναι αναμενόμενο να συμβαίνουν, από τη στιγμή που δεν έχει ξεπεραστεί ολοκληρωτικά η καχυποψία μεταξύ των δύο πλευρών η οποία έχει τις ρίζες της στην πολύχρονη διαμάχη που επικρατούσε στις σχέσεις των δύο χωρών.

ΠτΘ: Κυρία Ταφσάνογλου, θα ήθελα να μου πείτε, ποιες είναι οι εντυπώσεις σας από το ταξίδι στην Ελλάδα. Υπήρξαν κάποια οργανωτικά προβλήματα που δημιούργησαν κάποιες σκιές.

Λ.Τ.: Υπήρξαν μικρά προβλήματα στην αρχή. Νομίζω ότι οφείλονταν σε παρεξηγήσεις. Δεν νομίζω πάντως ότι τα λάθη έγιναν εσκεμμένα. Είναι πολύ λογικό, στην αρχή του ταξιδιού κάποιοι άνθρωποι με συγκεκριμένες ιδέες να έχουν υποψίες ή ανησυχίες για τον λόγο που οργανώθηκε αυτό το ταξίδι – να σημειώσω ότι σκοπός του ταξιδιού είναι να ξαναζωντανέψει το πνεύμα της ελληνοτουρκικής προσέγγισης, όπως το θεμελίωσαν ο Ελευθέριος Βενιζέλος και ο Κεμάλ Ατατούρκ. Φυσικά ήταν συναισθηματική και κατανοητή η αντίδραση που υπήρξε γιατί η οργάνωση της αποστολής ανήκε στην ένωση για την αλληλεγγύη των Δυτικοθρακιωτών που εδρεύει στην Κωνσταντινούπολη.

Υπήρξαν ορισμένες παρεξηγήσεις που ξεπερέσθηκαν τελικά και είμαι σίγουρη ότι αυτό οφείλεται και στην καταλυτική παρέμβαση του κυρίου Πασχαλίδη και της κυρίας Πωλίνας Λάμψα και μετά από αυτό όλα πήγαν καλά. Καταλαβαίνω τις ανησυχίες και τα αισθήματα κάποιων. Εννοώ ότι εδώ υπάρχει μια μειονότητα. Και στην Τουρκία επίσης υπάρχει το πρόβλημα των Κούρδων. Λέω στους φίλους μου ότι αν υπάρξει μια ανάλογη αποστολή από την Ελλάδα μιας μη κυβερνητικής οργάνωσης που έχει επαφή με τους πληθυσμούς στο Βαν ή στο Ντιάρμπαγκηρ, το επίσημο κράτος θα αντιδράσει. Γι΄ αυτό και επαναλαμβάνω ότι κατανοώ τις αντιδράσεις των επισήμων φορέων για περιοχές που υπάρχουν μειονότητες. Οφείλουμε να ξεπεράσουμε τις παρεξηγήσεις που έχουν οικοδομηθεί μεταξύ μας και να υπάρξει το πνεύμα της φιλίας.

ΠτΘ: Είναι η πρώτη φορά που έρχεσθε στη Δυτική Θράκη;

Λ.Τ.: Βλέπω ότι είναι μια πολύ ωραία περιοχή. Και βλέπω ότι τόσο οι Έλληνες, όσο και οι «Τούρκοι» της μειονότητας, μπορούν να συνυπάρξουν αρμονικά σε μια περιοχή.

ΠτΘ: Πιθανώς αυτή η συνύπαρξη να είναι και ένα παράδειγμα και για άλλες περιοχές των Βαλκανίων όπου χριστιανικοί και μουσουλμανικοί πληθυσμοί δεν κατόρθωσαν να συμβιώσουν ειρηνικά.

Λ.Τ.: Νομίζω πως έχετε απόλυτο δίκιο σε αυτό.

ΠτΘ: Ποιο ήταν το πρόγραμμα σας κατά τη διάρκεια της σημερινής ημέρας;

Λ.Τ.: Σήμερα το πρωί βρεθήκαμε στο σύλλογο επιστημόνων της μειονότητας και εκεί υπήρξαν συνομιλίες, έγιναν παρουσιάσεις από την Τουρκική αντιπροσωπεία και η διαπιστώθηκε ότι η «τουρκική» μειονότητα έχει κάνει σημαντική πρόοδο, η οποία επηρεάζεται από το πνεύμα της προσέγγισης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας και αμέσως μετά πήγαμε στο Γενικό Προξενείο της Τουρκίας στην Κομοτηνή, όπου μας υποδέχτηκε ο Πρόξενος κύριος Μπότσαλι, κάναμε μια βόλτα στην πόλη και επιστρέψαμε στο ξενοδοχείο για το επίσημο γεύμα.

ΠτΘ: Για μεγάλο χρονικό διάστημα, ασχοληθήκατε με τις Ελληνοτουρκικές σχέσεις και έχετε γράψει και βιβλίο με τις συνεντεύξεις που έχετε κάνει με Έλληνες και Τούρκους πολιτικούς όλα αυτά τα χρόνια. Ποια είναι η άποψη σας για το επίπεδο αυτών των σχέσεων σήμερα και αν νομίζετε ότι υπάρχουν ουσιώδεις διαφορές σε σχέση με το παρελθόν.

Λ.Τ.: Φυσικά και υπάρχει καλυτέρευση σε σχέση με το παρελθόν. Αυτό το αίσθημα της προσέγγισης ξεκίνησε αμέσως μετά την κρίση στα Ίμια- Καρντάκ. Αυξήθηκε σε μεγάλο βαθμό μετά τους σεισμούς του 1999. Νομίζω ότι το παρελθόν τελείωσε και οι δύο λαοί αποδέχονται την προσέγγιση και έχουν πλέον την γεύση του να καταλαβαίνει ο ένας τον άλλο. Μια επίσης σημαντική παράμετρος σε αυτή τη προσέγγιση είναι η οικονομική συνεργασία. Η οικονομική συνεργασία δημιουργεί ένα τέτοιο κλίμα το οποίο κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει.

ΠτΘ: Αναφερθήκατε στη κρίση των Ίμια- Καρντάκ και με αυτή την αφορμή ήθελα να σας ρωτήσω ποιος νομίζετε ότι είναι ο ρόλος των δημοσιογράφων στις μέρες μας, στη δημιουργία καλύτερων σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών. Το ρωτώ αυτό γιατί ο ρόλος τους στη δημιουργία εκείνης της κρίσης υπήρξε καθοριστικός.

Λ.Τ.: Συμφωνώ και νομίζω ότι ήταν ένας βρώμικος ρόλος και από τις δύο πλευρές. Συγκεκριμένοι δημοσιογράφοι από την ελληνική και την τουρκική πλευρά πήγαν στις βραχονησίδες και έβαλαν τις σημαίες των χωρών τους. Ποιο είναι όμως το καθήκον του δημοσιογράφου; Να ανεβαίνει σε βραχονησίδες και να στήνει σημαίες; Αυτό δεν είναι συμπεριφορά δημοσιογράφου, αλλά στρατιωτικού.

Οι δημοσιογράφοι δεν θα έπρεπε να είχαν αφεθεί ώστε να γίνουν όργανα συγκεκριμένων συμφερόντων. Θα έπρεπε να παραμείνουν επαγγελματίες που θα αντιμετώπιζαν εθνικές κρίσεις από την οπτική γωνία του επαγγελματία δημοσιογράφου και όχι του συμμέτοχου σε αυτές.

ΠτΘ: Πόσο ρεαλιστικό είναι να διατηρηθεί το καλό κλίμα στα Μ.Μ.Ε των δύο χωρών, εφόσον κάποια στιγμή οι κυβερνήσεις κάνουν επιλογές οι οποίες θα είναι λιγότερες φιλικές από αυτό που ισχύει σήμερα;

Λ.Τ.: Εμείς ως δημοσιογράφοι, και από τις δύο πλευρές ξεκινήσαμε το πνεύμα της προσέγγισης και θα συνεχίσουμε, ανεξάρτητα από το τι θα κάνουν οι κυβερνήσεις. Και ίσως οι δημοσιογραφικές ενώσεις την δύο πλευρών θα μπορούσαν να πιέσουν με δύναμη και τις κυβερνήσεις των χωρών μας για να μην υπάρξει πισωγύρισμα.

ΠτΘ: Πόσοι συνάδελφοι σας στην Τουρκία έχουν τις ίδιες απόψεις που εκφράζετε εσείς σήμερα; Στην Ελλάδα υπάρχει μια μεγάλη μερίδα πολιτών και δημοσιογράφων που αντιμετωπίζουν με επιφύλαξη την ελληνοτουρκική προσέγγιση.

Λ.Τ.: Οι ίδιες ενστάσεις υπάρχουν και στην Τουρκία. Αλλά είμαι πολύ αισιόδοξη ότι μπορούμε να υπερβούμε αυτές τις προκαταλήψεις και οφείλουμε να ζήσουμε μαζί στο πνεύμα της προσέγγισης. Αυτό για μένα είναι ξεκάθαρο. Αλλιώς θα έρθουν καταστροφές για την Ελλάδα και την Τουρκία.

ΠτΘ: Έχει αναπτυχθεί μια μεγάλη συζήτηση τα τελευταία χρόνια για τις ευρωτουρκικές σχέσεις. Όλοι μιλούν για την μετά Ελσίνκι εποχή και το τι πράγματι μπορεί αυτή να σημαίνει για την Τουρκία. Ποια είναι τα βήματα, που κατά την άποψη σας έχει κάνει η Τουρκία, προκειμένου να προσεγγίσει το ευρωπαϊκό κεκτημένο; Σε ποια ζητήματα υπολείπεται και θα έπρεπε πιθανώς να τρέξει περισσότερο για να προσεγγίσει την Ευρώπη;

Λ.Τ.: Οι επίσημες εκθέσεις που παρουσιάζονται από την Τουρκική κυβέρνηση, η Ευρωπαϊκή αρχή τις βρίσκει ικανοποιητικές σε ένα βαθμό. Είμαι βέβαιη ότι η Τουρκία μια μέρα θα γίνει μέλος της Ε.Ε. Όμως ειδικά μετά τις 11 Σεπτεμβρίου, ξεκίνησε μια νέα επιχειρηματολογία για την μάχη των πολιτισμών η οποία είναι πολύ δημοφιλής στους κόλπους της Ε.Ε, ειδικά στη Γερμανία. Αυτό ξενίζει τους Τούρκους.

ΠτΘ: Μιλούσα πρόσφατα με συναδέλφους από την Ανδριανούπολη και εκεί μου ανέφεραν ότι έχουν έναν φόβο ότι τελικά η Ε.Ε, αποτελεί ένα κλειστό «club» χριστιανικών λαών. Υπάρχει στ΄ αλήθεια αυτός ο φόβος στην τουρκική κοινωνία;

Λ.Τ.: Κάποιοι σκληροπηρυνικοί υποστηρίζουν ότι η Ε.Ε είναι χριστιανικό «club». Εγώ δεν το πιστεύω αυτό. Η Ε.Ε δεν αποτελείται μόνο από προηγμένες οικονομικά χώρες. Αποτελείται από βόρειες χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Αγγλία, αλλά την ίδια στιγμή περιλαμβάνει και μεσογειακές χώρες όπως η Ελλάδα, η Ιταλία και η Ισπανία. Πιστεύω όμως ότι την Ευρώπη απασχολεί η εισδοχή της Τουρκίας στην Ε.Ε γιατί έχει έναν μεγάλο πληθυσμό 70 και πλέον εκατομμυρίων, ο οποίος έχει τα δικά του χαρακτηριστικά και θα προκαλούσε μια ανισορροπία στο σύστημα η πιθανή του ενσωμάτωση στην Ε.Ε. Σήμερα η Τουρκία έχει μεγάλα οικονομικά προβλήματα, αλλά νομίζω ότι θα μπορούσε να τα ξεπεράσει. Η Τουρκία έχει πλούσιες πλουτοπαραγωγικές πηγές και υπάρχει μεγάλο περιθώριο ανάπτυξης. Δεν νομίζω ότι η Τουρκία θα δυσφημούσε την Ε.Ε. Αντιθέτως πιστεύω θα μπορούσε να ακολουθήσει την Ε.Ε αν «παίξει» τα πλεονεκτήματα που έχει με σωστό τρόπο.

ΠτΘ: Στην Τουρκία οι δημοσιογράφοι έχουν τερράστια οικονομικά προβλήματα και απολύονται καθημερινά. Ποια είναι η εικόνα που έχετε εσείς σήμερα;

Λ.Τ.: Πρώτα από όλα, έχουμε δημοσιογραφικές ενώσεις στην Τουρκία, που είναι όμως πολύ αδύνατες. Τα συγκροτήματα των Μ.Μ.Ε δεν δίνουν καμία σημασία και δεν σέβονται τις δημοσιογραφικές ενώσεις. Τα αφεντικά κάνουν ότι θέλουν και η κυβέρνηση δεν έχει τον έλεγχο. Απολύονται χιλιάδες κάθε μέρα και κανένας δεν κάνει κάτι. Αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα. Υπάρχουν τρία μεγάλα συγροτήματα. Το ένα είναι του Ντογάν που είναι και το μεγαλύερο, το δεύτερο είναι το συγρότημα Καράμεχμέτ και το τρίτο βρίσκεται μετυαξύ φθοράς και αφθαρσίας. Υπάρχουν μόνο δύο ανεξάρτητοι οργανισμοί. Ο ένας είναι η εφημερίδα «Τζουμχουριέτ» στην οποία εργάζομαι και εγώ και η άλλη είναι η οικονομική εφημερίδα, «Ντουνιά».

ΠτΘ: Ποιο είναι το τιράζ της «Τζουμχουριέτ»;

Λ.Τ.: Νομίζω ότι τα πράγματα πηγαίνουν καλύτερα. Η κυκλοφορία ανεβαίνει και πάλι και έχουμε φθάσει στα 50- 55.000 φύλλα. Είναι χαμηλή η κυκλοφορία, αλλά εμείς δεν έχουμε ούτε τηλεόραση, ούτε ραδιόφωνο. Είναι μια δημοκρατική εφημερίδα που ιδρύθηκε το 1924.

ΠτΘ: Φεύγετε από την Ελλάδα με καλύτερες εντυπώσεις από αυτές που είχατε όταν ήρθατε;

Λ.Τ.: Πάντα γράφω θετικά πράγματα για την Ελλάδα και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Πάντα γράφω αισιόδοξα άρθρα για αυτές τις σχέσεις. Όταν φεύγω για την Τουρκία, έχω πάντα το αίσθημα ότι χάνω κάτι. Αγαπώ αυτή τη χώρα και τους ανθρώπους της!

ΠτΘ: Σας ευχαριστώ πολύ.

Λ.Τ.: Και εγώ σας ευχαριστώ.

Δάμων Δαμιανός

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.