Οι Χαινηδες και … «O Kαραγκιοζης στη Γιουροβιζιον»

To cd «O Καραγκιόζης στη Γιουροβίζιον» είναι μία παράσταση Καραγκιόζη σε μουσική και κείμενα των Χαΐνηδων με καραγκιοζοπαίκτη τον Άθω Δανέλλη.
Η πορεία του ελληνικού Καραγκιόζη διαρκεί περίπου δύο αιώνες. Δύο αιώνες με δηκτικό χιούμορ και κριτική για τα κακώς κείμενα. Στο πέρασμα των χρόνων άλλοτε αγαπήθηκε με πάθος κι άλλοτε κέρδισε την αντιπάθεια. Από κάποια εποχή και μετά πέρασε στο περιθώριο ως γραφικός. Είναι όμως φτιαγμένος από τόσο ανθεκτικά υλικά που πάντα βρίσκει τον τρόπο να χορηγεί το αντίδοτο στην τραγελαφική καθημερινότητά μας: το γέλιο.
«Ο Καραγκιόζης ταιριάζει στο κύτταρό μου. Τρυπώνει στις παιδικές μου αναμνήσεις και στις εποχές που ένας μπερντές έφτανε για να διασκεδάσουμε αυτοσχεδιάζοντας. Μεγαλώνοντας συνεχίσαμε να αυτοσχεδιάζουμε αλλά διασκεδάζουμε όλο και λιγότερο» θα πει ο Άθως Δανέλλης.
Χρόνια τώρα, με ζήλο και σεβασμό στην παράδοση, οι Χαΐνηδες αναπλάθουν μια Κρήτη, όπως ήταν παλιά, με λύρα, μαντινάδες, παρέες, έρωτες και καντάδες…
Η τελευταία τους δουλειά ωστόσο έχει στίγμα διαφορετικό, σημειολογία όμως εξίσου εμφατική και σημαντική. Μπροστά στην τεράστια επαναλαμβανόμενη οθόνη της καθημερινότητάς μας στήσανε τον μπερντέ και διοργάνωσαν έναν ιδιότυπο διαγωνισμό Γιουροβίζιον, με το Μπάρμπα Γιώργο, το Χατζατζάρη, το Μορφονιό και τον Καραγκιόζη.

Τόσο σοβαρά ήταν τα πράγματα φέτος με τη Eurovision;
Ασφαλώς. Οι ανάγκες διάκρισης του Ελληνικού Έθνους σε μια «ύψιστη εκδήλωση του πολιτισμού μας», όπως αυτή της Eurovision, είχαν ως αποτέλεσμα την επίκληση του μεγάλου εθνικού ήρωα και τραγουδιστή Καραγκιόζη να εκπροσωπήσει τη χώρα μας. Οι Χαΐνηδες ευχαριστούν από βάθος καρδιάς τον Καραγκιόζη, που τους προσκάλεσε να συμμετέχουν στην ορχήστρα του!

Επομένως, ο Καραγκιόζης σε αυτό το cd τραγουδάει;
Όχι μόνο ο Καραγκιόζης, αλλά όλη του η παρέα (Χατζηαβάτης, Διονύσιος, Ομορφονιός κ.α.). Είναι η πρώτη φορά που όλοι τους τραγουδούν με τις δικές τους χαρακτηριστικές χροιές, δανειζόμενοι τη φωνή του εξαίρετου καραγκιοζοπαίκτη Άθου Δανέλλη.

Τι άλλο ακούμε στο cd αυτό;
Ο Καραγκιόζης και όλοι οι ήρωες της παρέας του συμμετέχουν στο διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision, με απρόβλεπτη εξέλιξη. Η γλώσσα του δίσκου είναι ξεκαρδιστική, σκληρή και καυστική. Όμως με τη σάτιρα, το σαρκασμό και τον αυτοσαρκασμό καταδεικνύει όλα τα πολιτικά και πολιτιστικά προβλήματα της εποχής, φωτίζοντάς τα με το πιο κοινό και αγαπημένο ανθρώπινο φως: το γέλιο.

Έχει ανάγκη η εποχή μας από ένα δίσκο γέλιου;
Το γέλιο είναι μια μορφή διαλογισμού, ένα είδος προσευχής και μια πράξη κάθαρσης. Το χιούμορ καταδεικνύει τις αδυναμίες μας και βοηθάει στην εξέλιξή μας. Απαιτεί από μας παρέα, συλλογικότητα, υψηλή παρατήρηση και ενασχόληση με τη ζωή του διπλανού μας, πράγμα που λείπει στις μέρες μας. Η σάτιρα, και μάλιστα δισκογραφικά, είναι σπάνια γιατί διάγουμε μια εποχή απομονωτισμού και αποκοπής των καλλιτεχνών (εγκλωβισμένοι στην εικόνα τους) από τα λαϊκά στρώματα, που κατέχουν τις ασυνείδητες αλήθειες αυτού του κόσμου. Το χιούμορ δεν εμπεριέχει κανενός είδους βία, όταν μάλιστα προέρχεται από καλή πρόθεση, αλλά κυρίως, επισημαίνει την αναγκαιότητα επικοινωνίας. Οι στιγμές δε του γέλιου, δεν είναι χρονικά μετρήσιμες και ούτε μπορούν να καταλογισθούν σα χαμένες. Πολλές φορές, τραγικά γεγονότα δίνουν αφορμές για πληθώρα σάτιρας και ανεκδότων. Η κατάδειξη από την τέχνη της τραγικότητας της πολιτισμικής παρακμής ενός έθνους, και μάλιστα με το γέλιο, είναι επιτακτική ανάγκη!

Πώς εμπνευστήκατε το θέμα «ο Καραγκιόζης στη Eurovision»;
Κοιτάχτηκα στον καθρέφτη (γέλια). Τα βασικά κείμενα και οι στίχοι του cd γράφτηκαν το 2003. Μια παρέα 20 – 30 ανθρώπων που συναντήθηκαν, διαπιστώνοντας την έλλειψη αληθινής επικοινωνίας, σκέφτηκαν να επανδρώσουν ένα πολιτιστικό λεωφορείο. Δηλαδή θα πήγαιναν από πόλη σε πόλη και από χωριό σε χωριό, θα επικοινωνούσαν πρόσωπο με πρόσωπο με τους ανθρώπους και θα μοιράζονταν μαζί τους τη γνώση και το συναίσθημά τους. Για παράδειγμα, ο ζωγράφος της παρέας (η παρέα είχε ανθρώπους όλων των στρωμάτων και των επαγγελμάτων) θα μπορούσε να δείξει στα παιδιά ενός χωριού πώς να φτιάχνουν χρώματα ζωγραφικής από χώμα. Αυτή η παρέα των ανθρώπων ήθελε ένα θεατρικό δρώμενο για αρχή κι έτσι ο Καραγκιόζης αποφάσισε να διαγωνιστεί στη Eurovision.

Σε αυτό το δίσκο παρατηρούμε πως ο Καραγκιόζης είναι τόσο παραδοσιακός όσο και σύγχρονος…
Ασφαλώς. Ο Καραγκιόζης υπάρχει τόσο στην καθημερινή μας ομιλία, όσο και στο συλλογικό ασυνείδητο του λαού μας. Είναι διαχρονικός, γιατί σε κάθε εποχή εκφράζει το κριτικό πνεύμα και την αμφισβήτηση οποιασδήποτε εξουσίας ή καθεστηκυίας τάξης, χρησιμοποιώντας σύγχρονη γλώσσα μαζί με όλα τα λεκτικά χαρακτηριστικά που έχει ενσωματώσει ανά τους αιώνες.

Και ας γυρίσουμε στα της Eurovision. Ένα θέμα που διχάζει είναι η χρησιμοποίηση ή όχι ξενόγλωσσων στίχων. Ποια είναι η γνώμη του Καραγκιόζη και της παρέας του γι’ αυτό το θέμα;
Οι διαγωνιζόμενοι στο cd «Ο Καραγκιόζης στη Eurovision» τραγουδούν ο καθένας με τη δική του γλώσσα, χρησιμοποιώντας λίγο ως πολύ και ξενόγλωσσο στίχο. Η αλήθεια είναι πως υπήρξε μία έντονη κόντρα μεταξύ των συμμετεχόντων στο διαγωνισμό σχετικά με το θέμα αυτό. Το τι τελικά επικράτησε θα το μάθετε ακούγοντας το cd.

Ώστε έτσι λοιπόν; Υπάρχουν και άλλες κόντρες;
Εκτός από κόντρες το cd βρίθει από ίντριγκες, διαπλοκές, σκάνδαλα, σεξουαλικές παρενοχλήσεις και χειροδικίες.

Ας μιλήσουμε και για τους Χαΐνηδες…
Οι Χαΐνηδες είναι μια ομάδα μουσικών που αρμενίζει στις μουσικές θάλασσες της Ελλάδας εδώ και 17 χρόνια. Έχουν εκδώσει 10 cd, και μόλις πέρσι το δίπτυχο «Ο Γητευτής και το Δρακοδόντι» που αγαπήθηκε ιδιαίτερα από το ελληνικό κοινό.

Παρατηρούμε πως η μουσική σας δεν είναι αμιγώς κρητική, μια και αυτό θα περιμέναμε λόγω και της καταγωγής του συγκροτήματος…
Κατ’ αρχάς, η Κρήτη δεν είναι ο τόπος καταγωγής όλων μας. Κατά δεύτερο λόγο, κάθ’ ένας από εμάς έχει εντρυφήσει σε διαφορετικές μουσικές παραδόσεις – ένα γεγονός που αποτυπώνεται ξεκάθαρα στο μουσικό μας αποτέλεσμα. Δηλαδή, μπορεί να παρατηρήσει κανείς και στους δίσκους και στις παραστάσεις όλα τα μουσικά ιδιώματα που αγαπήσαμε και επιρροές από πολλές ελληνικές και ξένες παραδόσεις.

Τελικά μέσα σε ένα χρόνο, οι Χαΐνηδες έβγαλαν 3 τόσο διαφορετικά cd μεταξύ τους, το «Γητευτή», το «Δρακοδόντι» και τώρα το «Καραγκιόζη στη Eurovision». Πώς το σχολιάζετε;
Στην ουσία, η κατανόηση του φαινομένου της ζωής, πράγμα με το οποίο ασχολείται η τέχνη όπως και η επιστήμη, είναι τόσο μεγαλύτερη, όσο περισσότερες είναι και οι διαφορετικές οπτικές γωνίες που μπορείς να το δεις. Οι άνθρωποι έχουν πολλά πρόσωπα, ανάλογα με το συναίσθημα ή την σκέψη κάθε στιγμής. Ο καλλιτέχνης έχει την ιερή υποχρέωση να μοιραστεί τις στιγμές του πόνου ή της χαράς του μαζί με τους συνανθρώπους του, που στην ουσία είναι και συνδημιουργοί του.

Ποιοι είναι οι Χαϊνηδες;
Οι Χαϊνηδες είναι η Μαρία Κώτη, ο Δημήτρης Ζαχαριουδάκης, ο Περικλής Τσουκαλάς, ο Γιώργης Μανωλάκης, ο Αλέξης Νόνης, ο Αντώνης Σκαμνάκης και ο Δημήτρης Αποστολάκης. Στον συγκεκριμένο δίσκο συνέπραξε και ο Μιχάλης Νικόπουλος μαζί με άλλους φίλους μουσικούς.

Πού θα μπορούσαμε να σας δούμε;
Ετοιμάζουμε μαζί με τον Άθω Δανέλλη, παραστάσεις του «Καραγκιόζη στη Eurovision» τόσο στην Αθήνα όσο και στην επαρχία.

Επιμέλεια: Δέσποινα Ταταράκη

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.