Ο Συλλογος Ποντιακης Νεολαιας Ν. Ροδοπης την Κυριακη το πρωι στις 29 Ιουνιου 2008 αναβιωνει τα Παρχαρια

Για έβδομη συνεχή χρονιά ο Σύλλογος Ποντιακής Νεολαίας Ν. Ροδόπης «Η Τραπεζούντα» διοργανώνει το υπαίθριο πανηγύρι Παρχάρια την Κυριακή το πρωί στις 29 Ιουνίου 2006 στην περιοχή του Για έβδομη συνεχή Από τον Σύλλογο Ποντιακής Νεολαίας Νομού Ροδόπης

Για έβδομη συνεχή χρονιά ο Σύλλογος Ποντιακής Νεολαίας Νομού Ροδόπης διοργανώνει τα «Παρχάρια» σε περιοχή που βρίσκεται στη Νυμφαία μόλις 15 χλμ από την πόλη της Κομοτηνής.

Το φετινό πρόγραμμα περιλαμβάνει Φεστιβάλ Ποντιακού Χορού με τη συμμετοχή 20 αξιόλογων Χορευτικών συγκροτημάτων από τη γύρω περιοχή και την υπόλοιπη Ελλάδα, διεξαγωγή παραδοσιακής πάλης όπου συμμετέχουν παλαιστές από όλη την Ελλάδα, δωρεάν Προσφορά παραδοσιακών εδεσμάτων στους επισκέπτες και επίδειξη της παρασκευής τους από τα μέλη του Συλλόγου, προσφορά δυσεύρετων Ποντιακών παραδοσιακών τυροκομικών προϊόντων και παραδοσιακών τροφών, τα οποία επιμελείται η επιχείρηση παραδοσιακών τροφών «Ραγιάν» από το Κιλκίς, έκθεση παραδοσιακών Ποντιακών ενδυμασιών. Την έκθεση επιμελείται η σχεδιάστρια Μαρία Διαμαντίδου από την Χρυσούπολη Καβάλας. Η εκδήλωση περιλαμβάνει επίσης έκθεση αγροτικών και μελισσοκομικών εργαλείων, την επιμέλεια της οποίας έχουν τα μέλη του Συλλόγου, όπως και την έκθεση παραδοσιακών οικιακών σκευών, έκθεση βιβλίου, την επιμέλεια αναλαμβάνει ο εκδοτικός οίκος Κυριακίδη, αναβίωση παραδοσιακών ομαδικών παιχνιδιών και παραδοσιακό γλέντι με συμμετοχή φέτος στο τραγούδι τον Πόλιο Παπαγιανίδη, στη λύρα τους Κώστα Τσιαβδαρίδη, Κώστα Σαπρανίδη, Κώστα Κατοτικίδη και Γιάννη Νικολαΐδη, στο Ζουρνά τον Ηράκλη Κατικαρίδη, στο Τουλούμ και το Χειλιαύρ’ τον Σιαμίδη Γιώργο και στο νταούλι τον Παπαδόπουλο Νίκο. Την εκδήλωση τιμούν και καλλιτέχνες από τον Πόντο.

Στην εκδήλωση συμμετέχουν με τα μέλη τους τα ΚΑΠΗ των δήμων Ξάνθης, Τοπείρου, Μαρώνειας, Νέου Σιδηροχωρίου, Σαπών και Ιάσμου. Επίσης συμμετέχουν τα πολιτιστικά σωματεία του Αθλητικού Συλλόγου Δημοκριτείου Κομοτηνής, οι Σύλλογοι Γυναικών Μεσοχωρίου, Μικρού Κρανοβουνίου, Θρυλορίου, Ανθοχωρίου, Σαπών, Γρατινής, Ιμέρου, Υφαντών, Παλλινοστούντων, « Ο Γοργοπόταμος» ο Σύλλογος Γαμβρών & Νυφάδων Θρυλορίου, ο Σύλλογος Μικτός Ανδρών και Γυναικών Στρατώνων, ο Σύλλογος Ποντίων Σαπών Η Μάνα Ελλάδα, ο Σύλλογος Γυναικών «Οι Επίγονοι» Αλεξ/πολης, ο Σύλλογος Ποντίων Νίψας Ν. Έβρου, ο Σύλλογος Ποντίων Κομοτηνής & Περιφέρειας Ο Αλεξανδρος Υψηλάντης, η Ένωση Παλλινοστούντων Θράκης, ο Σύλλογος Ποντίων «Η Αναγέννηση». Συμμετέχουν επίσης τριακόσιοι χορευτές, ενώ συμμετέχει και ο Ιππικός Σύλλογος Κομοτηνής.

Ημερίδα με θέμα το περιβάλλον

Την προηγούμενη της εκδήλωσης, δηλαδή το Σάββατο 28 Ιουνίου θα πραγματοποιηθεί ημερίδα με θέμα το περιβάλλον και την ανακύκλωση με συνδιοργανωτή την Οικολογική Ομάδα Ροδόπης. Όπως τονίζει ο Πρόεδρος του Συλλόγου Ποντιακής Νεολαίας «Η Τραπεζούντα» Γιάννης Νικολαϊδης «επειδή τα Παρχάρια είναι μια εκδήλωση που γίνεται μέσα στη φύση και στόχος του συλλόγου μεταξύ άλλων είναι και η προστασία του περιβάλλοντος και η προαγωγή της ποιότητας ζωής των πολιτών σκεφθήκαμε ότι θα ήταν καλό να διοργανώσουμε ημερίδα με την Οικολογική Ομάδα Ροδόπης, την οποία και θα παρακολουθήσουν όλοι οι Σύλλογοι που θα φιλοξενηθούν την παραμονή, τριακόσια περίπου άτομα, αλλά και οι υπόλοιποι συμμετέχοντες»

Συγχρόνως θα δοθεί η ευκαιρία στους συμμετέχοντες να γνωρίσουν την ιστορική εξέλιξη του παραδοσιακού πανηγυριού των Οροπεδίων του Πόντου «ΠΑΡΧΑΡΙΑ» αλλά και ιστορικά στοιχεία γύρω από την παρουσία του Ελληνισμού στον Εύξεινο Πόντο.

Παρχάρια ένα έθιμο που καλά κρατεί

«Παρχάρια», όπως ενημερώνει ο Γιάννης Νικολαϊδης, «ονόμαζαν οι Έλληνες του Πόντου τα οροπέδια που εκτείνονταν στις ανώτατες υπώρειες και πλαγιές των Ποντικών Άλπεων, που κυμαίνονταν σε υψόμετρα από 1500 μέχρι 2500, ακόμη και 3000 μέτρων. Αν και ετυμολογία της λέξης δεν έχει εξακριβωθεί, ορισμένες απόψεις θέλουν τη λέξη παρχάρι να αποτελεί παραφθορά του «παραχώρ», αφού εκεί οι έλληνες του Πόντου μετέφεραν όλη τη δραστηριότητα των χωριών τους κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.

Στα παρχάρια που σε ορισμένες περιοχές ονομάζονταν γιαϊλάδες ή λιβαδοτόπια, οι Έλληνες των παραθαλάσσιων περιοχών μετοίκιζαν περί τα μέσα Μαΐου, μεταφέροντας σε αυτά μέρος της δραστηριότητάς τους. Έτσι βλέπουμε τα παρχάρια να μετατρέπονται από το Μάιο μέχρι τον Οκτώβριο σε ζωντανούς θερινούς οικισμούς, άλλοτε καθαρά βουκολικούς και άλλοτε παραθεριστικούς ειδικά για τα παρχάρια που φιλοξενούσαν αστικούς πληθυσμούς , κυρίως των παραλιακών πόλεων».

Ο Σύλλογος Ποντιακής Νεολαίας Ν. Ροδόπης Η «Τραπεζούντα» αναβιώνει κάθε καλοκαίρι στον Ορεινό όγκο της Ροδόπης το υπαίθριο λαϊκό πανηγύρι των Οροπεδίων του Πόντου «Παρχάρια» στην περιοχή του Οχυρού της Νυμφαίας στην Κομοτηνή. «Η εκδήλωση έχει ενταχθεί στο περιφερειακό αναπτυξιακό πρόγραμμα Θησέας στα πλαίσια του οποίου θα πραγματοποιηθεί η απαραίτητη διαμόρφωση του χώρου (Περίφραξη 10 στρεμμάτων, πέτρινες βρύσες, μαγειρεία, αποδυτήρια, τουαλέτες κ.τ.λ) με τη στήριξη του Δήμου Κομοτηνής και της Περιφέρειας Αν. Μακεδονίας & Θράκης. Απώτερος στόχος του Συλλόγου είναι να χτιστεί στην τοποθεσία Γέφυρα του βοσκού δίπλα στο Οχυρό της Νυμφαίας ένα παραδοσιακό παρχαροχώρι με Πέτρινες βρύσες, Ξύλινα κρεμαστά γεφυράκια, Ξύλινα σπιτάκια διακοσμημένα με παραδοσιακά αντικείμενα, χώρους παραδοσιακών επαγγελμάτων κ.τ.λ και ένα μικρό εξωκλήσι, μία πραγματική Εστία Μαυροθαλασσίτικου Ελληνικού Πολιτισμού στην Βοεριοανατολική εσχατιά του Αιγαίου, που θα αποτελέσει αδιαμφισβήτητα έναν επιπλέον πόλο έλξης πολλών επισκεπτών στην φιλόξενη περιοχή μας».

Α.Π.

Τα «Παρχάρια» στον Πόντο σήμερα

Οι σημερινοί κάτοικοι του Πόντου συνεχίζουν σε μεγάλο βαθμό τη συνήθεια της μετοίκησης στα κατά τόπους Παρχάρια όπου διατηρείται ο παραδοσιακός τρόπος ζωής καθώς και τα πανηγύρια των Ελλήνων του Πόντου χωρίς όμως τη θρησκευτική τους διάσταση. Στη σημερινή διάσταση της διοργάνωσης μας μεταφέρει ο Ατέμ Πέσκιοϊογλου…

«Το όνομα μου είναι Ατέμ Πέσκιοϊλου και κατάγομαι από την περιοχή της Τραπεζούντας. Θα σας περιγράψω πώς γίνεται το Παρχάρεμα στον Πόντο και συγκεκριμένα στο χωριό μου μέσα από τις αναμνήσεις μου, οι οποίες ξεκινούν από τα παιδικά μου χρόνια. Η ζωή των κατοίκων του χωριού μου όπως άλλωστε και οι συνήθειες του Παρχαρέματος δεν έχουν αλλάξει και ελπίζω ότι κάποιες παραδόσεις όπως και αυτή δεν θα χαθεί ποτέ από την Τραπεζούντα. Θα προσπαθήσω να σας μεταφέρω μέσα από τη καθομιλουμένη γλώσσα του χωριού μου εικόνες και συναισθήματα από την ζωή στον Παρχάρι του Χωριού μου με την ελπίδα ότι φέτος θα καταφέρω να παραβρεθώ στις κεντρικές τουλάχιστον εκδηλώσεις του ύστερα από μια αποχή πενταετίας λόγω της μετανάστευσής μου στην Πόλη».

Του Παρχαρί ο δρόμον

Καλομηνά και όντα σκαλών και ίνεται 15 του μήνα όλα τα χωρία τη Τραπεζούντας πάνε ’ς σον παρχάρ’ και κάθουνταν ως τον Σταυρίτα. Ασο χωρίο πέρουνε όλα τα ζα ντο έχουνε αγελάδια, μουσκάρια, τσαμίχια, άλογα, γαϊδούρια, πρόβατα, αρνία, και εμπένουνε σο δρόμο όλ’ εντάμα.

Οι αγούρ’ λαλούν τα χαϊβάνια και οι γυναίκ’, φορτούσανε ’ς σην ράχια τουνα με τα καλάθια το δάπανο ντο να τρώγουνε ως να φτάνουνε ’ς σον παρχάρ’. Αν είχαν μικρά γαρδέλια ατότε εφορτούσανε και τα γαρδέλια τουνα και γάλια γάλια εβγαίνανε ’ς σα ξημερώματα επάν’ ’ς σον Κάμπον του Χασιλά ντο λέγουμε εμείς. Εκεκά έρχουσαν κόσμος ασ’ όλα τα χωρία και το πρωϊ ενούσανε έτρωγανε το φαΐν ατουνα και χόρευανε με τα κεμεντσέδες και τα καβάλια. Όλοιν εντάμαν εποίναν έναν τρανόν χορόν επάν ’ς σο τσουμέν και επ’ εκεί παλ’ αξάνα έμπαιναν ’ς σον δρόμον του Παρχαρί. Αν εσκοτίνιαζε και έταν ακόμα ’ς σο δρόμο επέγνανε και έμεναν ’ς σ’ ένα χάνι εκοιμούσανε και όντα ξημέρωνε και επ’ εκεί παλ’ εχπάσκουσανε για του Παρχαρί το δρόμο πάλ’ ο κάθα είς με τα χαϊβάνια τ’. Ασα χωρία τεμέτερα πολλοί είν’ ’ς σην Γερμανία και όνταν έρχουσαν σου Παρχαρί τον καιρό έβγαινανε ’ς σον Παρχάρ’ και ατοίν. Όντα έλεπαν με τ΄ανθρώπους ατουνα τ’ έναν τ’ άλλο εκάθουσαν με την κεμεντσέ και εποίναν το παρακάθι ετραγώδιναν και εχόρευαν, έλεγαν και εμασχάρευαν με τα παλαιά και πάλι έμπαινανε ’ς σον δρόμο του Παρχαρί. Ιστέ αέτς με τα γομάρια και με ζά τουνα έφταναν τ’ εμόν οι χωρέτοι σ’ εμέτερον ’ς σον Παρχάρι την Μαυρέα.

Του Παρχαρί τα δουλείας

Του Παρχαρί τα σταλία τον Χειμονκόν αποσθεβάγουνταν . Τα σταλία ντο αποστεβάουσαν στέβαζαν ατα με τα χαρτώματα. Επ’ εκεί επέγειναν έφραζαν τα κεπία. Ύστερα εσορεύφκουσανε ’ς σ’ έναν τόπον και με την παράν είνας απ’ ατουνούς ίνουτουν ο τσοπάνος για τ’ όλα τα ζα.

Αρ ας λέγω σας από ολίγον οι γυναίκ’ ντο δουλέιας εποίναν:

Από πουρνού συνορθίαζαν και καθάριζαν το σταλίν, εμάγειρευαν το φαΐν, εποίναν το ζουμάρι για το ψωμίν, εβυζάλιζαν τα μωρά τουνα.

Επ’ εκεί εβάλναν το γάλα ’ς σο δουρβάνι και δουρβάνιζαν για να πέρουν το βούτερο και εποίναν και τα τυρία τουνα. Καθάριζαν τα κόπρια ασο μαντρίν και εφέρναν και έπλωναν ’ς σα κεπία να τρανίνουν τα τσαΐρια τεάμ και επ’ εκεί εθέριζαν χορτάρια και εθήκαν ’ς σο παθενί το βράδυ αν πινούν τα χτήνια να τρώγουν τεάμ. Αρ ας λέγω σας από ολίγον οι αγούρ’ ντο δουλείας εποίναν: Όρθωναν τα σταλία και τα μαντρία ντο εχαλάουσαν ασο πολλά το χιόνι και τα βρεχία το εποίνε το χειμονκόν και εκουτούλιζαν τα πρόγατα. Τα τσαΐρια όντα ετρανίναν επένανε με τα κερεντίδες και εθέριζανε και εποίνανε τα χορτάρια δέματα για να είχαν το χειμονκόν τροφήν για τα ζα τουνα.Σον Παρχάρι όντα θα έκοφταν τα τσαΐρια εποίνανε αργατία, επέγεινανε σην βοήθεια ο είς ’ς σον άλλον και ασο τσαϊροκόψιμο και ύστερα το βραδύ εκάθουσαν όλοι ολόερα ασο τραπέζι με την κεμεντσέν και τα καβάλια και ετραγώδειναν και εχόρευαν. Σα ορμάνια επέγειναν εντάμα αγούρ’ και γυναίκ’ και εποίναν ξύλα. Τα ξύλα ντο εποίναν ο καθαείς εκουβάλεινεν ατα ’ς σο σταλίν ατ’ και εστίβαζεν ατα ’ς σ’ οσπιτιν ατ’ αν εποίνεν κρύον ως να εκατήβαιναν ’ς σο χωρίο να έκαφταν ατα για να εχουλίσαν. Οι Παρχαρέτ’ ασού Αληθινού και του Τσεράχο και τ’ άλλα τα Παρχάρια ντο έταν σιμά σ’ εμάς πορπατεχτά με τα κεμεντσέδες, τα καβάλια και τα χορόντας έρχουσαν και ανταμούσαν σα 28 του Κερασινού με το παλαιό καλεντάρ σεμέτερον τον Παρχάριν την Μαυρέα και ίνουτουν τρανόν πανογύρ’. Από πιρνού ως το βράδυ χορέματα και μασχαρείας ’ς σον χορόν έμπαιναν όλ’ εντάμα αγούρ’ και γυναίκ’ και τα μικρά τα μωρά σα ποδάρια τουνα ανάμεσα. Πανογύρια ίνουσαν και ακομάν ίντανε σε πολλά Παρχάρια ση Τραπεζούντας τα ραχία τα ζεστά τα μήνας και χιλιάδες κόσμο κάθα χρόνο εβγαίν’ και χαίρετε με τη Παρχαρί τη μοίρα και τη κεμεντσές και τη καβαλί το γλυκίν τη λαλία. Αέτς εδιάβενεν ο καιρόν και όντα έλεπαν ’ς σον Σταυρίτα έρθεν ο κρύον εσόρευανε τα τσαΐρια ντο εποίκανε, τα βουτέριτα, τα τυρία, τα μιτζία και τα σκεύοια ντο έφεραν ασο χωρίο και εκάρφωναν έμορφα του σταλί τα παράθυρα, εβάλναν πασάλια απές ’ς σο σαλόν αν εφτάει πολλά χιόνι να μη διαβεν’ κά’ το σθέβος. Έμορφα εκλείδωναν την πόρτα με το κλειδίν και εχπάσκουσανε για το χωρίον. Ατοίν που είχανε πρόβατα και αρνία εκατήβαιναν ’ς σα κώμια, τα κώμια έσαν σο χωρίο ολίγον επάν’ μερέα. Αραέτς πα ασί Μαυρέα τον Παρχάρι εκατήβαινα και εγώ και πέντε χρόνια έχω ουκ’ επήγα να παραχαρεύω. Οφέτος να πάω σην Μαυρέαν. Μαυρέαν εν τεμέτερον του Παρχάρι το όνομα. Έν 25χλμ ασο χωρίο μ’ μακριά και πάντα με τα ποδάρια πάμε εκεί.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.