Ο πολυπολιτισμικος Βιζυηνος και η δημοκρατικη Θρακη

Στις 2 και 3 Νοέμβρη, στη Βιζύη της Τουρκίας θα πραγματοποιηθεί το 2ο Διεθνές Συμπόσιο με θέμα «Ιστορία και Πολιτισμός της Βιζύης». Την επιστημονική εποπτεία του συμποσίου έχει το Τμήμα Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Θράκης της Αδριανούπολης και ο Τομέας Μεσαιωνικής και Νέας Ελληνικής Φιλολογίας του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Στο πλαίσιο της διοργάνωσης θα πραγματοποιηθεί αύριο στις Φέρες συνέντευξη τύπου με τη συμμετοχή τριών Τούρκων ακαδημαϊκών καθώς και του δημάρχου της Βιζύης. Ο ΠτΘ συνομίλησε με το φιλόλογο και μέλος της Οργανωτικής Επιτροπής Θανάση Κούγκουλο και το δήμαρχο Φερών Γιώργο Ούστογλου, μια και ο δήμος στήριξε τη διοργάνωση μαζί με τη νομαρχία Έβρου.

Ο κ. Κούγκουλος εξήγησε ότι πρόκειται για μια ελληνοτουρκική συνεργασία η οποία αναφέρεται στα ιστορικοαρχαιολογικά δεδομένα της πολύ σημαντικής θρακικής πόλης της Αν. Θράκης που αποτελεί ταυτόχρονα τη γενέτειρα του Γεωργίου Βιζυηνού. «Την επιστημονική εποπτεία του συμποσίου την έχει το Τμήμα Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Θράκης της Αδριανούπολης και ο Τομέας Μεσαιωνικής και Νέας Ελληνικής Φιλολογίας του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Πρόκειται για μια πανεπιστημιακή σύμπραξη, ενώ οργανωτικά ενεργό ρόλο διαδραματίζει η τοπική αυτοδιοίκηση της Ελλάδας και της Τουρκίας, μια και την όλη οργάνωση καλύπτουν ο δήμος Βιζύης και η νομαρχία Έβρου. Η τοπική αυτοδιοίκηση παίζει σημαντικό ρόλο σε επίπεδο χορηγίας, όπως είναι η περίπτωση του δήμου Φερών, ο οποίος στήριξε την έκδοση ενός ειδικού φυλλαδίου με αρχειακό και βιβλιογραφικό υλικό για τον Βιζυηνό που μεταφράστηκε στα τουρκικά και θα διανεμηθεί στο συμπόσιο». Ανάμεσα στους χορηγούς που στηρίζουν το συμπόσιο είναι το Εθνολογικό Μουσείο Θράκης της Αγγέλας Γιαννακίδου που θα εκδώσει τα πρακτικά του συμποσίου σε δύο τόμους, στα ελληνικά και τα τούρκικα.

Μιλώντας για τις θεματικές του συμποσίου και ειδικά την προσέγγιση που έχουν επιλέξει για το έργο του Βιζυηνού, ο κ. Κούγκουλος περιέγραψε. «Αυτό που ενδιαφέρει είναι μια ανάγνωση του έργου του σε σχέση με τον τόπο γέννησης, και στις ελληνικές ανακοινώσεις θα δοθεί σχετική έμφαση».

Ο κ. Κούγκουλος σημείωσε ότι δεν έχει μεταφραστεί μεγάλο μέρος του έργου του Γ. Βιζυηνού στην τουρκική γλώσσα. «Τα τέσσερα από τα θρακικά του διηγήματα έχουν μεταφραστεί το 1992, οπότε το συμπόσιο αποτελεί μια εξαιρετική ευκαιρία να προωθηθεί το έργο του Βιζυηνού στην ακαδημαϊκή κοινότητα της Τουρκίας και τους πολίτες της γενέτειράς του. Οι ανακοινώσεις από τη μια στοχεύουν ν’ αναδείξουν το πώς η εντοπιότητα περνάει μέσα από το έργο του και από την άλλη τη γνωριμία του τουρκικού ακαδημαϊκού κοινού με τον Βιζυηνό.

Θα γίνουν ανακοινώσεις σχετικές με το πώς είδε η ελληνική κριτική το έργο του Βιζυηνού από την εποχή της γενιάς του 1880 μέχρι σήμερα που παρουσιάζεται μια αλλαγή κατεύθυνσης στην ανάγνωσή του. Υπάρχουν ανακοινώσεις που αναφέρονται στο πολύ σημαντικό φιλοσοφικό και παιδαγωγικό του έργο και άλλες που συνδέονται με επιμέρους ζητήματα όπως είναι ο τόπος ή αναλύσεις συγκεκριμένων έργων που συνδέονται με τη Βιζύη («Το μόνον της ζωής του ταξείδιον» και το διήγημα «Γιατί η μηλιά δεν έγινε μηλέα»).

Θα έχουμε πολύ σημαντικές τουρκικές ανακοινώσεις οι οποίες μας δίνουν την ιστορική ταυτότητα του χώρου. Αρχαιολογικές ανακοινώσεις σχετικές με τα φρούρια της Θράκης, τη βυζαντινή εκκλησία της Βιζύης, την Αγία Σοφία, ανακοινώσεις που συνδέονται με άλλους Οθωμανούς λόγιους της περιοχής που αποτελούν κι ένα υπόστρωμα για τον Βιζυηνό. Ας μην ξεχνάμε ότι είναι ο πρώτος που μίλησε για την πολυπολιτισμικότητα της Θράκης. Στο έργο του δεν προβάλλεται η αντίθεση Έλληνας – Τούρκος, αλλά η σύνθεση, γεγονός που είχε προκαλέσει στην εποχή του. Από τα πιο σημαντικά διηγήματα, το «Μοσκώβ Σελήμ» δημοσιεύτηκε όταν ο Βιζυηνός ήταν στο ψυχιατρείο. Παρουσιάζει τη σχέση ενός χριστιανού και ενός μουσουλμάνου, δυο συντοπιτών στην περιοχή της Βιζύης. Το αθηναϊκό κοινό στα τέλη του 19ου αιώνα δεν ήταν προφανώς έτοιμο να αποδεχτεί μια παρόμοια σχέση».

Στο συμπόσιο θα γίνουν παράλληλες εκδηλώσεις που στοχεύουν με τη σειρά τους στη γνωριμία των κατοίκων της περιοχής της Βιζύης με το έργο του Βιζυηνού. Θα προβληθεί η ταινία του Λάκη Παπαστάθη «Το μόνον της ζωής του ταξείδιον», η οποία έχει κυκλοφορήσει και στην τουρκική κι έχει τούρκικους υπότιτλους.

Θα λειτουργήσει και μια έκθεση βιβλίου για τη Βιζύη και τον Βιζυηνό με ελληνική βιβλιογραφία από τον 19ο αιώνα κι έπειτα. «Θα περιλαμβάνει ιστορικογεωγραφικές περιγραφές της Βιζύης και φιλολογική βιβλιογραφία για τον Βιζυηνό. Ταυτόχρονα, θα γίνουν περιηγήσεις για τους συνέδρους, η τουρκική πλευρά θα ξεναγήσει τους Έλληνες συνέδρους στις πολύ σημαντικές αρχαιότητες της ευρύτερης περιοχής της Βιζύης και της Μήδειας που βρίσκεται στον Εύξεινο Πόντο.

Το σημαντικότερο μέρος του συμποσίου είναι η επικοινωνία μεταξύ δυο πανεπιστημιακών χώρων η οποία ευχόμαστε να οδηγήσει και σε ευρύτερες συνεργασίες» σχολίασε ο κ. Κούγκουλος.

Ο Γ. Βιζυηνός έχει στα βιβλία του αξιόλογες περιγραφές από τα έθιμα και τα ήθη της Θράκης της εποχής εκείνης, μαρτυρίες σημαντικές για όλους τους πρόσφυγες της Δυτικής Θράκης και τους απογόνους τους. Ο κ. Κούγκουλος ενημέρωσε ότι για το λαογραφικό υπόστρωμα του Βιζυηνού υπάρχουν τουρκικές ανακοινώσεις, λαογραφικού χαρακτήρα, οι οποίες συνδέουν την ύπαρξη λαϊκών εθίμων στη σημερινή Βιζύη με τα όσα περιγράφει ο Βιζυηνός. «Η Θράκη είναι μια κοιτίδα πολυπολιτισμού από την αρχαιότητα, όπου υπήρχε μια συνύπαρξη του θρακικού στοιχείου με τους Έλληνες αποίκους. Στη Μεσαιωνική περίοδο έχουμε την επίδραση πολλαπλών πολιτισμών, του ελληνικού βυζαντινού και των σλαβικών βαλκανικών πολιτισμών. Εν συνεχεία, στην Οθωμανική αυτοκρατορία γίνεται ένα απίστευτο χωνευτήρι ανατολικών και δυτικών παραδόσεων. Νομίζω ότι η Θράκη είναι η πιο δημοκρατική, από άποψη πολιτιστικού περιεχομένου, περιοχή της Βαλκανικής».

Την ερχόμενη Παρασκευή, 26 Οκτωβρίου θα γίνει συνέντευξη τύπου στις Φέρες, στην οποία θα συμμετέχουν τρεις Τούρκοι ακαδημαϊκοί, μέλη της Οργανωτικής Επιτροπής, όπως και ο δήμαρχος της Βιζύης.

Γ. Ούστογλου: «Πολύ σημαντική η προσπάθεια προβολής της ιστορίας της Βιζύης»

Ο δήμαρχος Φερών Γιώργος Ούστογλου μίλησε για τη στήριξή τους στο συμπόσιο. «Θεωρήσαμε ότι η προσπάθεια προβολής της ιστορίας και του πολιτισμού της Βιζύης είναι πάρα πολύ σημαντική γιατί οι πρόγονοί μας είχαν σχέση με την Ανατολική Θράκη. Άλλωστε, οι περισσότεροι εξ αυτών με την ανταλλαγή των πληθυσμών εγκαταστάθηκαν στις Φέρες και σε διάφορες άλλες περιοχές. Θεωρήσαμε ότι ήταν πολύ σημαντικό να στηρίξουμε αυτή την πρωτοβουλία που πάρθηκε από τα πανεπιστήμια των δυο χωρών, έτσι ώστε και οι κάτοικοι του Έβρου και της Βιζύης να ενημερωθούν γύρω από το σημαντικό έργο που είχε επιτελέσει ο Γεώργιος Βιζυηνός. Έχει τεράστιο συγγραφικό έργο που ίσως οι Θρακιώτες δεν του έχουμε δώσει την πρέπουσα σημασία».

Ο κ. Ούστογλου σημείωσε ότι μέσα από την αυριανή επίσκεψη των Τούρκων στις Φέρες θα έχουν την ευκαιρία να ανταλλάξουν πληροφορίες για τις πόλεις και τον πολιτισμό με τον οποίο θα έρθουν σε άμεση επαφή συμμετέχοντας στο συμπόσιο. «Θα εξετάσουμε την προοπτική ν’ αναπτύξουμε μια μεγαλύτερη συνεργασία μια και στη Βιζύη γεννήθηκε αυτός ο εξαίρετος Θρακιώτης λογοτέχνης».

Ο δήμαρχος Φερών θέλησε να ευχαριστήσει τα δυο πανεπιστήμια και ειδικά το φιλόλογο Θανάση Κούγκουλο.

Μαρία Αμπατζή

Πληροφορίες για το Συμπόσιο

Θα πραγματοποιηθούν, μεταξύ άλλων, οι παρακάτω ανακοινώσεις:

•Σουμέρ Ατάσοϊ, Καθηγητής

•Σαχίν Γιλδιρίμ, Διδάσκων

Μνημειακοί τάφοι της Θράκης: Τύμβοι

•Ισμαήλ Χακκί Κουρτουλούς, Υπεύθυνος Αρχείων

Απόψεις για τα φρούρια της Βιζύης και της περιοχής της

Ναλάν Γκιουβέν

Το κάστρο της Βιζύης

•Οζκάν Ερτουγρούλ, Επίκ. Καθηγητής

Η Αγία Σοφία της Βιζύης.

•Μαρία Αραμπατζή, Αρχαιολόγος

Αρχαιολογικές πληροφορίες για τη Βιζύη της Ανατολικής Θράκης από Έλληνες λογίους του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα

•Αιμιλία Θεμοπούλου, Επίκ. Καθηγήτρια

Η περιοχής της Βιζύης κατά την οθωμανική περίοδο.

•Οζτζάν Αϊγκούν, Επίκ. Καθηγητής

Οι αντιλήψεις του ποιητή της Βιζύης Kayguzuz Alaaddin για τον άνθρωπο και τη ζωή

•Δρ. Αντώνιος Χατζόπουλος

Θράκες μουσικοί του 19ου αιώνα.

•Σεμά Σανταλτζή, Επίκ. Καθηγήτρια

Επισκόπηση των εθίμων που επιβιώνουν στη Βιζύη

•Εσίν Οζάνσοϊ, Επίκ. Καθηγήτρια

Η απήχηση του νεοελληνικού ηθογραφικού διηγήματος στον Γεώργιο Βιζυηνό

•Θανάσης Β. Κούγκουλος, Φιλόλογος

Η αναπαράσταση του γενέθλιου τόπου στα διηγήματα του Γ.Μ. Βιζυηνού.

•Απόστολος Μπενάτσης, Επίκ. Καθηγητής

Γεώργιος Βιζυηνός: «Το μόνον της ζωής του ταξείδιον»

•Γεωργία Λαδογιάννη, Επίκ. Καθηγήτρια

Ο Γεώργιος Βιζυηνός στη νεοελληνική λογοτεχνία

•Παναγιώτα Γκότση, Φιλόλογος

Η υποδοχή του έργου του Βιζυηνού από τη γενιά του 1880. Κωστής Παλαμάς και Γ.Μ. Βιζυηνός

•Ρίτσα Φράγκου – Κικίλια, Αναπ. Καθηγήτρια

Ο κατά τον σικελιανικό λόγο «ποιητικότατος και μαντικότατος» Βιζυηνός

•Σάββας Καράμπελας, Φιλόλογος

Η παρασιώπηση του έργου του Γ.Μ. Βιζυηνού και οι προκαταλήψεις της κριτικής της «γενιάς του ‘30»

•Ελένη Κουρμαντζή, Λέκτορας

Το διήγημα του Γ. Βιζυηνού «Διατί η μηλιά δεν έγινε μηλέα» και η σάτιρα του γλωσσικού ζητήματος.

•Αθανάσιος Αγγέλου, Αναπ. Καθηγητής

Το φιλοσοφικό έργο του Γεωργίου Βιζυηνού.

•Σοφία Βουδηλάκη, Παιδαγωγός

Επανεκτιμώντας τη διδακτορική διατριβή του Γ.Μ. Βιζυηνού για το παιχνίδι.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.