«Ο Ορφεας πηγη πολιτισμου – Η Θρακη ως τοπος εμπνευσης»

• Ο τόμος των πρακτικών – Επιμέρους ενότητες και εισηγήσεις

«Παρά τη σφαγή των Δρυάδων και την ξύλευση της προφητικής δρυός, παρά την εξορία του Μεγάλου Πανός και τη σιωπή των Μουσών, παρά τον καταποντισμό των Νηρηίδων σε άγνωστα βάθη και την περιαγωγή των χθόνιων θεοτήτων στο αφανές, η ιερή φύση που εκπροσωπούν υπάρχει είναι φρικτά ακρωτηριασμένη αλλά εξακολουθεί να αναδύεται. Ταπεινωμένη από τις αλαζονικές μας αξιώσεις και προσβεβλημένη από την ασύστολη εκμετάλλευση που της επιφυλάξαμε εξακολουθεί να σκιρτά», τονίζει ο συγγραφέας, θεατρικός κριτικός και διευθυντής του Εθνικού Κέντρου Θεάτρου και Χορού Ηρακλής Λογοθέτης στην ομιλία που κήρυξε την έναρξη του συνεδρίου.

Ο καλαίσθητος τόμος προλογίζεται από τον Πρόεδρο της ΝΑΡΕ, καθηγητή χειρουργικής κ. Γιώργο Μηνόπουλο και καταγράφει αναλυτικά τις εισηγήσεις των συμμετεχόντων με τη χρονική σειρά που αυτές ακολούθησαν, σύμφωνα με το πρόγραμμα του συνεδρίου.

• Η πρώτη θεματική ενότητα, την οποία συντόνιζε ο Μάριος Μπέγζος, με τίτλο «Ορφέας και Θρησκεία» περιλαμβάνει την εισήγηση του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Αλεξανδρουπόλεως κ.κ. Άνθιμου «Ορφισμός και Χριστιανισμός», όπου πληροφορούμαστε ότι ο «Ορφισμός προετοίμασε τους ανθρώπους να δεχτούν το Ευαγγέλιο» και ότι η «Εκκλησία κάποιους σοφούς της κλασικής αρχαιότητας τούς ονόμασε “προ Χριστού χριστιανούς”» και παρουσιάζονται με τεκμηριωμένο τρόπο, μέσω της χρησιμοποίησης έγκυρης βιβλιογραφίας, οι ομοιότητες και οι διάφορες του Ορφισμού με τον Χριστιανισμό.

• Η δεύτερη ενότητα συντονίστηκε από τον Ανέστη Παπαδάκη, αρχιτέκτονα – μηχανικό, διευθυντή προγραμμάτων σχεδιασμού και εφαρμογών καινοτομιών στην Οργάνωση και Διοίκηση Συστημάτων και ερευνητή του Κώδικα του «Έλληνος Λόγου» στα πεδία της Κοινωνικής Μηχανικής και τιτλοφορείται «Ορφέας και Κόσμος». Σε αυτή παρουσιάζεται από τον συντονιστή η «αξιοπιστία των ‘πηγών’ της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας», μέσω μιας «‘λογικής’ προσέγγισης της ελληνικής ‘Μυθολογίας’». Από τον κ. Θεολόγο Σημαιοφόρο, καθηγητή της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας στο Πανεπιστήμιο του Alpin, εισηγητή και θεμελιωτή του κώδικα του «Έλληνος Λόγου» και συγγραφέα επιστημονικών διατριβών πάνω στην ελληνική γλώσσα, παρατίθενται ορφικοί ύμνοι στην εισήγηση με τίτλο «Οι Ύμνοι του Ορφέα και η κωδικοποιημένη Γνώση για τον Κόσμο», η μέθοδος ανάγνωσης των οποίων αναλύεται στην τρίτη εισήγηση της συγκεκριμένης ενότητας από την οικονομολόγο, ερευνήτρια του Κώδικα του «Έλληνος Λόγου» και επιμελήτρια των έργων του Κώδικα του «Έλληνος Λόγου» στις εκδόσεις ΡΑ-ΜΑ-ΦΑ, κ. Βαρβάρα Στογιάννου.

• Η τρίτη ενότητα συντονίστηκε από τον Νικόλαο Κουρέτα και έχει τίτλο «Ορφέας, μύθος και ψυχολογία». Ο κ. Νικόλαος Τζαβάρας, καθηγητής ψυχιατρικής του Δ.Π.Θ. με σπουδές ιατρικής, φιλοσοφίας και ψυχολογίας στα Πανεπιστήμια Βόννης και Βερολίνου, νευρολόγος – ψυχίατρος, διδακτικός αναλυτής, μέλος της Διεθνούς, Γερμανικής και Ελληνικής και Ψυχαναλυτικής Εταιρείας και πρόεδρος της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας αναλύει τη «Βία και επιθετικότητα στο μύθο του Ορφέα», ενώ ο Κώστας Ζέρβας περιγράφει το ανέφικτο πάθος του Ορφέα με την Ευρυδίκη.

• Η τέταρτη και τελευταία ενότητα συντονίστηκε από την πρόεδρο του τμήματος Ελληνικής Φιλολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, κ. Χαρίκλεια Ιωαννίδου και φέρει τον τίτλο «Ορφέας και Τέχνη». Ο κ. Κωνσταντίνος Φλώρος, μουσικολόγος, τακτικό μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών και επίτιμος διδάκτωρ των Πανεπιστημίων Αθηνών και Θεσσαλονίκης, μας παραθέτει ομιλία για τον «Μύθο του Ορφέα και τη Μουσική» ενώ, τέλος ο φιλόλογος, καθηγητής μέσης εκπαίδευσης κ. Δημήτριος Αρμάος στέκεται σε ένα ιδιαίτερο στοιχείο του Ορφικού Μύθου: «Η Ομιλούσα κεφαλή στην έξοδο του μύθου: Ενατένιση μιας πτυχής από τη Λογοτεχνική Τύχη του Ορφέα».

• Στο τελευταίο κεφάλαιο του τόμου παρατίθεται η ανοιχτή συζήτηση των συνέδρων που έλαβε χώρα κατά την τελευταία μέρα του συνεδρίου, όπου και εκφράζονται απόψεις περί θρησκειολογικών μελετών, λεπτομερειών του «Ορφικού Μύθου» και των κατευθύνσεων στις οποίες μας οδηγούν τα αρχαιολογικά ευρήματα συμβάλλοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο στη δόμηση μιας σφαιρικότερης αντίληψης του αναγνώστη σχετικά με το γενικότερο ζήτημα του Ορφέα και του Ορφισμού, είτε έχει εντρυφήσει πρωτύτερα στην εν λόγω θεματολογία είτε όχι.

Γ.-.Δ.Κ.

Επισημάνσεις

Πραγματικά αξιέπαινη και πρωτότυπη τόσο η σύλληψη της ιδέας όσο και η πραγματοποίησή της, για ένα συνέδριο που άπτεται για πρώτη φορά, σε πανελλήνιο επίπεδο, του συγκεκριμένου αντικειμένου. Εξίσου όμως αξιόλογη, από την άποψη του μόχθου που καταβλήθηκε από εικαστική άποψη, αλλά και βασιζόμενη στην αρχή ότι ο πλούτος των συνεδρίων πρέπει να είναι προσιτός στο ευρύ κοινό, της Θράκης και όχι μόνο, η καταγραφή των πρακτικών του συνεδρίου.

Εν τούτοις αν τα της μορφής των πρακτικών είναι σοβαρή παράμετρος ως εξίσου σοβαρή θα πρέπει να θεωρείται και η γραπτή αποτύπωση της γλώσσας, ιδιαίτερα όταν αυτή αφορά σε εισηγήσεις, αλλά και διαλόγους επιστημόνων με τους συνέδρους. Σ’ αυτό το σημείο εντοπίζεται και η μεγάλη αδυναμία των πρακτικών. Υπάρχουν δηλαδή σ’ όλα σχεδόν τα κείμενα αρκετά και σημαντικά ορθογραφικά λάθη, όπως και λάθη σε κύρια και ιστορικά ονόματα. Πληθώρα έτσι οι γραφές του Φρόιντ, αλλά και το πρωτοφανές όνομα Καραβάτζο για τον μεγάλο ιταλό ζωγράφο, όσο για τους αναγραμματισμούς και τα εκφραστικά, ας το αφήσουμε καλύτερα!!!

Το σοβαρό εξάλλου είναι ότι ο Ορφέας αρχίζει να περπατά ξανά στη Θράκη, χάρη των πρωτοβουλιών και των δραστηριοτήτων που αναλαμβάνει με περισσή αφοσίωση και φροντίδα ο πρόεδρος της ΝΑΡΕ κ. Γιώργος Μηνόπουλος.

Ο κ. Σειραδάκης, το Συνέδριο για τον Ορφέα και ο υπολογιστής(!!!) των Αντικυθήρων

Με απόλυτη επιτυχία, όπως και το αντίστοιχο περσινό, στέφθηκε το συνέδριο «Ορφέας και Κοσμογονία» που έλαβε χώρα τον περασμένο Σεπτέμβριο στο κεντρικό αμφιθέατρο της Πανεπιστημιούπολης στην Κομοτηνή υπό την αιγίδα της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Ροδόπης Έβρου, 600 χρόνια έπειτα από τη γέννηση του Γαλιλαίου, θεμελιωτή της θεωρίας περί ηλιοκεντρικού συστήματος, που σχετίζεται άμεσα με την ορφική κοσμογονία. Δεδομένου του αντικειμένου του συνεδρίου, συντονιστής των ομιλιών που παρατέθηκαν από καθηγητές του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, ήταν ο καθηγητής αστρονομίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θράκης κ. Ιωάννης Σειραδάκης, το όνομα του οποίου επανήλθε τις προηγούμενες μέρες στην επικαιρότητα. Ο λόγος είναι εύκολα εξηγήσιμος και ακούει στο όνομα «Μηχανισμός των Αντικυθήρων», αφού ο εν λόγω καθηγητής είναι εποπτεύων της μοναδικής παγκοσμίως διατριβής για το αρχαίο αντικείμενο που ανακαλύφθηκε το 1901 στα Αντικύθηρα (εξ ου και το όνομα) και έκτοτε αποτέλεσε πηγή θαυμασμού, θεωριών και συζητήσεων ανά την επιστημονική κοινότητα και όχι μόνο. Στη συλλογική γνώμη έχει καταγραφεί ως ο «αρχαιότερος υπολογιστής του κόσμου» καθώς παρέχει τη δυνατότητα υπολογισμού της ακριβής θέσης του ήλιου, της σελήνης, των πλανητών κ.α, έναν αιώνα περίπου προ Χριστού. Ενάμιση χρόνο λοιπόν μετά την έναρξη της διατριβής, έχει εξαχθεί το συμπέρασμα ότι ο τόπος κατασκευής του μηχανισμού δεν είναι η Ρόδος όπως αρχικά πιστεύονταν αλλά η περιοχή μεταξύ Κέρκυρας – Δωδώνης και Βουθρωτού.

Αξιόλογη, ομολογουμένως, προσπάθεια του φοιτητή και των εποπτευόντων καθηγητών και με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένουμε νεότερα συμπεράσματα…