«Ο Μωαμεθ θεωρειται τοσο ιερος απο τους μουσουλμανους που απαγορευεται ακομα και η απεικονιση του, ποσο μαλλον η σκιτσογραφηση του»

Το θέμα που δημιουργήθηκε με τη δημοσίευση των σατιρικών σκίτσων του Μωάμεθ συνεχίζει ακόμη και σήμερα να βρίσκεται στο προσκήνιο. Τα 12 σκίτσα δημοσιεύτηκαν για πρώτη φορά το Σεπτέμβριο του 2005 στη δανέζικη εφημερίδα «Jyllands Posten» και ανατυπώθηκαν σ’ ένα χριστιανικό περιοδικό, προκαλώντας θύελλα διαμαρτυριών στον αραβικό κόσμο, καθώς θεωρήθηκαν προσβλητικά για τον Μωάμεθ. Και μπορεί οι Δανοί εκδότες να υποστηρίζουν ότι καλύπτονται από την ελευθερία του Τύπου, αναφαίρετο δικαίωμα στις δημοκρατίες, οι ρίζες όμως των διαμαρτυριών φθάνουν βαθιά στη θρησκεία του Ισλάμ. Το Ισλάμ απαγορεύει την απεικόνιση του προφήτη και θεωρεί αμάρτημα οποιαδήποτε παραβίαση από μουσουλμάνους, ενώ από μη μουσουλμάνους η απεικόνιση θεωρείται η ύψιστη προσβολή.

Συνεχίζοντας το διάλογο που ξεκίνησε ο ΠτΘ χθες με τη συνέντευξη του Λέκτορα του Δ.Π.Θ, κ. Ιάκωβου Ακτσόγλου, συνομιλεί σήμερα με τη θεολόγο Τζαχιντέ Χασεκί. Με βάση το Κοράνιο και τα αδιαπραγμάτευτα δικαιώματα του Θεού ή της μορφής χωρίς εικόνα του Προφήτη, στην καταπάτηση των δικαιωμάτων του πιστού, στις αντιδράσεις των μουσουλμάνων. Ένα θέμα που σύμφωνα με την κ. Τζαχιντέ Χασικέ «πρέπει να ερμηνευτεί και πέρα από την ελευθερία έκφρασης ή την εκδήλωση θρησκευτικού φανατισμού»…

ΠτΘ:Το Κοράνι διδάσκει την αντίδραση σε τέτοιου είδους φαινόμενα, όπως αυτό των σκίτσων;

Τ.Χ.: Το Κοράνιο, παίρνοντας ως βάση τους ανθρώπους και την κοινωνία μιας συγκεκριμένης περιόδου αναπτύσσει αρχές που δεσμεύουν τους πιστούς όλων των εποχών. Αν και δεν μπορούμε να δώσουμε παρόμοια παραδείγματα από την εποχή του Μωάμεθ, απέναντι στις προσβολές και προκλήσεις των μη μουσουλμάνων, γενικότερα το Κοράνιο προτείνει υπομονή και κουράγιο στους πιστούς του. Αλλά σε καμία περίπτωση η διδασκαλία του Κορανίου δεν ανέχεται την αδικία και την καταπάτηση των δικαιωμάτων του πιστού. Ο πιστός, ακόμα και στη περίπτωση που δεν έχει τη δύναμη να αντιδράσει, οφείλει τουλάχιστον να διευκρινίσει τη θέση του. Επίσης το Κοράνιο προτρέπει τους μουσουλμάνους να δείξουν σεβασμό στις πεποιθήσεις των άλλων πιστών, έτσι ώστε να μην έχουν και αυτοί λόγους να δείξουν ασέβεια στις αρχές του Ισλάμ.

ΠτΘ: Πιστεύετε ότι ένα τέτοιο γεγονός έπρεπε να θέσει σε κινητοποίηση τον ισλαμικό κόσμο;

Τ.Χ.: Για να καταλάβουμε τη σοβαρότητα της προσβολής, οφείλω να πω ότι ο Μωάμεθ θεωρείται τόσο ιερός από τους μουσουλμάνους που απαγορεύεται ακόμα και η απεικόνισή του, πόσο μάλλον η σκιτσογράφησή του. Ειδικά σε μια τέτοια τεταμένη ατμόσφαιρα που ζούμε τα τελευταία χρόνια, οι επιπτώσεις μιας ιεροσυλίας αυτού του είδους, θα είναι ασφαλώς σοβαρότατες. Αν και αντιτίθεμαι σε κάθε είδους βίαιες πράξεις, θεωρώ αυτή την κινητοποίηση των μουσουλμάνων δικαιολογημένη. Ωστόσο πιστεύω ότι αυτές οι αντιδράσεις θα έπρεπε να γίνουν σε πιο πολιτισμένο επίπεδο και με πιο ανθρώπινο τρόπο. Κατά τη γνώμη μου είναι πολύ ατυχές το γεγονός ότι ο σάλος των αντιδράσεων είχε στόχο όχι μόνο τους υπευθύνους αλλά όλους τους μη μουσουλμάνους πιστούς που δεν είχαν καμία ανάμειξη με τα γεγονότα.

ΠτΘ: Πολλοί μιλούν για σύγκρουση πολιτισμών. Ποια η δική σας άποψη;

Τ.Χ.: Ζούμε σε έναν κόσμο που συνεχώς χάνει την ανεκτικότητα, την υπομονή και το σεβασμό του προς το «διαφορετικό». Σε μια εποχή που κάθε είδους κοινωνική και πολιτισμική διαφοροποίηση αντιμετωπίζεται ως «εχθρική», είναι δυνατόν να κάνουμε λόγο για σύγκρουση πολιτισμών. Ωστόσο πιστεύω ότι οι μεμονωμένες κινητοποιήσεις που τονίζουν τη διαφορά μεταξύ των αντιλήψεων δεν πρέπει να θεωρηθούν και σύγκρουση.

ΠτΘ: Υπάρχει περίπτωση οι μουσουλμάνοι της υφηλίου να είναι θύματα προπαγάνδας, γιατί ειπώθηκε ότι από κάποιους σκόπιμα «σηκώθηκε» το θέμα, για να φανατίσει και να δημιουργήσει αδιέξοδα…Να δικαιώσει δυνάμεις που βλέπουν επεκτατικά την Ανατολή.

Τ.Χ.: Σίγουρα το θέμα πρέπει να ερμηνευτεί και πέρα από την ελευθερία έκφρασης ή την εκδήλωση θρησκευτικού φανατισμού. Κατά την άποψή μου γεγονότα όπως οι επανεκδόσεις των σκίτσων πολλές φορές παρ’ όλες τις αντιδράσεις των μουσουλμάνων, οι ενοχλητικές δηλώσεις και συμπεριφορές κάποιων πολιτικών ή η σκόπιμη μεγαλοποίηση της έντασης δικαιώνουν αρκετά αυτές τις υποψίες. Πάντως αν ήτανε πράγματι έτσι, μπορούμε να πούμε ότι δυστυχώς ο σκοπός πραγματοποιήθηκε και το τίμημα αυτής της προπαγάνδας το πλήρωσε πάλι ο απλός κόσμος.

ΠτΘ: Ένα μεγάλο θέμα που προέκυψε είναι αυτό των μεταναστών μουσουλμάνων που ζουν σε χώρες όπως η Δανία και η ανάγκη να ζουν σε κοινωνίες που βλέπουν τα θέματα από διαφορετική οπτική γωνία, επιβάλλουν όμως για όλους το σεβασμό στο διαφορετικό. Ποια η δική σας θέση;

Τ.Χ.: Τα γεγονότα των τελευταίων ημερών πέρα από το θρησκευτικό φανατισμό έχουν ένα πολύ σημαντικό πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό υπόβαθρο. Εκτός από το κλίμα προκατάληψης και μισαλλοδοξίας που επικρατεί γενικότερα προς όλους τους μετανάστες, η περιθωριοποίηση και ο παραγκωνισμός τους από την υπόλοιπη κοινωνία δεν εμποδίζει μόνο τη διαδικασία ενσωμάτωσής τους αλλά δεν επιτρέπει και τη γνωριμία των δύο κοινωνιών ώστε να ξεπεράσουν τα προβλήματά τους. Παράλληλα με αυτό, οι οικονομικές δυσχέρειες οδηγούν πολλές φορές σε τέτοιου είδους ξεσπάσματα. Σε αυτή τη περίπτωση, οι κλειστές κοινωνίες στρέφονται ακόμα περισσότερο στην παράδοσή τους και στην ενίσχυση της εθνικής και της θρησκευτικής τους ταυτότητα, που η εκδήλωσή της γίνεται δυστυχώς με βίαιο και φανατικό τρόπο. Η ζωή μέσα σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία επιβάλλει το σεβασμό απέναντι στη διαφορετικότητα του άλλου, την κατανόηση και την ανεκτικότητα. Και οι μεν και οι δε πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι ο συνάνθρωπός τους σκέφτεται, συμπεριφέρεται και ζει με διαφορετικό τρόπο και έχει κάθε δικαίωμα σε αυτό. Σε τελική κρίση, οι μουσουλμάνοι που ζουν σε χώρες όπως η Δανία, δεν πρέπει να αφομοιωθούν αλλά να ενσωματωθούν αρμονικά στις πραγματικότητες αυτών των χωρών.

ΠτΘ: Κατά την άποψή σας μέσα από την πυρπόληση, τα μποϊκοτάζ προϊόντων ακόμα και δολοφονίες, οι μουσουλμάνοι μπορούν να βρουν το δίκιο τους;

Τ.Χ.: Ανεξαιρέτως με το αν συμφωνώ, το μποϊκοτάζ, το θεωρώ μια αρκετά αποτελεσματική μέθοδο αντίδρασης. Ενώ κατακρίνω αυστηρά τις δολοφονίες, πυρπολήσεις και κάθε είδους βιαιότητες και φανατισμούς. Δεν αρμόζουν καθόλου με τον πολιτισμένο άνθρωπο και αντιτίθενται με τις διδασκαλίες του Ισλάμ. Το μόνο που καταφέρνουν αυτές οι κινητοποιήσεις είναι να εντείνουν την προκατάληψη, την ισλαμοφοβία, τη μισαλλοδοξία, το χάσμα ανάμεσα στους πολιτισμούς και να δικαιώσουν άδικα εκείνους που θέλουν να ταυτίσουν το Ισλάμ με την τρομοκρατία και το φονταμενταλισμό.

ΠτΘ: Πόσο σημαντική θεωρείται τη συνέχιση του διαλόγου μεταξύ των θρησκειών και αν συμβάλλει αυτός στην εξάλειψη φαινομένων όπως αυτά των τελευταίων ημερών;

Τ.Χ.: Η προκατάληψη, ο φανατισμός και η βία είναι συνέπειες της άγνοιας και της έλλειψης διαλόγου που πολλές φορές οδηγεί σε τέτοιου είδους εκδηλώσεις μίσους. Συνήθως αυτή η άγνοια δεν εμφανίζεται μόνο προς το «άλλο» ή «διαφορετικό» αλλά εντοπίζεται ακόμα και μέσα στα ίδια τα συστήματα. Γιατί οι άνθρωποι αν είχαν μία εις βάθος γνώση της δικιάς τους θρησκείας, θα γνώριζαν ότι η ουσία κάθε θρησκείας είναι η αγάπη προς το Θεό και τα δημιουργήματά του. Δυστυχώς σήμερα ο διαθρησκευτικός διάλογος περιορίζεται μόνο με τις δραστηριότητες κάποιων καλοπροαίρετων θεολόγων. Ενώ δεν έχει σχεδόν καμία αντανάκλαση στον απλό κόσμο. Σε αυτό συμβάλλουν βέβαια και οι αρνητικές επιδράσεις από τα ΜΜΕ που είναι πολύ πιο έντονες σε σχέση με τις δηλώσεις των θεολόγων. Πιστεύω πως η αποφυγή τέτοιου είδους γεγονότων στο μέλλον εξαρτάται από το διάλογο. Ενώ ο διάλογος εξαρτάται από τη σωστή και συστηματική ενημέρωση του κοινού σχετικά με τις θρησκείες και τους πιστούς τους. Με άλλα λόγια ο διαθρησκευτικός διάλογος δεν πρέπει να παραμείνει ως αντικείμενο επιστημονικών εκδηλώσεων αλλά μέσω της εκπαίδευσης και ενημέρωσης να γίνει κτήμα της καθημερινής πραγματικότητας και της ευρύτερης κοινωνίας.

ΠτΘ: Σας ευχαριστώ πολύ.

Τ.Χ: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.