Ο Λαονικος Χαλκοκονδυλης και οι αποψεις του για τους Οθωμανους Τουρκους

«Η μελέτη «Ο Λαόνικος Χαλκοκονδύλης και οι απόψεις του για τους Οθωμανούς Τούρκους» είναι κατεξοχήν μία ιστορική μελέτη. Καλύπτει το τελευταίο τμήμα της βυζαντινής ιστορίας, η οποία κορυφώνεται με τη δραματική Άλωση της Κωνσταντινουπόλεως, της άλλοτε Βασιλεύουσας το 1453. Ο Λαόνικος Χαλκοκονδύλης ανήκει σε μία ομάδα ιστορικών των αποκαλουμένων ιστορικών της Αλώσεως. Σ’ αυτή την ομάδα ανήκαν επίσης ο Δούκας, ο Γεώργιος Σφραντζής και ο Κριτόβουλος ο Ίμβριος. Όλοι αυτοί οι ιστορικοί ανάγονται στην περίοδο του 15ου αιώνα.

Από τους λιγότερο γνωστούς ιστορικούς είναι ο Λαόνικος Χαλκοκονδύλης. Στο έργο του «Αποδείξεις Ιστοριών», η οποία καλύπτει τη χρονική περίοδο 1298-1463, χρησιμοποιεί αττικίζουσα γλώσσα. Παρόλο που είμαστε στον 15ο αιώνα, χρησιμοποιεί τη γλώσσα του πατέρα της ιστοριογραφίας Θουκυδίδη και ως προς την αφήγηση μιμείται τον πατέρα της ιστορίας Ηρόδοτο. Αυτό είναι το ένα χαρακτηριστικό στοιχείο. Το άλλο είναι ότι μετατοπίζει το κέντρο βάρους από το χώρο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας στην αυλή των Οθωμανών Σουλτάνων με συχνές παρεκβάσεις σε περιγραφές της ιστορίας και των ηθών των λαών που εμπλέκονται στην εξιστόρησή του. Μ’ άλλα λόγια, ενώ στους προηγούμενους ιστορικούς όλα τα γνωστά ιστορικά γεγονότα της βυζαντινής ιστορίας εξελίσσονται με κέντρο τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, στον Λαόνικο Χαλκοκονδύλη αυτό το κέντρο μετατοπίζεται στην οθωμανική αυλή.

Στο ίδιο κύμα κινείται κι ο ιστορικός Κριτόβουλος ο Ίμβριος, αλλά η ιστορία του ξεκινάει από την Άλωση της Κωνσταντινουπόλεως και μετά. Συνεπώς το έργο του Λαονίκου Χαλκοκονδύλη αποκτάει ιδιαίτερη βαρύτητα. Βαρύτητα, διότι σε όλο το έργο του ο ιστορικός μας παραμένει άχρωμος, ουδέτερος, αντικειμενικός, πιστός στις αρχές των προτύπων του, Ηροδότου και Θουκυδίδη.

Στην αρχή της μελέτης αυτής δίδεται σύντομα το πλαίσιο των εποχών του 14ου και 15ου αιώνα όσον αφορά στα ιστορικά γεγονότα, στην οικονομία, στην κοινωνία και στην πνευματική ζωή της Αυτοκρατορίας. Βρισκόμαστε στην περίοδο εξαπλώσεως των Οθωμανών Τούρκων, η οποία κορυφώνεται με την Άλωση της Κωνσταντινουπόλεως στις 29 Μαΐου του 1453.

Στη συνέχεια στο πρώτο τμήμα του γίνεται μία προσπάθεια σκιαγραφήσεως της ζωής του Λαονίκου Χαλκοκονδύλη, παρά τις ελλιπείς πληροφορίες που έχουμε και μία αξιολογική ανάλυση του έργου του Χαλκοκονδύλη, το οποίο χωρίζεται σε δέκα βιβλία. Ακολουθεί αναλυτική εξιστόρηση του περιεχομένου του έργου του Χαλκοκονδύλη.

Στο δεύτερο τμήμα έχουμε τις απόψεις του Χαλκοκονδύλη για τους Οθωμανούς Τούρκους με την παράθεση των αντίστοιχων χωρίων. Επειδή αναφέρεται επίσης και στη θρησκευτική ζωή των Μουσουλμάνων έχουμε και μία προσπάθεια παραθέσεως από τον συγγραφέα και των αντίστοιχων χωρίων του Κορανίου. Η παράθεση αυτή είναι σημαντική κι αν λάβουμε υπόψιν, ότι το έργο του Λαονίκου Χαλκοκονδύλη ανάγεται στην περίοδο του 15ου αιώνα, αυτός ο συνδυασμός δείχνει την αρμονική χρονική ακολουθία».

Το καλύτερο όμως είναι να αναζητήσουμε το βιβλίο, στηρίζοντας στην πράξη, κάθε θετική, προς την κατεύθυνση καταγραφής και ανάδειξης του πολιτισμού μας, προσπάθεια.

Κωνσταντίνος Ζωγραφόπουλος

Ο συγγραφέας γεννήθηκε τον Ιούλιο του 1976 στην Κομοτηνή και τελείωσε τις εγκύκλιες σπουδές του το 1994 στην Ξάνθη. Απεφοίτησε το 1998 από το Τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης στην Κομοτηνή.

Στη συνέχεια εγγράφηκε στο Πανεπιστήμιο Βιέννης στο τμήμα Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών, όπου ολοκλήρωσε τη μεταπτυχιακή του εργασία και συνεχίζει τις σπουδές του στο ίδιο τμήμα με την εκπόνηση της διδακτορικής του διατριβής με θέμα: «Die byzantinischen Bleisiegel aus Karthago» (Τα βυζαντινά μολυβδόβουλα από την Καρχηδόνα)

Τ. Β.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.