«Ο Φιακας» του Μισιτζη

Τον «Φιάκα» του Μισιτζή, ένα έξοχο έργο του νεοελληνικού θεάτρου, ανεβάζει για φέτος το καλοκαίρι η Εταιρεία Θεάτρου, «Ανατολικά του Νέστου». Μια εταιρεία που ιδρύθηκε το 1997 και από τότε έχει αναπτύξει πλήρη θεατρική δράση, αφού έχει ανεβάσει έργο τόσο για μεγάλους όσο και για παιδιά, ενώ παράλληλα οργανώνει και σεμινάρια θεατρικής αγωγής. Ο «ΠτΘ» βρέθηκε στον Ίασμο, όπου στα πλαίσια των εκδηλώσεων του Προφήτη Ηλία ανέβηκε η εν λόγω παράσταση. Μιλήσαμε με τον κ. Κώστα Λειβαδίτη, ιδρυτή της εταιρείας και για πολλά χρόνια γνώριμο μέσα από τις παραστάσεις του ΔΗΠΕΘΕ Κομοτηνής. Έναν άνθρωπο καταξιωμένο στο χώρο του θεάτρου εδώ και 20 χρόνια, που αγαπά τον τόπο και που φιλοδοξία του είναι, από την στιγμή της ίδρυσης της εταιρείας, να ανεβάζει έργα του ελληνικού ρεπερτορίου και έργα που να αγγίζουν τον θεατή. Ένα τέτοιο έργο είναι και ο «Φιάκας», στο οποίο σκηνοθετεί και παίζει.

ΠτΘ: κ. Λειβαδίτη, συμπληρώνονται φέτος 5 χρόνια από την ίδρυση της Εταιρείας Θεάτρου «Ανατολικά του Νέστου», ένα δικό σας δημιούργημα.
Κ.Λ.: Ακριβώς, από το 1997 η Εταιρεία Θεάτρου έχει ανεβάσει εφτά έργα, ο «Φιάκας» είναι το όγδοο για το καλοκαίρι, και έχουμε κάνει και τέσσερα έργα για μαθητές τέσσερις χειμώνες. Το ρεπερτόριο επιλέγουμε να είναι συνήθως νεοελληνικό θέατρο, με εξαίρεση την περσινή χρονιά που ανεβάσαμε ένα έργο, το οποίο θεωρώ ότι είναι επίσης ένα ελληνικό έργο γιατί το έχει ο γράψει ο Αζίζ Νεσίν «Το θεριό του Ταύρου», ένας γείτονας, ένας Τούρκος, και το οποίο ήταν σχεδόν με ελληνική νοοτροπία. Διαλέγουμε ελληνικά έργα, γιατί θεωρώ ότι το ελληνικό θέατρο έχει πολύ σπουδαία έργα, βέβαια θα πρέπει να γίνεται μια επιλογή, γιατί υπάρχουν και έργα που είναι δεύτερα και πολύ κατώτερα, υπάρχει όμως τέτοιος σημαντικός πλούτος, που καλό είναι να τα βρίσκουμε, να τα ανεβάζουμε και να τα αναδεικνύουμε.

ΠτΘ: Μ’ αυτή την λογική φαντάζομαι πως θα ανεβάσετε και τον «Φιάκα» τον Μισιτζή…
Κ.Λ.: Ναι. Ανέβηκε το 1870 στην Κωνσταντινούπολη από θίασο της πόλης και επειδή ο Μισιτζής δεν κατάφερε για διάφορους λόγους να γίνει ένας συγγραφέας «πρώτης σειράς», τον είχαν κάπως παραμελημένο και στην άκρη. Αυτό οφείλεται στο ότι ο «Φιάκας», που σημαίνει ο απατεώνας, ο καταφερτζής, ήταν ένα έργο που το επιστράτευαν τα μπουλούκια. Όταν ανέβαζαν κάποιο έργο και έβλεπαν ότι δεν έχουν επιτυχία, διάλεγαν τον «Φιάκα» επειδή ήταν αβανταδόρικο κι έτσι έκαναν επιτυχία. Το γεγονός όμως αυτό έδωσε τόση εμπορικότητα, που κάποια στιγμή ευτελίστηκε, γιατί ήταν ένα εμπόρευμα που πωλείται στα περίπτερα, έτσι θεωρήθηκε ένα φτηνό έργο από τους διανοούμενους. Σήμερα, βέβαια, με πρώτο τον Σπύρο Ευαγγελάτο, ο οποίος το ανέβασε το 1981 και είδε ότι είναι ένα σημαντικό έργο, σχεδόν ίδιο με τον «Βασιλικό» του Μάτεσι, τη «Βαβυλωνία» του Βυζαντίου και τις πρώτες κωμωδίες του Χουρμούζη, έγινε ένα έργο που άρχισε να αποκτά σιγά σιγά την αξία που είχε.

ΠτΘ: Με ποια κριτήρια έγινε η επιλογή του συγκεκριμένου έργου;
Κ.Λ.: Διαλέξαμε αυτό το έργο γιατί θεωρήσαμε ότι καλά είναι κάποια στιγμή, επειδή ζούμε και στην Θράκη σε μια περιοχή που έχει άμεση σχέση με την Ανατολική Θράκη και την Κωνσταντινούπολη σαν σκέψη, νοοτροπία και σαν ζωή, να κάνουμε κάποια έργα που να είναι και πολύ κοντά σε εμάς. Κρατήσαμε μέσα από το έργο πολλές λέξεις που έχουν χαθεί. Είναι μια πολύ έξυπνη κωμωδία, ο Μισιτζής μας δίνει ένα πολύτιμο δείγμα Κωνσταντινουπολίτικου Θεάτρου: μια κοινωνική κωμωδία χαρακτήρων και ηθών. Πιστεύω ότι κάναμε μια καλή δουλειά και θεωρώ ότι η παράσταση θα αρέσει στον κόσμο.

ΠτΘ: Υπάρχουν κάποια μηνύματα που βγαίνουν από το έργο;
Κ.Λ.: Θεωρώ λίγο τετριμμένο να λέμε ότι ένα έργο βγάζει πάντα κάποια μηνύματα. Αυτό το έργο είναι ένα θέατρο, το οποίο διασκεδάζει. Αν θεωρούμε μήνυμα το γεγονός ότι υπάρχουν πάντα «μικροαπατεώνες» ή «καταφερτζήδες» στον κόσμο, αυτό υπάρχει από την εποχή του Hommo Sapiens έως και σήμερα. Αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει ποτέ. Πιστεύω όμως ότι δεν πρέπει να στεκόμαστε στα μηνύματα, αλλά να κοιτάξουμε τον θεατή σαν «ζουμί», σαν ουσία ζωής, σαν αλήθεια και σαν έναν καθρέπτη με υπερρεαλιστική διάσταση που αντικατοπτρίζει το μάτι. Το έργο δίνει γέλιο, χαρά και ευτυχία, είναι ένα παραμύθι.

ΠτΘ: Η δική σας σκηνοθετική προσέγγιση πάνω σε τι στηρίχτηκε;
Κ.Λ.: Ανεβάσαμε το έργο με κάπως κλοουνίστικη διάθεση, το διογκώσαμε, γιατί πιστεύω ότι είναι ένα έργο που πρέπει να στηριχτεί στο περίσσιο, στο παραπάνω, για να περάσει και στον κόσμο.

ΠτΘ: Όσον αφορά τους στόχους της Εταιρείας, πιστεύετε ότι έχουν πραγματοποιηθεί οι πρώτοι στόχοι σας;
Κ.Λ.: Είμαι σίγουρος για αυτό. Είμαι πολύ ευχαριστημένος και πιστεύω πως βαδίζουμε σωστά. Βέβαια, δεν έχω καμία υποστήριξη σχεδόν από κανέναν. Με αυτή την λογική πορεύομαι με την ενίσχυση των Δήμων που ουσιαστικά αγοράζουν τις παραστάσεις σε πολύ χαμηλό κόστος, καμία σχέση ούτε με ΔΗΠΕΘΕ, ούτε με κρατικά θέατρα και με ελεύθερους θιάσους. Βέβαια, θα ήθελα ο πολιτισμός να είναι παιδεία, γιατί με αυτή τη λογική θα έπρεπε να επιχορηγείται και να έχω την δυνατότητα να κάνω ένα πλουσιότερο σκηνικό και να έχω όλα τα μηχανήματα που έχει ένα μεγάλο θέατρο. Δεν έχω όμως αυτή τη δυνατότητα. Αυτό που εμείς έχουμε είναι «περίσσευμα ψυχής», καταθέτουμε την ζωή μας, την ψυχή μας, αυτό το οποίο έχουμε από μέσα μας, έτσι λειτουργούμε.

ΠτΘ: Από ό,τι φαίνεται ο κόσμος της περιοχής έχει αγκαλιάσει αυτή την προσπάθεια…
Κ.Λ.: Αυτό με χαροποιεί ιδιαίτερα, η ανταπόκριση του κόσμου, να παρέχουμε και στο τελευταίο μικρό «χωριουδάκι» της περιοχής τη δυνατότητα να δει ο κόσμος θέατρο, με κάνει να νιώθω σίγουρος.

ΠτΘ: Όσον αφορά στην υπόλοιπη περιοδεία;
Κ.Λ.: Το σύνολο των παραστάσεων που θα παίξουμε θα είναι ουσιαστικά στην Ξάνθη. Θα παίξουμε επίσης στην Αίγειρο στις 19 Αυγούστου και πιθανότατα να παίξουμε στη Διαλαμπή και στις Σάπες στα πλαίσια του Πολιτιστικού Αυγούστου.

ΠτΘ: κ. Λειβαδίτη σας ευχαριστούμε πολύ.
Κ.Λ.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Καλπάνης Μπάμπης

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.