Ο ΕΒΡΟΣ ΧΑΝΕΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ…

Από τα μέσα της δεκαετίας του 1950 άρχισε να δημιουργείται ένα μεγάλο μεταναστευτικό ρεύμα από το νομό Έβρου κύρια προς τη Γερμανία και κατά δεύτερο λόγο προς το Βέλγιο. Οι κάτοικοι του Έβρου αρχίζουν να προμηθεύουν φτηνά εργατικά χέρια στην ευρωπαϊκή και ελληνική αγορά και σιγά-σιγά γίνονται πολυεθνικοί εργάτες στα εργοστάσια της Βόρειας Ευρώπης. Την περίοδο αυτή υπολογίζεται ότι πάνω από 80.000 Θρακιώτες ηλικίας 15-44 χρονών γίνονται μετανάστες. Στην δεκαετία του 60 παρατηρείται το λυπηρό φαινόμενο να αδειάζουν ολόκληρα χωριά της Θράκης και να δημιουργούνται στις χώρες υποδοχής τους. Πρώτη προτίμηση των μεταναστών Θρακιωτών η τότε Δ. Γερμανία με 91,5% και ακολουθεί το Βέλγιο με 3,7%. Ο χαρακτήρας που πήρε στα πρώτα χρόνια ήταν της προσωρινής διαμονής και σύντομη επιστροφή στην πατρίδα με τον καιρό κι αυτό όμως άλλαξε. Σήμερα στο Βέλγιο ζουν 26.000 Έλληνες, το 20% εκ των οποίων είναι Θρακιώτες. Στις Βρυξέλλες ζουν 12.000, 3000 εκ των οποίων Θρακιώτες. Στο κέντρο της Ευρώπης διαπρέπουν με την εργασία τους, δημιουργούν καλύτερες προοπτικές για τα παιδιά τους, ενδιαφέρονται για κάθε τι που θυμίζει Ελλάδα, αλλά παίρνουν την απόφαση να μη γυρίσουν πίσω.

Κι αυτοί πού μένουν; Σήμερα το «Εμείς η Πόλις», συζητώντας με ανθρώπους της πολιτικής, της οικονομίας, της εργασίας, της κοινωνίας του Έβρου καταγράφει μηνύματα αισιοδοξίας, αλλά και απαισιοδοξίας μαζί. Σημειώνει προβληματισμούς και παραλείψεις. Επισημαίνει υστερήσεις χρόνων και φιλοξενεί την κατάθεση αγωνίας των κατοίκων που θέλουν έναν άλλο Έβρο και ονειρεύονται ένα καλύτερο μέλλον…

«Για όλη την περιοχή της Θράκης ανοίγονται νέοι ορίζοντες» δηλώνει ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Έβρου κ. Νίκος Δαστερίδης με αφορμή την τελευταία θετική εξέλιξη στην δημιουργία του πετρελαιαγωγού Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη. Παράλληλα, με αφορμή την είσοδο της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας στην Ε.Ε. σημειώνει: «Είμαστε πολύ κοντά σ’ αυτές τις αγορές, έχουμε εγγύτητα με την Ε.Ε., σύνδεση και θα βρεθούμε στις μεγάλες αγορές που ανοίγονται.» Δεν παραλείπει, όμως, να σημειώσει τα κακώς κείμενα και την ολιγωρία- ατολμία στην εφαρμογή του κυβερνητικού έργου.

Πώς σχολιάζετε την εξέλιξη στην κατασκευή του αγωγού Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη;

Πολύ θετικά. Νομίζω ότι θα πρέπει να επιδιώξει η Ελλάδα, πάση θυσία, να τελειώσει αυτή η ιστορία. Και οι όποιες επιπτώσεις θα προκύψουν ή θα υπάρξουν σε περιβαλλοντικά ζητήματα, καλό είναι να έχουμε εμείς τον έλεγχο, γιατί υπάρχει ο κίνδυνος να γίνουν τα έργα από την πλευρά της Τουρκίας να μην έχουμε κανέναν έλεγχο, παρά μόνο τις όποιες επιπτώσεις.

Θεωρείτε ότι δημιουργούνται νέα δεδομένα για την περιοχή;

Σαφώς, όχι μόνο για τον Έβρο αλλά για όλη την περιοχή της Θράκης ανοίγονται νέοι ορίζοντες. Η Θράκη, η Αλεξανδρούπολη, το λιμάνι θα είναι ένας τόπος αναφοράς στο διεθνές γίγνεσθαι γύρω από τα πετρέλαια. Σκεφτείτε ότι θα υπάρξει ονομασία, «Τιμή Θράκης» ή «Τιμή Αλεξανδρούπολης πετρελαίου». Αυτό σημαίνει ότι θα υπάρξει ένα διεθνές ενδιαφέρον για την περιοχή της Θράκης και το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης. Με την Εγνατία και τους Κάθετους Άξονες να ολοκληρώνονται και την είσοδο της Βουλγαρίας στην Ε.Ε. δημιουργούνται πραγματικά νέες δυνατότητες στην περιοχή μας. Αλλάζουν, όντως, τα δεδομένα, όπως θετικά στην αλλαγή συμβάλλει ο αγωγός φυσικού αερίου από Τουρκία που ήδη ολοκληρώνεται και θα συνδεθεί σύντομα με τον αγωγό που έρχεται μέχρι την Κομοτηνή. Ο Έβρος αποκτά και αυτό το πλεονέκτημα, ότι θα έχει φτηνότερη ενέργεια -καύσιμο, από ό,τι έχει μέχρι σήμερα. Όλα αυτά νομίζω ότι καταγράφονται θετικά σε όλη την περιοχή.

Θετικές επιπτώσεις στην τοπική οικονομία δεν έχουν σημειωθεί ακόμη…

Ασφαλώς είναι κουμπωμένοι οι επιχειρηματίες. Μην ξεχνάτε ότι ένα κλίμα παλιότερο γύρω από τις επενδύσεις δημιούργησε μια άσχημη εικόνα, από το 97 μέχρι και το 2000, και αυτό το αρνητικό κλίμα μας ακολουθεί μέχρι και σήμερα, παρά το γεγονός ότι η πολιτεία θέσπισε ένα νέο νόμο που έδινε πάλι υψηλά κίνητρα για την περιοχή, αυτό το αρνητικό κλίμα δεν επέτρεψε να γίνουν όσα θα έπρεπε σ΄ αυτό το διάστημα. Όμως τρέχει πλέον το 4ο Κ.Π.Σ. Υπάρχει ένας νέος αναπτυξιακός νόμος που δίνει σε τομείς, όπως η καινοτομία, μέχρι και 60% επιχορήγηση για να στηθούν μονάδες, εδώ στην περιοχή. Πρέπει να ξεχάσει κανείς το παρελθόν και το αρνητικό κλίμα και να έρθει να επενδύσει στην περιοχή της Θράκης, γιατί η Θράκη πλέον έχει αποκτήσει αγορά, ευρύτερη αγορά, που δεν την είχε μέχρι πρότινος, με την είσοδο της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας στην Ε.Ε.

Ποια δεδομένα νέα ισχύουν για τις επιχειρήσεις της Θράκης, μετά την είσοδο αυτών των χωρών;

Είμαστε πολύ κοντά σ αυτές τις αγορές, έχουμε εγγύτητα με την Ε.Ε., σύνδεση και θα βρεθούμε στις μεγάλες αγορές που ανοίγονται. Πολύ σύντομα η Αθήνα θα είναι πολύ μακριά, θα είναι αντίστροφα τα πράγματα. Σύντομα θα εξελιχθούν και οι χώρες αυτές και θα πρέπει κανείς, ζώντας εδώ, να βλέπει την ευρύτερη αγορά της κεντρικής Ευρώπης και των Βαλκανίων ολόκληρη.

Θα τις προσεγγίσουμε και θα απορροφήσουν προϊόντα μας ή θα κατακλείσουν τα προϊόντά τους, την αγορά της Θράκης, όπως ήδη συμβαίνει με τα προϊόντα της Τουρκίας;

Η Βουλγαρία και η Ρουμανία έχουν φθηνά μεροκάματα και βγάζουν ανταγωνιστικά προϊόντα, θα υποχρεωθούν κι αυτές οι εταιρείες να λειτουργήσουν με τους κανόνες της Ε.Ε., θα πρέπει μια εταιρεία που παράγει προϊόντα στη Βουλγαρία να αποκτήσει για παράδειγμα ISO κ.α., το οποίο σημαίνει αύξηση κόστους. Θα πρέπει όμως και οι ελληνικές εταιρείες να εναρμονίσουν τα κόστη τους έτσι, ώστε να μπορέσουν ισάξια να αντεπεξέλθουν και να ανταποκριθούν σ΄ αυτές τις αγορές, να υπάρξουν συνεργασίες, να δει ο επιχειρηματίας της Θράκης πώς μπορεί να «παντρέψει» τη δική του επιχείρηση, είτε συνεργαζόμενη σ’ αυτές τις χώρες, είτε να αποκτήσει ένα δικό του κομμάτι παραγωγής εκεί, ώστε να είναι μέσα στην αγορά. Αν περιμένουμε τους πάντες να έρθουν να αγοράσουν από εμάς, αυτό το παιχνίδι έχει τελειώσει, θα χαθεί. Η οικονομία πλέον παγκοσμιοποιήθηκε, δεν υπάρχουν σύνορα, υπάρχει ελευθερία κινήσεων σε όλα τα προϊόντα.

Μια που ανήκετε στο χώρο, θα ήθελα να σας ρωτήσω αν από τα βήματα της «Νέας διακυβέρνησης» είστε ευχαριστημένος;

Η νέα διακυβέρνηση έδωσε στην περιοχή τα υψηλότερα standards που δίνει η οδηγία της Ε.Ε., κάτι το οποίο δεν συνέβη το διάστημα από το 1998 μέχρι το 2004, παρά το γεγονός ότι θα μπορούσαν να δοθούν επιχορηγήσεις έως 65% και σε μεταφορικά. Χάθηκε πολύτιμος χρόνος, απαγορεύτηκε σε επιχειρήσεις πέραν της 5ετίας να μπορέσουν να υπαχθούν σε αναπτυξιακούς Νόμους και να εκμεταλλευτούν αυτά τα κίνητρα. Χάθηκε χρόνος, έμειναν επιχειρήσεις πίσω. Σήμερα δίνονται όλα τα ευεργετικά πλεονεκτήματα, δεν είναι τυχαίο ότι τον προηγούμενο 1,5 χρόνο πέρασαν στην περιοχή μας 250 επενδύσεις. Νομίζω ότι αυτές οι επιχειρήσεις θα πιάσουν τόπο. Είναι σε θετική κατεύθυνση η κυβέρνηση θα πρέπει όμως να κάνει πιο γρήγορα και τολμηρά βήματα.

Μπορείτε να αναφέρετε ένα πεδίο που η κυβέρνηση υστερεί σημαντικά;

Η παιδεία, μας αρέσει αλήθεια όπως λειτουργεί σήμερα; Εγώ θα έλεγα όχι, ξεκάθαρα όχι! Ένας που αποφοιτά από ένα πανεπιστήμιο της Γερμανίας, ένας μηχανολόγος με έναν αντίστοιχο που τελειώνει στην Ελλάδα δεν είναι το ίδιο. Ο πρώτος είναι μέσα στην καρδιά της παραγωγικής διαδικασίας και ο δεύτερος θα πρέπει να εκπαιδευτεί 2 με 3 χρόνια στην επιχείρηση για να αρχίσει να αποδίδει. Αυτό πρέπει να αλλάξει. Κακώς για μένα η νεολαία έχει ξεσηκωθεί. Αναβάθμιση οπωσδήποτε των δημόσιων πανεπιστημίων αλλά και λειτουργία των μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων. Να υπάρχει κι ένας ανταγωνισμός. Γιατί να πηγαίνει κάποιος στην Βουλγαρία και στην Ρουμανία για σπουδές με αβέβαιη την ποιότητα των σπουδών του; Γιατί να δαπανώνται τόσα χρήματα εκτός και να μην μένουν στην Ελλάδα; Γιατί να μην γίνεται ακόμη – ακόμη και «εισαγωγή» των ξένων φοιτητών; Να υπάρχει όμως πραγματικά φοίτηση και μάθηση, σύνδεση της παραγωγής με το πανεπιστήμιο. Και καλώς θα έκαναν να αποφάσιζαν οι αρμόδιοι αυτά τα Πανεπιστήμια, τα Μη Κερδοσκοπικά Πανεπιστήμια, να λειτουργούσαν σε περιοχές όπως η Θράκη κι όχι στο Κέντρο και μάλιστα χωρίς μεγάλο κατακερματισμό ειδικοτήτων. Η κυβέρνηση θα έπρεπε να είχε κάνει πιο γρήγορα βήματα. Βέβαια κάποιοι αντιδρούν, αλλά θα προτιμούσα μια κυβέρνηση να φτιάξει το σωστό κι ας μην εκλεγεί την επόμενη φορά.

Μια εικόνα διόλου καθησυχαστική περιγράφει ο πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Αλεξανδρούπολης κ. Γιώργος Ευσταθίου. «Υπάρχουν αρκετές απολύσεις, έχουμε μείωση των θέσεων εργασίας στις ήδη υπάρχουσες επιχειρήσεις» δηλώνει και σημειώνει ότι δεν είναι άμοιρη των ευθυνών η πολιτική που ασκείται.«Πολλές από αυτές τις απολύσεις γίνονται με τη συναίνεση και τη συνεργασία της κυβέρνησης. Στα κλωστήρια Ναούσης για παράδειγμα είχαμε 30 απολύσεις πρόσφατα με παράλληλη επιχορήγηση της επιχείρησης».

Ποια είναι η εικόνα σήμερα στον Έβρο για τους εργαζόμενους;

Η εικόνα καθημερινά χειροτερεύει με δεδομένο ότι δεν υπάρχει πρόβλεψη από την κυβέρνηση. Θα μπορούσα να πω ότι ο αναπτυξιακός νόμος λειτουργεί εις βάρος της ανάπτυξης. Μπορεί να δαπανώνται αρκετά χρήματα, αλλά δεν λαμβάνεται μέριμνα για την αύξηση της απασχόλησης. Έχει αποσυνδεθεί η επιχορήγηση με τις θέσεις εργασίας. Θα δούμε επίσης από το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων ότι δεν υπάρχουν χρήματα που να δημιουργούν νέα έργα, υποδομές εκσυγχρονισμού του Νομού, ώστε να υπάρξει και απασχόληση. Ένας από τους κύριους οικονομικούς παράγοντες της περιοχής που είναι η οικοδομική δραστηριότητα, είχε δραστική μείωση στην απασχόληση, τόσο στην ανέγερση, όσο και στις κατασκευές και στα τεχνικά έργα. Αυτό δεν είναι τυχαίο, αλλά αποτέλεσμα δυο φορολογικών νομοσχεδίων. Το ένα στις αρχές του 2006 επιβάρυνε το χώρο της οικοδομής με Φ.Π.Α. και το δεύτερο τώρα με το οποίο ανεβαίνουν οι αντικειμενικές αξίες. Θα έχουμε μια δραστική μείωση της απασχόλησης και στις οικοδομές. Η οικοδομική δραστηριότητα είναι κύριος οικονομικός παράγοντας του Νομού Έβρου.

Οι απολύσεις είναι συνήθης πρακτική των επιχειρήσεων στο νομό σας;

Υπάρχουν αρκετές απολύσεις, έχουμε μείωση των θέσεων εργασίας στις ήδη υπάρχουσες επιχειρήσεις κι εδώ δεν είναι άμοιρη των ευθυνών η πολιτική που ασκείται, γιατί πολλές από αυτές γίνονται με τη συναίνεση και τη συνεργασία της κυβέρνησης. Στα κλωστήρια Ναούσης είχαμε 30 απολύσεις πρόσφατα με παράλληλη επιχορήγηση της επιχείρησης.

Πόσες θέσεις εργασίας υπολογίζετε ότι έχουν χαθεί;

Το λιγότερο που έχουν χαθεί είναι 2.500 από οργανωμένες και μη οργανωμένες επιχειρήσεις. Με τη λέξη οργανωμένες εννοώ ΟΤΤΟ Έβρος, Θράκη, Κλωστήρια, ΑΝΚΕΡ, Τεχνική Εταιρεία “Εφαρμογή”. Έχουμε σοβαρή μείωση της απασχόλησης και σε μικρές επιχειρήσεις που απασχολούσαν από ένα, πέντε, έως δέκα άτομα. Υπάρχει δραστική μείωση της απασχόλησης, ξεπερνούν τους 2000 οι απολυμένοι το τελευταίο χρονικό διάστημα. Για πρώτη φορά ακόμη και στον ΟΑΕΔ έχουμε αύξηση των εγγεγραμμένων ανέργων, ακόμη και εκεί, πέρα των επιδοματικών πολιτικών που ασκούνται μέσω των stage, μια επιδοματική πολιτική χωρίς ασφάλιση για κάποιο χρονικό διάστημα, που αλλοιώνει τα πραγματικά ποσοστά της ανεργίας. Η ανεργία νομίζω ότι αυτή την περίοδο ξεπερνά το 18% ανεξάρτητα με το τι δίνει η Στατιστική Υπηρεσία.

Δηλαδή δεν δημιουργήθηκε καμία θέση εργασίας;

Καμία απολύτως. Παρακολουθούμε καθημερινά και βλέπουμε τι γίνεται. Δεν έχουν δημιουργηθεί νέες θέσεις εργασίας τα τελευταία 1,5 χρόνια.

Τι νομίζετε ότι φταίει;

Οι πολιτικές που ασκούνται, που εφαρμόζονται είναι σε αντίθετη κατεύθυνση. Δεν είναι δυνατόν να ευημερούν οι αριθμοί. Οι αριθμοί ανάπτυξης μπορεί να έχουν ανεβεί, αλλά ανάπτυξη χωρίς την αύξηση της απασχόλησης, δεν υπάρχει. Είναι μονόπλευρη, είναι στρεβλή και είναι για τα συμφέροντα κάποιων. Τέτοια ανάπτυξη δεν μπορεί να υφίσταται στον Νομό και γενικότερα στην περιφέρεια.

Υπάρχουν προτάσεις από την πλευρά σας;

Υπάρχουν προτάσεις προς την κατεύθυνση της ανάπτυξης του παραγωγικού ιστού σε συνδυασμό με την αύξηση της απασχόλησης.

Μου περιγράψατε μια «σκοτεινή» κατάσταση. Θεωρείτε ότι είναι η χειρότερη τα τελευταία χρόνια;

Ένα σκοτεινό πεδίο όντως. Αν το δούμε διαχρονικά από το 61 μέχρι τώρα, θα δούμε ότι μέχρι το 1981 είχαμε μια δραστική μείωση του πληθυσμού στο Νομό μας. Έχουμε μια αύξηση του πληθυσμού στην επόμενη δεκαετία και τώρα, τον τελευταίο χρόνο, έχουμε πάλι δραματική αύξηση της μετανάστευσης. Θα πρέπει να σημειώσω ότι ο ΟΑΕΔ, γι’ αυτό είπα ότι είναι πλασματικός ο αριθμός που κατέγραψε, εμένα που δεν έχω απασχόληση και αναγκάζομαι να μεταναστεύσω, δεν με καταγράφει ως άνεργο, όμως είμαι ο super άνεργος. Ο κάθε άνεργος είναι 100% άνεργος και το ποσοστό των ανέργων που είναι 100% άνεργοι είναι πολύ μεγάλο στην περιοχή μας.

Φοβάστε ότι θα έχουμε επανάληψη φαινομένων παλιότερων δεκαετιών, αναφέρομαι κυρίως στη μεγάλη μετανάστευση που γνώρισε ο τόπο σας;

Σε μικρότερο βαθμό μπορώ να πω ότι ζούμε στον Έβρο ένα δεύτερο ‘60 και πολύ φοβάμαι, αν συνεχιστεί η ίδια πολιτική, μήπως φτάσουμε σε εκείνης της περιόδου τα ποσοστά.

Μικρόφωνο στην Πολιτική…

Χατζοπούλου Ελισσάβετ, καθηγήτρια:

«Είναι μια πόλη που μας πληγώνει δυστυχώς. Γιατί έχει τόσες δυνατότητες ανάπτυξης, να προσελκύσει κόσμο, να επικοινωνήσουμε με ανθρώπους, που μπορούν κι αυτοί να δώσουν κάτι σ’ αυτή την πόλη, αλλά έχουμε μια στασιμότητα δυστυχώς. Ελπίζουμε όμως σε κάτι καλύτερο. Ελπίζουμε και περιμένουμε από τα κονδύλια της Ε.Ε. που κάποιοι θα διεκδικήσουν και θα καταφέρουν να τα φέρουν στην πόλη μας. Έχουμε ένα μοναδικό βυζαντινό κάστρο αναξιοποίητο. Μια Πλωτινόπολη επίσης ανεκμετάλλευτη, ένα μουσουλμανικό τέμενος, το μεγαλύτερο των Βαλκανίων, επίσης αναξιοποίητο και μέσα στα «μπάζα». Έχουμε ένα ποτάμι που περνάει μέσα από την πόλη μας και είναι σκουπιδότοπος. Υπάρχουν πάρα πολλές δυνατότητες για να ανάπτυξη, αλλά δεν έχουμε αξιοποιήσει ακόμα όλες αυτές τις ευκαιρίες»

Κατερίνα, 15χρονη μαθήτρια:

«Πώς να περνάει κανείς στον Έβρο; Καμία έξοδος, όλα ήρεμα, χωρίς την παρουσία φοιτητών και τα παιδιά της ηλικίας μας να θέλουν όλα σχεδόν να φύγουν για σπουδές, όσο πιο μακριά τόσο καλύτερα. Ούτε να διασκεδάσει δεν μπορεί κάποιος, μόνο cafe για όλες τις ηλικίες υπάρχουν. Ο τόπος ζωντανεύει μόνο Χριστούγεννα και Πάσχα. Όταν προβάλλεται ο τόπος είναι μόνο για κάποιο άσχημο γεγονός που έχει συμβεί. Διάφορες πλημμύρες, διάφορα ατυχήματα, μόνο έτσι αναφέρονται στον τόπο μας. Θα έφευγα σίγουρα. Αλλά πάντα θα γυρνούσα για λίγο.»

Αλίκη 16χρονη μαθήτρια:

«Η ζωή στον Έβρο είναι συνηθισμένη. Κάθε μέρα μια από τα ίδια, δεν έχεις κάτι διαφορετικό να κάνεις. Δεν έχεις επιλογές. Ο νέος φτάνει στο Λύκειο και μετά όπου φύγει – φύγει. Όσο πιο μακριά τόσο καλύτερα. Γι’ αυτό και η είσοδος σε μια σχολή ΑΕΙ ή ΤΕΙ αποτελεί ιδανικό εισιτήριο. Εγώ θέλω να ζήσω στην Αθήνα. Είναι άλλη η αίσθηση σ’ αυτή την πόλη. Περνάει η μέρα αλλιώς, ανάμεσα σε πολλές επιλογές.»

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.