«Ο εθελοντης δινει το περισσευμα της ψυχης του κι ενα ευχαριστω ειναι η καλυτερη ανταμοιβη»
ΠτΘ: Κατ’ αρχήν να αναφερθούμε στην ημερίδα που ενδιαφέρει όλο τον κόσμο, γιατί ο καρκίνος είναι στη ζωή μας και μας ενδιαφέρει όλους.
Σ.Π.: Την Παρασκευή, 2 Νοεμβρίου, στις 6:30 το απόγευμα διοργανώνουμε εκδήλωση στην αίθουσα της Νομαρχίας Ροδόπης. Η εκδήλωση γίνεται προς τιμή του Δημάρχου Κομοτηνής του κ. Παπαδριέλλη, ο οποίος παραχώρησε στην Αντικαρκινική Εταιρεία ένα γραφείο για την στέγασή της σε κεντρικό σημείο της πόλης. Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης θα λάβει χώρα ομιλία με θέμα τον εθελοντισμό και την Αντικαρκινική Εταιρεία καθώς επίσης και για τη διατροφή. Στην εκδήλωση θα μιλήσουν ο Πρόεδρος της Αντικαρκινικής Εταιρείας Ελλάδος, κ. Δοντάς, καθώς και ο Γενικός Γραμματέας. Στο τρίτο μέρος της εκδήλωσης θα μιλήσω εγώ με θέμα την αντιμετώπιση του πόνου του καρκινοπαθούς στο οποίο θέμα η Ελλάδα πιστεύω ότι είναι πίσω. Θα είναι μια σημαντική εκδήλωση γι’ αυτό καλούμε τον κόσμο να την παρακολουθήσει.
ΠτΘ: Εθελοντισμός και καρκίνος: είναι ένα στοίχημα που κερδίζεται;
Σ.Π.: Είναι πολύ μεγάλο θέμα. Είναι δύσκολο να βγαίνεις και να λες αυτά που κάνεις. Είμαστε μία εθελοντική οργάνωση που στηρίζεται στους ανθρώπους, οι οποίοι προσφέρουν από το υστέρημά τους και από τον προσωπικό τους χρόνο, όπως η κ. Σταυρίδου, η κ. Κουτλογεωργίου, η κ. Μπόργκη, ο κ. Κουτσογιάννης, η κ. Αναστασίου. Η Αντικαρκινική Εταιρεία στηρίζεται στους εθελοντές, οι οποίοι πράγματι προσφέρουν σημαντικό έργο.
ΠτΘ: Ένας καρκινοπαθής μπορεί να απευθύνεται στο Σύλλογο και να παίρνει τις πληροφορίες που θέλει για το πού μπορεί να απευθύνεται; Τον στηρίζετε ψυχολογικά; Πώς εξειδικεύεται αυτή η φροντίδα του Συλλόγου προς τον καρκινοπαθή;
Ρ.Σ.: Αυτή ήταν η επιθυμία μας από την αρχή, αλλά επειδή δεν είχαμε γραφείο ήταν δύσκολο. Έτσι το μεγαλύτερο βάρος, το σήκωσε στους ώμους της η κ. Παπαναστασίου, γιατί όλους τους στέλναμε στο νοσοκομείο για να εξυπηρετηθούν. Τώρα όμως που αποκτήσαμε γραφείο στην Κομνηνού 15 και σε λίγες μέρες θα έχουμε και τηλέφωνο θα μας βρίσκουν ευκολότερα. Η βοήθεια δίνεται σε όλα τα επίπεδα και επειδή υπάρχουν και άτομα με οικονομικές δυσχέρειες τους βοηθάμε στο μέτρο του εφικτού, γιατί και τα δικά μας έσοδα είναι περιορισμένα.
ΠτΘ: Σε κοινωνικό επίπεδο είναι παρήγορο το ότι υπάρχετε ως Σύλλογος.
Σ.Π.: Ναι, είναι σημαντικό, όπως είναι σημαντικό να μπορείς να δουλέψεις και ως ομάδα. Οι δυσκολίες προέρχονται πολλές φορές από αυτό. Και είναι πολύ σημαντικό ότι λύθηκε το θέμα της στέγασης και έτσι μπορούμε να βρισκόμαστε άνετα σε ένα συγκεκριμένο χώρο. Υπάρχει ένας φορέας, και στον Δήμο θα υπάρξει ένας φορέας ο οποίος έχει αρχίσει να λειτουργεί με εθελοντές και στον οποίο μπορεί ο καρκινοπαθής να απευθυνθεί. Πολλές φορές, επειδή οι ομάδες πληθυσμού είναι ειδικές και με ειδικά προβλήματα, το πρώτο που ζητούν είναι η οικονομική στήριξη, δηλαδή πολλές φορές η βοήθεια δεν άπτεται του καρκινοπαθούς, είναι πολλοί αυτοί που έρχονται, γιατί υπάρχει ένα κενό σε αυτό το σημείο, το οποίο καλύπτουν οι εθελοντικές οργανώσεις. Είναι σημαντικό να πούμε ότι οι ανάγκες του κόσμου είναι πολλές και μπορεί να είναι πεζό αυτό που θα πω, αλλά το οικονομικό είναι το πρώτο που ζητάνε. Υπάρχουν εθελόντριες που επισκέπτονται τα σπίτια και κάνουν δουλειά κοινωνικού λειτουργού, βλέπουν την κατάσταση, την εκτιμούν και συμπαραστέκονται. Αυτό που κάνουμε αυτή τη στιγμή θα μπορούσε να γίνει πιο επιστημονικά και λειτουργικά αν υπάρχει ένας γενικότερος σχεδιασμός, ο οποίος όμως απαιτεί και οικονομικές δαπάνες. Δηλαδή, το ότι χρειάζεται ένας ψυχολόγος να στηρίξει την οικογένεια αυτό είναι αναμφισβήτητο. Αυτή τη στιγμή τους προτρέπεις να πάνε στο Κέντρο Ψυχικής Υγείας, έρχεσαι σε επαφή μαζί τους όχι όμως με ένα καθημερινό ωράριο ώστε να μπορέσουμε να εξυπηρετήσουμε και να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα, τα οποία είναι ειδικά. Με αυτό θέλω να πω ότι για αυτά τα περιστατικά έπρεπε να υπάρχει ειδική ομάδα που θα ασχολείται με τα ψυχοκοινωνικά προβλήματα που άπτονται αυτών των καταστάσεων. Και πραγματικά θα ήταν πολύ θετικό, αν θα μπορούσαμε να λειτουργήσουμε με έναν γενικότερο σχεδιασμό σε καλύτερη βάση και αυτό νομίζω ότι πρόκειται να γίνει στην ομάδα που θα συσταθεί από το Δήμο Κομοτηνής.
ΠτΘ: Διαβάζουμε ότι στο εξωτερικό, για παράδειγμα στην Αγγλία, ο εθελοντισμός είναι οργανωμένος στα μεγάλα νοσοκομεία. Εσείς θα επιθυμούσατε κάτι τέτοιο;
Σ.Π.: Ασφαλώς και ήδη το έχουμε κάνει. Η λειτουργία του Ιατρείου Πόνου στην αρχή στηρίχτηκε στους εθελοντές. Η προσέγγιση του εθελοντή στον ασθενή είναι πιο ανθρώπινη. Ο ασθενής δεν θέλει μόνο το φάρμακο, μόνο την επιστημονική κάλυψη που θα του δώσει ο γιατρός. Θέλει τον χρόνο μας και ο χρόνος μπορεί να δοθεί πραγματικά από αυτούς που είναι δοσμένοι και που δίνουν το περίσσευμα της ψυχής τους. Γιατί είναι πράγματι περίσσευμα ψυχής αυτό.
Ρ.Σ.: Οι ασθενείς θέλουν τόσο πολύ αυτή την ψυχική επαφή και αυτό φαίνεται όταν τους επισκεπτόμαστε και μπαίνουμε στο πρόβλημά τους το οποίο είναι πρόβλημα όλης της οικογένειας. Δημιουργείται τέτοια σχέση, τέτοια εξάρτηση που αν αργήσουμε να τους επισκεφτούμε μας ειδοποιούν.
ΠτΘ: Ο εθελοντισμός ως διάθεση, ως κίνημα, παρόλο που είναι κόντρα στο ρεύμα της εποχής μας μπορεί να μεγαλώσει; Ποιες είναι οι ανταμοιβές ενός εθελοντή; Είναι δύσκολο αυτό που προσφέρετε σε μία οικογένεια κατακερματισμένη, σε έναν άνθρωπο ενδεχομένως φοβισμένο. Εσείς φοβηθήκατε να αναλάβετε αυτή την πρωτοβουλία, να γίνετε εθελόντρια;
Ρ.Σ.: Θα ξεκινήσω από το τελευταίο. Δεν φοβήθηκα και ασχολούμαι με τον εθελοντισμό εδώ και είκοσι χρόνια σε άλλους φορείς, και στην Αντικαρκινική είμαι από την σύστασή της. Ο εθελοντής δεν γίνεται στην πορεία του χρόνου. Έχει μέσα του το κύτταρο που τον οδηγεί να κάνει αυτά τα πράγματα, στην πορεία δεν γίνεται και αν γίνει θα είναι για πολύ λίγο και θα τα παρατήσει. Οι εθελοντές έχουν μέσα τους την σπίθα που τους καιει και τους λεει πήγαινε εκεί, κάνε αυτό, μέσα από το οποίο παίρνουν περισσότερα. Νιώθουν μία ψυχική γαλήνη και ένα απλό ευχαριστώ είναι η μεγαλύτερη αναγνώριση που μπορεί να υπάρχει.
ΠτΘ: Πόσο εύκολα σας πλησιάζει ο ασθενής;
Ρ.Σ.: Δεν μας πλησιάζει, τον πλησιάζουμε εμείς .Όταν πάνε στο νοσοκομείο είναι γιατί δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν μόνοι το πρόβλημά τους και θέλουν βοήθεια. Όταν είναι σε στάδιο που αντιμετωπίζεται προσπαθούν να το κρύψουν. Όταν το ανακαλύψουμε με πολλή προσοχή και ευγένεια προσπαθούμε να βοηθήσουμε.
ΠτΘ: Είναι ακόμα ταμπού ο καρκίνος;
Σ.Π.: Θα έλεγα ότι μη αναφέροντάς του νομίζουμε ότι έτσι ξορκίζουμε το κακό. Βέβαια, οι άνθρωποι που ασχολούνται με το αντικείμενο είναι εξοικειωμένοι, αλλά ο υπόλοιπος κόσμος, και ίσως είναι φυσικό, το αντιμετωπίζει με φόβο που μπορεί να είναι και άμυνα. Θα έλεγα όμως ότι είναι λάθος να μην ενημερώνεται ο κόσμος, να μην έχει επαφή, να μην διαβάζει και να μην ρωτάει και να το διώχνει έτσι. Είναι καλύτερα να είσαι φωτισμένος για τα συγκεκριμένα θέματα, γιατί μπορεί και να προληφθούν. Οποιοδήποτε έντυπο και να ανοίξεις, θα μάθεις ότι ένα πολύ σημαντικό ποσοστό των καρκίνων άπτεται της πεπτικής οδού που σημαίνει ότι έχει να κάνει με την διατροφή μας, ένα σημαντικό μέρος έχει να κάνει με την αναπνοή μας. Θέλω να πω ότι η πληροφόρηση είναι απαραίτητη. Σε ό,τι αφορά στο θέμα του πόνου, επειδή ασχολούμαι με αυτό με ενδιαφέρει να γίνει γνωστό ότι το μεγαλύτερο ποσοστό καρκινοπαθών υποθεραπεύεται ή δεν θεραπεύεται καθόλου όσον αφορά στον πόνο. Θεωρείται φυσικό από τους περισσότερους ο καρκινοπαθής να πονάει. Αυτό δεν είναι φυσικό, φυσικό είναι να τον βοηθήσεις να πεθάνει με συνθήκες αξιοπρέπειας. Υπάρχουν και μορφές πόνου που είναι πολύ δύσκολες. Είναι όμως πολύ οδυνηρό να σκέφτεται κανείς ότι στον 20ο αιώνα υπάρχουν άνθρωποι που πεθαίνουν σφαδάζοντας στον πόνο. Είναι ανθρώπινο δικαίωμα η αντιμετώπιση του πόνου σε αυτούς τους ασθενείς και στο θέμα αυτό η Ελλάδα είναι πίσω.
Τα όρια της συνταγογραφίας είναι τόσο στενά και είναι απάνθρωπο ο καρκινοπαθής να στέκεται στην ουρά για τη συνταγή του. Πρέπει να υπάρχει συνολικότερη και κεντρικότερη μέριμνα από την πολιτεία. Πρέπει να υπάρχει σχεδιασμός για την συνολική αντιμετώπιση του προβλήματος. Αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα δεν έχει γίνει ούτε καταγραφή των καρκινοπαθών.
ΠτΘ: Η αντιμετώπιση του πόνου γίνεται με επιστημονικό τρόπο;
Σ.Π.: Υπάρχει εξειδίκευση στο συγκεκριμένο αντικείμενο. Εγώ έκανα την εξειδίκευσή μου στο ΑΧΕΠΑ, όπου βρίσκεται το καλύτερο και εγκυρότερο Ιατρείο Πόνου. Τα ψυχολογικά προβλήματα που άπτονται της κατάστασης αυτών των ανθρώπων επιβαρύνουν τον πόνο. Γι’ αυτό είναι απαραίτητη η παρουσία ειδικού. Επειδή ο αριθμός των καρκινοπαθών στην χώρα μας είναι μεγάλος, είναι σημαντικό η αντιμετώπισή τους να γίνεται από ειδικούς, από ομάδα επιστημόνων όπου θα υπάρχει κοινωνικός λειτουργός, ψυχολόγος εκτός από το νοσηλευτή και την εθελόντρια Πρέπει να καταλάβουμε ότι είναι θέμα πολιτισμού της σύγχρονης κοινωνίας η αντιμετώπιση των καρκινοπαθών, Ο άνθρωπος που έχει καρκίνο δεν είναι ξοφλημένος
ΠτΘ: Το περιβάλλον πόσο συντελεί στην εμφάνιση καρκίνου;
Σ.Π.: Είναι πολύ βασικός παράγοντας το περιβάλλον. Και λέγοντας περιβάλλον εννοώ και το εργασιακό και αυτό του σπιτιού μας. Ο αέρας που αναπνέουμε είναι ένα πολύ σημαντικό ζήτημα. Δεν ζουν, βέβαια, όλοι όπως ζούμε εμείς εδώ στην Κομοτηνή. Σκεφτείτε τους κατοίκους των μεγάλων πόλεων, όπου υπάρχει μεγάλο πρόβλημα με την ατμοσφαιρική ρύπανση. Όλοι αυτοί οι ρύποι αθροίζονται και δρουν μεταλλακτικά στον οργανισμό, αλλάζοντας τη λειτουργία των κυττάρων. Αν λάβουμε υπόψη μας και τη φυσική φθορά του οργανισμού με την πάροδο των ετών, καλό θα είναι οι συνήθειές μας να είναι τέτοιες που να μην επιβαρύνουν την κατάσταση. Ιδιαίτερα επικίνδυνη είναι και η ιώδιος ακτινοβολία, που είναι γνωστή από το Τσερνομπίλ, αλλά και από άλλες κατά καιρούς διαρροές από παρόμοια εργοστάσια. Η περιοχή μας, βέβαια, δεν είναι τόσο επιβαρημένη όσο άλλες, ωστόσο, παρόμοια περιστατικά στις γύρω χώρες επηρεάζουν κι εμάς. Κατά συνέπεια πρέπει να είμαστε δραστηριοποιημένοι όσο αφορά σε θέματα του περιβάλλοντος, γιατί επηρεάζουν άμεσα τη ζωή μας. Το θέμα της διατροφής είναι, επίσης, πολύ σημαντικό κι επανειλημμένα έχει λεχθεί ότι το υψηλότερο ποσοστό ανάπτυξης του καρκίνου εμφανίζεται στην πεπτική οδό κι αυτό διότι η πεπτική οδός έρχεται σε επαφή με πολλούς εξωγενείς παράγοντες. Δεν αναφερόμαστε μόνο στο είδος της τροφής αλλά και στον τρόπο παρασκευής της. Η διατροφή μας πρέπει να περιέχει λαχανικά και φρούτα και οι τροφές να είναι όσο το δυνατό λιγότερο επεξεργασμένες, έτσι ώστε να κινητοποιείται καλύτερα το πεπτικό σύστημα.
ΠτΘ: Επιστρέφοντας στο θέμα της αντιμετώπισης του χρόνιου πόνου, υπάρχει στα γενικά νοσοκομεία έστω κι ένας γιατρός που να έχει γνώση της θεραπείας του πόνου ή πρέπει ακόμη να καταβληθεί προσπάθεια και σε αυτόν τον τομέα;
Σ.Π.: Οργανωμένα ιατρεία πόνου λειτουργούν σε ελάχιστα νοσοκομεία σε όλη την Ελλάδα. Λέγοντας οργανωμένα εννοούμε με τη συνδρομή του ψυχολόγου και με τον κοινωνικό λειτουργό που θα άπτεται όλων των προβλημάτων του καρκινοπαθούς. Η αντιμετώπιση του πόνου οργανικά, με την προσέγγιση και το ενδιαφέρον ενός ή δύο γιατρών υπάρχει σε αρκετά επαρχιακά νοσοκομεία, φυσικά όχι σε όλα.
ΠτΘ: Όλα αυτά επιτυγχάνονται χάρη στον εθελοντισμό. Υπάρχει τελικά έστω και εθελοντική εξοικείωση με αυτό το δύσκολο αντικείμενο της καταπολέμησης του πόνου;
Σ.Π.: Γενικά δεν είναι κάτι που τραβάει, δεν είναι ευχάριστο το αντικείμενο και έχει ψυχική φόρτιση. Βέβαια στην πορεία υπάρχει εξοικείωση, όπως σε όλους τους τομείς. Δεν είναι, ωστόσο εύκολο να προσεγγιστεί από τον καθένα. Θέλει ιδιαίτερο ψυχικό σθένος.
ΠτΘ: Εμείς σας ευχόμαστε καλή συνέχεια με το ίδιο πάντα σθένος. Σας ευχαριστούμε.
Σ.Π.-Ρ.Σ.: Κι εμείς σας ευχαριστούμε.
Α.Π. – Τ.Β.
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
