Ο αποηχος μιας συναντησης

Και ο απόηχος ακόμη μιας συνάντησης είναι συγκινητικός όταν το συναπάντημα επισφραγίζει μια σχέση χρόνων και ολόκληρων γενεών, από τη μία άκρη του κόσμου στην άλλη, από την Αυστραλία στην Ελλάδα, για παράδειγμα.

Με την πρόεδρο του Συλλόγου Ποντίων Θρυλορίου «Η Κερασούντα και το Γαρς» Χρύσα Μαυρίδου συνομιλούμε σήμερα για την καθημερινή συμπεριφορά των John και David Treloar, κατά την επίσκεψή τους στο Θρυλόριο πριν από ένα μήνα περίπου, και την αντανάκλασή της στους Θρυλοριώτες και στους επισκέπτες των εκδηλώσεων της Αγίας Μαρίνας. Μιλά ακόμη για τη συμβολή του Συλλόγου στον πολιτισμό του τόπου, τις δράσεις του και τη στήριξη που δέχεται από πολίτες και φορείς.

ΠτΘ: κ. Μαυρίδου, τι σας άφησε η εμπειρία να έχετε φέτος στις εκδηλώσεις σας τους αδελφούς Treloar;

Ζήσαμε ιστορικές στιγμές, δεν ξέρω αν θα έχουμε την τύχη να τις ξαναζήσουμε, ήταν πάντως συγκλονιστικές απ’ όλες τις πλευρές. Η αντίδραση των συγχωριανών μου ήταν εξαιρετικά συγκινητική, τους αγκάλιασαν, τους καλωσόρισαν στο χωριό με τον καλύτερο τρόπο, οι μεγαλύτεροι σε ηλικία που είχαν μνήμες από την παρουσία του πατέρα τους στο χωριό μας και είχαν ακούσει από τους παππούδες ήταν εξαιρετικά συγκινημένοι και εξέφρασαν με πολλούς τρόπους την χαρά τους. Τέτοιες στιγμές δεν έχουμε ζήσει ποτέ πριν και δεν φανταστήκαμε ότι ασχολούμενοι με την παράδοσή μας θα ζούσαμε τέτοιες στιγμές.

ΠτΘ: Oι μεγαλύτεροι άνθρωποι του χωριού πώς αντιμετώπισαν τους αδελφούς Treloar;

Κλαίγοντας, με την πρώτη τους παρουσία στο χωριό, στο ποντιακό θέατρο που παρουσιάσαμε, τρέξανε γύρω τους, τους αγκάλιασαν, τους καλωσόρισαν και ας μην ήξεραν τη γλώσσα τους. Ο John Treloar ήταν ιδιαίτερα διαχυτικός, αγκάλιαζε και φιλούσε όλους. Τους δείξαμε το μέρος που ήτανε το πρώτο σπίτι του χωριού, γιατί θέλησαν να το δούνε. Είναι του Μιχάλη Αφεντουλίδη. Στην πρώτη βόλτα μέσα στο χωριό ο κόσμος τους καλωσόρισε για να δείξει τη χαρά του. Με χαροποιεί το γεγονός που αυτές οι εκδηλώσεις λειτουργούν ως πρότυπο. Μακάρι και οι υπόλοιποι πολιτιστικοί σύλλογοι να υλοποιούν παρόμοιο έργο.

ΠτΘ: H προσπάθεια να μπαίνει κανείς στην «ψίχα» του πολιτισμού πόσο εύκολη είναι;

Καταρχήν δεν είναι εύκολο, είναι μια μακροχρόνια προσπάθεια που και εμείς τη ζήσαμε με τα σκαμπανεβάσματά της, με την αδιαφορία, τη μικρή συμμετοχή, όμως χρόνο με το χρόνο κατακτήσαμε την εμπιστοσύνη του κόσμου με πολύ αγώνα και προσωπικές θυσίες και φτάσαμε να κάνουμε αυτό που κάνουμε σήμερα. Η μεγαλύτερή μας επιτυχία είναι η εθελοντική προσφορά εργασίας από τα μέλη μας, το ότι ο σύλλογος έχει 100 ανθρώπους που αφήνουν οποιαδήποτε άλλη εργασία για να βοηθήσουν εκεί, κάτι το οποίο κατακτήθηκε μετά από πολλά χρόνια και πολλή δουλειά. Τολμήσαμε ως Δ.Σ. πριν από κάποια χρόνια να θεωρήσουμε ότι μετά από τόσα χρόνια προσπάθειας έπρεπε να πάμε ένα βήμα παρά πέρα, να δούμε την ιστορία μας, τη λαογραφία μας, ώστε να τη γνωρίσουν τα παιδιά μας, που είναι το φως σε όλη αυτήν την πορεία κι, αν δεν υπάρχουν αυτά, δεν έχει νόημα όλη αυτή η δουλειά και η προσπάθειά μας. Τολμήσαμε και εντάξαμε στις εκδηλώσεις της Αγίας Μαρίνας και κάποιες μέρες που θα αφορούν στην ιστορία, στη θρησκευτικότητά μας, στη λαογραφία, και σε άλλους τομείς της παράδοσής μας και θα δούμε πώς θα πάει. Η δοκιμή απέδειξε, από την προσέλευση του κόσμου, ότι ο κόσμος έχει ανάγκη να καλλιεργήσει και το πνεύμα του.

ΠτΘ: Είναι αλήθεια πάντως ότι συγκεντρώνεται πλέον στις εκδηλώσεις της Αγίας Μαρίνας κόσμος από ολόκληρο τον Ν. Ροδόπης…

Γι’ αυτό το λόγο την παραμονή της Αγίας Μαρίνας, που είχαμε μόνο ποντιακά συγκροτήματα, αναγκαστήκαμε λόγω της μεγάλης προσέλευσης, να διευρύνουμε το φεστιβάλ παραδοσιακών χορών, που πριν ήτανε μόνο ποντιακών, και να έχουμε και συγκροτήματα από άλλες περιοχές. Οι εκδηλώσεις της Αγίας Μαρίνας που ασχολούνται με την ποντιακή παράδοση, βλέπω ότι πλέον συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον όλου του νομού, αλλά και εκτός νομού.

ΠτΘ: Εσείς πώς τα καταφέρνετε, σας χρηματοδοτεί το κράτος, τυγχάνουν επίσημης χρηματοδότησης οι εκδηλώσεις του Συλλόγου σας;

Οι εκδηλώσεις γίνονται με χορηγούς, δεν έχουμε μια σταθερή οικονομική χρηματοδότηση, θα πάρουμε κάποια χρήματα από τον Δήμο, τη Νομαρχία, την Περιφέρεια, την Υπερνομαρχία, χρόνο με το χρόνο έχουμε κάποια μικρή επιχορήγηση, ποτέ όμως δεν κάλυψε κανείς το σύνολο, και χαίρομαι που έχουμε κατακτήσει φίλους οι οποίοι στέκονται χρόνια τώρα κοντά μας. Οι εκδηλώσεις δεν γίνονται μόνο με την επιχορήγηση των κρατικών φορέων, εμείς προσφέρουμε και προσωπική δουλειά αφιλοκερδώς. Η πολιτεία πρέπει να μας δει με περισσότερο σεβασμό, να μας θεσμοθετήσει, να δει ότι στο Θρυλόριο παράγεται πολιτιστικό έργο. Έχουμε μια γιορτή πολιτισμού, την οποία πρέπει να στηρίξουμε και να μην εξαρτόμαστε από τη χορηγία.

ΠτΘ: Οι Treloar ξέρανε ότι ο πατέρας τους πέρασε από το Θρυλόριο; Πώς τους φάνηκε η επαφή μ’ ένα κομμάτι της ιστορίας του πατέρα τους;

Πρόκειται για δύο εξαιρετικούς ανθρώπους. Ο John και ο David Treloar και η εγγονή του George Treloar από την κόρη του γνώριζαν, ειδικά ο μεγαλύτερος που έχει γεννηθεί στη Θεσσαλονίκη, την ιστορία, ξέρανε ότι υπάρχει ένα χωριό στην Ελλάδα που φέρει το όνομα του πατέρα τους, αλλά ποτέ δεν μπήκανε στην λογική και στη διαδικασία να έρθουν εδώ. Όταν έλαβε ο John το e- mail το δικό μας δεν τον κρατούσε πλέον τίποτα, παρότι είναι 81 χρονών με πρόβλημα στο πόδι είπε ότι θα ερχόταν γιατί ήτανε ένα όνειρο ζωής να έρθει στην Ελλάδα. Μας δήλωσε ότι ήταν το πιο συναρπαστικό ταξίδι που έκανε και η πραγματοποίησή του ήταν ό,τι καλύτερο θα έχει να θυμάται.

ΠτΘ: Πόσο ζυμωμένα με την υπόθεση της ιστορίας του πατέρα τους ήταν τα δύο αδέλφια;

Ο πατέρας τους ήταν μια πολύπλευρη προσωπικότητα, δυναμικός άντρας, αυστηρός, αλλά ταυτόχρονα και ιδιαίτερα ευαίσθητος κι αυτό έβγαινε προς τα παιδιά του. Έδειξε εδώ ιδιαίτερη ευαισθησία προς τους πρόσφυγες και συντέλεσε πάρα πολύ στην αποκατάστασή τους εδώ, στάθηκε κοντά τους και δικαιολογημένα το κράτος έδωσε το όνομά του στο χωριό μας. Ο Ντέιβιντ μου είπε ότι μεγάλωσαν με τις ιστορίες του πατέρα τους, ο οποίος ήταν ηθοποιός, στρατιωτικός, και πολλά άλλα είχε κάνει. Αυτή η προσωπικότητα μετέφερε στα παιδιά του όλο αυτό που ζήσανε οι πρόσφυγες εδώ και την ευαισθησία που τους είχε δείξει. Δεν ξέρανε περισσότερα πράγματα και το φωτογραφικό υλικό ήταν καταχωνιασμένο σ’ ένα μπαούλο. Ο David μου είπε χαρακτηριστικά «σ’ ευχαριστώ που έγινες η αιτία να ψάξω όλο αυτό το αρχείο που αποτελείται από 400 αρνητικά και στο οποίο δεν δώσαμε τη δέουσα σημασία μέχρι που πήραμε το e- mail σου». Ο πατέρα τους τούς περιέγραφε πόσο δυσάρεστη ήταν η κατάσταση των προσφύγων, ότι το κράτος δεν βοήθησε όσο θα έπρεπε στις εκκλήσεις του για βοήθεια, πόση προσπάθεια έκανε ο ίδιος για να τους εξασφαλίσει τα αναγκαία. Ξέρανε ότι το Θρυλόριο έχει το όνομα του πατέρα τους, άλλα το e- mail ήτανε η αφορμή για να τα ψάξουν όλα αυτά. Ήταν ούτως ή άλλως επιθυμία τους να επισκεφθούν την Ελλάδα, να πάνε στη Θεσσαλονίκη, στο Θρυλόριο, αλλά και στην Κωνσταντινούπολη, όπου έζησαν ένα διάστημα, γιατί η μητέρα τους ζούσε εκεί με τους γονείς της, εκεί την γνώρισε ο Treloar, αυτή ήταν Αγγλίδα κι ο πατέρας τους Αυστραλός.

ΠτΘ: Οι Treloar δείξανε μια καλή συνεργατικότητα με σας και το σύλλογο, παραχωρώντας σας ένα σπάνιο αρχείο. Ποια θα είναι η τύχη αυτού του αρχείου;

Ο John και ο David αποφάσισαν να το χαρίσουν στο σύλλογο, έκαναν αυτοί από μόνοι τους την επεξεργασία. Όσοι είδαν την έκθεση κατάλαβαν για πόσο σημαντικό υλικό μιλάμε, που δεν υπάρχει πουθενά. Με πολλή χαρά μας το χαρίσανε, άλλωστε υποστηρίζουν ότι χωρίς τη δική μας κίνηση δεν θα υπήρχαν αυτές οι φωτογραφίες. Όσες αφορούν στον τόπο μας, ίσως και κάποιες παραπάνω, μας τις παραχώρησαν, θα είναι στο αρχείο του συλλόγου και θα δούμε πώς θα το αξιοποιήσουμε. Σαφώς θα το γνωρίσει όλος ο κόσμος, σ’ αυτό δεσμευόμαστε, τον τρόπο θα τον βρούμε στην πορεία.

ΠτΘ: Πώς τους φάνηκε η ποντιακή διάλεκτος, αποδεχτήκανε τις ιδιαίτερες συνήθειές σας, φάγανε ποντιακά φαγητά ;

Όταν ήρθανε ήμασταν με το χορευτικό μας στην Αλεξανδρούπολη και όταν πήγα στο ξενοδοχείο να τους γνωρίσω πήγα με το χορευτικό, χορέψαμε έναν χορό και ενθουσιάστηκαν με το καλωσόρισμά μας. Εξαιρετικοί τους φάνηκαν και οι ποντιακοί χοροί. Γευτήκανε τα φαγητά μας που τους άρεσαν πάρα πολύ, ειδικά το χασίλ. Όταν πήγα την επόμενη μέρα μου είπαν «Χρύσα ντε φτας;», «τσιπ καλά», μου απαντούσαν όταν τους ρωτούσα «ντε φτας», και όποιος τους καλωσόριζε στο χωριό και τους έλεγαν τι κάνετε στα αγγλικά, εκείνοι απαντούσαν «τσιπ καλά». Ήταν μια προσπάθεια να μας δείξουν πόσο ενθουσιασμένοι ήτανε από τη σχέση μας και την επαφή μας.

ΠτΘ: Πώς αντιμετώπισαν αυτό το σημαντικό γεγονός οι πολιτικοί της περιοχής μας;

Σ’ αυτές τις εκδηλώσεις, όπως και κάθε χρόνο, μας τίμησαν οι πολιτικοί. Το σημαντικό όμως ήταν, όπως προείπα, ο ενθουσιασμός του κόσμου. Ακόμα και άνθρωποι που δεν ήταν από εδώ δεν σταμάτησαν να λένε πόσο σημαντικό ήτανε αυτό που ζήσαμε εκείνη τη βραδιά. Δεν τους αφήσαμε φυσικά χωρίς δώρα, πέρα από τις αναμνηστικές πλακέτες, με τις οποίες τους ευχαριστούσαμε για την παρουσία τους άλλα και την προσφορά τους, τους δώσαμε και από έναν πόντιο και μία πόντια σε κούκλες, το βιβλίο του Τέλη Κελεσίδη, το βιβλίο το δικό μας, τους δώσαμε ποτά που μας έδωσε η Ποτοποιία, ο Δήμαρχος τους έδωσε τον Θράκα Ιππέα, και ο Μπαρμπα-Γιάννης Λαζαρίδης τους έκανε δώρο από ένα μπαστούνι δικής του κατασκευής για να θυμούνται την περιοχή. Το πιο σημαντικό δώρο που τους δώσαμε ήτανε το αποχαιρετιστήριο, όπου μαζευτήκαμε στην κοινότητα μαζί με τους ηλικιωμένους και άλλους χωριανούς και πριν φύγουνε είπαμε διάφορα και ο Μπαρμπα-Γιάννης Σαββίδης τους είπε ότι θυμάται τον πατέρα τους, και είπε στον David ότι «έτσι ήτανε ο πατέρας σου, σαν εσένα». Αυτές ήτανε πολύ σημαντικές στιγμές και μέσα σε όλη αυτή τη συγκίνηση θεωρήσαμε ότι το καλύτερο δώρο ήταν να τους δώσουμε λίγο χώμα από το Θρυλόριο, το βάλανε σε μπουκαλάκια και καταλάβανε τον συμβολισμό που έχει αυτό το χώμα. Άλλωστε ήξεραν ότι ο πατέρα τους ήταν στο Λευκό Στρατό στη Ρωσία και μετά τους στείλανε εξόριστους στην Κωνσταντινούπολη και από εκεί γνώριζε τις ανάγκες των προσφύγων και επειδή τα κατάφερε σ’ εκείνη την προσπάθεια γι’ αυτό του αναθέσανε και την αποκατάσταση των προσφύγων εδώ. Ήξεραν ότι τότε οι Ρώσοι είχαν πάρει μέσα στα πακέτα των τσιγάρων τους λίγο χώμα από τη Ρωσία κι αμέσως κατάλαβαν τον συμβολισμό και δακρύσαν και για μένα ήταν ό,τι πιο σημαντικό ζήσαμε εκείνη τη στιγμή. Κάναμε ό,τι μπορούσαμε για να φύγουν με τις καλύτερες εντυπώσεις από τη φιλοξενία μας. Πλέον έχουμε πρεσβευτές, θεωρώ, για το ποιοι ήμαστε εδώ στη Θράκη. Ο τόπος, σύμφωνα με τις περιγραφές του πατέρα τους, ήταν παλιά ένας ξερός τόπος και τώρα αντίκρισαν έναν παράδεισο, όπως είπαν. Αυτοί οι άνθρωποι δήλωσαν ότι θα είναι χορηγοί των εκδηλώσεων της Αγίας Μαρίνας κάθε χρόνο πλέον, και με το που θα φτάσουνε στην Αυστραλία θα μιλήσουνε σε όλα τα ΜΜΕ, γιατί είναι επιφανείς πολίτες, ο David ήταν για χρόνια δημοτικός σύμβουλος, αντιπρύτανης και καθηγητής στο πανεπιστήμιο, ο John έκανε και τον σχεδιασμό μιας πόλης 25.000 κατοίκων ως αρχιτέκτονας. «Δεν θα σταματήσουμε να μιλάμε γι’ αυτό που ζήσαμε σ’ αυτόν τον τόπο» μας είπαν χαρακτηριστικά.

Τ.Β. – Α.Χ.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.