Νομος 4014/2011, περι τακτοποιησης αυθαιρετων

Το «κουβάρι» της συνθετότητας του νόμου 4014/2011, περί της τακτοποίησης αυθαιρέτων επιχείρησε να ξεμπλέξει χθες, σε ενημερωτική εκδήλωση που διοργάνωσε το περιφερειακό τμήμα Θράκης του Τεχνικού Επιμελητηρίου. Η εκδήλωση απευθυνόταν κατά βάση σε μηχανικούς, που κατέχουν «ρόλο-κλειδί» στην εφαρμογή του νόμου για τα αυθαίρετα. Οι μηχανικοί αναλαμβάνουν να πραγματοποιήσουν αυτοψία, να συμπληρώσουν και να καταθέσουν ηλεκτρονικά την αίτηση για υπαγωγή στη διαδικασία τακτοποίησης του αυθαιρέτου. Τα προβλήματα, με τα οποία βρίσκονται εν προκειμένω αντιμέτωποι, είναι αφενός η συνθετότητα στο περιεχόμενο του ίδιου του νόμου και αφετέρου η περιπλοκότητα των περιπτώσεων αυθαιρεσίας, που καλούνται να ελέγξουν και να υπαγάγουν στις αντίστοιχες προβλεπόμενες κατηγορίες. Παράλληλα, ο αριθμός των αυθαιρεσιών σε επίπεδο χώρας θεωρείται ανυπολόγιστος και σε συνδυασμό με την οικονομική κρίση, που διανύουμε, δεν είναι λίγες οι επιφυλάξεις για το ποσοστό αποτελεσματικότητας του νέου νόμου και για τη δυνατότητα ανταπόκρισης των πολιτών. Κοινή πεποίθηση πάντως είναι ότι μετά από την παράταση ως τις 30 Δεκεμβρίου, που έδωσε μόλις προχθές το Υπουργείο Περιβάλλοντος, θα πρέπει να παραταθεί εκ νέου η προθεσμία υποβολής αιτήσεων για την υπαγωγή στη ρύθμιση των αυθαιρέτων, προκειμένου το μέτρο να καταστεί αποτελεσματικό. Σημειωτέον ότι μέχρι σήμερα στη ρύθμιση πανελλαδικά έχουν κατατεθεί γύρω στις 100.000 αιτήσεις στο ηλεκτρονικό σύστημα, ενώ έχουν περαιωθεί περίπου 10.000 εξ αυτών.

Κάλεσμα προς τους πολίτες για άμεση τακτοποίηση αυθαιρέτων

Ένας εκ των βασικών ομιλητών στην εκδήλωση, ο πρόεδρος του περιφερειακού τμήματος Κεντρικής Μακεδονίας του ΤΕΕ, κ. Τάσος Κονακλίδης, εξέφρασε αρχικά την πίστη του ότι ο νόμος 4014/2011 «είναι ουσιαστικά ένας νόμος, για να εισπράξει η πολιτεία χρήματα», αλλά επισήμανε ότι αναφέρεται σε «ένα μεγάλο κοινωνικό πρόβλημα». «Το πρόβλημα ήταν γνωστό σε όλους τους πολίτες», υπογράμμισε, συμπληρώνοντας ότι «έχουμε κάνει τόσες αυθαιρεσίες, που πραγματικά ο νους του ανθρώπου δε μπορεί να τις χωρέσει». Κάλεσε, λοιπόν, όσους εμπίπτουν σε αυτήν την κατηγορία να προχωρήσουν στην τακτοποίηση των αυθαιρέτων τους, προκειμένου «να ξεφύγουν για 30 χρόνια από τη «λαίλαπα» των προστίμων, που είναι πολύ μεγάλα». Επικαλούμενος, μάλιστα, τις αλλαγές που έχουν επέλθει στο νομικό πλαίσιο, που ορίζει τις κάθε μορφής μεταβιβάσεις ακινήτων, χαρακτήρισε ως αναγκαιότητα την προσφυγή των πολιτών στη διαδικασία της τακτοποίησης. Όπως εξήγησε, «κατά την υπογραφή των συμβολαίων, είναι πλέον απαραίτητη και η παρουσία του μηχανικού». «Κανένας μηχανικός», τόνισε, «δε θα υπογράψει κάτι, το οποίο είναι μη σύννομο, γιατί πρώτα από όλα είναι μη σύννομο, αλλά κι επειδή επιπροσθέτως οι ποινές, που του επιβάλλονται από το νομό είναι πολύ αυστηρές».

Αδυναμία υπολογισμού του ύψους των προστίμων

Αναφερόμενος στο έργο, που έχουν να επιτελέσουν οι μηχανικοί, διαπίστωσε και ο ίδιος τις δυσκολίες, που πηγάζουν από τη συνθετότητα του νόμου και των επιμέρους περιπτώσεων αυθαιρεσίας, με αποτέλεσμα, όπως υποστήριξε, να αδυνατούν πολλές φορές οι μηχανικοί να υπολογίσουν το ύψος του προστίμου, που οφείλει να πληρώσει ανά περίπτωση ο πολίτης, που ακολουθεί τη διαδικασία τακτοποίησης. Για το λόγο αυτό υπογράμμισε το σημαντικό ρόλο του ΤΕΕ, που θα πρέπει να ενημερώσει τους μηχανικούς και με τη σειρά τους εκείνοι να εξυπηρετήσουν αποτελεσματικά τους πολίτες.

Θωράκιση της νομιμότητας και ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών

Αναφορικά με τον παράγοντα «έλεγχος», που εξέλειπε τα προηγούμενα χρόνια, όταν εμφανίστηκε και διογκώθηκε το συγκεκριμένο πρόβλημα, ο κ. Κονακλίδης σημείωσε ότι σε νομοσχέδιο, που ψηφίστηκε πρόσφατα από τη βουλή, κινείται προς την κατεύθυνση θωράκισης της νομιμότητας των διαδικασιών, που ακολουθούνται κατά την έκδοση οικοδομικών αδειών, καθώς και ενίσχυσης των ελεγκτικών μηχανισμών. Σύμφωνα με το νέο τρόπο έκδοσης αδειών, αποφεύγεται η επαφή του μηχανικού με το μηχανικό του δημοσίου, πράγμα που απομπλέκει από τη διαδικασία το φαινόμενο της διαφθοράς. Από την άλλη μεριά, δημιουργείται σώμα ελεγκτών δόμησης, το οποίο πραγματικά θα ελέγχει τις κατασκευές. Κατά τον κ. Κονακλίδη, ούτε ο πολίτης ούτε ο κατασκευαστής ούτε ο μηχανικός, που εμπλέκονται στο «πλέγμα της αυθαιρεσίας, που έχει δημιουργηθεί», όπως σημείωσε, «δε θα έχει τη δυνατότητα να προβεί σε παρανομία, γιατί κατά πρώτον θα υπάρχουν τουλάχιστον δυο έλεγχοι από διαφορετικούς ελεγκτές και δεύτερον θα είναι γνωστό ότι δεν μπορεί να γίνει καμιά μεταβίβαση, στην οποία θα υπάρχει έστω και ένα αυθαίρετο μέρος».

Πώς υπολογίζονται τα πρόστιμα

Σε ό,τι αφορά τα πρόστιμα, τα οποία θα κληθούν να πληρώσουν οι κάτοχοι αυθαιρέτων, που θα επιλέξουν να προβούν στην τακτοποίηση, το ύψος τους υπολογίζεται από πολλές παραμέτρους, πράγμα που καθιστά ξεχωριστή καθεμιά περίπτωση αυθαιρεσίας. Μεταξύ άλλων λαμβάνονται υπόψιν αν το αυθαίρετο βρίσκεται εντός ή εκτός σχεδίου πόλεως, ποια είναι η τιμή ζώνης, στην οποία βρίσκεται, ποια είναι η παλαιότητά του, ποιο το εμβαδόν και ποιο το είδος της αυθαιρεσίας, η οποία έχει γίνει.

Τα παράδοξα του νόμου περί τακτοποίησης αυθαιρέτων

Σύμφωνα με τον κ. Κονακλίδη, ακριβώς επειδή έχει προβλεφθεί ένας μεγάλος αριθμός συντελεστών, που καθορίζουν το τελικό ύψος των προστίμων, μέχρι σήμερα έχουν εμφανιστεί ορισμένα παράδοξα, τα οποία το υπουργείο επιχειρεί να τα αντιμετωπίσει με ερμηνευτικές εγκυκλίους. Ενδεικτικό είναι ότι υπάρχουν περιπτώσεις, που σε μικρότερο εμβαδόν αυθαίρετης κατασκευής επιβάλλεται υψηλότερο πρόστιμο από ό,τι σε αντίστοιχη κατασκευή μεγαλύτερου εμβαδόν. Επίσης, ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα που ανέφερε είναι ότι η αλλαγή χρήσεως ενός υπογείου σε χώρο κυρίας προκύπτει πιο ακριβή από ό,τι αν κανείς δεν είχε επιχειρήσει καθόλου την αλλαγή στο υπόγειο, αλλά είχε κατασκευάσει ένα αυθαίρετο.

Νίκος Παπαθανασίου «Να δοθεί νέα παράταση, για να μπορεί να ανταποκριθεί ο κόσμος»

Ο πρόεδρος του ΤΕΕ Θράκης, κ. Νίκος Παπαθανασίου, διαπίστωσε ότι υπάρχει τεράστιο άγχος στις τάξεις των μηχανικών για το νόμο περί τακτοποίησης των αυθαιρέτων, κάτι που σύμφωνα με τον ίδιο απεδείχθη από την τεράστια συμμετοχή τους στην εκδήλωση. Υποστηρίζοντας την άποψη ότι θα πρέπει να δοθεί και νέα παράταση στην προθεσμία, που έχει τεθεί, αντιπαρέβαλε ότι για τους ημιυπαίθριους, που ήταν πιο σαφείς οι διατάξεις, ορίστηκε μεγαλύτερη προθεσμία, συγκεκριμένα για 12 μήνες. Λαμβάνοντας υπόψιν μεταξύ άλλων και τα βεβιασμένα χρονικά όρια, που έχουν τεθεί, εκτίμησε ότι «υπάρχει ένα καθαρά εισπρακτικό ενδιαφέρον από την κυβέρνηση». Κάλεσε όμως το υπουργείο να δώσει και νέα παράταση στην προθεσμία, επικαλούμενος το μεγάλο ύψους των προστίμων, που είναι δυσανάλογο επίσης με τα αντίστοιχα μεγέθη, που είχαν καθοριστεί για τούς ημιυπαίθριους. «Μιλάμε για μια περίοδο οικονομικής κρίσης και υπάρχουν πολλές ευπαθείς κοινωνικές ομάδες», υπογράμμισε. «Μάλιστα, αν η τακτοποίηση των ημιυπαίθριων αναφερόταν στα μεσαία οικονομικά στρώματα», σημείωσε, «τα αυθαίρετα αφορούν τις χαμηλότερες εισοδηματικές τάξεις». «Κατά συνεπεία, μέσα σε αυτήν την περίοδο οικονομικής κρίσης», συνέχισε, «σε συνδυασμό και με το μεγάλο ύψος των προστίμων, οι πολίτες αδυνατούν να ανταπεξέλθουν. Επομένως το μικρό χρονικό διάστημα είναι φανερό ότι δεν επιτρέπει να ανταποκριθεί ο κόσμος, που έχει ανάγκη από αυτές τις ρυθμίσεις, για να υπαχθεί στο νόμο».

«Δεν υπήρξε χωροταξική πολιτική όλα τα προηγούμενα χρόνια»

Αναφερόμενος στα αιτία της εμφάνισης του συγκεκριμένου προβλήματος δορυφορικά των πόλεων, όπου έχουν αναπτυχθεί οικισμοί από αυθαίρετα κτίσματα-κάτι που συμβαίνει και στην Κομοτηνή-ο κ. Παπαθανασίου υπογράμμισε «κάποιοι κερδοσκόπησαν κατατέμνοντας παράνομα τη γη και οι άνθρωποι, που ζητούσαν εργασία και μετακινήθηκαν από τους οικισμούς τους στην περιοχή μας, υποχρεώθηκαν να αγοράσουν αυτά τα τεμάχια, το οποία ήταν εκτός σχεδίου». «Ο πολυτεμαχισμός», συνέχισε, «δεν τους έδινε την αρτιότητα, για να μπορέσουν να εκδώσουν οικοδομική άδεια. Σε όλες τις πόλεις της Ελλάδας όμως δεν υπήρξε χωροταξική πολιτική όλα αυτά τα χρόνια. Ακόμα και τώρα, στην περίοδο της οικονομικής κρίσης, δεν υπάρχει μια κατεύθυνση προς την ενίσχυση της απόκτησης κατοικίας για τις χαμηλά εισοδηματικές τάξεις».

«Μεγάλη προσοχή και πολύ εξειδικευμένα η όποια προσέγγιση για τα αυθαίρετα της μειονότητας»

Τέλος, κληθείς να εκτιμήσει αν έχει τύχη το αίτημα για εξαίρεση της μειονότητας από τις διατάξεις του νόμου για την τακτοποίηση των αυθαιρέτων, ο κ. Παπαθανασίου επισήμανε πως «ευπαθείς ομάδες με κοινωνικά προβλήματα και έλλειψη χωροταξικής πολιτικής από το κράτος υπάρχουν σε όλες τις περιοχές της Ελλάδος». «Οπότε και το μεγαλύτερο μέρος των κτισμάτων, που ανήκουν στη μειονότητα», εκτίμησε, «σε αυτές τις κατηγορίες ανήκει». «Αν μπορεί να γίνει μια προσέγγιση, θα πρέπει να γίνει με πολύ μεγάλη προσοχή και πολύ εξειδικευμένα», υποστήριξε, διευκρινίζοντας ότι αυτή πρέπει να αναφέρεται αποκλειστικά στην περίοδο πριν από το 1993, οπότε και άρθηκαν απαγορεύσεις κατοχής περιουσίας από μέλη της μειονότητας. Αναλύοντας τα προβλήματα, που είχαν να αντιμετωπίσουν οι μειονοτικοί μετά από το 1993 και γεννήσαν το φαινόμενο της κατασκευής αυθαιρέτων κτισμάτων, επανέλαβε ότι αυτά τα προβλήματα είναι παρόμοια, με όσα αντιμετωπίστηκαν σε όλες τις περιοχές της Ελλάδας.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.