Νομιμοποιουνται εγγραφα του βυζαντινου κρατους;

Ως αναγνώριση των πατριαρχικών σιγιλίων και των οθωμανικών φιρμανιών αντιμετωπίζει μια πιθανή απόφαση ελληνικού δικαστηρίου υπέρ της Μονής Βατοπαιδίου στη διεκδίκηση 27.000 στρεμμάτων από το ελληνικό δημόσιο, σε περιοχές που αφορούν χερσαίες εκτάσεις γύρω από τη λίμνη Βιστωνίδα, ο δήμαρχος Αιγείρου κ. Λίτσος. Θίγει το κατά πόσο η Μονή διαθέτει τίτλους ιδιοκτησίας από το 1920 που ενσωματώθηκε η περιοχή στον εθνικό κορμό.

Οι διεκδικούμενες εκτάσεις αφορούν και καλλιεργητές του δήμου Αιγείρου. Η Μονή στην περίπτωση των αγροτών δεν θέτει θέμα παραχώρησης αλλά αποζημίωσής της από το ελληνικό κράτος για εκτάσεις που μέχρι τώρα θεωρείται ότι ανήκουν στο κράτος. Σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου στη νομαρχία Ροδόπης με τη συμμετοχή φορέων κι εκπροσώπων της Μονής Βατοπαιδίου δεν βρέθηκε κοινός τόπος και η υπόθεση θα λυθεί στα δικαστήρια.

Ο δήμαρχος Αιγείρου παρουσιάζει την υπόθεση της διεκδίκησης 27.000 στρεμμάτων στην ευρύτερη περιοχή της Βιστωνίδας από τη Μονή Βατοπαιδίου από δύο πτυχές: «Η νομική διάσταση της υπόθεσης θα εξεταστεί στο δικαστήριο σε σύντομο χρονικό διάστημα. Φανταστείτε τι θα γίνει αν ένα ελληνικό δικαστήριο αναγνωρίσει ότι υπάρχουν και έχουν θεσμικό κύρος έγγραφα επίσημα ενός κράτους που σήμερα δεν υφίσταται, του βυζαντινού; Όποιοι αναφέρονται στα βυζαντινά κείμενα ότι κατέχουν εκτάσεις μέσα στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, δηλαδή στην Ανατολική Μεσόγειο, θα μπορούν να διεκδικούν. Για παράδειγμα, αν η περιοχή της Μαρώνειας είναι αναγνωρισμένη και κατεχόμενη από κάποιους –μιας οικογένειας- επί Βυζαντίου, μπορεί αυτή η οικογένεια να τη διεκδικήσει. Να δούμε τι θα γίνει και στο Μυστρά, τη Μονεμβασιά, τη Θεσσαλονίκη, σε περιοχές που αναφέρονται κατά κόρον στα βυζαντινά κείμενα. Η Μονή χρησιμοποιεί πατριαρχικά σιγίλια και οθωμανικά φιρμάνια. Επειδή ο πατριάρχης επί Οθωμανικού Κράτους είχε και τα καθήκοντα του εθνάρχη σημαίνει ότι οι τότε αποφάσεις του πατριάρχη δεσμεύουν πολιτικά το σημερινό ελληνικό κράτος;»

Η τρίτη πτυχή δημιουργεί ένα ακόμη ερωτηματικό: «Σκέφτεστε τι θα γίνει αν αναγνωρίζουμε τα οθωμανικά συμβόλαια; Τότε η Θεσσαλία ανήκει σε πέντε αγάδες, η Ήπειρος σε άλλους δέκα, η Μακεδονία σε άλλους δέκα και η Θράκη σε τρεις. Αν τώρα ο διεκδικητής είναι μία μονή αργότερα μπορεί να μας προκύψουν απόγονοι των αγάδων και των μπέηδων».

Περνώντας στην πολιτική ουσία, σχολίασε την ανάπτυξη της περιοχής πέριξ της Βιστωνίδας και το ρόλο των δήμων που σχετίζονται μ’ αυτά τα όρια των διεκδικούμενων εκτάσεων. «Η περιοχή χρειάζεται ανάπτυξη και προστασία και το κράτος απάντησε με τη σύσταση φορέα διαχείρισης, στον οποίο εκπροσωπούνται όλες οι πλευρές. Αν η Μονή θεωρηθεί ως ένας ιδιώτης είμαστε ανοιχτοί να συζητήσουμε πώς θέλει να επενδύσει στην περιοχή και τι είδους ανάπτυξη θέλει να κάνει. Αν τα όσα σχεδιάζει συνάδουν με το τοπικό αναπτυξιακό πρόγραμμα των δήμων και με το περιφερειακό αναπτυξιακό πρόγραμμα τότε καλώς να επενδύσει στην περιοχή. Δεν μπορούμε όμως σε καμία περίπτωση να δεχτούμε ότι τεράστιες δημόσιες εκτάσεις θα περάσουν στα χέρια του ιδιώτη-Μονή Βατοπαιδίου επειδή ισχυρίζεται ότι τα κατέχει από το 1085. Το θέμα είναι τι έχει αναγνωρίσει το ελληνικό κράτος σ’ αυτή τη Μονή από το 1920 που ενσωματώθηκε η περιοχή στον εθνικό κορμό. Αν έχει τίτλους κυριότερους μεταγενέστερους του 1920 ας τους καταθέσει στο Υποθηκοφυλακείο».

Ο κ. Λίτσος πρόσθεσε ότι οι υδάτινοι πόροι ανήκουν στο κράτος και δεν μπορεί κανένας να τους διεκδικήσει. «Είναι ίσως το σημαντικότερο εθνικό κεφάλαιο κι εθνικό μας απόθεμα». Έκανε λόγο για την παραχώρηση εκτάσεων σε ιδιώτες από το ελληνικό κράτος, έναντι των οποίων η Μονή ζητάει αποζημίωση.

Καλλιεργήσιμες εκτάσεις κατά 80%

Στο δικαστήριο, το ελληνικό δημόσιο θα εκπροσωπηθεί από το νομικό συμβούλιο του κράτους, που θα συγκεντρώσει τους καλύτερους νομικούς. Ο κ. Λίτσος εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος ως προς τη νομική έκβαση που θα έχει υπόθεση και στη συνέχεια παρουσίασε τις εκτάσεις που διεκδικούνται και αφορούν στο δήμο: «Ξεκινάμε από το δρόμο έξω από το Φανάρι που οδηγεί στην παραλία «κολώνες του Μεταξά». Το κομμάτι γης που περικλείεται από αυτό το δρόμο και από τη διασταύρωση του Φαναρίου στην εθνική οδό μέχρι το Φανάρι διεκδικείται από τη Μονή. Εκεί υπάρχουν έλη, πλημμυρικές εκτάσεις και το 80% είναι καλλιεργήσιμες εκτάσεις. Ένα άλλο μικρό κομμάτι είναι μία μικρή έξοδος που έχει το αγρόκτημα της Νέας Καλίστης στη Βιστωνίδα, μεταξύ Γλυκονερίου και Σάλπης. Σ’ αυτό το κομμάτι έχει γίνει αναδασμός».

Ο κ. Λίτσος αναρωτιέται μήπως αυτή η δίκη αποτελέσει «τον πυροκροτητή για να έχουμε εκ νέου την έκρηξη του ζητήματος της μοναστηριακής περιουσίας στην Ελλάδα». Έχει συναντηθεί αρκετές φορές με το μοναχό Αρσένιο. «Μας ανέπτυξε κάποια σχέδια που θέλουν να εκπονήσουν για την περιοχή, τα οποία δεν διαφωνούμε στην ουσία, αλλά δεν θα δεχτούμε de facto καταστάσεις. Καλός είναι ο θρησκευτικός τουρισμός αλλά δεν έχει αποφασιστεί να είναι το μοναδικό είδος τουρισμού που θα αναπτυχθεί. Θα πρέπει τα μοντέλα τουρισμού που επιλέγουμε να λειτουργούν συμπληρωματικά το ένα με το άλλο».

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.