«Νεο οργανωτικο πλαισιο και υλοποιηση αποφασεων»

Στα πλαίσια της διεξαγωγής των εργασιών του 6ου Παγκοσμίου Συνεδρίου Θρακών επιχειρήσαμε με τον καθηγητή του Διεθνούς Δικαίου του Νομικού Τμήματος του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου κ. Σταμάτη Γεωργούλη μια αποτίμηση της μέχρι τώρα προσφοράς των διοργανωθέντων Συνεδρίων, της προοπτικής που δίνουν στη Θράκη, καθώς και τις θέσεις του για την παραπέρα πορεία τους, αφού ο ίδιος παρακολουθεί από το 1993 την εξελικτική πορεία των Συνεδρίων, συμμετέχοντας ως σύνεδρος και εισηγητής.

Κύριε Γεωργούλη, είμαστε αισίως στο 6ο Παγκόσμιο Συνέδριο Θρακών. Πώς βλέπετε την μέχρι τώρα πορεία, ως θεσμός κρατάει ή παρακμάζει;

Είναι μια καίρια ερώτηση και ίσως η ιστορική αναδρομή σε αυτό το σημείο να είναι αναγκαία για να δούμε πραγματικά «τι είχαμε, τι έχουμε και τι μας πρέπει» κατά τα λόγια του εθνικού ποιητή.

Ηθελα να παρατηρήσω ότι ο θεσμός ξεκίνησε από έναν ενθουσιασμό, αλλά να μη ξεχνούμε ότι όλα τα μεγάλα γεγονότα της Ιστορίας από έναν ενθουσιασμό ξεκινούν και καταλήγουν αργότερα να είναι μεγάλα.

Πρόδρομος των Συνεδρίων ήταν το Παγκόσμιο Συνέδριο Αποδήμων Θρακών που έθεσε και δρομολόγησε πάρα πολλά θέματα, με τον αείμνηστο Δήμαρχο της Ξάνθης Φίλιππο Αμοιρίδη, που κατά έναν τρόπο, όχι και τόσο εύσχημο, κάποιοι φρόντισαν να διαγράψουν. Έτσι θα μπορούσαμε να πούμε ότι αυτό που διανύουμε σήμερα είναι το Έβδομο Συνέδριο.

Ανεξάρτητα όμως από τη λεπτομέρεια αυτή, από όλα τα Συνέδρια που διοργανώθηκαν παρέλασε μια στρατιά εκλεκτών και επιφανών ανθρώπων – όχι μόνο Θρακιώτες – που αγαπούν τη Θράκη και όλοι έχουν αφήσει το στίγμα τους. Η ίδια η Θράκη έχει πάρα πολλά ικανά στελέχη, μεγάλες προσωπικότητες, που διακρίθηκαν και διακρίνονται στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Αρκεί να αναφέρω τον κ. Νίκο Γκαργκάνα, τον Διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος.

Νομίζω όμως ότι είναι πλέον καιρός όλα αυτά που ειπώθηκαν, που κατατέθηκαν ως προτάσεις, να τεθούν «επί τάπητος» και να προχωρήσουμε σε μια διαφορετική οργανωτική διάρθρωση του Συνεδρίου. Να υπάρξει μια διαφορετική αντιμετώπιση των θεμάτων και κυρίως να υπάρξει αυτό που χαρακτηρίζει όλα τα θεσμικά όργανα: η συνέχεια και η συνοχή. Θεωρώ ότι αυτό αποτελεί το κύριο έλλειμμα από τα Συνέδρια Θρακών και ίσως αυτό είναι και το μεγάλο τους μειονέκτημα.

Οι προτάσεις που έγιναν από όλα τα φάσματα του εθνικού πολιτικού χώρου είναι αξιοπρεπέστατες και σαν ιδέες έχουν ρίξει το σπόρο. Το θέμα που προκύπτει είναι πώς όλα αυτά αξιοποιούνται, πώς εμείς δημιουργούμε από εδώ και πέρα.

Κατά καιρούς έχει προταθεί η δημιουργία μιας Οργανωτικής Γραμματείας, που θα βοηθούσε προς την κατεύθυνση αυτή, αλλά ποτέ δεν έχει λειτουργήσει. Επίσης, ένα ακόμη θέμα αποτελεί ο απολογισμός των πεπραγμένων σε κάθε επόμενο Συνέδριο όσον αφορά στην υλοποίηση των αποφάσεων που είχαν ληφθεί. Αυτό μέχρι τώρα, δυστυχώς, δεν το έχουμε πετύχει, ίσως γιατί θεσμικά δεν θέτουμε ένα επίσης καίριο πρόβλημα, πού θα βρεθούν οι οικονομικοί πόροι, πώς θα συσταθεί μια σταθερή γραμματεία, πώς θα συντονισθούν όλα αυτά. Ίσως να τα επαναλαμβάνουμε, αλλά τα ξεχνάμε πολύ γρήγορα.

Επομένως, θέτετε οργανωτικά και οικονομικά θέματα που θα βοηθήσουν στην εξελικτική πορεία των Συνεδρίων, ώστε να γίνουν ουσιαστικά βήματα στο μέλλον…

Βεβαίως, αλλά να προσθέσω, επίσης, ότι πρέπει να υπάρχει και μια ενδιάμεση συνοχή, διότι τα τρία χρόνια που μεσολαβούν από το ένα Συνέδριο στο άλλο είναι ικανό διάστημα για να ξεχαστούν πολλά πράγματα. Θα μπορούσαν, λοιπόν, να ορισθούν σε μια βάση ενός συγκεκριμένου χρονικού ορίζοντα, συναντήσεις όπου θα γίνεται απολογισμός έργου, ορισμός ή επανασχεδιασμός προοπτικών και προτεραιοτήτων. Αν εξακολουθήσουμε να λειτουργούμε με τον ίδιο τρόπο πολύ φοβάμαι ότι τα συνέδρια θα αποκτήσουν έναν χαρακτήρα πανηγυρικό, που δεν τον αμφισβητώ, χρειάζεται κι αυτή η πλευρά, αλλά αυτό που πρωτίστως πρέπει να μας ενδιαφέρει είναι να υλοποιούνται οι πολιτικές μέσα από το Συνέδριο.

Όταν αποφασίστηκε το πρώτο των Θρακικών Συνεδρίων ήταν για να τεθούν κάποια προβλήματα. Αυτά εξακολουθούν να υφίστανται;

Ασφαλώς! Μερικά δε πολύ πιο οξυμένα από ότι την πρώτη φορά. Οφείλω δε να τονίσω, όπως ειπώθηκε και από κάποιους των εισηγητών, ότι έχουμε ένα τρομερό δημογραφικό πρόβλημα που ανατρέπει άρδην τα δημογραφικά δεδομένα της περιοχής, το οποίο πρέπει να προσεχθεί ιδιαίτερα. Επίσης, υφίσταται πρόβλημα εσωτερικής μετανάστευσης, το οποίο τα Συνέδρια δεν έχουν καταφέρει να αντιμετωπίσουν. Θεωρητικά μπορεί να δίνουν κάποιες απαντήσεις, αλλά η υλοποίηση ανήκει στο κυβερνητικό έργο. Επίσης, εκείνο που θα ήθελα να δούμε σε μια ποιο ξεκάθαρη βάση είναι πώς από δω και πέρα οριοθετούμε το ρόλο της Θράκης μέσα στα Βαλκάνια, στη Μέση Ανατολή, καθώς επίσης και στον ευρύτερο χώρο του Εύξεινου Πόντου. Η Θράκη έχει να διαδραματίσει έναν τεράστιο ρόλο. Είχαμε προ καιρού εκπονήσει μία μελέτη στο υπουργείο Εσωτερικών που αφορά στην αδελφοποίηση των Δήμων της Θράκης. Γίνεται σημαντικότατο έργο, το θέμα είναι να το δούμε και σε επίπεδο Πολιτείας. Να δούμε πώς μπορούμε να προωθήσουμε τις πολιτικές αυτές, ώστε η Θράκη, από την πιο απομονωμένη και την πιο φτωχή γεωγραφική περιφέρεια της Ευρώπης που ήταν, να γίνει η πρώτη. Νομίζω ότι αυτό και το δικαιούται και είναι και αυτονόητο.

Επομένως ποιες πρέπει να είναι οι βάσεις για το επόμενο, έβδομο, Συνέδριο Θρακών;

Χωρίς να είμαι ο κατ΄ εξοχήν αρμόδιος, μπορώ να καταθέσω την άποψή μου. Σήμερα υπάρχουν αξιόλογοι ομιλητές, κορυφαίοι διανοούμενοι, διαπρεπείς ακαδημαϊκοί, πολιτικοί, όπως ο πρόεδρος της Βουλής, και οι εισηγήσεις φαντάζομαι ότι θα κατατείνουν προς την κατεύθυνση να τεθούν οι βάσεις για το επόμενο Συνέδριο. Για μένα καίριο σημείο είναι η οργανωτική διάσταση των Συνεδρίων και από κει και πέρα ας καταγραφούν όλες οι προτάσεις, όλες οι απόψεις. Όλες είναι δεκτές, όλες είναι γόνιμες. Υπάρχει ένα χωράφι πρόσφορο για σπορά, το θέμα είναι πώς θα οργανώσουμε αυτή τη σπορά για να αποκτήσουμε τον καλύτερο καρπό. Θεωρώ ότι το καλύτερο που θα έχουμε να κάνουμε είναι να καταγράψουμε από δω και πέρα τις οργανωτικές διαστάσεις του συνεδρίου και πάνω σ’ αυτόν τον άξονα να κινηθούμε.

Χωρίς να υπάρξει η παραμικρή υπόνοια αμφισβήτησης της πνευματικότητας των ομιλητών διακρίνουμε από τη θεματολογία μία ομφαλοσκοπική θεώρηση των πραγμάτων. Καινούρια, αισιόδοξα μηνύματα δεν βλέπουμε…

Χωρίς να έχω επεξεργαστεί σε βάθος τη θεματολογία και με δεδομένο το σεβασμό στους ανθρώπους που είναι οι εισηγητές, όπως και στους ανθρώπους που είχαν τη ευθύνη της διοργάνωσης του Συνεδρίου, θα έλεγα ότι θα ήταν καλό να υπάρχουν δύο ενότητες, μία ιστορική και άλλη μια ενότητα αναπτυξιακή, μελλοντική.

Νομίζω ότι ένα τέτοιο αναπτυξιακό κομμάτι απουσιάζει από το Συνέδριο. Καλά είναι να μην ξεχνούμε τις ρίζες μας, καλά είναι να θυμόμαστε ποιοι είμαστε, από πού ξεκινήσαμε, αλλά ο στόχος είναι να δούμε προς τα εμπρός. Αυτό εκφράζεται με την εξής κατεύθυνση στόχων, να δούμε το σημείο που βρισκόμαστε και πώς από δω και πέρα θα κάνουμε ένα βήμα πιο μπροστά.

Η ουσία είναι να βγουν κρυστάλλινα συμπεράσματα και η ευχή μου, στο επόμενο συνέδριο να μπορούμε να κοιτάξουμε τους συνέδρους στα μάτια λέγοντάς τους ότι υλοποιήσαμε έστω το ένα από όσα είπαμε. Διαφορετικά, όλα αυτά θα στεφθούν από αποτυχία.

Εχετε υπόψη σας την τύχη του «Θρακικού Αρχείου», που αποφασίστηκε στην Ορεστιάδα και του «Ιδρύματος των Απανταχού Θρακών»;

Σήμερα έλαβα γνώση για το «Ινστιτούτο Θρακικών Μελετών», που προωθείται από μια ομάδα εκλεκτών ανθρώπων με επικεφαλής την Ένωση Πολιτιστικών Φορέων Έβρου. Ήδη το θέμα το έχει θέσει και ο υπουργός Μακεδονίας Θράκης κ. Καστανίδης. Πραγματικά απουσιάζει από το χώρο της Θράκης ένα επιστημονικό ίδρυμα μελετών και έρευνας κατά τον τρόπο λειτουργίας του «Ιδρύματος Μελετών της Χερσονήσου του Αίμου» που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη. Θα έλεγα όμως ότι υπάρχουν σήμερα στη Θράκη πάρα πολλοί πολιτιστικοί χώροι, με παράδοση στα Γράμματα και τις Τέχνες, όπως είναι το Θρακικό Κέντρο με 80χρονη ιστορία, η Εταιρεία Θρακικών Μελετών, το Κέντρο Θρακικών Μελετών στην Κομοτηνή, που έχουν πίσω τους μια τεράστια πείρα πνευματική και πολιτιστική. Αυτά δεν πρέπει να χαθούν, αλλά να γίνουν ένας κρίκος μιας αλυσίδας που θα κατατείνει στη διαφύλαξη της θρακικής πνευματικής και πολιτιστικής κληρονομιάς. Νομίζω ότι όλες αυτές οι προτάσεις είναι αποδεκτές, αξιόλογες και σοβαρές, αλλά από κει και πέρα η επεξεργασία και η υλοποίηση είναι αυτή που θα μετρήσει.

Έφη Μωραΐτου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.