«Να ζητησει η χωρα μας ταχυτατα λυση στο ζητημα του ονοματος των Σκοπιων»

Κύμα βίας, κυρίως στις αλβανικές περιοχές, με έναν νεκρό και τουλάχιστον εννέα τραυματίες, απαγωγές μελών εφορευτικής επιτροπής, κλοπές καλπών και άλλες σοβαρότατες παρατυπίες σημάδεψαν τις βουλευτικές εκλογές στα Σκόπια, πυροδοτώντας έντονες αντιπαραθέσεις στο εσωτερικό και αμφιβολίες ως προς το εάν η χώρα είναι έτοιμη να ενταχθεί σε διεθνείς οργανισμούς στο εξωτερικό. Για το θέμα συζητά σήμερα ο ΠτΘ με το Γρηγόριο Ευάγγελο Καλαβρό καθηγητή Διεθνούς Δικαίου στη Νομική Σχολή του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης.

ΠτΘ: κ. Καλαβρέ, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης μιλούν για όργιο βίας και νοθείας στις εκλογές που έγιναν στο Σκόπια. Πώς το αποτέλεσμα μπορεί να αποτιμηθεί ως προς τις επιπτώσεις που θα έχει στο εσωτερικό της χώρας;

Γ.Ε.-Κ: Η ποιότητα της δημοκρατίας της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας για τους γνωρίζοντες δεν ήταν άγνωστη. Λαμβανομένου υπόψη ότι η χώρα βγήκε από μία σκληρή εμφύλια διαμάχη το 2000, η οποία έληξε με την παρέμβαση του αμερικανικού παράγοντα με τη Συμφωνία της Αχρίδας, με την οποία αναγνωρίστηκαν στην Αλβανική ή Αλβανόφωνη μειονότητα της χώρας αυτής δικαιώματα συνιστώσας, και όχι μειονότητας κατά το διεθνές δίκαιο, είναι αλήθεια ότι οδήγησε σε μία συγκατοίκηση στην εξουσία μεταξύ της σλαβομακεδονικής μειονότητας και της αλβανόφωνης ή αλβανικής μειονότητας. Η συγκατοίκηση αυτή θα συνεχισθεί τώρα, παρά το γεγονός ότι οι χθεσινές εκλογές απέδωσαν αυτοδυναμία του Γκρούεφσκι. Θα συνεχισθεί η συγκατοίκηση, επειδή ακριβώς το κράτος αυτό είναι τεχνητό μόρφωμα, δημιουργήθηκε το 1945 για λόγους ισορροπίας μεταξύ των Ομόσπονδων Γιουγκοσλαβικών Δημοκρατιών από τον Τίτο και επειδή ακριβώς δεν είναι ενιαίον εθνοτικώς κράτος, αλλά είναι πολυεθνοτικό κράτος, γι’ αυτό το λόγο η Αλβανική μειονότητα διεκδικεί ρόλο και δικαιώματα συνιστώσας, πράγμα το οποίον κατέκτησε μετά την αιματηρή διαμάχη που έκλεισε προσωρινά με την Συμφωνία της Αχρίδας.

ΠτΘ: Ποιο, κατά την άποψή σας, είναι το σημαντικότερο συμπέρασμα που εξάγεται από τις εξελίξεις στη γειτονική χώρα και αφορά και στην επίλυση του προβλήματος της ονομασίας αυτής της χώρας;

Γ.Ε.:Κ: Προσωπικά το σημαντικότερο συμπέρασμα που εξάγεται από τη θεώρηση των εξελίξεων στη γειτονική χώρα δεν ήταν το αποτέλεσμα που λίγο πολύ ήταν αναμενόμενο, όσο είναι κυρίως η αποκάλυψη ότι ο αμερικανικός παράγων θα επισπεύσει τις εξελίξεις, έτσι ώστε να καταστεί δυνατή η επίλυση του διμερούς, και όχι μόνον, ζητήματος της ονομασίας της χώρας αυτής, με την οποία θα γίνει δεκτή όχι μόνο στους διεθνείς οργανισμούς, αλλά ως ευελπιστούμε και στις διεθνείς σχέσεις, έτσι ώστε να οδηγηθεί το πρόβλημα προς λύση πριν από τις 9 Ιουλίου, οπότε υπογράφεται στις Βρυξέλλες η ένταξη των δύο εκ των τριών χωρών που είχε προγραμματισθεί να ενταχθούν. Όπως επίσης και η αποκάλυψη ότι ο αμερικανικός παράγων ανησυχεί πάρα πολύ εκ του γεγονότος ότι αν δεν υπογραφεί μέχρι τότε η ένταξη, δηλαδή αν δεν έχει λυθεί μέχρι τότε το πρόβλημα της ονομασίας, θα προβάλλει αντιρρήσεις η Αλβανία. Αν θυμάστε σε προηγούμενη συνέντευξή μου στον «Παρατηρητή της Θράκης» σας είχα τονίσει ότι αμφιβάλλω αν η κατάσταση, ως εμφανίζεται, αποτελεί και το ζητούμενο για τον αμερικανικό παράγοντα. Σας είχα πει δηλαδή ότι ο αμερικανικός παράγων θα παίξει το χαρτί της Μεγάλης Αλβανίας. Τούτων δοθέντων, να μην εκπλαγείτε καθόλου από αυτό που θα σας πω τώρα. Λόγω μεταβολής των συνθηκών η χώρα μας πρέπει να αναζητήσει ταχύτατα λύση στο πρόβλημα, δηλαδή αυτή να επιδιώξει μία γρήγορη λύση του ζητήματος, αλλιώς θα οδηγηθούμε σε μια αποσταθεροποίηση του κράτους αυτού, πιθανότατα διάλυσή του, οπότε είναι ορατή η προοπτική της δημιουργίας μιας Μεγάλης Αλβανίας.

ΠτΘ: Σε ποιους παράγοντες στηρίζεται αυτή την άποψή σας;

Γ.Ε.:Κ: Όπως θα είδατε και από τα δημοσιεύματα, η αλβανική συνιστώσα της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας θεωρεί το κράτος αυτό ως μεταβατικό στάδιο για το επόμενο, διατηρεί άριστες σχέσεις με το Κόσοβο, τόσο το Κόσοβο όσο και τα δύο αλβανόφωνα κόμματα της συνιστώσας της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας θεωρούν ως μη οριστικά τα σύνορα μεταξύ της FYROM και του Κοσόβου και βέβαια σας υπενθυμίζω ότι τρίβει τα χέρια του από τις εξελίξεις αυτές ο αλβανικός παράγων, ο Μπερίσα. Με αυτά τα δεδομένα θεωρώ ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική πρέπει να οδηγηθεί σε πιο ευέλικτες προτάσεις για τη λύση του ζητήματος με σκοπό τη σταθεροποίηση της κατάστασης στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, η οποία είναι εξαιρετικά ασταθής και να προλάβει εξελίξεις χειρότερες, οι οποίες θα μπορούσαν να καταστήσουν στο ορατό μέλλον την προοπτική της δημιουργίας της Μεγάλης Αλβανίας που εγώ προβλέπω σε μια πενταετία ως πιο κοντινό ενδεχόμενο.

ΠτΘ: Αυτή η εσωτερική αστάθεια δεν δημιουργεί πρόβλημα στη συνέχιση των διαπραγματεύσεων για την επίλυση του ονόματος;

Γ.Ε.: Κ: Καμιά φορά στις διπλωματικές διεθνείς σχέσεις η αστάθεια και η αδυναμία του ενός μέρους ανάλογα με τις γεωπολιτικές συνθήκες μπορεί να είναι δύναμη του μέρους αυτού ανάλογα με τους παράγοντες που συνδιαμορφώνουν την προοπτική για τις λύσεις και μπορεί να είναι ταυτόχρονα ένας παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει τη στάση του ετέρου μέρους. Αυτή τη στιγμή η διαφαινόμενη αστάθεια στη χώρα αυτή σημαίνει ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική στο διμερές ζήτημα φθάνει στα όριά της και πρέπει να αναζητηθεί γρήγορα λύση, διότι αλλιώς κινδυνεύει το κράτος αυτό να διαλυθεί δεν είμαι σίγουρος τι ακριβώς θέλει ο αμερικανικός παράγων και σας το έχω ξαναπεί αυτό Δεν είμαι σίγουρος τι πραγματικά λέει, ανεξαρτήτως του τι λέει, και αν σε αυτή την κατάσταση προσθέσετε και τη ρευστότητα που υπάρχει στην Τουρκία αντιλαμβάνεσθε ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική πρέπει να σχοινοβατήσει μεταξύ επικινδύνων και ρευστών καταστάσεων.

ΠτΘ: Τα Σκόπια έχουν μπροστά τους και το θέμα των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την ΕΕ…

Γ.Ε.:Κ: Αν δεν λυθεί το πρόβλημα του ΝΑΤΟ, και δεν θα λυθεί, γιατί δεν θα έχει εξευρεθεί λύση κατά μείζονα λόγο δεν τίθεται ζήτημα ημερομηνίας για έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων της χώρας αυτής με την ΕΕ. Όμως νομίζω ότι έχουν ωριμάσει τα πράγματα για αναζήτηση πιο αποτελεσματικών και λυσιτελών λύσεων στο ζήτημα του ονόματος. Νομίζω ότι ο παράγων της εσωτερικής αστάθειας και ο παράγων της κοινοβουλευτικής αυτοδυναμίας, αλλά της συγκατοίκησης με το κόμμα του Θάτσι, ακριβώς γιατί ο Γκρούεφσκι δεν θέλει να συνεργασθεί με τον Αχμέτι που βαρύνεται με την ένοπλη σύρραξη του 2000, καθιστά πιο ευέλικτη τη θέση του Γκρούεφσκι. Νομίζω ότι δηλαδή σε αυτή τη φάση και εκείνοι επιθυμούν ταχέως λύση και η Ελλάδα θέλει τώρα, απλώς δεν το δηλώνει, πράγματι και πρέπει να θέλει και εκείνη γρήγορη λύση.

ΠτΘ: Τα Σκόπια επείγονται να βρουν μια φόρμουλα συμβίωσης του σλαβικού με το αλβανόφωνο στοιχείο;

Γ.Ε.:Κ: Η συγκατοίκηση αυτή είναι εθνοτική. Οι δύο συνιστώσες, η σλαβόφωνη και η αλβανόφωνη συνιστώσα του κράτους αυτού, πραγματικά συγκατοικούν. Είναι διαφορετικές εθνότητες, έχουν διαφορετικό πολιτισμό, η αλβανόφωνη μειονότητα είναι κυρίως μουσουλμανική, όχι όμως αποκλειστικά, υπάρχουν και μη μουσουλμάνοι στην αλβανόφωνη συνιστώσα, στην ουσία όμως πρόκειται για μια πραγματική συγκατοίκηση και σε επίπεδο λαού της χώρας αυτής και σε επίπεδο εξουσίας. Ο Γκρουέφσκι δεν έχει άλλη επιλογή το προβλέπει άλλωστε η Συμφωνία της Αχρίδας αυτό η οποία προβλέπει και άλλα πολλά, τα οποία μέχρι σήμερα δεν είχαν υλοποιηθεί. Όπως ξέρετε, η ένοπλη σύρραξη ξεκίνησε το 2000 από την απαίτηση της αλβανόφωνης μειονότητας για τη δημιουργία αλβανόφωνου πανεπιστημίου στο Τέτοβο για να εξελιχθεί στη συνέχεια σε μια πραγματική ένοπλη αναμέτρηση, η οποία έληξε με τη Συμφωνία της Αχρίδας. Πρόκειται όμως για μια προσωρινή εκεχειρία έχω την αίσθηση ότι απώτερος στόχος της συνιστώσας είναι να υποχρεώσει πρώτα την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας να αναγνωρίσει την ανεξαρτησία του Κοσόβου σε πρώτη φάση, σε δεύτερη φάση να οδηγήσει το κράτος αυτό με το Κόσοβο σε πολύ στενές διμερείς σχέσεις, θα δείτε δηλαδή να δημιουργείται ένωση των δύο κρατών πολύ σύντομα όπως ακριβώς συνέβη με την BENELUX και θα δείτε ότι εφόσον η Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, ως νομίζω, ως ευελπιστώ, ως βλέπω σύντομα θα ενταχθεί στο ΝΑΤΟ και αργότερα,- δηλαδή σε δύο ή τρία χρόνια προβλέπω να έχουν ολοκληρωθεί οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις,- καταλήξει και εκείνη να είναι μέλος της Ένωσης θα παρασύρει αργά ή γρήγορα μέσα στην Ένωση και το Κόσοβο. Αν μέσα σε αυτές τις εξελίξεις κανείς προσθέσει και την προοπτική της ένταξης της Αλβανίας στην Ένωση τότε θα δείτε να δημιουργείται ένα μπλοκ αλβανόφωνων μέσα στην Ένωση πράγμα το οποίο πρέπει να σας πω από μια γενικότερη σκοπιά είναι καλή εξέλιξη και για την ελληνική εξωτερική πολιτική.

ΠτΘ: Πού στηρίζετε ότι η επέκταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα Δυτικά Βαλκάνια είναι θετική για την ελληνική εξωτερική πολιτική;

Γ.Ε.:Κ: Είναι καλή εξέλιξη η διεύρυνση της Ένωσης στα Δυτικά Βαλκάνια, εξ ου και δεν είμαι από εκείνους που επικρίνουν την ελληνική εξωτερική πολιτική που τάσσεται υπέρ της διεύρυνσης της Ένωσης στα Δυτικά Βαλκάνια, αν και θεωρώ ότι η μετεξέλιξη της Ένωσης από τους 15 στους 27 ήταν μια γρήγορη και με άγνωστη τύχη διεύρυνση. Θεωρώ όμως ότι αντιθέτως η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα Δυτικά Βαλκάνια, η οποία θα περιελάμβανε στο εγγύς μέλλον τη FYROM, την Αλβανία, το Κόσοβο, τη Σερβία και το Μαυροβούνιο είναι μια επιθυμητή εξέλιξη με όλο βέβαια το δημοσιονομικό κόστος και όχι μόνο που θα έχει η εξέλιξη αυτή για την Ευρωπαϊκή Ένωση, δεδομένου ότι η περιοχή αυτή έχει μεγέθη δημοσίου χρέους και κατά κεφαλήν εισοδήματος που είναι σημαντικά κατώτερα από το μέσο όρο ή από τα κατώτερα αντίστοιχα μεγέθη της ΕΕ, προοπτική όμως η οποία επιβάλλεται για τη σταθερότητα και την ειρήνη στην περιοχή. Η περιοχή αυτή είναι μια εξαιρετικά ασταθής, μη ξεχνάτε ότι όλες οι περιφερειακές συρράξεις οι οποίες μεταξελίχτηκαν σε παγκόσμιες συρράξεις ξεκίνησαν από αυτή την περιοχή και μη ξεχνάτε επίσης ότι ο εξ ανατολών ασταθής γείτων ελλοχεύει και ενθαρρύνει όλες τις αποσταθεροποιητικές τάσεις και στη FYROM και στην Αλβανία και στην ευρύτερη περιοχή προσπαθώντας να χρησιμοποιήσει ως μοχλό πίεσης τις μουσουλμανικές νησίδες που κατέλειπε η Οθωμανική επέλαση στην Ευρώπη, όταν έφθασε μέχρι τη Βιέννη. Αυτή λοιπόν η εξέλιξη προς τα Δυτικά Βαλκάνια είναι κάτι που θα ευνοήσει την σταθερότητα και την ειρήνη στην περιοχή και προσωπικά με βρίσκει σύμφωνο. Τη θεωρώ σωστή προοπτική και σωστό ζητούμενο της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, η οποία θα έχει βέβαια δημοσιονομικό και πολιτικό κόστος για την ΕΕ, διότι αυτές οι χώρες δεν είναι ακόμη έτοιμες, δηλαδή θα χρειασθεί πολύ ή σχετικώς μακρά μεταβατική περίοδος προσαρμογής στη δημοκρατική αρχή, όπως αυτή κατοχυρώνεται με τη Συνθήκη της Λισσαβόνας και η οποία βέβαια ενσωματώνει τις διακηρυχθείσες αρχές της διάσκεψης της Κοπεγχάγης.

ΠτΘ: Κατά την άποψή σας, οι μειονοτικές νησίδες, όπως τις αποκαλέσατε, που κατέλειπε η οθωμανική αυτοκρατορία μπορούν να δημιουργήσουν πρόβλημα στην περιοχή των Βαλκανίων;

Γ.Ε.:Κ: Έχω την αίσθηση ότι οι μουσουλμανικές αυτές νησίδες είναι λίγο απομονωμένες από τον σκληρό πυρήνα του φονταμενταλιστικού Ισλάμ. Είναι ευρωπαίοι μουσουλμάνοι, αλλά βέβαια κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει, όταν αυτές οι νησίδες βρίσκονται μέσα σε ασταθή κράτη, την αξιοποίηση του εθνοτικού παράγοντα για επίτευξη πολιτικών στόχων. Δεν είναι ξένη η εποχή μας σε φαινόμενα μετατροπής της θρησκείας σε βάση για την οικοδόμηση ριζοσπαστικών κινημάτων. Το ζήτημα είναι, βέβαια, ότι πρέπει οι πολιτικοί των μεγάλων δυνάμεων, συμπεριλαμβανομένης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στον αραβικό κόσμο, συμπεριλαμβανομένων και των Παλαιστινίων, να μεταβληθεί. Εκεί είναι η ρίζα του κακού που βρίσκει έδαφος για να εισχωρήσει ο ισλαμικός φονταμενταλισμός. Και βέβαια οι νησίδες αυτές, οι μουσουλμανικές, είναι μακριά από τέτοια κινήματα αλλά επειδή ακριβώς λόγω του Ισλάμ είναι κοινωνικές ομάδες εγκλωβισμένες και παγιδευμένες στο μουσειακό Ισλάμ μπορούν να γίνουν εύκολα αντικείμενο εκμετάλλευσης από εκείνους οι οποίοι επιθυμούν την αναταραχή για την αναδιανομή της περιοχής. Αυτό το τελευταίο θέλω να το τονίσω προς πάσα κατεύθυνση. Εννοώ δηλαδή ότι πρέπει όλα τα κράτη που έχουν μέσα στα σπλάχνα τους μειονότητες ετεροεθνοτικές από την κυριαρχούσα εθνότητα να αντιμετωπίσουν τις μειονότητες αυτές ως άξιες σεβασμού, όπως απαιτεί το διεθνές δίκαιο. Να σεβαστούν τον πολιτισμό τους και να επιτύχουν να μην υπάρχουν συνθήκες τέτοιες για αξιοποίηση αυτών των μειονοτήτων ή των κοινωνικών ομάδων με ιδιαίτερα πολιτισμικά χαρακτηριστικά, όπως εγώ τις αποκαλώ, από εκείνους που θέλουν την αναταραχή. Φαντάζομαι ότι είμαι σαφής.

ΠτΘ: Είστε σαφέστατος. Κ. Καλαβρέ, σας ευχαριστούμε πολύ.

Γ.Ε.:Κ: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.