Να ανοιξει η Θεολογικη Σχολη της Χαλκης

«Ελπίζω ότι η Τουρκία θα μπορέσει να ξεπεράσει τους εσωτερικούς προβληματισμούς γιατί εκεί οφείλεται σήμερα η ιστορία με την Θεολογική Σχολή της Χάλκης και το γεγονός ότι παραμένει κλειστή. Πρέπει να ανοίξει η Σχολή διότι πλέον είναι ζωτικής σημασίας για τη συνέχιση της λειτουργίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου» δηλώνει ο Κωνσταντινουπολίτης δημοσιογράφος Ανδρέας Ροδόπουλος και επισημαίνει ότι: «Στην Τουρκία υπάρχουν μηχανισμοί που μπλοκάρουν τις όποιες τέτοιες προθέσεις της κυβέρνησης Ερντογάν και φαίνεται ότι τουλάχιστον στο άμεσο μέλλον δεν υπάρχει ελπίδα να ανοίξει η Θεολογική Σχολή της Χάλκης». Παράλληλα, αναφερόμενος στα Ελληνικά Ευαγή Ιδρύματα των Ομογενών της Πόλης αποκαλύπτει ότι «μόνο τα τελευταία έξι χρόνια έχουν αφαιρεθεί 137 ακίνητα μόνο από τα νοσοκομεία «Μπαλουκλί»». Πρόκειται για 600 με 700 συμβόλαια ενοικιαστηρίων πράγμα το οποίο σημαίνει ότι κάποιες ολόκληρες πολυκατοικίες, κάποια ολόκληρα οικοδομικά τετράγωνα της Πόλης «πέρασαν» παράνομα από τα χέρια των Ομογενών Ελλήνων στην Ιδιοκτησία των Τούρκων.

Στην προσπάθεια εναρμόνισης που καταβάλλει η Τουρκία όλο αυτόν τον καιρό άλλαξε κάτι προς το καλύτερο για τους Έλληνες Ομογενείς;

Η Τουρκία ανακοινώνει όλο αυτό τον καιρό την πρόθεσή της να βελτιώσει τις συνθήκες διαβίωσης της ελληνικής Μειονότητας στην Κωνσταντινούπολη. Μέχρι στιγμής δεν έχουμε δει χειροπιαστά αποτελέσματα. Βγήκε μια δέσμη νόμων πριν δυο χρόνια με στόχο την επίλυση των προβλημάτων των Ευαγών Ιδρυμάτων. Φάνηκε ανεπαρκής διότι με τους Κανονισμούς που εκδόθηκαν στην πορεία αλλοιώθηκε τελείως και δεν υπήρξε κανένα αποτέλεσμα.

Πληροφορούμαστε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μια καινούργια προσπάθεια, τι γνωρίζετε εσείς ως κάτοικος της Πόλης;

Αυτή τη στιγμή γνωρίζουμε ότι είναι σε εξέλιξη ένα «πακέτο». Γνωρίζουμε όμως ότι αντιμετωπίζουν οι Τούρκοι σοβαρά τεχνικά προβλήματα διότι το θέμα πλέον είναι πολύ περίπλοκο. Με διάφορους τρόπους σε βάθος μιας 35ετίας αφαιρέθηκαν πάρα πολλά ακίνητα. Κάποια από αυτά βρίσκονται στα χέρια τρίτων. Υπάρχουν, επίσης, και κάποια Ευαγή Ιδρύματα που έχουν χαρακτηριστεί «κατειλημμένα» κατά συνέπεια δεν έχουμε καν τη διοίκηση αυτών των Ευαγών Ιδρυμάτων. Μεγάλη περιουσία αυτών των Ευαγών Ιδρυμάτων έχει περιέλθει σε τρίτους ή πλέον βρίσκεται στα χέρια του Τουρκικού Κράτους.

Μπορείτε να μου πείτε πόσα κτίρια έχουν «αφαιρεθεί» από τους Ομογενείς Έλληνες τον τελευταίο καιρό;

Μόνο τα τελευταία έξι χρόνια έχουν αφαιρεθεί 137 ακίνητα μόνο από τα νοσοκομεία «Μπαλουκλί». Με τον όρο: «ακίνητα» μην φανταστείτε 137 διαμερίσματα, αυτά εκφράζουν 600 με 700 συμβόλαια, ενοικιαστήρια δηλαδή, που σημαίνει ότι είναι και κάποιες ολόκληρες πολυκατοικίες, κάποια ολόκληρα τετράγωνα. Είναι τεράστιες περιουσίες. Και η περιουσία που είναι στα Ιδρύματα που είναι κατειλημμένα είναι πολύ πιο μεγάλη. Εκεί έχουμε χάσει πολύ μεγάλες περιουσίες. Όλα τα Μοναστήρια των Πριγκιποννήσων έχουν χαρακτηριστεί κατειλημμένα και αυτά ανήκαν άμεσα στη δικαιοδοσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου, δεν ήταν καν Ευαγή Ιδρύματα και είχαν τεράστιες περιουσίες.

Πέρσι είχε γίνει πολύ μεγάλο θέμα με την παιδούπολη της Πρώτης, είναι μια τέτοια περίπτωση;

Ναι, είναι μια τέτοια περίπτωση το νησί Πρώτη. Με την λειτουργία της παιδουπόλεως ήρθε στο προσκήνιο. Πλέον αυτή η ιδιοκτησία έχει περιέλθει στο Τουρκικό Κράτος και ζητάμε άδεια για να λειτουργήσουμε στο δικό μας Μοναστήρι την παιδούπολη! Μόνο αυτό το Μοναστήρι γνωρίζω ότι έχει το μισό νησί, την μισή πλαγιά, όπου σήμερα λειτουργούν τεράστια παραθεριστικά συγκροτήματα. Οι περιουσίες είναι τεράστιες και τα προβλήματα περίπλοκα. Είναι ξεκάθαρο μόνο, ότι 137 ακίνητα που αφαιρέθηκαν από το νοσοκομεία Μπαλουκλί. Και αν η πρόθεση της κυβέρνησης Ερντογάν γίνει πραγματικότητα, ίσως να επιστραφούν, διότι είναι πρόσφατα και τα ξέρουμε. Όταν μιλάμε όμως για τα κατειλημμένα υπάρχουν προβλήματα πολύ μεγάλα που πρέπει να ξεπεραστούν, κάποια έχουν δοθεί σε τρίτους, έχουν πουληθεί. Μπορεί μια πολιτική να είναι καλοπροαίρετη, αλλά όλη η δομή ενός κράτους ποτέ δεν είναι καλοπροαίρετη.

Μου προξενεί εντύπωση και απορία ταυτόχρονα που μια μεγάλη χώρα, όπως η Τουρκία, επιμένει να ακολουθεί αυτή την τακτική. Τι ανάγκη έχει από αυτή την περιουσία των Ομογενών; Γιατί φαίνεται να εξακολουθεί να φοβάται την παρουσία των Ομογενών, που είναι πια πολλοί λίγοι;

Σήμερα πιστεύω ότι τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά διότι η ελληνική μειονότητα στην Κωνσταντινούπολη αριθμεί 2000 άντε 3000. Νούμερο μικρό στο σύνολο της Πόλης. Δεν έχει κανένα νόημα η στάση της Τουρκίας, όσο μεγάλη κι αν είναι αυτή η περιουσία των Ελλήνων Ομογενών. Το κακό είναι ότι τις δεκαετίες που έγιναν όλα αυτά που έγιναν, του ‘50, του’60 και του ‘70 που υπέστη η Μειονότητα όλα αυτά που υπέστη και περιήλθε στην κατάσταση που είναι σήμερα λειτουργούσαν πολύ διαφορετικά κάποιες φοβίες που είχε το τουρκικό κράτος. Σήμερα δεν ισχύουν, δεν υπάρχει και κάποιος λόγος άλλωστε. Το ίδιο πιστεύουν και οι Τούρκοι. Δεν ξέρω, όμως, αν στους κόλπους, κάποιων γραναζιών της γραφειοκρατίας εξακολουθούν να υπάρχουν αυτοί οι φόβοι. Ή, όπως εκφράζουν πολλές φορές δημοσιογραφικοί κύκλοι στην Τουρκία, σε κάποιες περιπτώσεις πρέπει να υπάρχουν κυκλώματα τα οποία επωφελούνται από αυτές τις περιουσίες. Δεν είναι απαραίτητο πάντοτε αυτά τα κυκλώματα να είναι του τουρκικού κράτους, είναι απλοί πολίτες. Εδώ που φτάσαμε, όμως, νομίζω ότι παίζει κι αυτό κάποιο ρόλο.

Με την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης γιατί πιστεύετε δεν σημειώθηκε κάποια πρόοδος;

Πριν μερικά χρόνια υπήρχαν σοβαρές ελπίδες να επαναλειτουργήσει η Σχολή διότι η κυβέρνηση Ερντογάν και ο Υπουργός Παιδείας εξέφραζαν την πρόθεσή τους να προχωρήσουν στην επαναλειτουργία της. Μάλιστα ο Υπουργός Παιδείας εξέφραζε πολλές φορές την πεποίθησή του ότι δεν έχει κανένα νόημα να μην επαναλειτουργήσει η σχολή. Βλέπουμε, όμως, πώς στην πράξη δεν είναι τόσο εύκολα τα πράγματα στην Τουρκία, φαίνεται ότι υπάρχουν μηχανισμοί που μπλοκάρουν τις όποιες τέτοιες προθέσεις και φαίνεται ότι τουλάχιστον στο άμεσο μέλλον δεν υπάρχει ελπίδα να ανοίξει η Θεολογική Σχολή της Χάλκης. Ίσως θα πρέπει να περιμένουμε κάποια χρόνια να αλλάξουν κάποια πράγματα στην Τουρκία.

Υφίσταται όντως θέμα με την στελέχωση του Οικουμενικού Πατριαρχείου;

Ένα σοβαρό θέμα είναι όντως και η στελέχωση του Οικουμενικού Πατριαρχείου γι’ αυτό και είναι πάρα πολύ σημαντική η επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης. Υπάρχουν πολλοί σώφρονες άνθρωποι στην Τουρκία που σήμερα πιστεύουν ότι θα ήταν πάρα πολύ καλύτερα τα στελέχη του Οικουμενικού Πατριαρχείου να εκπαιδεύονται εκεί, μέσα στην Πόλη. Ελπίζω ότι η Τουρκία θα μπορέσει να ξεπεράσει τους εσωτερικούς προβληματισμούς γιατί εκεί οφείλεται σήμερα η ιστορία με την Θεολογική Σχολή της Χάλκης και το γεγονός ότι παραμένει κλειστή. Πρέπει να ανοίξει η Θεολογική Σχολή της Χάλκης διότι πλέον είναι ζωτικής σημασίας για τη συνέχιση της λειτουργίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Τον Παναγιότατο τον πικραίνει η μη αναγνώριση της Οικουμενικής διάστασης του Πατριαρχείου από την πλευρά της Τουρκίας;

Σίγουρα τον πικραίνει. Από την άλλη πιστεύω όμως ότι δεν έχει και πολύ μεγάλη σημασία. Είναι ένα πρόβλημα της Τουρκικής Διπλωματίας η οποία έχει εγκλωβιστεί, διότι δεν πιστεύω ότι βλάπτει την Τουρκία ο Οικουμενικός Ρόλος του Πατριαρχείου, αντίθετα θα μπορούσε να την ωφελήσει πάρα πολύ. Δεν έχει και τόσο μεγάλο νόημα. Ίσως να προκαλεί κάποια λειτουργικά προβλήματα στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, αλλά από εκεί και πέρα, από τη στιγμή που δεν προκαλεί ζημίες στον ορθόδοξο κόσμο, δεν έχει και τόσο μεγάλο νόημα. Αυτό το πιστεύουν και πολλοί Τούρκοι.

Πάντως βλέπετε και εσείς που ζείτε στην Τουρκία ότι λάθη τακτικής, πολύ σημαντικά, γίνονται και από την τουρκική πλευρά, ίσως τελικά να είναι υπερτιμημένη αυτή η περίφημη τουρκική διπλωματία για την οποία πολλά ακούμε και διαβάζουμε όλα αυτά τα χρόνια…

Η διπλωματία κάθε χώρας περνάει από διάφορες φάσεις μέσα στο χρόνο. Κάθε εποχή έχει τις δικές της επιταγές. Όταν καθυστερήσουμε να προσαρμοστούμε στις επιταγές μιας εποχής, τότε παύει η διπλωματία, όσο σημαντική κι αν ήταν για την εποχή που ξεκίνησε, να έχει κάποιο νόημα. Αυτό έχει συμβεί με την Τουρκία.

Ποια προβλήματα σήμερα αποτελούν «βραχνά» για την ελληνική ομογένεια της Κωνσταντινούπολης;

Βραχνάς για την Ομογένεια σήμερα είναι τρία βασικά θέματα: Το ένα είναι η Παιδεία στην οποία αντιμετωπίζει κάποια προβλήματα. Σίγουρα τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει κάποια βήματα. Τα δικά μας προβλήματα σε σχέση με τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα παιδιά της Μουσουλμανικής Μειονότητας της Θράκης είναι πολύ διαφορετικά διότι εμείς είχαμε πάρα πολλά σχολεία. Είχαμε μια άλλη πολιτιστική δομή και δίναμε μεγάλη σημασία στην παιδεία. Πιστεύω ότι κάποια προβλήματα της μειονότητας εδώ πηγάζουν και από το γεγονός ότι δεν έδιναν την απαραίτητη έμφαση στην παιδεία οι ίδιοι οι μειονοτικοί, ενώ στην Κωνσταντινούπολη ήταν πολύ διαφορετικά τα πράγματα. Το δεύτερο θέμα είναι ότι παραμένει άλυτο το πρόβλημα με τις περιουσίες των Ευαγών Ιδρυμάτων και των Διοικήσεών τους. Θα πρέπει να μπορέσουμε σήμερα που έχουμε συρρικνωθεί να συγκεντρώσουμε αυτά τα 67 Ιδρύματα. Στο παρελθόν ήμασταν πάρα πολλοί και είχαμε σε κάθε συνοικία και ένα Ίδρυμα. Πρέπει σήμερα να μας δοθεί η ευκαιρία να τα συμπτύξουμε με κάποιον τρόπο με στόχο την χρηστή διοίκηση. Υπάρχει πρόβλημα, υπάρχει λειψανδρία και είναι δύσκολο να διοικείς 67 σκόρπια Ιδρύματα, ενώ μπορούν να γίνουν πολύ εύκολα συμπτύξεις με τις γύρω συνοικίες και να γίνουν έξι, επτά, δέκα. Και φυσικά να επιστραφούν οι περιουσίες γιατί χωρίς αυτές δεν μπορούμε να λειτουργήσουμε. Κάποιες εκκλησίες είναι σε άθλια κατάσταση και ψάχνουμε δωρητές για να τις συντηρήσουμε. Σε άλλες περιπτώσεις δεν έχουμε να πληρώσουμε το ρεύμα, το νερό, το τηλέφωνο, αντιμετωπίζουμε τέτοιες καταστάσεις.

Οι Τούρκοι εξακολουθούν να θέλουν με το ίδιο πάθος την ένταξή τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Διαβάζω ότι κάποιες δημοσκοπήσεις δείχνουν μια μεταστροφή της κοινής γνώμης…

Κάποιες δημοσκοπήσεις, που έγιναν τώρα τελευταία, δείχνουν όντως ότι έχει σημειώσει πτώση το ποσοστό των Τούρκων που επιθυμούν την ένταξη της χώρας τους στην Ε.Ε. Αυτό όμως είναι ένα φαινόμενο το οποίο παρατηρείται στην πορεία της ένταξης σε όλες τις χώρες. Αντιμετωπίζοντας τις δυσκολίες σε συνδυασμό με κάποια προπαγάνδα που γίνεται πάντοτε από εθνικιστικούς κύκλους σημειώθηκε αυτή η μεταστροφή. Μην ξεχνάμε ότι γενικότερα στην Ευρώπη είναι σε έξαρση ο εθνικισμός. Επίσης, οι αποφάσεις κάποιων δικαστηρίων ευρωπαϊκών χωρών για την μαντίλα, έχουν ως αποτέλεσμα να καμφθεί και η ελπίδα που είχαν οι ισλαμιστικοί κύκλοι στην Τουρκία.

Από τα τέλη του 19ου αιώνα, από τότε που ο παππούς σας μετανάστευσε από το Καρπενήσι στην Κωνσταντινούπολη, βρίσκεται σ΄ αυτόν τον τόπο, τι σημαίνει για σας;

Είναι ο τόπος που γεννήθηκα. Η γενέτειρα του ανθρώπου είναι αναντικατάστατη, είναι ο τόπος που αγαπάς, ο τόπος που πονάς. Αυτό ισχύει για κάθε άνθρωπο που γεννιέται σε οποιοδήποτε σημείο της γης. Φυσικά αυτό το μέρος δεν μπορεί να το αντικαταστήσει απολύτως τίποτα. Μπορώ να καταλάβω πολύ καλά τι ένιωσαν οι ομογενείς συμπολίτες μου όταν αναγκάστηκαν να φύγουν τις δεκαετίες του ‘50, του ‘60. Εγώ δεν θα ήθελα να το υποστώ.

Υπάρχει κάτι που νιώθετε ότι περιμένουν οι Έλληνες Ομογενείς της Κωνσταντινούπολης από την Ελλάδα;

Αυτό που θα έπρεπε να περιμένουμε σαν Ομογενείς από την Ελλάδα θα ήταν πολύ νωρίτερα να μελετήσει πιο σωστά αυτά τα προβλήματα και αυτό που πάει να γίνει σήμερα, δηλαδή το να μιλάμε ανοιχτά με την Τουρκία αυτά τα θέματα, να είχε γίνει πολύ νωρίτερα. Διότι αυτή η καθυστέρηση και η τακτική που ακολουθήθηκε διόγκωσαν τα προβλήματα εις βάρος των μειονοτήτων, δηλαδή τη νύφη την πληρώσαμε εμείς κι αυτή είναι αλήθεια και την ξέρουν όλοι. Και την πληρώσαμε χωρίς ουσιαστικό λόγο, αυτό είναι το πιο σημαντικό. Γιατί να πληρώσεις το κόστος, αλλά να το πληρώσεις για να ένα ουσιαστικό αποτέλεσμα αξίζει, ενώ έτσι δεν έχει νόημα.

Σας ευχαριστώ.

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.