Μυθοι και ρεαλισμος

Η Αστυνομική Διεύθυνση Νομού Ροδόπης διοργάνωσε το βράδυ της Παρασκευής 5 Δεκεμβρίου Ημερίδα με θέμα «Νέοι και Ναρκωτικά» στο αμφιθέατρο του Ιδρύματος Παπανικολάου. Στόχος της Ημερίδας η εξαγωγή συμπερασμάτων που θα διευκολύνουν στην κατανόηση του προβλήματος και στη ανάληψη ευθυνών από όλα τα μέλη της κοινωνίας για την προστασία των νέων και την πρόληψη της χρήσης ουσιών. Η άρτια οργάνωση και η επιλογή των εισηγητών έδωσαν μια σφαιρική αντίληψη του θέματος παρουσιάζοντας την πολυπλοκότητα στην αντιμετώπιση του φαινομένου που άπτεται της προσωπικότητας του ατόμου, ακουμπώντας παράλληλα παραμέτρους οικογενειακές, κοινωνικές, οικονομικές, πολιτικές.

Όλοι οι εισηγητές συμφώνησαν στη διόγκωση του φαινομένου, χρήσης και διακίνησης ναρκωτικών ουσιών και διατύπωσαν κοινή θέση, περί μύθου, στον διαχωρισμό των ουσιών σε «σκληρά» και «μαλακά».

Το πόσο δισεπίλυτο είναι το πρόβλημα και πόσο δρόμο έχει να διανύσει η πρόληψη, έγινε εμφανές, όταν και οι ίδιοι οι ομιλητές, προσεγγίζοντας ο καθένας από τη δική του οπτική το φαινόμενο, διατύπωσαν διχογνωμίες στον τρόπο χειρισμού της ενημέρωσης προς το κοινό, θεωρώντας ότι, η ρεαλιστική του προσέγγιση δημιουργεί κλίμα φόβου στους γονείς, που μπορεί να οδηγήσει σε παρορμητικές αντιδράσεις απαγορεύσεων, προτείνοντας μια πιο ήπια προσέγγιση με αναφορές στο ψυχολογικό υπόβαθρο του χρήστη, ως παράγωγο μιας παθογένειας, που ξεκινά από την δομή της προσωπικότητας του ιδίου, της οικογένειας και της κοινωνίας. Μία ακόμη διαφωνία αφορά στα υποκατάστατα, τα οποία δέχεται μεν η φαρμακολογία και απορρίπτει η Ψυχολογία, η οποία στοχεύει στη «λύση» των ψυχικών κόμβων, που δημιουργούν την ανάγκη εξάρτησης.

Στο τέλος της εκδήλωσης τιμήθηκαν αξιωματικοί της ομάδας Δίωξης για τη συμμετοχή τους και την αυτοθυσία τους στην καταστολή και καταπολέμηση του φαινομένου έχοντας καταφέρει τον τελευταίο χρονικό διάστημα ισχυρά πλήγματα.

Ο Αστυνομικός Διευθυντής Ροδόπης κ. Δολαπτσόγλου παρουσίασε τους στόχους των υπηρεσιών της Αστυνομίας για την εξάρθρωση του οργανωμένου εγκλήματος με την ενδυνάμωση διεθνών συνεργασιών, ενώ ανακοίνωσε τα τελευταία στατιστικά στοιχεία της υπηρεσίας, που αναφέρουν μια αύξηση των συλλήψεων της τάξης του 30%,μεπαρατηρούμενη σταδιακή αύξηση χρηστών μικρότερης ηλικίας, ως και 13 ετών. Ο Περιφερειακός Αστυνομικός Διευθυντής κ. Κοκκίνης, που χαιρέτησε την εκδήλωση, ως εκπρόσωπος του Αρχηγού της ΕΛΑΣ κ. Νασιάκου, διαφοροποίησε την ένταση του φαινομένου, αναφέροντας ότι στις μεγαλουπόλεις είναι περισσότερο οξυμένο, ενώ στα μικρότερου πληθυσμού μέρη ο στιγματισμός εξαναγκάζει τα εξαρτημένα άτομα να μετακομίζουν για να εξασφαλίσουν την ανωνυμία τους ή τη συμμετοχή τους σε προγράμματα υποκατάστατων.

Την εκδήλωση χαιρέτησαν δίνοντας ο καθένας ανάλογα με τον θεσμό και τον φορέα που εκπροσωπούσε την δική του πτυχή στην εξήγηση ή την δική του πρόταση στην επίλυση του προβλήματος. Ο εκπρόσωπος της Μητρόπολης Μαρωνείας και Κομοτηνής έθεσε την πνευματική ειρήνη ως παράγοντα πρόληψης και αποθεραπείας σε κάποιες περιπτώσεις εξαρτημένων ατόμων, ο βουλευτής Ροδόπης κ. Στυλιανίδης έθεσε το πολιτικό μέρος του προβλήματος, της οικονομικής ανέχειας, το οποίο καλούνται να εξαλήψουν οι κυβερνήσεις, ο κ. Πεταλωτής, ως εκπρόσωπος του Νομάρχη και πρόεδρος του Δικηγορικού συλλόγου, τόνισε την πολυπλοκότητα στην επίλυση των επιμέρους προβλημάτων όσο απλά κι αν φαίνονται σε πρώτη θεώρηση, ο κ. Δαμιανός εκπρόσωπος του ΟΚΑΝΑ, παρουσίασε την αντιμετώπιση του προβλήματος από τον οργανισμό,ενώ την ανησυχία του εκπαιδευτικού κόσμου μετέφερε ο Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης κ. Μούχτσης.

Ουσίες: τα δηλητήρια της φύσης

Εισάγοντας το ακροατήριο στη φαρμακευτική των εξαρτησιογόνων ουσιών, ο Αναπληρωτής καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Αριστοτελείου κ. Δημήτρης Κούβελας με θέμα «Εξαρτησιογόνα φάρμακα και μηχανισμοί εξάρτησης» εξήγησε ότι όλες οι ουσίες, εκτός ελαχίστων (χημικές) είναι φάρμακα, είναι εργαλεία για την αντιμετώπιση ασθενειών, που γίνονται επικίνδυνες όταν η κατανάλωσή τους προκαλεί βιολογικές αλλαγές, οι οποίες ωφείλονται στην υποκατάσταση μορίων του οργανισμού από μόρια των ουσιών, τα οποία αναγνωρίζονται ως φιλικά από τον οργανισμό. Ανέφερε ότι πάντα ο άνθρωπος ήξερε την επίδρασή τους στον οργανισμό, με τη θεοκρατική άποψη να δικαιολογεί την παρουσία τους ως πρόνοια θεϊκή, και μόνο η επικράτηση του ορθολογισμού στην επιστήμη της ιατρικής διερεύνησε τη δράση τους. Προσδιορίζοντας τον όρο εξάρτηση, εξήγησε ότι είναι η ιδιότητα που αποκτά ο οργανισμός, όταν δεν μπορεί να δρα φυσιολογικά χωρίς τις ουσίες, ενώ η διαρκής αναζήτηση μεγαλύτερης δόσης από την ουσία δίνει τον ορισμό του εθισμού.

Χώρισε τα φάρμακα που δημιουργούν εξάρτηση και εθισμό σε κατασταλτικά, διεγερτικά και αλλοίωσης της αντίληψης της πραγματικότητας (ψευδαισθησιογόνα) και εξήγησε τη φαρμακολογική δράση των οπιοειδών, (ηρωίνη), υπογραμμίζοντας ότι η απεξάρτηση είναι αδύνατη φαρμακολογικά, την δράση της κοκαΐνης που εμποδίζει τον μεταβολισμό της αδρεναλίνης, την διεγερτική για τον εγκέφαλο δράση των αμφεταμινών με αποτέλεσμα την νέκρωσή του, την ύπουλη δράση των καναβινοειδών που αποθηκεύονται στον λιπώδη ιστό και αποδεσμεύονται σταδιακά καταρρίπτοντας τον μύθο για μη εξάρτηση και τον μύθο των «μαλακών» και τέλος αναφέρθηκε στα ψευδαισθησιογόνα (LSD) των οποίων η δράση μπορεί να οδηγήσει σε ψυχοπαθολογικές εκδηλώσεις εξαιτίας του μεγέθους και της πολυεδρικότητας των μορίων τους. Υπεραμύνθηκε την παροχή υποκατάστατων και «ανταγωνιστών» για τη διαφύλαξη της υγείας του χρήστη, από τη νοθεία εμπόρων και διακινητών και τις επιπτώσεις που έχει ο τρόπος χρήσης στο σώμα τους (πληγές, μολύνσεις).

Γονείς: Ισοτιμία ευθυνών

Ο ψυχίατρος, επιμελητής Α΄ του Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης και επιστημονικός υπεύθυνος του Κέντρου Πρόληψης Αλεξανδρούπολης κ. Γιώργος Καφαλής προσαρμόζοντας την εισήγησή του, που είχε θέμα «Πρόληψη: Από τη γέννηση έως την ενηλικίωση. Μια διαρκής πρόκληση» στο ακροατήριο, το οποίο αποτελούσαν στην πλειοψηφία άνδρες, μίλησε για τη χρήση του αλκοόλ από τους άνδρες κατά πλειοψηφία ως απάντηση στα άγχη, τον «στρουθοκαμηλισμό» που επιδεικνύουν στην εξομολόγηση των προβλημάτων τους και εισάγοντας το ακροατήριο στο θέμα της χρήσης ουσιών από τα νέα παιδιά, επισήμανε την απουσία του πατέρα στην ανατροφή τους με αποτέλεσμα στην ελλιπή ψυχολογική ολοκλήρωσή τους, άφησε το ακροατήριο να προβληματιστεί για τον τρόπο που τα προβλήματα των ενηλίκων μεταφέρονται στους νέους και επιδρούν στην ψυχοσύνθεσή τους, για τον υποστηρικτικό ρόλο που οι ενήλικες καλούνται να έχουν απέναντι στους νέους, για τα συναισθήματα αυτοεκτίμησης και ελευθερίας που οφείλουν να εμπνέουν στους νέους, για την ποιότητα των σχέσεων ανάμεσα στα μέλη μιας οικογένειας. Μιλώντας για την εξάρτηση ως ψυχολογικό φαινόμενο, που εδράζεται σε ασθενές ψυχολογικό υπόβαθρο, έκανε λόγο σε διάφορες εκφάνσεις της κοινωνικής ζωής, όπως εργασιομανία, συνήθεις, όπως συλλογές, φανατισμούς, όπως θρησκεία, που όμως εξυπηρετούν την κοινωνική ένταξη των ατόμων σε αντιδιαστολή με την εξάρτηση από ουσίες που απομονώνει και περιθωριοποιεί το άτομο. Όσο για τον ρόλο που μπορούν να παίξουν τα υποκατάστατα στην απεξάρτηση τόνισε ότι με φάρμακα δεν μπορεί να θεραπευτεί ένα πρόβλημα με βάση ψυχολογική, παρά μόνο να περιοριστούν οι βλάβες στο σώμα θεωρώντας την όλη φιλολογία που αναπτύσσεται ως «πολιτική κίνηση εφησυχασμού της κοινωνίας».

Εξάντληση των ορίων καταστολής

Στο νομοθετικό πεδίο αντιμετώπισης του φαινομένου ήταν η εισηγητική αναφορά του Αναπληρωτού καθηγητού Νομικής, του τομέα Ποινικών και Εγκληματολογικών Επιστημών, κ. Στέφανου Παύλου με θέμα «Ποινική αντιμετώπιση του φαινομένου των ναρκωτικών». Παρατηρώντας ότι η έννοια της «παρανομίας» δεν είναι πάντα ίδια σε όλες τις εποχές ανέφερε ότι το φαινόμενο της χρήσης ναρκωτικών ουσιών συνεχώς διογκώνεται με την ανάπτυξη πλέον και μιας ιδεολογίας γύρω από τη χρήση. Υπογράμμισε ότι το νομοθετικό πλαίσιο στη χώρα είναι εναρμονισμένο με τα διεθνώς ισχύοντα και η τελευταία μεταρρύθμιση είχε στόχο την διαχείριση του προβλήματος κατ’ αναλογία συμμετοχής διακρίνοντας χρήστες – καταναλωτές, διακινητές, εμπόρους. Ωστόσο μεταξύ του «καταναλωτή», του διακινητή και του εμπόρου η εμφάνιση γκρίζων ζωνών δημιουργεί υποκατηγορίες εγκληματιών και εγκλημάτων κι ο δικαστής πειθαρχώντας στα διεθνώς προβλεπόμενα και τα νομοθετικά οριζόμενα προσπαθεί να εκλογικεύσει τις διαφοροποιήσεις, να αναγνωρίσει τον στόχο της καταστολής, που είναι ο έμπορος και ο διακινητής, και να επιβάλλει ποινές ανάλογες των πράξεων. Επισήμανε ότι ο προσδιορισμός των στόχων είναι δύσκολος, ο αριθμός των εγκλημάτων υψηλός και η διαφοροποίηση της ποινής δύσκολη αφού πολλές φορές η νομοθεσία επιβάλλει την ίδια ποινή για μια σειρά ανόμοιων εγκλημάτων. Τέλος ανέφερε ότι παρά τα ανοιχτά ερωτηματικά στη διαχείριση του προβλήματος τα όρια καταστολής έχουν εξαντληθεί και μονόδρομο πια αποτελεί η γνώση όλων των πτυχών του προβλήματος και η δημιουργία προϋποθέσεων αποτελεσματικής πρόληψης.

Συμμετοχή της κοινωνίας

Με την επαγγελματική ιδιότητα του Ιατροδικαστού ο κ. Ματθαίος Τσούγκας, αναπληρωτής καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Αριστοτελείου μετέφερε το ζοφερό κλίμα της χρήσης ουσιών από τους νέους, παρουσιάζοντας παράλληλα και την οικονομία του εγκλήματος των ναρκωτικών, καθώς μία σειρά επαγγελμάτων αποτελούν κρίκους της αλυσίδας που στήνεται για την αντιμετώπισή τους.

Ο κ. Τσούγκας αναφέρθηκε στους νέους ανθρώπους που έρχονται στο εργαστήριο τοξικολογίας για να τους επιδοθεί η ταυτότητα του χρήστη μετά τη σύλληψή τους από την Αστυνομία και αναφερόμενος στη συνεχώς αυξανόμενη ανάγκη πρόληψης και προστασίας της νεότητας επισήμανε την αποσάθρωση του κοινωνικού ιστού, τη αλλαγή στη δομή της οικογένειας, την απομάκρυνση του παιδιού από το φυσικό περιβάλλον της οικογένειας, την αποστέρησή του από πρότυπα και οράματα, την αποδιοργάνωση της ζωής του. Τονίζοντας ότι η διάκριση σε σκληρά και μαλακά, σε ελεύθερα και απαγορευμένα, είναι ψευτοδιλήμματα, υποστήριξε ότι και μία μόνο χρήση είναι αρκετή για να δημιουργήσει νοοτροπία και τελικά ιδεολογία γιατί το ζητούμενο στην ζωή του ανθρώπου είναι η ευτυχία, αντιπαραθέτοντας ότι σήμερα τα παιδιά στερούνται της ευτυχίας που δίνει το συναίσθημα και η επικοινωνία και καθίστανται έτσι εύκολα της «ευτυχίας» των ουσιών.

Έφη Μωραΐτου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.