Μονη διεξοδος για τους δανειοληπτες η ελληνικη δικαιοσυνη

Παράνομα και καταχρηστικά έκρινε, για άλλη μία φορά, ο ΄Αρειος Πάγος (με την υπ΄ αριθμόν 1119/2002 απόφαση τού Ζ΄ Τμήματος) τα πανωτόκια που επιβάλλουν οι τράπεζες στους δανειολήπτες. Επίσης, έκρινε ότι η ρύθμιση οφειλής που υπογράφουν οι δανειολήπτες, δεν μπορεί να σημαίνει ότι ο δανειολήπτης αποδέχεται τα πανωτόκια, ενώ στην απόφαση τονίζεται ότι οι τράπεζες δεν μπορούν να υπολογίζουν αναδρομικά τον εξάμηνο ανατοκισμό, πριν την εφαρμογή του σχετικού νόμου, που τον προβλέπει.

Ο ΄Αρειος Πάγος επικύρωσε σχετική εφετειακή απόφαση και απέρριψε την αίτηση της διοίκησης της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος που ζητούσε να αναιρεθεί η εν λόγω απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Αναλυτικότερα, ο ΄Αρειος Πάγος έκρινε ότι η διαφορά μεταξύ του κανονικώς οφειλομένου την 31.12.1988 ποσού των 285.936.586 εκατ. δραχμών και του αναγνωρισθέντος ως οφειλομένου ποσού των 545.395.672 εκατ. δραχμών οφείλεται στο ότι η δανείστρια Τράπεζα προέβαινε μετά την ισχύ της αποφάσεως 289/1980 της Ν.Ε. σε ανατοκισμό των ληξιπρόθεσμων τόκων, ενώ ο ανατοκισμός είχε ρητώς με τις συμβάσεις αποκλεισθεί. Για αυτό το λόγο, όπως έκρινε στη συνέχεια το Εφετείο, ο ανατοκισμός ήταν παράνομος ως αντίθετος στις διατάξεις των άρθρων 296 Α.Κ., 111 Εισ. Ν.Α.Κ. και της αποφάσεως 289/1980, άρα και η συμφωνία αναγνωρίσεως της οφειλής εμπεριέχουσα και τέτοιους τόκους είναι άκυρη κατ΄ εφαρμογή των άρθρων 174, 180, 181, 294 και 808 του Α.Κ.

Επίσης, ο Άρειος Πάγος -όπως και το Εφετείο- έκρινε ότι δεν μπορεί να γίνει εξάμηνος ανατοκισμός πριν την εφαρμογή του νόμου 2601/1998 που τον προβλέπει. Ειδικότερα, η απόφαση του Αρείου Πάγου, αναφέρει: «Με τη γενική αρχή δικαίου ότι ο νόμος ορίζει μόνο περί του μέλλοντος και δεν έχει αναδρομική δύναμη (άρθρο 2 Α.Κ.), προκύπτει ότι η ανωτέρω ρύθμιση έχει ισχύ μόνο για το μέλλον. Εφόσον στην ίδια κρίση κατέληξε το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του και αφού έκρινε ότι δεν καταρτίσθηκε έγκυρη συμφωνία ανατοκισμού, απέκλεισε τον αναδρομικό αυτοδίκαιο ανατοκισμό σύμφωνα με την ανωτέρω διάταξη και την εφαρμογή της».

Πρωτοδικείο Αθηνών: «Άκυρος ο τρίμηνος ανατοκισμός ακόμα και με την συναίνεση του δανειολήπτη»

Το Πρωτοδικείο Αθηνών με την υπ΄ αριθμ. 5467/2002 απόφασή του για τα πανωτόκια, έκρινε ότι ακόμη και αν ο δανειολήπτης υπέγραψε σύμβαση δανείου με τράπεζα που περιλαμβάνει όρο, ο οποίος να επιτρέπει τον ανατοκισμό των τόκων από την ημέρα καθυστερήσεως ανά τρίμηνο, ο όρος αυτός είναι άκυρος. Η δε αξίωση της τράπεζας που στηρίζεται στον όρο αυτό είναι άκυρη, γιατί η τράπεζα με τον τρόπο αυτό λαμβάνει εισοδήματα δυσανάλογα των παροχών της.

Οι δανειολήπτες οι οποίοι προσέφυγαν στα δικαστήρια, υποστήριζαν ότι η προσβαλλόμενη επιταγή έχει υπολογισθεί με ανατοκισμό των τόκων από την ημέρα της καθυστερήσεως, με αποτέλεσμα το οφειλόμενο ποσόν να έχει ανέλθει στο επιτασσόμενο προς πληρωμή και ότι η συμπεριφορά της τράπεζας υπερβαίνει τα όρια που ορίζουν, η καλή πίστη και ο οικονομικός και κοινωνικός σκοπός του δικαιώματός της να εισπράξει την έντοκη απαίτησή της, αφού έτσι εισπράττει οικονομικά ωφελήματα δυσανάλογα προς την παροχή. Ο λόγος αυτός κρίθηκε νόμιμος από το δικαστήριο, καθώς θεμελιώνεται στο άρθρο 281 του Αστικού Κώδικα.

Σύμφωνα με την απόφαση, «στην σύμβαση συνομολογήθηκε όρος που επιτρέπει τον ανατοκισμό των τόκων από την ημέρα της καθυστερήσεως ανά τρίμηνο, όπως συνομολογεί η καθής τράπεζα. Δυνάμει του όρου αυτού ανήλθε το οφειλόμενο ποσό στο αναφερόμενο στην προσβαλλόμενη επιταγή. Προσκρούει, όμως, η συμπεριφορά αυτή στην διάταξη του άρθρου 281 Αστικού Κώδικα και συνεπώς είναι άκυρη η προσβαλλόμενη επιταγή, αφού με τον τρόπο αυτό η καθής λαμβάνει ωφελήματα δυσανάλογα των παροχών της. Η κρίση του παρόντος δικαστηρίου περί της καταχρηστικότητας του ανατοκισμού ενισχύεται από την πρόσθετη νομοθετική ρύθμιση του άρθρου 30 παρ. 4 εδ. Β΄ του ν. 2789/2002, σύμφωνα με την οποία πιστωτικά ιδρύματα υποχρεούνται να μην αρχίσουν ή να μην συνεχίσουν διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης μέχρι 31.10.2000 (ήδη 31.12.2001 σύμφωνα με το άρθρο 42 ν. 2912/2001) για απαιτήσεις που προέρχονται από συμβάσεις δανείων ή πιστώσεων, κατά τους ειδικότερα αναφερόμενους όρους».

Κατόπιν αυτών, ο όρος της δανειακής σύμβασης που επιτρέπει τον ανά τρίμηνο ανατοκισμό των τόκων είναι άκυρος ως καταχρηστικός, ακόμη και όταν συνομολογήθηκε από τον πιστούχο κατά την υπογραφή της δανειοληπτικής συμβάσεως, ενώ η κατ΄ εφαρμογή αυτού αναβίβαση της οφειλής από τις τράπεζες, προσκρούει στη διάταξη του άρθρου 281 Α.Κ., αφού με τον τρόπο αυτό οι τράπεζες λαμβάνουν ωφελήματα δυσανάλογα των παροχών τους.

Τέλος, το Πρωτοδικείο Αθηνών έκανε δεκτή την αίτηση των δανειοληπτών (ανακοπή) ως βάσιμη και ακύρωσε την σχετική επιταγή προς πληρωμή που είχε εκδώσει η τράπεζα σε διαταγή των δανειοληπτών.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.