Μηδενικη ανοχη στη βια κατα των γυναικων

Η βία μέσα στην οικογένεια είναι ένα πολύ διαδεδομένο φαινόμενο, ειδικά στην εποχή μας που η ανθρώπινη ελευθερία και αξιοπρέπεια χάνουν όλο και περισσότερο την αξία τους. Ασκείται ανέκαθεν από τους ισχυρότερους στους αδύναμους. Στις σημερινές κοινωνίες, ακόμη και στις πιο προηγμένες, που γαλουχούν τα δύο φύλα με όλες τις προκαταλήψεις του παρελθόντος, δράστες συνήθως είναι οι «δυνατοί» άνδρες και θύματα οι «αδύναμες» γυναίκες.

Η βία κατά των γυναικών πολλές φορές εκδηλώνεται με πολλές και διαφορετικής βαρύτητας εγκληματικές πράξεις. Το άσχημο είναι ότι αυτές οι πράξεις συμβαίνουν μέσα στο σπίτι, ότι πολύ αποκρύπτονται ή ακόμη και καταλήγουν στο θάνατο.

Η χθεσινή ημέρα, 25 Νοέμβρη, ήταν η Παγκόσμια Ημέρα Εξάλειψης της Βίας Κατά των Γυναικών. Με την ευκαιρία του εορτασμού ο «Παρατηρητής της Θράκης» μίλησε με την ευρωβουλευτή, Πρόεδρο της Επιτροπής Δικαιωμάτων Γυναικών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, κ. Άννα Καραμάνου για το θέμα αυτό.

ΠτΘ: Στον 21ο αιώνα, κ. Καραμάνου, είναι ανεπίτρεπτο να μιλάμε για βία κατά των γυναικών, στην ουσία δηλαδή για παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων…

Α.Κ.: Δυστυχώς, μιλάμε για τη χειρότερη μορφή παραβίασης θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων που είναι η άσκηση σωματικής και ψυχολογικής βίας…

ΠτΘ: Ποια είναι τα στοιχεία που υπάρχουν για τη σωματική βία στην εποχή μας;

Α.Κ.: Σύμφωνα με στοιχεία που δίνει ο ΟΗΕ, περισσότερες γυναίκες πεθαίνουν από κακοποίηση, από την ανδρική βία δηλαδή, παρά από καρκίνο. Και αυτό είναι ένα συγκλονιστικό στοιχείο. Επίσης, το 95% των περιστατικών βίας συμβαίνει μέσα στο ίδιο σπίτι. Το σπίτι τελικά δεν αποτελεί ασφαλή χώρο για τις γυναίκες.

Πτθ: Πού εντοπίζετε εσείς το πρόβλημα;

Α.Κ.: Το πρόβλημα έχει τις ρίζες του στη γενικότερη υποτίμηση των γυναικών, αλλά και στον τρόπο που κοινωνικοποιούνται οι άνδρες, ότι θα πρέπει να είναι δυνατοί, σκληροί απέναντι στις γυναίκες, να μην εκφράζουν συναισθήματα, όλο αυτό που συμπυκνώνεται στο γνωστό «οι άνδρες δεν κλαίνε». Και θεωρείται και αποδεκτός τρόπος, σε μεγάλο βαθμό, ελέγχου των γυναικών. Δηλαδή η βία θεωρείται με τον κακώς εννοούμενο ανδρισμό. Εκεί υπάρχει η ρίζα του κακού.

ΠτΘ: Κατά την άποψή σας σε ποιες περιπτώσεις ασκείται βία;

Α.Κ. Οι περιπτώσεις είναι πάρα πολλές. Πολλές φορές ασκείται βία κατά των γυναικών και χωρίς αιτία και αφορμή. Άλλα είναι τα αίτια του εκνευρισμού και της βίαιης συμπεριφοράς και οι γυναίκες απλώς αποτελούν τα θύματα αυτής της βίαιης συμπεριφοράς των ανδρών. Πάντως η ανδρική βία διατρέχει όλα τα κοινωνικά στρώματα, αφορά βέβαια περισσότερο τα κατώτερα στρώματα σε ό,τι έχει να κάνει με το μορφωτικό επίπεδο, αλλά έχουμε και περιστατικά βίας σε μορφωμένα στρώματα κοινωνικά. Το καλοκαίρι, άλλωστε, είχαμε αυτή τη συγκλονιστική υπόθεση της Μαρί Τρεντινιάν που κακοποιήθηκε μέχρι θανάτου από τον σύντροφό της, τον γνωστό γάλλο μουσικό Μπερτράν Καντά. Και βέβαια το περιστατικό δεν θα έκανε το γύρο του κόσμου αν δεν τύχαινε η ίδια να είναι ηθοποιός και μάλιστα κόρη του Ζαν Λουί Τρεντινιάν. Σαν την Τρεντινιάν υπάρχουν εκατομμύρια γυναίκες όπου γης, που είναι θύματα βίας και σεξουαλικής κακοποίησης.

ΠτΘ: Θα μπορούσαμε, κ. Καραμάνου, να πούμε ότι αιτία της βίας είναι η φτώχεια και η ανεργία;

Α.Κ.: Ασφαλώς δεν μπορούμε να πούμε ότι αυτά είναι οι αιτίες, παρόλο που η βία συναντάται, όπως προείπα, σε κατώτερα μορφωτικά στρώματα. Όπου υπάρχει οικονομική δυσπραγία τα πράγματα γίνονται χειρότερα. Τα αίτια πρέπει κατά τη γνώμη μου να αναζητηθούν στη θέση των γυναικών στην κοινωνία, στα πρότυπα που έχουν επικρατήσει και που θέλουν τους άνδρες δυνατούς, βίαιους. Ένας βίαιος άνδρας θεωρείται ότι είναι περισσότερο άνδρας από έναν ευγενικό άνδρα. Γι΄ αυτό υπάρχει ανάγκη να αλλάξουν αυτά τα πρότυπα, να γίνουν αντικείμενο ευρύτατου δημόσιου διαλόγου οι σχέσεις των δύο φύλων, αλλά και να ληφθούν μέτρα για τη θεραπεία των βίαιων ανδρών. Όπως έγινε στην Αυστρία, όπου δεν αντιμετωπίζεται μόνο η βία εις βάρος των γυναικών με το να γίνονται ξενώνες υποδοχής κακοποιημένων γυναικών, αλλά δημιουργούνται και κέντρα για τη θεραπεία των βίαιων ανδρών. Επίσης στην Αυστρία, ο βίαιος άνδρας είναι εκείνος που δια νόμου υποχρεώνεται να εγκαταλείψει το σπίτι και όχι η γυναίκα με τα παιδιά.

ΠτΘ: Ποιες οι πολιτικές που ακολουθούνται στην Ευρώπη για την εξάλειψη της βίας;

Α.Π.: Το σοβαρότερο πρόγραμμα για την εξάλειψη της βίας είναι το πρόγραμμα ΔΑΦΝΗ το οποίο ξεκίνησε και με πρωτοβουλία της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της οποίας είμαι πρόεδρος. Ήδη από το 1997 η αντιμετώπιση της βίας εις βάρος των γυναικών ήταν στις προτεραιότητες της Επιτροπής. Από τις πρωτοβουλίες αυτής της Επιτροπής προέκυψε το πρόγραμμα ΔΑΦΝΗ το οποίο έχει μεγάλη ζήτηση. Στην περίοδο 2002-2003 χρηματοδοτήθηκε με 20 εκατομμύρια ευρώ και καταφέραμε μέσα από την πίεση που ασκήσαμε ως ευρωπαϊκό κοινοβούλιο να αυξήσουμε αυτό το ποσό στα 50 εκατομμύρια για την περίοδο 2004 μέχρι τα τέλη του 2008. Υπάρχει όμως πολύ μεγάλη ζήτηση για αυτό το πρόγραμμα και μόλις το 13% των αιτήσεων μπορούν να ικανοποιηθούν. Βέβαια, αυτή η μεγάλη ζήτηση δείχνει και το μέγεθος του προβλήματος που υπάρχει στην ίδια την ΕΕ. Και αν λάβουμε υπόψη ότι η ίδια η ΕΕ θεωρείται, σε σύγκριση με τις άλλες χώρες, παράδεισος για τα ανθρώπινα δικαιώματα καταλαβαίνετε ποιες είναι οι διαστάσεις της βίας σε άλλες περιοχές, στην Αφρική, στην Ασία, στη Λατινική Αμερική που η ζωή των γυναικών έχει ακόμη μικρότερη αξία.

ΠτΘ: Η χώρα μας ακολουθεί κάποιες συγκεκριμένες πολιτικές στο θέμα αυτό;

Α.Κ.: Και στην Ελλάδα υπάρχει ο γνωστός νόμος που ψηφίσθηκε για την καταπολέμηση του trafficking, που αποτελεί μία ακραία μορφή βίας εις βάρος των γυναικών, τη σεξουαλική κακοποίηση, την καταναγκαστική πορνεία. Βέβαια δεν έχουν εκδοθεί ακόμη τα προεδρικά διατάγματα. Υπάρχουν οι πρωτοβουλίες της Γενικής Γραμματείας Ισότητας, η οποία έχει διοργανώσει και μία καμπάνια με σλόγκαν «Σπάστε τη σιωπή», διότι θα πρέπει να πούμε στις γυναίκες ότι χρειάζεται και οι ίδιες να καταγγέλλουν τα περιστατικά βίας, είτε στα αστυνομικά τμήματα είτε στη Γενική Γραμματεία Ισότητας είτε στο Δήμο Αθηναίων που επίσης διαθέτει ένα Κέντρο για κακοποιημένες γυναίκες. Κι αυτό γιατί όταν τα προβλήματα κρατούνται ως εφτασφράγιστα μυστικά στους τέσσερις τοίχους του σπιτιού τότε δεν μπορούν να βρεθούν λύσεις. Ευτυχώς όλο και περισσότερες γυναίκες καταγγέλλουν τα περιστατικά βίας και υποχρεώνουν και την πολιτεία να λάβει μέτρα. Περισσότερο όμως θα πρέπει να τονίσω και τις πρωτοβουλίες που έχουν αναλάβει και οι μη κυβερνητικές οργανώσεις, όπως οι «Γιατροί του Κόσμου» που δημιούργησαν και έναν ξενώνα υποδοχής κακοποιημένων γυναικών και θυμάτων trafficking, αλλά και η Αρχιεπισκοπή Αθηνών έχει αναλάβει παρόμοια πρωτοβουλία και έχει έναν ξενώνα στα Πατήσια που φιλοξενεί γυναίκες θύματα βίας και σεξουαλικής κακοποίησης και σεξουαλικής εκμετάλλευσης. Έχω επισκεφθεί αυτόν τον ξενώνα αρκετές φορές. Πρόκειται για έναν ξενώνα που αποτελεί πρότυπο λειτουργίας, όπου φιλοξενούνται γυναίκες με τα παιδιά τους, το ίδιο και στον νέο ξενώνα Καλυψώ που δημιούργησαν οι «Γιατροί του Κόσμου».

Δυστυχώς θα πρέπει να καταπολεμηθεί στη ρίζα του το κακό για να μην υποχρεωνόμαστε πλέον να φτιάχνουμε ξενώνες για την υποδοχή θυμάτων βίας. Και κυρίως είναι στο χέρι των ίδιων των γυναικών να μην ανέχονται τη βία. Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχουμε ως σύνθημα το «Μηδενική ανοχή στη βία κατά των γυναικών». Θα πρέπει να καταγγέλλεται η βία, θα πρέπει να καταγγέλλονται οι βίαιοι άνδρες, αλλά και η πολιτεία από την άλλη θα πρέπει να αναλάβει περισσότερο ενεργό ρόλο. Προσωπικά έχω κάνει μία ολοκληρωμένη πρόταση καταστολής βίας και για την υποστήριξη των θυμάτων της βίας, για να δημιουργηθεί ένα τέτοιο κέντρο στην Ελλάδα και να παρέχει υποστήριξη σε θύματα βίας, αλλά και να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες πρόληψης και καταπολέμησης.

ΠτΘ: κ. Καραμάνου μιλήσατε για την Αθήνα. Τι γίνεται όμως στην επαρχία, στις κλειστές κοινωνίες, όπου υπάρχουν κακοποιημένες γυναίκες και οι οποίες είναι πολύ περισσότερο κλεισμένες στον εαυτό τους;

Α.Κ.: Το πρόβλημα το γνωρίζω. Νομίζω ότι εκεί θα πρέπει να δούμε και το ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Κάποιοι δήμοι έχουν δραστηριοποιηθεί, έχουν δημιουργήσει κέντρα γυναικών και κέντρα υποδοχής κακοποιημένων γυναικών και παροχής συμβουλών σε γυναίκες που πραγματικά τις έχουν ανάγκη. Πρέπει να δούμε ωστόσο τι κάνει η Τοπική Αυτοδιοίκηση. Νομίζω ότι περισσότερο από την κεντρική κυβέρνηση η ευθύνη ανήκει στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, στις οργανώσεις των ίδιων των γυναικών και στις πρωτοβουλίες που θα αναλάβουν.

ΠτΘ: Τη Δευτέρα συμμετέχετε σε ημερίδα με θέμα «Γυναίκες και Θρησκεία». Πιστεύετε ότι οι θρησκευτικές πεποιθήσεις επηρεάζουν τα φαινόμενα βίας;

Α.Κ.: Αυτό το έχουμε δει όλως ιδιαιτέρως στις ισλαμικές χώρες όπου στο όνομα θρησκευτικών παραδόσεων και ερμηνειών των θρησκευτικών κειμένων φθάνουν στο σημείο να καταδικάζουν γυναίκες σε θάνατο δια λιθοβολισμού λόγω εξωσυζυγικών σχέσεων. Οι εξωσυζυγικές σχέσεις είναι αιτία καταδικασμού σε θάνατο δια λιθοβολισμού και είχαμε τέτοιες αποφάσεις πρόσφατες, για παράδειγμα στο Ιράν ή την Τανζανία. Στο όνομα επίσης παραδόσεων και θρησκευτικών πεποιθήσεων εκατομμύρια γυναίκες στην Αφρική ακρωτηριάζονται σεξουαλικά γιατί θεωρείται ότι η γυναίκα δεν έχει το δικαίωμα στην ηδονή, ότι είναι σκεύος που το χρησιμοποιεί ο άνδρας και οι ίδιοι δεν θα πρέπει να έχουν καμία συμμετοχή σε αυτό. Αυτή η πρακτική συνεχίζει ακόμη και σήμερα. Πριν από δύο χρόνια είχαμε καταγγελία του ιατρικού συλλόγου της Βρετανίας που κατήγγειλε ότι περίπου τρεις χιλιάδες τέτοιες εκτομές γίνονται στην χώρα από τους μετανάστες, γιατί οι μετανάστες που έρχονται στην Ευρώπη κουβαλούν μαζί τους και τις πολιτισμικές τους συνήθειες, και τα έθιμα και τις παραδόσεις τους, μεταξύ των οποίων είναι και η κακοποίηση των γυναικών και ο σεξουαλικός ακρωτηριασμός των γυναικών. Και οι θρησκείες, λοιπόν, σε πολλές περιπτώσεις παίζουν ρόλο στην κακομεταχείριση των γυναικών. Άλλωστε όλες οι θρησκείες του κόσμου είναι ανδροκρατούμενες. Οι γυναίκες έχουν αποκλεισθεί και είναι γνωστό ότι όλη η εκκλησιαστική εξουσία είναι στα χέρια των ανδρών. Μόλις τα τελευταία χρόνια ξεκίνησε, για παράδειγμα, ένας διάλογος μεταξύ των προτεσταντικών εκκλησιών, όπου επετράπη η είσοδος και των γυναικών. Μιλάμε για την αγγλικανική εκκλησία, για την προτεσταντική. Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχω συνάδελφο η οποία είναι από τη Δανία και είναι ιερέας. Παρόμοια ζητήματα θα πρέπει να συζητηθούν και εδώ στην Ελλάδα, όπου δεν υπάρχει κουλτούρα διαλόγου, για να δούμε πώς μπορεί και η εκκλησία να συμβάλει στη βελτίωση της θέσης των γυναικών, γιατί μέχρι σήμερα οι γυναίκες αντιμετωπίζονταν σαν πολίτες δεύτερης κατηγορίας. Νομίζω ότι αυτός ο αποκλεισμός των γυναικών και η αντιμετώπιση που έχει η γυναίκα από την εκκλησία την ελληνική δεν συνάδει και δεν εδράζεται στη χριστιανική διδασκαλία που ήταν μία διδασκαλία της αγάπης και της αλληλεγγύης. Είναι πέρα και έξω από κάθε λογική, από κάθε δόγμα όλος αυτός ο αποκλεισμός. Ξέρουμε ότι γίνονται διακρίσεις ακόμα και στα μωρά με βάση το φύλο. Είναι γνωστό ότι ο παπάς δεν παίρνει στο ιερό το κοριτσάκι ενώ παίρνει το αγόρι. Δηλαδή και το μικρό κοριτσάκι είναι αποκλεισμένο, δεν είναι ευλογημένο όπως το αγόρι; Υπάρχουν πολλά ερωτηματικά τα οποία είναι καιρός να τεθούν σε διάλογο. Κατ’ αυτήν την άποψη διοργανώνουμε τη συγκεκριμένη συζήτηση η οποία συζήτηση έχει διοργανωθεί και άλλη φορά, και πάλι με πρωτοβουλία της Μητροπόλεως Δημητριάδος, τον περασμένο Μάιο, στην οποία και συμμετείχα. Έγινε μία πολύ καλή συζήτηση, χωρίς πάθη και μίση, και εκεί τέθηκαν όλες οι αλήθειες. Με την ευκαιρία αυτής της ημέρας, λοιπόν, πιστεύω ότι και η εκκλησία πρέπει να μελετήσει σε βάθος και το πρόβλημα της βίας εις βάρος των γυναικών και γενικότερα να βοηθήσει στην καλυτέρευση της θέσης τους στην κοινωνία, αλλά και στους κόλπους της εκκλησίας.

ΠτΘ: κ. Καραμάνου, σας ευχαριστούμε πολύ.

Α.Κ.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.