Μερικη πτωση του τειχους

Φυλάκιο ελέγχου Τσάρλι, Βερολίνο… όχι, λάθος. Δυστυχώς η τελευταία χωρισμένη πρωτεύουσα της Ευρώπης είναι η Λευκωσία και το φυλάκιο ελέγχου είναι το στοιχειωμένο ξενοδοχείο Λήδρα Παλλάς. Στους τοίχους του τα σημάδια από τις σφαίρες παραμένουν για να θυμίζουν το 1974. Εδώ και 5 ημέρες η κίνηση είναι αυξημένη και αυτοί που πηγαινοέρχονται δεν είναι διπλωμάτες και διεθνείς διαμεσολαβητές, αλλά απλοί πολίτες, Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι, που μετά από 29 ολόκληρα χρόνια ξεστοιχειώνουν με την παρουσία τους τις πινακίδες που γράφουν «Προσοχή, Νεκρή Ζώνη». Ο Ραούφ Ντεκτάς επέτρεψε μετά από τόσα χρόνια την ελεύθερη διέλευση. Πολλές ερμηνείες υπάρχουν για την απόφαση αυτή. Ο διευθυντής της τουρκοκυπριακής εφημερίδας «Άφρικα», ο Σενέρ Λεβέντ, δηλώνει ότι δεν θα πούμε ευχαριστώ στον Ντεκτάς. Αυτός έκλεισε το δρόμο, αυτός υποχρεούται να τον ανοίξει. Ο ίδιος πιστεύει ότι ο Ντεκτάς διατάχθηκε να επιτρέψει τη διέλευση. Αλλοι τουρκοκύπριοι δημοσιογράφοι θεωρούν ότι αυτή η κίνηση είναι η προίκα του Τουρκοκύπριου ηγέτη στον γιο του, τον «αντιπρόεδρο της κυβέρνησης». Άλλωστε ο ίδιος δηλώνει ότι το 2005 θα αποσυρθεί. Άλλοι υποθέτουν ότι η πίεση από την είσοδο της Κυπριακής Δημοκρατίας κάπως έπρεπε να αποφορτισθεί. Την ίδια στιγμή η κυπριακή κυβέρνηση υποδέχθηκε αμήχανα την εξέλιξη αυτή. Τόσο ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, όσο και ο Υπουργός των Εσωτερικών, μίλησαν για ελιγμό του Ντεκτάς. Αλλά όπως και να έχει το πράγμα, ίσως σε λίγο καιρό να μην έχει σημασία ο λόγος της κίνησης αυτής. Την ώρα που περπατάμε μέσα σε καταρρακτώδη βροχή και χαλάζι προς την άλλη μεριά, εισπράττουμε το μοναδικό της στιγμής. Εκατοντάδες αυτοκίνητα περιμένουν υπομονετικά για την από χρόνια προσδοκώμενη διάβαση. Αυτές οι πολλές χιλιάδες άνθρωποι, Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι φαίνεται ότι κρατούν τη λύση στα χέρια τους. Οι ελληνοκύπριοι δεν άκουσαν τις διακριτικές υπομνήσεις των κυπριακών κομμάτων, ότι η επίδειξη του διαβατηρίου ίσως υποδηλώνει και μία αναγνώριση του ψευδοκράτους, και πέρασαν απέναντι. Πήραν το δρόμο για τις γειτονιές της Λευκωσίας, τις γειτονιές τους. Πήραν το δρόμο για την πόλη φάντασμα την Αμμόχωστο, αλλά και για την Κερύνεια. Την ίδια στιγμή χιλιάδες Τουρκοκύπριοι, έκαναν τα αντίστροφα βήματα και πέρναγαν στις ελεύθερες περιοχές. Αυτοί που τις ήξεραν πήγαιναν να δουν τα γνώριμα μέρη και τους γείτονες. Οι άλλοι, οι νεώτεροι, που δεν τις είχαν δει ποτέ, πήγαιναν για να τις αισθανθούν. Δείχνουμε το διαβατήριό μας στους τουρκοκύρπιους αστυνομικούς και εκείνοι σφραγίζουν σε ένα χαρτί την είσοδό μας. Είμαστε δύο, ζητούν μόνο του ενός το διαβατήριο. Ίσως για αυτόν τον λόγο δεν μπορούμε να ξέρουμε πόσοι ακριβώς έχουν περάσει. Η βόλτα μετά και από την άδεια των Η.Ε., μιας και τα ίδια έχουν δημιουργήσει ένα δικό τους σημείο ελέγχου, μας έφερε σε έναν καφενέ. Εκεί που κάτω από μια πολυκαιρισμένη φωτογραφία του Ραούφ Ντεκτάς ένας Ελληνοκύπριος, ο Μάριος, και ένας Τουρκοκύριος, ο Γιοσούφ, μας μιλούν για τις καινούργιες ελπίδες. Μας μιλούν για τα χρόνια που χάθηκαν, για το χρόνια που τα συρματοπλέγματα ήταν η πραγματικότητα. Ο Γιουσούφ, ετών 74, μιλά άψογα ελληνικά, «όπως άλλωστε και πολλοί της γενιάς μου», όπως λέει. Νοιώθει σίγουρος, ότι οι μέρες που έρχονται θα είναι καλύτερες. «Είμαστε γείτονες και δεν έχουμε να χωρίσουμε τίποτε. Για όλα φταίνε οι Άγγλοι. Εδώ και 40 χρόνια αυτή είναι η πολιτική τους. Να διαιρούν και να βασιλεύουν». Χείμαρρος ο συνταξιούχος αστυνομικός, βρίσκει σύμφωνο και τον 35χρονο Μάριο. Πήγα με το αυτοκίνητο από τις 12 το βράδυ. Στο τέλος άφησα το αυτοκίνητο και πέρασα με τα πόδια, δεν άντεχα. Ήθελα να δω. Έχει δίκιο ο Γιουσούφ. Οι Άγγλοι έφταιξαν. «Και τώρα;», τους ρωτάμε. Ακόμα και αν ο Τάσσος Παπαδόπουλος ή ο Ραούφ Ντεκτάς θελήσουν να το σταματήσουν αυτό που γίνεται, δεν θα το καταφέρουν. «Ο κόσμος ξύπνησε», λέει ο Γιουσούφ και συμφωνεί ο Μάριος. Ελπίδες; Ελπίδες που μπορεί και πάλι να διαψευστούν; «Όχι, όχι», λέει ο Γιουσούφ, «τώρα είναι διαφορετικά. Μην ξεχνάς ότι αυτό συμβαίνει για πρώτη φορά». Κάτω από το χαμόγελο του Ντεκτάς ο Γιουσούφ σαρκάζει τους κυβερνώντες. «Βλέπεις», μου λέει, «σήμερα ο πρωθυπουργός της Τουρκίας διαφωνεί με τον Ραούφ. Να το γράψεις όπως το λέω. Κανένας δεν μπορεί να στερήσει το σπίτι από κανέναν. Σε μας αυτό έγινε, αλλά να το θυμηθείς, εμείς ο κόσμος, οι Ελληνοκύπριοι και οι Τουρκοκύπριοι, θα δώσουμε πια τη λύση. Μπορούμε, τώρα μπορούμε». Δίπλα του ο Μάριος συγκινημένος συμφωνεί. «Ξέρουμε να βρούμε τον δρόμο μας», λέει. «Μορφωμένοι άνθρωποι είμαστε», λέει ο Γιουσούφ. Όλοι οι Κύπριοι είναι μορφωμένοι μας λέει. Μοιάζουν παράταιρα τα λόγια του Ντεκτάς, ότι το μόνο κοινό στην Κύπρο είναι το γαϊδούρι. Ο Μάριος και ο Γιουσούφ μιλούν με πάθος για την δική τους πατρίδα, την Κύπρο. «Ε, να φανταστείς ότι στον καιρό μου, εμείς μιλάγαμε τρεις γλώσσες, τουρκικά, ελληνικά και αγγλικά… σήμερα σε ποια γλώσσα θα συνεννοηθείς εκεί έξω στο φυλάκιο; Μόνο τούρκικα ξέρει ο αστυνομικός», λέει ο Γιουσούφ. Ο Μάριος του λέει ότι τώρα στα σχολεία και τα τούρκικα θα είναι διδασκόμενη γλώσσα. «Ε, να καταλαβαίνουμε ο ένας τον άλλο», λέει ο Γιουσούφ, να καταλαβαινόμαστε κατευθείαν και όχι μέσω των αγγλικών. Σιγά, σιγά πήραμε το δρόμο του γυρισμού. Στη μνήμη μας τα λόγια του Γιουσούφ και του Μάριου, «ο κόσμος θα δώσει τη λύση». Στεκόμαστε έξω από το Λήδρα Παλλάς και ξαναβλέπουμε τις τρύπες από τις σφαίρες. Βλέπουμε τα συρματοπλέγματα και τις πινακίδες που γράφουν «Νεκρή Ζώνη, απαγορεύονται οι φωτογραφίες». Όμως εκεί είναι ο πολύς ο κόσμος που περιμένει να περάσει στη μια ή στην άλλη μεριά, εκεί και οι πολλές φωτογραφίες. Λες και περιγελούν τις απαγορεύσεις. Αναμένοντας τα μέτρα που θα ανακοινώσει η κυπριακή κυβέρνηση για την τουρκοκυπριακή κοινότητα θυμόμαστε και τα λόγια του Σενέρ Λεβέντ. Μην ξεχνιόμαστε, η μάχη για την συνύπαρξη και την δημοκρατία δεν τέλειωσε. Όμως σίγουρα κάτι έχει αλλάξει, κάτι σημαντικό. Κάπως έτσι άλλωστε δεν γράφεται η ιστορία;

Φυλάκιο ελέγχου Λήδρα Παλλάς, ίσως σε λίγο καιρό να μην υπάρχεις.

Από τη Λευκωσία

Σταμάτης Σακελλίων

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.