Με οπλο το λογο και τη γνωμη

Με στόχο την άσκηση στην σωστή οργάνωση του λόγου, στην τεκμηριωμένη κι έγκυρη επιχειρηματολογία, στην ανάπτυξη κι εκφορά του δημοσίου λόγου και στο σεβασμό του άλλου ακόμη και σε περιβάλλον διαφωνίας διοργανώθηκαν οι προκριματικοί αγώνες στα πλαίσια του προγράμματος «Επιχειρηματολογία – Αντιλογία» στις 30 Νοεμβρίου στην Αλεξανδρούπολη. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που υλοποιεί το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών. 11 συνολικά σχολικές μονάδες δήλωσαν συμμετοχή στους προκριματικούς, ανάμεσά τους και τα τρία λύκεια της Κομοτηνής, από τις οποίες τελικά νικητής αναδείχθηκε το Β΄ Ενιαίο Λύκειο της πόλης μας.

Ο ΠτΘ συνομιλεί σήμερα με τα παιδιά που συμμετείχαν στην ομάδα διαλόγου καθώς και με τους επιβλέποντες καθηγητές, κ. Γ. Χαραλαμπίδη και κα Σ. Κουτσογιάννη, πολύτιμους αρωγούς στην μεγάλη αυτή προσπάθεια των μαθητών.

Δια στόματος κι επιχειρημάτων Γιώργου Κηπουρού, Νέλης Βουζουκίδου, Πετρίνας Παπαναστασίου, Κατερίνας Καζάκου και Δήμητρας Θεοχαρίδου, λοιπόν, η νίκη, αν και η τελευταία απουσίαζε από τη συζήτησή μας.

Να σημειωθεί ότι ο ημιτελικός θα διεξαχθεί στις 11 Δεκέμβρη και ο τελικός στις 13 του ίδιου μήνα στην Παλιά Βουλή.

ΠτΘ: Ξεκινώντας θα ήθελα να μου πείτε για τη διαδικασία του αγώνα.

Γ.Χ.: Οι πανελλήνιοι αγώνες αποτελούνται από τρεις φάσεις, τους προκριματικούς, τους ημιτελικούς και τους τελικούς. Σε κάθε φάση οι ομάδες κατανέμονται σε διαφορετικές αίθουσες και αγωνίζονται σε ένα συγκεκριμένο θέμα. Πρόκειται για προβολή επιχειρημάτων και συγχρόνως αντιπαράθεση επιχειρημάτων με τα οποία γίνεται προσπάθεια να στηριχθεί μία θέση, μία άποψη, ένας προβληματισμός ή να αναιρεθεί. Aνάλογα με τη δυνατότητα που έχει κάθε ομάδα βαθμολογείται ατομικά και κατόπιν οι ομάδες συνολικά και βγαίνει ο νικητής. Πρόκειται για μία επώδυνη διαδικασία. Από τη συμμετοχή μας την Κυριακή ο αγώνας ξεκίνησε γύρω στις 10:30 και τελείωσε στις 4 το απόγευμα. Διαγωνίστηκαν τα παιδιά σε τρία διαφορετικά θέματα, άγνωστα σε αυτά και προσπάθησαν να επιχειρηματολογήσουν πάνω στα τρία θέματα. Δίνεται το πρώτο θέμα και επιτρέπεται στην ομάδα να κάνει μία εικοσάλεπτη προετοιμασία και κατόπιν να παρουσιάσει τα επιχειρήματά της αντικρούοντας τα επιχειρήματα της άλλης ομάδας. Κατόπιν αξιολογούνται και ακολουθεί ο δεύτερος γύρος με ένα δεύτερο θέμα και πάλι η ίδια εικοσάλεπτη προετοιμασία και κατόπιν λόγος – αντίλογος ανάμεσα σε αντίπαλες ομάδες. Αξιολογούνται και ακολουθεί μία τρίτη φάση με ένα τρίτο θέμα, πάλι άγνωστο, στο οποίο έχουν τη δυνατότητα να επιχειρηματολογήσουν οι αντίπαλες ομάδες και να αξιολογηθούν. Εκεί καταλήγει όλη η διαδικασία για να βγει κατόπιν η τελική βαθμολογία από την οποία θα προκύψει και ο νικητής

ΠτΘ: Με βάση ποια κριτήρια γίνεται η επιλογή των μαθητών;

Σ.Κ.: Εμείς ως υπεύθυνοι καθηγητές είχαμε επισημάνει ποια παιδιά μπορούν να αντεπεξέλθουν, έπειτα τα παιδιά ρωτήθηκαν και προθυμοποιήθηκαν να λάβουν μέρος.

Γ.Χ.: Ουσιαστικά τα κριτήριά μας όταν επιλέγαμε τα άτομα ήταν συγκεκριμένα. Πρώτον η ευγλωττία, δεύτερον η σαφήνεια λόγου, τρίτον η δυνατότητα δημιουργίας επιχειρημάτων, τέταρτον η ουσιαστική παρουσία που σχετίζεται με την κινησιολογία. Αυτά όλα πρέπει να προσεχθούν, προκειμένου να συγκροτηθεί μία άρτια ομάδα που θα δώσει τη δυνατότητα να αντιπροσωπεύσει επάξια το λύκειό μας. Και φαντάζομαι ότι, αφού νικήσαμε, όλα αυτά συνυπήρχαν, άλλως δεν θα υπήρχε η δυνατότητα.

Σ.Κ: Και γι’ αυτό απευθυνθήκαμε στους συγκεκριμένους μαθητές, γιατί διαθέτουν ευχέρεια λόγου, κριτική σκέψη και άνεση τεκμηρίωσης των επιχειρημάτων τους.

ΠτΘ: Ποια ήταν τα θέματα στα οποία διαγωνίσθηκαν τα παιδιά;

Σ.Κ: Όπως ειπώθηκε προηγουμένως, οι αγώνες διεξήχθησαν σε τρεις κύκλους. Στον πρώτο κύκλο το θέμα ήταν οι Ολυμπιακοί Αγώνες και αν πρέπει να διεξάγονται μονίμως στην Ελλάδα. Στο δεύτερο γύρο το θέμα αφορούσε στην απαγόρευση χρήσης ζώων σε πειράματα και το τρίτο θέμα αφορούσε στην απειλή των εθνικών πολιτισμών από την παγκοσμιοποίηση.

ΠτΘ: Πώς είδατε τα θέματα και από ποια σκοπιά τα πραγματευθήκατε;

Γ. Κ: Τα θέματα ήταν πράγματι δύσκολα. Ήθελαν προετοιμασία και πολλές γνώσεις και αυτό φαίνεται από αυτά που τελικά επιλέχθηκαν. Για παράδειγμα, το θέμα του τρίτου γύρου για την παγκοσμιοποίηση ήθελε μεγάλη προετοιμασία και σκέψεις ώστε να οργανώσουμε και να βρούμε επιχειρήματα εξεζητημένα, τα οποία θα χρησιμοποιούσαμε έτσι ώστε να υποστηρίξουμε τη θέση μας. Απ’ ό,τι φαίνεται βρήκαμε σωστά επιχειρήματα και καταφέραμε να νικήσουμε το Γ΄ Λύκειο, ενώ αξίζει να αναφερθεί ότι στο πρώτο θέμα αγωνισθήκαμε με το Α΄ Λύκειο Κομοτηνής, αγωνισθήκαμε δηλαδή και με τα δύο λύκεια της πόλης μας.

ΠτΘ: Η προετοιμασία σας ήταν, πιστεύετε, επαρκής;

Γ.Κ:Δεν θα έλεγα ότι ήταν μεγάλη. Κάποιες ώρες την ημέρα η ομάδα μαζεύονταν στο σχολείο και δούλευε πάνω σε ένα θέμα μαζί με τους δύο καθηγητές που μας βοηθούσαν να αναπτύξουμε την επιχειρηματολογία μας καθώς και τη μέθοδο. Είχαμε πολύ καλή προετοιμασία και συμπαράσταση από τους καθηγητές μας. Πιστεύω ότι από όλα τα λύκεια είχαμε την καλύτερη προετοιμασία και μας είχαν πληροφορήσει σωστά για τη μεθοδολογία, τη δομή, τους κανόνες.

ΠτΘ: Πάνω σε ποια θέματα κυρίως δουλέψατε;

Γ.Κ.: Οι καθηγητές έθεταν υπόψη μας θέματα που κατά την προσωπική τους κρίση θα μπορούσαν να τα θέσουν οι κριτές, θέματα επίκαιρα, όπως η τρομοκρατία, η Ευρωπαϊκή Ένωση, η παγκοσμιοποίηση, η νεολαία, η εκπαίδευση. Η δυσκολία στους αγώνες πιστεύω ότι έγκειται στο γεγονός ότι δεν υπάρχει περιορισμός θεμάτων. Για να μπορείς να αντεπεξέλθεις πρέπει να έχεις γνώσεις σε όλους τους τομείς.

ΠτΘ: Ποια ήταν τα επιχειρήματά με τα οποία αντιλέγατε στους αντιπάλους σας;

Ν.Β.:Στον πρώτο κύκλο κληθήκαμε να υποστηρίξουμε ότι οι Αγώνες δεν πρέπει να γίνονται στην Ελλάδα και πιστεύω ότι όλοι μας συμφωνούμε πάνω σε αυτό. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες είναι ένας θεσμός, μία κληρονομιά της Ελλάδας παγκοσμίως και αξίζει για αυτό το λόγο να διοργανώνεται από όλα τα κράτη. Η αντίπαλη ομάδα προέβαλλε την αντίθετη άποψη, με το επιχείρημα της προβολής του ελληνικού πολιτισμού παγκοσμίως. Εμείς θεωρούμε ότι ούτως ή άλλως προβάλλεται η χώρα μας, γιατί όταν η σημαία της διοργανώτριας χώρας εισέρχεται στο στάδιο και δίπλα είναι η ελληνική σημαία προβάλλεται ο ελληνικός πολιτισμός. Εξάλλου, θεωρούμε εγωιστικό οι Ολυμπιακοί Αγώνες να διεξάγονται μόνο στην Ελλάδα.

Γ.Κ: Σαφώς οι ολυμπιακοί αγώνες είναι ένα δώρο της Ελλάδας στον κόσμο και αποτελεί κτήμα της παγκόσμιας κληρονομιάς. Όμως μόνο μέσα από την διεξαγωγή τους σε όλα τα κράτη οι λαοί θα γνωρίσουν από κοντά τα ολυμπιακά ιδεώδη που αυτοί αντιπροσωπεύουν. Στα επιχειρήματά μας περιλαμβάνονταν και το ότι δεν μπορεί οικονομικά να αναλάβει το κόστος διεξαγωγής τους μόνο η Ελλάδα αλλά και από την άλλη αυτό θα σήμαινε μείωση της σημασίας των αγώνων. Ήδη, εν όψει του 2004, υπάρχουν οικονομικά προβλήματα και η διεξαγωγή τους κάθε τέσσερα χρόνια στη χώρα που τους γέννησε θα σήμαινε οικονομικές δυσκολίες οι οποίες θα επηρέαζαν αρνητικά τρέχοντα ζητήματα, όπως για παράδειγμα τον παραγκωνισμό της παιδείας.

ΠτΘ: Και όσον αφορά στα άλλα θέματα;

Κ.Κ.: Στον δεύτερο γύρο κληθήκαμε να επιχειρηματολογήσουμε για την χρησιμοποίηση των ζώων σε πειράματα. Υποστηρίξαμε ότι με τη χρησιμοποίηση των ζώων στα πειράματα δεν κινδυνεύουν ανθρώπινες ζωές και έτσι δίνεται η δυνατότητα να εξελιχθεί η επιστήμη και μπορούν να βρεθούν φάρμακα για τις διάφορες αρρώστιες. Το τρίτο θέμα ήταν το δυσκολότερο γιατί κληθήκαμε να υποστηρίξουμε ότι οι εθνικοί πολιτισμοί απειλούνται από την παγκοσμιοποίηση.

Γ.Κ: Στο θέμα αυτό υποστηρίξαμε ότι ο καπιταλιστικός τρόπος ζωής έχει κυριαρχήσει στον κόσμο, με αποτέλεσμα να παραγκωνίζεται η εθνική ταυτότητα πολλών χωρών. Βλέπουμε την ιμπεριαλιστική πολιτική που ασκούν οι ΗΠΑ και έχει επηρεάσει τον πολιτισμό χιλιάδων χρόνων όχι μόνο τον ελληνικό αλλά και τον ευρωπαϊκό. Για παράδειγμα, όνειρο των κατοίκων της Ιαπωνίας είναι να ταξιδέψουν στην Αμερική και να πιουν Κόκα Κόλα, να ακούν αμερικάνικη μουσική και όχι γιαπωνέζικη. Από την άλλη, γνωρίζουμε τα πάντα για την αμερικανική «κουλτούρα», για τη μουσική, για το σινεμά και δεν γνωρίζουμε τίποτα για τον πολιτισμό των Κινέζων ή για την παράδοση των Αβορίγινων στην Αυστραλία. Υπάρχει μία μονόπλευρη προώθηση και προβολή πολιτιστικών στοιχείων που τείνουν να επικρατήσουν σε παγκόσμιο επίπεδο και να χάσουμε την ποικιλότητα που μας δίνει μία ξεχωριστή ταυτότητα.

ΠτΘ: Τι σας άφησε όλη αυτή η προσπάθεια;

Γ.Κ.: Ήταν μοναδική εμπειρία. Καταρχήν μας παρείχε μια ευκαιρία να δούμε πόσο καλά έχουν προετοιμαστεί και οι ομάδες των υπολοίπων σχολείων, να δούμε το επίπεδό τους και να συγκρίνουμε τους εαυτούς μας να δούμε τι μπορούμε να κάνουμε για να βελτιωθούμε.

Συνέβαλε επίσης στην ανάπτυξη της κριτικής μας σκέψης, αποκομίσαμε γνώσεις που θα μας βοηθήσουν στο μάθημα της έκθεσης, ασκηθήκαμε στη συνεργασία, την ομαδικότητα – γιατί είναι μια διαδικασία που πάνω από όλα χρειάζεται ομαδική δουλειά, ώστε ο ρόλος του κάθε ομιλητή να είναι σωστά διεκπεραιωμένος και βέβαια υπήρχε πάντα το ενδεχόμενο να διαγωνισθούμε με παιδιά με τα οποία είμαστε φίλοι, κάτι που ήταν δύσκολο, παρόλα αυτά κάναμε την καρδιά μας πέτρα, αγωνισθήκαμε και νικήσαμε. Για την Αθήνα έχουμε πολλές απαιτήσεις και αναμονή για το πώς θα είναι όλη διαδικασία, πόσο καλά προετοιμασμένα θα είναι τα παιδιά, γιατί και εμείς δεν έχουμε κάνει μεγάλη προετοιμασία.

Κ.Κ.: Ήταν μια ξεχωριστή εμπειρία. Περιμέναμε πως και πως τους αγώνες γιατί θέλαμε να δούμε την όλη διαδικασία, την προετοιμασία των άλλων λυκείων. Χάσαμε αρκετές ώρες από τον ελεύθερό μας χρόνο. Προσπαθήσαμε να προετοιμαστούμε όσο καλύτερα μπορούσαμε και πιστεύω ότι τα καταφέραμε. Μας βοηθά για το μάθημα της έκθεσης η προετοιμασία, εμπλουτίσαμε το λεξιλόγιό μας, τις ιδέες μας, και ασχοληθήκαμε με θέματα που θα μας βοηθήσουν αργότερα.

Π.Π.: Εγώ, για να πω την αλήθεια, το διασκέδασα. Μου άρεσε και σαν διαγωνισμός και σαν εμπειρία γενικότερα η προετοιμασία που κάναμε στο σχολείο και τα θέματα ήταν πολύ ενδιαφέροντα και αποκτήσαμε πολλές γνώσεις που μπορεί να μας είναι χρήσιμες όχι μόνο για το μάθημα της έκθεσης, αλλά και σε καθημερινές συζητήσεις και συνομιλίες για να μπορούμε πιο εύκολα να εκφέρουμε απόψεις.

ΠτΘ.: Πόσο δύσκολο ήταν να μπορέσετε να συντονίσετε μια ομάδα παιδιών με φορτωμένο πρόγραμμα;

Γ.Χ.: Το πρώτο πρόβλημα που αντιμετωπίσαμε ήταν η επιλογή, η εύρεση των κατάλληλων προσώπων με τα κριτήρια που ανέφερα προηγουμένως. Προσπαθήσαμε να βρούμε τα άτομα αυτά που θα ικανοποιούσαν τη διαδικασία. Η δυσκολία ήταν να βρούμε χρόνο προετοιμασίας στο Λύκειό μας, να κάνουμε όσο ήταν δυνατόν την προετοιμασία έξω από τις ώρες διδασκαλίας, να μην επιβαρυνθεί το πρόγραμμα των μαθητών, αλλά και να μην προβληματίσουμε τη λειτουργία του σχολείου. Αν καμιά φορά πήραμε κάποιες ώρες από συναδέλφους ήταν με τη ανοχή τους και σε μαθήματα τα οποία ήταν ενδοσχολικά. Έτσι ξεπεράσαμε και το δεύτερο σκόπελο της εύρεσης χρόνου. Δύσκολα αντιμετωπίσαμε στο να επιλέξουμε συγκεκριμένα θέματα. Περισσότερο κοιτάξαμε τα θέματα να είναι επίκαιρα στα θέματα κυρίως κοινωνικού προβληματισμού πάνω στα επιχειρήματα. Έτσι λοιπόν, το τρίπτυχο εύρεση θεμάτων, εύρεση κατάλληλων προσώπων και χρόνου, μας προβλημάτισε ιδιαίτερα, κατορθώσαμε όμως να φτάσουμε εδώ στη σημερινή μας παρουσία στον ΠτΘ για να παρουσιάσει και να προβάλλει τη νίκη μας.

ΠτΘ.: Αισθάνεστε ως εκπαιδευτικοί δικαιωμένοι από το αποτέλεσμα; Η νίκη αυτή τι σημαίνει για σας;

Σ.Κ.: Θα ήθελα να εκφράσω την ικανοποίησή μου για την δικαίωση των προσπαθειών που κατέβαλαν οι μαθητές μας. Το αποτέλεσμα σαφώς μας δημιουργεί επιπρόσθετες υποχρεώσεις. Αυτή η επιτυχία είναι ένα μικρό δείγμα, ότι γίνεται ουσιαστική δουλειά στο σχολείο. Στην Αθήνα θα πάμε έχοντας στόχο να πάρουμε μια καλή θέση και γιατί όχι και την πρώτη θέση. Μπορούμε να είμαστε και λίγο τυχεροί, γιατί πιστεύω ότι ουσιαστικό ρόλο θα παίξει και ο παράγων τύχη πέρα από τις ικανότητες των παιδιών. Συνεχίζουμε τις προσπάθειες να δούμε όσο το δυνατόν περισσότερα θέματα.

Γ.Χ.: Συγχαρητήρια να πω ότι αξίζουν στους μαθητές. Όσον αφορά τη νίκη, να πω ότι δόθηκε η δυνατότητα στο β΄ Λύκειο να προβληθεί στο νομό μας και την είχε ανάγκη αυτήν την προβολή σε σχέση με τα άλλα λύκεια, αλλά είναι η νίκη εξόχως λαμπρή γιατί δεν περιορίζεται μόνο σε νομαρχιακό επίπεδο, γιατί στη διαδικασία δεν συμμετείχαν μόνο λύκεια της Ροδόπης, αλλά και του Έβρου, και έτσι θα λέγαμε ότι αποκτά η νίκη διάσταση πανθρακική περίπου, μια και έλειπε μόνο ο Ν. Ξάνθης. Επομένως, βγαίνουμε πρώτοι για να συνεχίσουμε τη διαδικασία στην Αθήνα. Θα διαγωνισθούμε με 12 λύκεια σε όλη την Ελλάδα, αυτούς δηλ. που κρίθηκαν νικητές από την προκριματική διαδικασία. Πιστεύω να μπορέσουμε να πάρουμε μια καλή θέση στους ημιτελικούς ή ίσως να μας δοθεί ευκαιρία να φθάσουμε και στους τελικούς. Αυτός είναι ο στόχος μας και, αν το καταφέρουμε, θα μπορούμε να μιλάμε για ένα Λύκειο πανελλαδικής εμβέλειας. Νομίζω ότι έχουμε τη δυνατότητα, αν συνεχίσουμε την προσπάθεια ως μαθητές, με σωφροσύνη και συγχρόνως με μεράκι και προθυμία και αν οι μαθητές μπορέσουν να βοηθήσουν, παρά το γεγονός ότι πιέζονται και από τα φροντιστήρια και από τα σχολικά μαθήματα ευελπιστώ στο μέλλον να υπάρχει και άλλη νίκη. Για την ακριτική μας περιοχή έχει μεγάλη σημασία αυτή η νίκη.

ΠτΘ.: Συνηθίσαμε ως γονείς να κρίνουμε τη δουλειά των σχολείων από τα αποτελέσματα των πανελλαδικών και όχι και από τις άλλες δραστηριότητές του…

Γ.Χ.: Ένα Λύκειο, όταν κρίνεται με βάση τις πανελλαδικές εξετάσεις, δεν κρίνεται μόνο η προσφορά του. Πρέπει να συνυπολογιστούν τα φροντιστήρια και η προσωπική προσπάθεια των μαθητών. Όλα αυτά το κάνουν πρώτο! Στην προκειμένη περίπτωση, ο διαγωνισμός είναι καθαρός. Δεν υπάρχουν φροντιστήρια ούτε εξωτερικοί παράγοντες. Υπάρχει μόνο η δυνατότητα των μαθητών και η δυναμική παρουσία των καθηγητών.

Σ.Κ.: Και μάλιστα η καλή παρουσίαση του σχολείου μας σχολιάστηκε ευμενώς και από καθηγητές συναδέλφους των άλλων σχολείων. Η υπεροχή ήταν φανερή.

Γ.Κ.: Εγώ, τελειώνοντας, θα ήθελα να πω ότι είναι λίγοι αυτοί οι καθηγητές οι οποίοι ασχολούνται δραστήρια με τέτοια θέματα.

Γ.Χ.: Οι δραστηριότητες είναι προσωπική επιλογή και απόφαση. Μέσα στο σχολείο κανείς δεν θα σου πει δραστηριοποιήσου. Αν δεν το αποφασίσεις εσύ δεν γίνεται τίποτα.

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.