Με ευελιξια η αποκεντρωση προς τις Περιφερειες

Την αποκέντρωση της διαχείρισης των κληροδοτημάτων και ιδρυμάτων επικύρωσαν με απόφασή τους οι Υφυπουργοί Εσωτερικών Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης και Οικονομίας και Οικονομικών σύμφωνα με την οποία μεταβιβάζονται οι αρμοδιότητες του Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών στους Γενικούς Γραμματείς των Περιφερειών. Με την απόφαση αυτή η μεγάλη πλειονότητα των κληροδοτημάτων, συνολικά 10.225 υποθέσεις, περνά στις περιφέρειες και μόνο 1.700 παραμένουν στην αρμοδιότητα του υπουργείου Οικονομίας – Οικονομικών

Η ιστορία των κληροδοτημάτων ξεκινά από τις αρχές του 19ου αιώνα κυρίως από την Ήπειρο, από όπου και κατάγονται οι περισσότεροι ευεργέτες, οι οποίοι θέλοντας να βοηθήσουν την πατρίδα τους, αλλά μη μπορώντας εξαιτίας της πολιτικής κατάστασης να δώσουν απευθείας σε θεσμούς τα χρήματα, έφτιαξαν διαθήκες ή δωρεές και όρισαν τόσο τους διαχειριστές αυτών των περιουσιών όσο και τους σκοπούς που θα έπρεπε οι πόροι των κληροδοτημάτων να υπηρετήσουν. Η ελληνική πολιτεία και το Σύνταγμα κατοχύρωσαν το πλαίσιο της διαχείρισης των κληροδοτημάτων το 1939 με τον νόμο 2039/39. Σύμφωνα με αυτόν ορίζεται ότι «η πιστή και επακριβής εκτέλεση της βουλήσεως των διαθετών και δωρητών, δια της οποίας διατίθενται περιουσιακά στοιχεία δια κληρονομιάς, κληροδοσίας δωρεάς υπέρ του κράτους ή χάριν κοινωφελών σκοπών, αποτελεί υποχρέωση του κράτους». Επιπρόσθετα, ορίζεται ξεκάθαρα ότι, πέραν της υποχρέωσης του κράτους για την ευθύνη και εποπτεία των κληροδοτημάτων, το τελευταίο πρέπει να τηρεί μητρώο των κληροδοτημάτων και να έχει, ανά πάσα στιγμή, γνώση της οικονομικής κατάστασης και των δραστηριοτήτων τους».

Η υπόθεση Εθνικά Κληροδοτήματα τον τελευταίο χρόνο απασχόλησε εν πολλοίς τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και τα στοιχεία για την εκμετάλλευσή τους είναι αποκαρδιωτικά. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα εμφάνιζαν έλλειμμα εκατομμυρίων ευρώ και δεκάδες αετονύχηδες εκμεταλλεύονταν τα κενά ελέγχου, αλλά και τη γραφειοκρατική διαδικασία, με αποτέλεσμα την αδυναμία αξιοποίησης της αμύθητης περιουσίας του ελληνικού Δημοσίου. Είναι γνωστή η αλληλογραφία που ξεκίνησε μέσα από την εφημερίδα «Το Βήμα», μεταξύ του βουλευτή της Ν.Δ. κ. Βαρβιτσιώτη και του Πρύτανη του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Μπαμπινιώτη για τα κληροδοτήματα που ανήκουν στο εν λόγω πανεπιστήμιο.

Κληροδοτήματα στο Νομό Ροδόπης

Ο δρόμος για την αξιοποίηση των εθνικών κληροδοτημάτων άνοιξε από την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης κατά την διάρκεια συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου στις 10 Νοεμβρίου με την παρουσία του διευθυντή του γραφείου Ποιότητας Ζωής, Αντώνη Αγγελίδη, αλλά και του Υφυπουργού Οικονομίας και Οικονομικών κ. Φωτιάδη, κατά τη διάρκεια του οποίου ανακοινώθηκε η μεταφορά 86 εθνικών κληροδοτημάτων στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.

Από τα 86 αυτά κληροδοτήματα, τα τέσσερα αφορούν στο Νομό Ροδόπης. Πρόκειται για τα εξής:

-Ίδρυμα Μοσχίδου Κυριακίδου με σκοπό τη χορήγηση υποτροφιών σε Έλληνες χριστιανούς φοιτητές και με διοίκηση αποτελούμενη από τον Πρόεδρο του Δικηγορικού Συλλόγου Ροδόπης, τον Πρόεδρο του Ιατρικού Συλλόγου Ροδόπης και τους λυκειάρχες των λυκείων Αρρένων, Θηλέων και Οικονομικού.

-Κληροδότημα Φωτίου Πολυζογόπουλου, με σκοπό τη μόρφωση ενός ή δύο νέων αριστούχων και πτωχών του Δήμου Κομοτηνής που φοιτούν σε ανώτατες σχολές στην Ελλάδα και με διοίκηση το Δήμο Κομοτηνής.

-Κληροδότημα Κ. Σισμάνογλου, από τα στοιχεία δεν προκύπτει σκοπός, με διοίκηση το Γενικό Νομαρχιακό Νοσοκομείο Κομοτηνής «Σισμανόγλειο».

-Κληροδότημα Πίσσα Νικολάου, με σκοπό τη χορήγηση υποτροφίας σε αριστούχο άπορο φοιτητή Κομοτηναίο, με διοίκηση το Δήμο Κομοτηνής.

Ως προς τους σκοπούς που έχουν τα κληροδοτήματα αυτά είναι γνωστό σε όλους ότι πληρούνται εφόσον τόσο ο Δήμος Κομοτηνής, όσο και η διοίκηση του Ιδρύματος Μοσχίδη Κυριακίδη, προβαίνουν στην παραχώρηση υποτροφιών.

Οπως όμως εξηγεί στον ΠτΘ ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Κομοτηνής και πρόεδρος του Ιδρύματος Μοσχίδη Κυριακίδη, κ. Γ. Πεταλωτής, προβλήματα υπάρχουν εξαιτίας της γραφειοκρατίας τονίζοντας την ανάγκη προσαρμογής της ερμηνείας του σκοπού με τις σημερινές κοινωνικές συνθήκες, οι οποίες σαφώς δεν είναι οι ίδιες με την εποχή του ΄50, καθώς και την ανάγκη ευελιξίας των ιδρυμάτων.

ΠτΘ: κ. Πεταλωτή ξεκινώντας δώστε μας τη νομική σύσταση του προσώπου, αλλά και την περιουσιακή του κατάσταση…

Γ.Π.: Tο ίδρυμα Μοσχίδη – Κυριακίδη έχει συσταθεί με νόμο στη δεκαετία του 1950 και για τα δεδομένα της Κομοτηνής έχει ακίνητη περιουσία αρκετά μεγάλη, καθώς και κάποιες καταθέσεις ταμιευτηρίου. Πολύ παλαιότερα στην κυριότητά του είχε και κινητά που από ό,τι γνωρίζω έχουν εκποιηθεί εξαιτίας της φθοράς που υφίσταντο με αποτέλεσμα σήμερα να υπάρχουν κάποια περιουσιακά στοιχεία που μπορούν να εξασφαλίσουν την ευδοκίμηση του σκοπού του.

ΠτΘ: Αντιμετωπίζετε προβλήματα ως προς την αποπεράτωση του σκοπού;

Γ.Π.: Σύμφωνα με τον ιδρυτικό νόμο, είναι βέβαια αρκετά στενά τα περιθώρια που ορίζει έτσι ώστε να υλοποιείται ο σκοπός. Ακριβής του σκοπός είναι να χορηγούνται υποτροφίες σε απόρους Κομοτηναίους φοιτητές. Βέβαια νομίζω ότι θα πρέπει ίσως και νομικά να δούμε ξανά την έννοια του απόρου γιατί από την δεκαετία του ΄50 μέχρι τώρα οι συνθήκες έχουν αλλάξει με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν άποροι φοιτητές Κομοτηναίοι, σύμφωνα με εκείνα τα κριτήρια που συνιστούσαν τότε απορία. Εν πάση περιπτώσει, εμείς έχουμε κάνει μια πιο προσήκουσα ερμηνεία προκειμένου να χορηγούμε υποτροφίες και έχουμε θεωρήσει απόρους φοιτητές κάποιους των οποίων οι γονείς τους εμφανίζουν χαμηλό εισόδημα. Επιπλέον, μας περιορίζει και η έννοια του Κομοτηναίου και μέχρι σήμερα μένουμε στο γράμμα του νόμου που λέει ότι πρέπει να είναι γραμμένος στα μητρώα ή στα δημοτολόγια του Δήμου Κομοτηνής. Αυτό είναι λίγο άδικο γιατί υπάρχουν Κομοτηναίοι που διαμένουν στην πόλη αρκετές γενιές, αλλά είναι γραμμένοι σε μητρώα και δημοτολόγια άλλων δήμων ή κοινοτήτων. Εκεί, λοιπόν, έχουμε πρόβλημα στο να διαθέσουμε τις υποτροφίες.

ΠτΘ: Υπήρξαν υποψηφιότητες για τις υποτροφίες φέτος;

Γ.Π.: Από τη στιγμή που ανέλαβε το νέο ΔΣ του Δικηγορικού Συλλόγου ξεκινήσαμε μια πολύ μεγάλη ενημέρωση γιατί υπήρχε η λογική ότι δεν υπάρχουν αριστούχοι Κομοτηναίοι φοιτητές με χαμηλά εισοδήματα. Με το άνοιγμα που κάναμε στα ΜΜΕ τελικά βρέθηκαν γύρω στις 30 και πλέον αιτήσεις με τις οποίες αποδεικνύονταν ότι πραγματικά υπήρχαν αριστούχοι και με χαμηλά εισοδήματα. Κάποιους αποκλείσαμε αναγκαστικά γιατί τα εισοδήματά τους ήταν πάρα πολύ υψηλά, κάποιοι δυστυχώς αποκλείστηκαν γιατί είχαμε τον περιορισμό ότι δεν ήταν γραμμένοι στον δήμο Κομοτηνής, και τελικά εγκρίναμε γύρω στις 25 υποψηφιότητες.

ΠτΘ: Γιατί, κ. Πεταλωτή, από τη στιγμή που υπάρχουν υποψήφιοι, καθυστερεί η επίδοση των υποτροφιών;

Γ.Π.: Υπάρχει μια διαδικασία, η οποία δυστυχώς, είναι γραφειοκρατική. Εμείς σαν διοικητικό συμβούλιο του Ιδρύματος εγκρίναμε τις υποτροφίες με τα κριτήρια που θέτει ο συστατικός νομός. Από εκεί και πέρα, βέβαια, υπάρχει το περιφερειακό συμβούλιο το οποίο εφαρμόζει τυπικά το νόμο και το οποίο ζητά να γίνουν δημοσιεύσεις πολύ περισσότερες από αυτές που κάνουμε σε αθηναϊκές εφημερίδες, να γίνουν κοινοποιήσεις στον νομάρχη, στο δήμαρχο. Μπήκαν δηλαδή κάποια τυπικά ζητήματα τα οποία δεν θεωρήσαμε ότι έπρεπε να γίνουν, με αποτέλεσμα να υπάρχει αυτό το μπλοκάρισμα και με δεδομένο ότι τα μέλη του περιφερειακού συμβουλίου προΐστανται κάποιων υπηρεσιών, υπάρχει και μια δυσχέρεια χρονικής να συγκαλείται οπότε θέλουμε. Συνεκλήθη δύο φορές για το δικό μας θέμα, μας έχει στείλει έναν κατάλογο, μια λίστα απαιτουμένων περαιτέρω ενεργειών. Είμαστε στην διαδικασία να τις υλοποιήσουμε και πιστεύω ότι θα ξεμπλοκαριστούμε σ΄ ένα εύλογο χρονικό διάστημα. Εκείνο όμως το οποίο θέλω να πω και νομίζω ότι έχει και μια αξία είναι ότι στο περιφερειακό συνέδριο που έγινε πριν από ένα μήνα περίπου, στο οποίο παρευρισκόταν και ο υφυπουργός Οικονομικών ο κ. Φωτιάδης, που είναι και ο καθ΄ ύλη αρμόδιός, και ο σύμβουλος του πρωθυπουργού, ο κ. Αγγελίδης, για θέματα ποιότητας ζωής, τονίσαμε, σύμφωνα με την εμπειρία μας, την ανάγκη να γίνουν πιο ευέλικτα τα πράγματα στα ιδρύματα. Να υπάρχει μεν έλεγχος, τόσο προληπτικός, όσο και ανασταλτικός, γιατί διαχειριζόμαστε ξένη περιουσία, αλλά κάποιες διαδικασίες να γίνουν πιο ευέλικτες. Να σημειώσω εδώ ότι για μια αντιπαροχή ενός ακινήτου, το οποίο είναι εγκαταλελειμμένο και γκρεμισμένο χρόνια και το οποίο θελήσαμε να το αξιοποιήσουμε, απαιτείται απόφαση από Εφετείο Αθηνών. Με χαρά άκουσα τον κ. Φωτιάδη να λέει ότι τροποποιείται πλέον ο νόμος και θα απαιτείται απόφαση διαπιστωτική της ενέργειας αυτής από το κατά τόπον εφετείο, που θα είναι της Θράκης. Ελπίζουμε ότι με την αποκέντρωση, η οποία γίνεται από το υπουργείο στην περιφέρεια, και με μια ευελιξία, η οποία έχουμε την υπόσχεση και από τον υπουργό ότι θα υπάρξει ως προς την λειτουργία αυτών των ιδρυμάτων, να έχουν λυθεί σε μεγάλο βαθμό τα προβλήματά μας.

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.