Μαστιγα της εποχης το συγχρονο δουλεμποριο

Πτυχές και διαστάσεις του φαινομένου της εμπορίας ανθρώπων, που αποτελεί την μεγαλύτερη εγκληματική επιχείρηση μετά το εμπόριο ναρκωτικών και όπλων, παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια ενδιαφέρουσας ενημερωτικής ημερίδας που διοργάνωσε την Παρασκευή, η Αστυνομική Διεύθυνση Ροδόπης.

Το «trafficking» ή ελληνιστί η παράνομη διακίνηση ανθρώπων, με σκοπό την οικονομική και σεξουαλική εκμετάλλευση τους, αγγίζει και το νομό Ροδόπης, ο οποίος «βρίσκεται στον άξονα διαμετακόμισης αλλοδαπών γυναικών προς τα μεγάλα αστικά κέντρα».

Τις απόψεις τους για το σύγχρονο δουλεμπόριο, κατέθεσαν ο καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΔΠΘ κ. Χαράλαμπος Δημόπουλος, ο ψυχίατρος και συντονιστής της ομάδας Antitrafficking του Κέντρου αποκατάστασης θυμάτων βασανιστηρίων κ.Σταύρος Μπουφίδης, ο δημοσιογράφος κ. Τάσος Τέλλογλου, η υπαστυνόμος της Ασφάλειας Θεσσαλονίκης κ. Στέλλα Αντωνιάδου και ο εκπρόσωπος της Γενικής Γραμματείας Ισότητας κ. Θ. Αντωνόπουλος.

Την ημερίδα παρακολούθησαν εκπρόσωποι της Αυτοδιοίκησης, της ηγεσίας των σωμάτων ασφαλείας στην περιοχή, ο Γενικός Πρόξενος της Τουρκίας στην Κομοτηνή, άλλοι επίσημοι προσκεκλημένοι.

Την εκδήλωση χαιρέτισε ο Περιφερειακός Διευθυντής των Αστυνομικών Υπηρεσιών ΑΜΘ κ. Γιώργος Κοκκίνης ο οποίος κήρυξε και την έναρξη των εργασιών της ημερίδας. Σύμφωνα με τον κ. Κοκκίνη στόχος της διοργάνωσης ήταν κύρια η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης πάνω στο συγκεκριμένο οξύτατο κοινωνικό και αστυνομικό πρόβλημα, που απασχολεί έντονα την ελληνική κοινωνία, την τελευταία δεκαετία. Αίσθηση προκάλεσε η παρατήρηση του κ. Κοκκίνη ότι «ο ανδρικός πληθυσμός διακατέχεται από μια ιδιόμορφη σεξουαλική πείνα η οποία κατευθύνεται στα κορίτσια που προέρχονται από τις χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ». Κατά άλλα ο Περιφερειακός Αστυνομικός Διευθυντής επισήμανε την αναγκαιότητα σύνθεσης των κοινωνικών δυνάμεων για την πάταξη του φαινομένου, διαπιστώνοντας ταυτόχρονα ότι παρά τις προσπάθειες των αστυνομικών αρχών το πρόβλημα βρίσκεται σε «οξύτατη φάση» στην περιοχή μας.

Η αντιμετώπιση του trafficking αποτελεί ζήτημα πρώτης και διαρκούς προτεραιότητας, μέσα από μια διαδικασία στοχοποίησης, ευαισθητοποίησης του προσωπικού, διαρκούς εκπαίδευσης και αυξημένης δραστηριότητας των αστυνομικών υπηρεσιών, σύμφωνα με τον Αστυνομικό Διευθυντή Ροδόπης κ. Σιδέρη Δολαπτσόγλου. Ο ίδιος αναλύοντας τους στόχους της τοπικής Διεύθυνσης ανέφερε, την αντιμετώπιση του φαινομένου με ευαισθησία και σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο , την εξάρθρωση όσο το δυνατόν περισσότερων κυκλωμάτων εκμετάλλευσης γυναικών και την σύλληψη των δραστών όπως επίσης την απελευθέρωση μεγαλύτερου αριθμού θυμάτων, την μεταφορά τους σε ασφαλές μέρος και την παροχή άμεσης προστασίας και αρωγής.

«Το trafficking, καρδιά του διεθνικού οργανωμένου εγκλήματος»

Την πεποίθηση αυτή εξέφρασε ο καθηγητής της Νομικής Σχολής κ. Χαράλαμπος Δημόπουλος ο οποίος απέδωσε τις εκρηκτικές διαστάσεις του φαινομένου της παράνομης διακίνησης ανθρώπων, στην παγκοσμιοποίηση και την αποδυνάμωση των παραδοσιακών κρατών.

«Η αποδυνάμωση της εθνικής κυριαρχίας, αποτέλεσε ευνοϊκή δίοδο για την επαύξηση του φαινομένου του trafficking και ταυτόχρονα την παντελή αποδυνάμωση εκείνου τον κατασταλτικού μηχανισμού για την αντιμετώπιση αυτού του μεγάλου ρεύματος, που έχει πολυσχιδείς και πολλαπλές μορφές λειτουργίας»τόνισε ο κ. Δημόπουλος.

Ο καθηγητής της Νομικής Σχολής του Δημοκρίτειου παρουσίασε εξάλλου στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης βάση των οποίων γυναίκες- θύματα σεξουαλικής εκμετάλλευσης παρουσιάζουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Συνήθως είναι ηλικίας από 20 έως 50 ετών, προέρχονται από μεγάλες πόλεις, είχαν άσχημες οικογενειακές σχέσεις, ενώ πολλές φορές είχαν εμπλακεί στα δίχτυα της οργανωμένης εγκληματικότητας.

Σύμφωνα επίσης με τα ίδια στοιχεία, η Ρουμανία εμφανίζεται ως χώρα προέλευσης και ως κέντρο εμπορίας για θύματα, από τη Μολδαβία, την Ουκρανία κι άλλες χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης . Τα περισσότερα θύματα από την Ρουμανία προορίζονται για την Ελλάδα, την Ιταλία και την Τουρκία. Επίσης πολλές γυναίκες που προέρχονται από την Ουκρανία και τη Ρωσία διακινούνται προς την Πολωνία, την Ουγγαρία, τις χώρες της Βαλτικής, τη Γερμανία και την Ολλανδία.

Οι λαθεμένες αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας για τα θύματα

Στον ψυχισμό των γυναικών-θυμάτων αναφέρθηκε κύρια, κατά την ενδιαφέρουσα τοποθέτησή του, ο ψυχίατρος κ. Σταύρος Μπουφίδης εκτιμώντας ότι «είναι πάρα πολύ παρεξηγημένος λόγω του ότι κυριαρχεί η αντίληψη πως πρόκειται για γυναίκες οι οποίες το θέλανε και το πάθανε». Ο κ. Μπουφίδης διαπίστωσε πως στην εμπέδωση αυτής της λαθεμένης-ομολογουμένως- αντίληψης στην ελληνική κοινωνία συνετέλεσαν διάφοροι παράγοντες.

Ο ψυχίατρος πρόσθεσε πως οι γυναίκες που πέφτουν θύματα σωματεμπόρων είναι κακοποιημένες, έχουν έρθει με δόλο και με απάτη στη χώρα μας συνήθως ή τους ανάγκασαν να το πράξουν οι κακές συνθήκες διαβίωσης στη χώρα τους . Υποστήριξε επίσης ότι έχουν υποστεί πολύ σοβαρή σεξουαλική κακοποίηση, επανειλημμένους βιασμούς και φέρουν σοβαρότατα ψυχολογικά τραύματα.

Για τους παραπάνω λόγους, είναι πάρα πολύ δύσκολο πολλές φορές να καταθέσουν ή να αναγνωρίσουν το ρόλο τους ως θύμα. Είναι γυναίκες φοβισμένες που αρνούνται να μιλήσουν στην Αστυνομία γιατί έχουν βιώσει πέρα από την πολλαπλή κακοποίηση, εκφοβισμό κι εκβιασμούς.

Ο κ. Σταύρος Μπουφίδης επισήμανε εξάλλου ότι τα θύματα χρήζουν ψυχοκοινωνικής υποστήριξης αλλά και ενίσχυσης από τον ίδιο τον νόμο και την πολιτεία ενώ καταλήγοντας τάχθηκε υπέρ της άμεσης δημιουργίας δομών φιλοξενίας και φροντίδας τους στη χώρα μας.

Η συμβολή των ΜΜΕ στην αντιμετώπιση της εμπορίας ανθρώπων

Κατά τον γνωστό δημοσιογράφο ο τρόπος της δημοσιογραφικής κάλυψης των θεμάτων που σχετίζονται με το φαινόμενο του σύγχρονου δουλεμπορίου πέρασε από τρεις φάσεις.

Η πρώτη φάση εκτείνεται χρονικά από τις αρχές του 1990 έως το 1996. Τα ρεπορτάζ αντίστοιχου περιεχομένου παρουσιάζουν το φαινόμενο από την σκοπιά του πελάτη, χωρίς να εμπεριέχουν κριτική αποτίμηση του θέματος, απλά «αναπαραγάγουν τις εικόνες των γυμνών κοριτσιών που χορεύουν πάνω στην μπάρα». Καμία νύξη ή διαχωρισμός ανάμεσα στην καταναγκαστική πορνεία και στην πορνεία.

Ακολουθεί η δεύτερη φάση μετά τα έτη 1997-98-99, που επηρεάζεται από την συζήτηση για την εισαγωγή του νέου νόμου οπότε και παρατηρείται μια πιο κριτική αντιμετώπιση του trafficking. Την ίδια περίοδο τα ρεπορτάζ εστιάζουν σε δύο από τα κυρίαρχα της υπόθεσης, «σε αυτόν της γυναίκας που πουλιέται και αγοράζεται και εκείνου του διακινητή και κάποιων κρατικών λειτουργών που ίσως αναμειγνύονται σε αυτή τη διακίνηση». Ο κ. Τάσος Τέλλογλου επικαλούμενος λόγια του καθηγητή Μανωλεδάκη σημείωσε ότι «το οργανωμένο έγκλημα υπάρχει εκεί που ανακατεύεται ένας τουλάχιστον δημόσιος υπάλληλος».

Ο δημοσιογράφος μίλησε και για την τρίτη φάση που ξεκινά από το τέλος του 1999 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. «Η δημοσιογραφία όταν μιλά για αυτό το φαινόμενο βρίσκεται σε μια αμηχανία γιατί πρέπει να μιλήσει για τους πελάτες, για αυτούς που εκφράζουν την ζήτηση» συμπλήρωσε υποστηρίζοντας τη δυσκολία κατανόησης εκ μέρους των πελατών της καταπάτησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Ο κ. Τέλλογλου μιλώντας για την έρευνα την οποία πραγματοποίησε στη Θράκη με θέμα την διακίνηση αλλοδαπών γυναικών διαπίστωσε ότι η ζήτηση είναι πλέον μικρότερη μια και ο νέος νόμος έκανε ακριβότερη την προσφορά της συγκεκριμένης υπηρεσίας.

Η παράνομη πορνεία διαρκώς αυξάνεται ενώ παραμένει το φαινόμενο της καταναγκαστικής πορνείας λόγω του μη εκσυγχρονισμού του καθεστώτος της νόμιμης άσκησης του επαγγέλματος

Μία από τις παραμέτρους που σύμφωνα με τον ίδιο δημοσιογράφο, διαμόρφωσαν την μικρή ζήτηση, είναι η μειονότητα και η επικρατούσα τάση να νυμφεύονται οι μειονοτικοί σε πολύ νεαρή ηλικία.

Ο νέος νόμος για την πάταξη του σύγχρονου δουλεμπορίου

Στο νέο νομοθετικό πλαίσιο που διέπει την πάταξη του σύγχρονου δουλεμπορίου στη χώρας μας αναφέρθηκε κατά την εισήγηση της η υπαστυνόμος της Ασφάλειας Θεσσαλονίκης κ. Στέλλα Αντωνιάδου.

Ο νόμος 3065 προβλέπει εκτός των άλλων την αντιμετώπιση των σύγχρονων μορφών εμπορίας ανθρώπων, όπως της εμπορίας με στόχο την αφαίρεση οργάνων του σώματος και της εξαναγκαστικής ή απατηλής εκμετάλλευσης εργασίας προσώπων αλλά και της στρατολόγησης ανηλίκων με σκοπό την χρησιμοποίηση τους σε ένοπλες συγκρούσεις.

Στον ίδιο νόμο περιέχεται, για πρώτη φορά, ο ορισμός της γενετήσιας εκμετάλλευσης και το έγκλημα της σωματεμπορίας μετατρέπεται στην βασικότερη διάταξη κεφαλαίου έτσι ώστε η εμπορία ανθρώπων να αντιμετωπίζεται κι όταν τελείται με τη χρήση βίας απειλής ή άλλου εξαναγκαστικού μέσου με σκοπό την εκμετάλλευση της γενετήσιας ζωής.

Στις διατάξεις του νόμου 3065 περιλαμβάνεται για πρώτη φορά η αντιμετώπιση της πορνογραφίας ανηλίκων η οποία οφείλεται στην ανάπτυξη του διαδικτύου. Επίσης η αναμόρφωση του εγκλήματος της μαστροπείας με τέτοιο τρόπο ώστε να προστατεύονται με όλα τα μέσα οι ανήλικοι.

Η κ. Αντωνιάδου υπογράμμισε ως απαραίτητη τη λήψη μέτρων για την πρόσβαση των θυμάτων στην εκπαίδευση , την επαγγελματική κατάρτιση, την ιατροφαρμακευτική και νοσοκομειακή περίθαλψη, τη νομική υποστήριξη και τη διερμηνεία εφόσον αγνοούν την ελληνική γλώσσα.

«Η Ελληνική αστυνομία δεν μπορεί μόνη της να αντιμετωπίσει το φαινόμενο της εμπορίας ανθρώπων χρειάζεται την συνδρομή όλων. Σε συνεργασία και με όλους τους φορείς που είναι επιφορτισμένοι με την αρωγή και φροντίδα των θυμάτων θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα του trafficking” κατέληξε.

Ο ρόλος της Γενικής Γραμματείας Ισότητας στον περιορισμό της εμπορίας γυναικών

Τις προσπάθειες της Γενικής Γραμματείας Ισότητας για τον περιορισμό του φαινομένου της εμπορίας γυναικών ανέλυσε ο εκπρόσωπος της Γ.Γ κ. Θ. Αντωνόπουλος

Η Γενική Γραμματεία διαθέτει δύο συμβουλευτικά κέντρα, ένα στην Αθήνα κι ένα στον Πειραιά. Έχει στην εποπτεία της το Κέντρο Ερευνών για Θέματα Ισότητας με 5 παραρτήματα, στις 5 μεγαλύτερες πόλεις, στα οποία παρέχεται δωρεάν ψυχο-κοινωνική υποστήριξη. Τα συμβουλευτικά κέντρα είναι υποστηρικτικές δομές για τις γυναίκες θύματα κακοποίησης σε συνεργασία με συναρμόδιους φορείς που συντονίζουν προσπάθειες για την αρωγή των θυμάτων.

Το τελευταίο τρίμηνο παρενέβη για τη φιλοξενία 10 θυμάτων σε συνεργασία με το διεθνή οργανισμό μετανάστευσης και το ΥΠΕΞ.

Επίσης έχει αναλάβει πρωτοβουλίες για την επίσπευση και την αποτελεσματική υλοποίηση του σχετικού προεδρικού διατάγματος με στόχο την ενδυνάμωση των δομών που θα παρέχουν υπηρεσίες στα θύματα, την ανάπτυξη νέων δομών με την συμμετοχή και των γυναικείων οργανώσεων, τη δικτύωση των δομών, την παρακολούθηση και αξιολόγηση των υπηρεσιών που θα παρέχονται .

Όπως τόνισε ακόμη ο κ. Αντωνόπουλος, η Γενική Γραμματεία Ισότητας υλοποιεί και χρηματοδοτεί δράσεις με σκοπό την ευαισθητοποίηση για το φαινόμενο της διακίνησης.

Σε συνεργασία με το Εθνικό Κέντρο Δημόσια Διοίκησης οργανώθηκε και βρίσκεται σε εξέλιξη πρόγραμμα σεμιναρίων ευαισθητοποίησης και κατάρτισης λειτουργών που εμπλέκονται στην αντιμετώπιση του φαινομένου κι έρχονται σε επαφή με γυναίκες- θύματα . Τα σεμινάρια θα υλοποιηθούν από τον Μάρτιο σε όλες τις περιφέρειες της χώρας.

Ο κ. Αντωνόπουλος απαρίθμησε τέλος μια σειρά μέτρων που θα πρέπει να ληφθούν προκειμένου να επιτευχθεί η αντιμετώπιση του φαινομένου, όπως, η πρόληψη κυρίως στις χώρες προέλευσης των θυμάτων, η ενημέρωση κι ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης, η ενδυνάμωση των δομών υποστήριξης των θυμάτων, η διευκόλυνση του διαλόγου με τους αρμόδιους ευρωπαϊκούς θεσμούς ώστε να ενισχύονται τα προγράμματα προστασίας και αρωγής των θυμάτων. Επίσης η ενίσχυση της διεθνούς ανταλλαγής πληροφοριών της διεθνούς συνεργασίας καθώς και της συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων, η πρόληψη νέας εμπλοκής του θύματος σε οργανωμένα κυκλώματα εκμετάλλευσης μετά την ασφαλή επιστροφή του στην πατρίδα του.

Ο κ. Αντωνόπουλος καταλήγοντας στο λόγο του διατύπωσε την άποψη πως «η ενίσχυση του κράτους δικαίου είναι υποχρέωση της πολιτείας αλλά δεν αρκεί αυτό . Απαιτείται η ευαισθητοποίηση, η συνεχής εγρήγορση και επαγρύπνηση της κοινωνίας των πολιτών, η κατοχύρωση και διασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων».

Νατάσσα Δοσεμετζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.