«Μας συμφερει ως χωρα να παιρνουμε αεριο και απο αγωγο που δεν περνα μεσα απο την Τουρκια»

Η συμφωνία που υπεγράφη στη Μόσχα και προβλέπει την ίδρυση ανώνυμης εταιρείας για την κατασκευή και την εκμετάλλευση του νέου αγωγού South Stream για τη διαμετακόμιση φυσικού αερίου μέσω της χώρας μας δημιουργεί νέα δεδομένα στον ενεργειακό χάρτη. Το έργο, όπως εξηγεί η κ. Λιάνα Γούτα, Χημικός – Μηχανικός, Σύμβουλος σε θέματα Ενέργειας και Περιβάλλοντος, προβλέπει την κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού από τη ρωσική ακτή της Μαύρης Θάλασσας στην περιοχή Μπερεγκόβαγια στη βουλγαρική ακτή, στη Βάρνα, με διαδρομή 900 χιλιομέτρων και σε θαλάσσια βάθη έως και 2.000 μέτρα. Στο υπέργειο τμήμα του ο αγωγός θα ακολουθήσει δύο εναλλακτικές κατευθύνσεις. Μία με κατεύθυνση βορειοδυτική μέσω Σερβίας και Ουγγαρίας, από όπου θα συνδεθεί με τους υφιστάμενους αγωγούς που μεταφέρουν φυσικό αέριο. Η άλλη κατεύθυνση θα είναι μέσω Ελλάδος και Αλβανίας, προκειμένου να καταλήξει υποβρύχια στην Ιταλία για να συνδεθεί απ’ ευθείας με το ιταλικό δίκτυο. Σήμερα η κ. Γούτα εξηγεί πού βασίζεται η πολιτική της ελληνικής κυβέρνησης; Απαντά στο ερώτημα αν επιτυγχάνεται η διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών; Και αν η μείωση της πετρελαϊκής εξάρτησης θα εξακολουθεί να είναι ζητούμενο; Σ΄ αυτά τα ερωτήματα απαντά η κ. Γούτα σημειώνοντας παράλληλα ότι «Η χώρα μας αποκτά έναν πολύ σημαντικό ρόλο σε όλη την περιοχή και έναν πολύ σημαντικό ρόλο και για την Ευρώπη και διεθνώς, καθώς η ενέργεια πια της Ευρώπης περνάει από ελληνικούς δρόμους».

Υποστηρίζεται ότι η υπογραφή στη Μόσχα για τη συμμετοχή της Ελλάδας στον υπό κατασκευή αγωγό φυσικού αερίου South Stream δεν επιβεβαιώνει μόνο την εμβάθυνση της στρατηγικής σχέσης μεταξύ Ρωσίας και Ελλάδας, αλλά και την αναβάθμιση της χώρας μας στον ενεργειακό χάρτη της περιοχής, πόση δόση αλήθειας έχει;

Είναι έτσι, είναι μια πολύ σημαντική συμφωνία για τη χώρα μας και αποτελεί μόνον το ένα κομμάτι, από έναν πολύ ευρύτερο σχεδιασμό της ελληνικής ενεργειακής διπλωματίας. Αν σκεφτούμε ότι τον Νοέμβριο είχαμε στην Αλεξανδρούπολη την υπογραφή του ελληνοτουρκικού αγωγού φυσικού αερίου, του αγωγού που φέρνει φυσικό αέριο από τα βάθη της Ασίας, από το Αζεϊρμπαϊτζαν, από την Κασπία, από την Μέση Ανατολή, μέσω της Τουρκίας, στην Ελλάδα και με το κομμάτι που κατασκευάζεται στη χώρα μας, θα το διοχετεύει και στην υπόλοιπη κεντρική Ευρώπη. Τώρα, με την τελευταία συμφωνία, έχουμε μια άλλη διαδρομή έλευσης φυσικού αερίου, από άλλον προμηθευτή αυτή τη φορά, από τη Ρωσία. Η Ρωσία διαθέτει σήμερα το 32% των παγκόσμιων βεβαιωμένων αποθεμάτων του φυσικού αερίου. Μιλάμε για έναν εξαιρετικά σημαντικό παραγωγό φυσικού αερίου παγκοσμίως. Έτσι, έχουμε διαφορετικούς προμηθευτές και διαφορετικές οδούς έλευσης του φυσικού αερίου και στη χώρα μας και από εδώ και πέρα προς την υπόλοιπη κεντρική Ευρώπη. Η χώρα μας αποκτά έναν πολύ σημαντικό ρόλο σε όλη την περιοχή και έναν πολύ σημαντικό ρόλο και για την Ευρώπη και διεθνώς, καθώς η ενέργεια πια της Ευρώπης περνάει από ελληνικούς δρόμους.

Η συνεργασία των δύο χωρών συμβάλλει στην ανάπτυξη της ενεργειακής ασφάλειας στην Ευρώπη;

Φυσικά, το θέμα της ενεργειακής ασφάλειας αναδείχτηκε σε μείζον θέμα πριν από δύο χρόνια με εκείνη την μεγάλη διένεξη ανάμεσα στην Ουκρανία και στη Ρωσία, όπου απείλησε η Ουκρανία να κλείσει τις στρόφιγγες φυσικού αερίου που έφερναν το ρωσικό φυσικό αέριο στην Κεντρική Ευρώπη και η Ευρώπη βρέθηκε στα πρόθυρα μιας νευρικής και όχι μόνο κρίσης. Και από τότε, μπήκε πολύ επιτακτικά το θέμα της εξασφάλισης διαφορετικών προμηθευτών ενέργειας, πέρα από την Ρωσία που ήταν εκείνη την στιγμή ο αποκλειστικός προμηθευτής για πολλές χώρες της κεντρικής Ευρώπης, αλλά και για την εξασφάλιση της ενέργειας από διαφορετικούς δρόμους. Είναι συνολικά ένα μείζον ζήτημα για την Ευρώπη η εξασφάλιση της Ενέργειας από διαφορετικούς δρόμους, η διαφοροποίηση της ενέργειας, όπως συνηθίζεται να λέγεται. Και για την χώρά μας είναι πάρα πολλά τα οφέλη σε πολλά επίπεδα, αφενός γιατί εμείς ως χώρα έχουμε τη δυνατότητα να έχουμε διαφορετικούς προμηθευτές, από διαφορετικές διαδρομές, κάτι που μας κάνει να διαπραγματευόμαστε καλύτερες τιμές και καλύτερες συμφωνίες και να εξασφαλίζουμε την ενεργειακή μας επάρκεια, αλλά και εγγυάται την ασφάλεια της χώράς μας η διέλευση της ενέργειας από το έδαφός μας και μας αναβαθμίζει στο διεθνές ενεργειακό σκηνικό σε ένα πολύ σημαντικό συνομιλητή και παίκτη στη διεθνή σκακιέρα.

Η εμβάθυνση της ενεργειακής συνεργασίας με τη Ρωσία αποφέρει συγκεκριμένα οφέλη στην Ελλάδα χωρίς να πλήττει τις παραδοσιακές εταιρικές και συμμαχικές σχέσεις με την Ε.Ε. και τις ΗΠΑ;

Η αλήθεια είναι ότι από όπου εξασφαλίζει την ενέργειά του κανείς, ο προμηθευτής έχει έναν ισχυρό ρόλο και μπορεί να παίζει κατά καιρούς θεμιτά ή αθέμιτα παιχνίδια. Παρομοίως, οι χώρες από τις οποίες περνάει ένας αγωγός, μπορούν να έχουν μια ισχύ και μια δύναμη που μπορούν να την αξιοποιήσουν με καλό ή μη τρόπο. Οι ΗΠΑ έχουν πολύ καλές σχέσεις με κάποιες χώρες, προμηθευτές ή με χώρες από όπου διέρχονται οι αγωγοί και θέλουν αυτές τις χώρες να τις ισχυροποιήσουν και προς την Ελλάδα και πολύ περισσότερο προς στην Ευρώπη. Ωστόσο, η ίδια η Ευρώπη και πολύ περισσότερο και η χώρα μας, οφείλουν να κοιτάξουν τις δικές τους επιλογές, να τις ενδυναμώσουν και να τις αυξήσουν με τον καλύτερο τρόπο. Μας συμφέρει πολύ ως χώρα να παίρνουμε αέριο και από αγωγό που δεν περνά μέσα από την Τουρκία, οπότε οφείλουμε να βρούμε και άλλο αγωγό.

Αν και οι ελληνοτουρκικές σχέσεις διανύουν περίοδο ομαλότητας, δεν μπορεί κανείς να αγνοήσει την απευκταία εμφάνισή μιας κρίσης, η οποία θα καταστήσει την ελληνική αγορά όμηρο των τουρκικών επιθυμιών, τώρα θωρακιζόμαστε έναντι και αυτού του κινδύνου;

Δεν θα ήταν σκόπιμο και θα ήταν ίσως παρακινδυνευμένο για το μέλλον, το οποίο κανείς δεν μπορεί να το προεξοφλήσει να εξαρτόμαστε ενεργειακά από έναν αγωγό που περνά από την Τουρκία. Είναι πολύ σημαντική κίνηση να μπορούμε να παρακάμψουμε την αποκλειστική παροχή μέσω Τουρκίας. Κάτι το οποίο το επιζητά κάθε χώρα και βεβαίως και η Ευρώπη. Ας σκεφτούμε τη σημασία που έχει το άλλο ενεργειακό κομμάτι, με τον αγωγό Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη, πρακτικά και αυτός κάτι τέτοιο κάνει, παρακάμπτει το ρόλο της Τουρκίας στην παροχή του πετρελαίου προς την Ελλάδα και προς τις υπόλοιπες χώρες. Μπορούμε να φέρουμε πετρέλαιο από τη Ρωσία, χωρίς να περάσει από το Βόσπορο. Κάτι το οποίο είναι θεμιτό και χαιρετίστηκε από όλη την Ευρώπη. Μπορεί να μην αρέσει σε κάποιους οι οποίοι χάνουν τον ισχυρό τους ρόλο στις χώρες διέλευσης ή στις παραγωγές χώρες, όπως το Αζερμπαϊτζάν, αλλά είναι οι απλοί νόμοι της αγοράς που ισχύουν παντού και με βάσει αυτούς πρέπει να αποφασίζει κάθε χώρα.

Θα πετύχουμε και τη μείωση της πετρελαϊκής εξάρτησης και τη σταδιακή υποκατάσταση του πετρελαίου από φυσικό αέριο;

Δυστυχώς στην Ελλάδα έχουμε πολύ υψηλή εξάρτηση, είμαστε περίπου στο 70% που εξαρτόμαστε από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και μιλάω και για πετρέλαιο και για φυσικό αέριο. Το ότι ενισχύουμε το ενεργειακό μας μείγμα με φυσικό αέριο έναντι του πετρελαίου, δεν μας διαφοροποιεί αυτό το νούμερο της εξάρτησης, μας κάνει πιο ευέλικτους. Από εκεί που ήμασταν κατά κύριο λόγο εξαρτώμενοι από το πετρέλαιο, τώρα βάζουμε στο παιχνίδι και το φυσικό αέριο. Το συνολικό άθροισμα της εξάρτησής μας δεν διαφοροποιείται, γιατί πάλι μιλάμε για εισαγόμενα καύσιμα, απλώς είμαστε πολύ πιο ευέλικτοι, ώστε να κάνουμε διάφορους συνδυασμούς, να διαπραγματευόμαστε καλύτερα τις τιμές και του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Επιπλέον, το αέριο έχει το πλεονέκτημα ότι είναι φιλικότερο στο περιβάλλον.

Η Ουάσιγκτον προωθεί το ανταγωνιστικό αγωγό Nabucco ο οποίος, εάν υλοποιηθεί, θα τροφοδοτεί την Ευρώπη με αέριο από το Αζερμπαϊτζάν, το Τουρκμενιστάν και το Καζακστάν. Δεν μας περιλάμβανε στα σχέδια της αυτή η κίνηση των ΗΠΑ… Προβλέπονται αλλαγές σ΄ αυτά τα σχέδια;

Σωστά, έτσι όπως ήταν αρχικά σχεδιασμένος από την Τουρκία θα προχωρούσε προς την Βουλγαρία και από εκεί στην Κεντρική Ευρώπη. Το τελευταίο διάστημα, προβλέπεται και μια άλλη διάσταση, μια διακλάδωση του αγωγού αυτού, ενδέχεται να περάσει και από την Ελλάδα. Είναι κι αυτό κάτι πολύ σημαντικό και πολύ χρήσιμο. Το πετρέλαιο, η ενέργεια η οποία περνάει από τη χωρά μας και διοχετεύεται προς άλλες χώρες μας δίνει και οικονομικά οφέλη, τα οφέλη της διέλευσης, εκτός από την αναβάθμιση που έχουμε ως ισχυρός ενεργειακός παίκτης, Είναι πολύ καλό να μπούμε και στο παιχνίδι του Nabucco.

Πού βλέπετε να οδηγεί όλος αυτός ο ενεργειακός ανταγωνισμός γενικότερα στην Ευρώπη;

Είναι μια περίοδος ανακατατάξεων και ενός πολύ έντονου ανταγωνισμού και ενός σχεδιασμού ενεργειακού και για κάθε χώρα ξεχωριστά και για την Ε.Ε. Είναι πολύ σημαντικό που η χώρα μας συμμετέχει ενεργά. Πραγματικά νομίζει κανείς ότι υφαίνεται ένας καμβάς σε όλη την Ευρώπη, όσο πιο πυκνό είναι το κομμάτι που περνά από τη δική μας χώρα, τόσο πιο σημαντικός είναι. Σε λίγα χρόνια θα υπάρξει μια σημαντική αναδιάταξη όλων των ενεργειακών δυνάμεων και θα είναι προς όφελος της ενεργειακής ασφάλειας και της ενεργειακής διαφοροποίηση σε όλη την Ευρώπη.

Ελλοχεύουν κίνδυνοι για το περιβάλλον;

Είναι μεγάλο ζήτημα και κρίσιμη παράμετρος. Οι περιβαλλοντικοί όροι και οι περιβαλλοντικές μελέτες είναι αυτονόητο και δεδομένο ότι πρέπει να ισχύουν. Όλοι οι όροι που θα προστατεύουν το περιβάλλον, θα γίνονται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο σε ό,τι αφορά τον σχεδιασμό και την ασφάλεια αυτών των αγωγών, είναι εκ των ουκ άνευ, δεν είναι θέμα προς συζήτηση και προς διαπραγμάτευση, θεωρείται δεδομένο. Όπου υπάρχει μια δραστηριότητα, υπάρχει κάποιο ρίσκο στατιστικό. Για όλα τα ρίσκα, υπάρχει εκείνος ο σχεδιασμός που τα ελαχιστοποιεί και εκείνος ο σχεδιασμός ο οποίος φροντίζει να υπάρχουν τα απαραίτητα μέτρα για την αντιμετώπιση οποιοδήποτε περιστατικού, ώστε να περιορίζονται οι επιδράσεις. Αυτά είναι προϋποθέσεις που δεν συζητιούνται, πρέπει να εξασφαλίζονται στο έπακρο και με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.