Λογοκρισια και Μεταξικη δικτατορια

Κάθε δικτατορία, σε όποιο σημείο της γης και αν εκδηλώθηκε ή εκδηλώνεται, θεωρεί πρώτιστο καθήκον της και υποχρέωση να φιμώσει το μη φιλικώς διακείμενο προς αυτήν Τύπο και να καταστρέψει γενικώς όποιο ύποπτο έντυπο.

Ο Ιωάννης Μεταξάς, που την 4η Αυγούστου του 1936 κατάφερε να κάνει πραγματικότητα το κρυφό για χρόνια όνειρό του, επιβάλλοντας στην Ελλάδα τη δική του δικτατορία, δεν αποτέλεσε την εξαίρεση στον κανόνα.

Το υφυπουργείο Ασφαλείας, είχε καταρτίσει πολλές φορές καταλόγους απαγορευμένων βιβλίων. Με την υπ΄ αριθ. 16/80/151γ της 5ης Νοεμβρίου 1938 εγκύκλιο-διαταγή του Κ. Μανιαδάκη απαγορεύτηκε η κυκλοφορία 445 βιβλίων. Φυσικά από τη λογοκρισία και την απαγόρευση δεν γλίτωσαν ούτε συγγραφείς που προηγήθηκαν κατά πολύ του φασιστικού καθεστώτος, όπως ο Θουκιδίδης και ο Σοφοκλής. Απαγορεύτηκε να ανεβεί στη σκηνή του Εθνικού Θεάτρου (Βασιλικού κατά καιρούς) η «Αντιγόνη» και μόνο όταν ξέσπασε το σκάνδαλο, επιτράπηκε η παράσταση αφού κόπηκαν οι «επιλήψιμοι» στίχοι.

Βιβλία στην πυρά

Αντιγράφουμε χωρίς σχόλιο δύο ανακοινώσεις φασιστικών οργανώσεων.

«Η Εθνική Φοιτητική Νεολαία Πειραιώς, προβαίνουσα εις την εξαφάνισην διά πυράς ολοκλήρου σειράς κομμουνιστικών εντύπων την προσεχή Κυριακήν και ώραν 8μ.μ. και εν τη πλατεία Πασαλιμανίου Πειραιώς, προσκαλεί άπαντας τους εθνικόφρονας νέους, όπως προσέλθουν εν τη πλατεία Τερψιθέας 7 μ.μ. ίνα εν σώματι μεταβούν και συμμετάσχουν εις την τελετήν».

«Καλούνται άπαντες οι εθνικόφρονες γονείς της πόλεως Πειραιώς όπως προσέλθουν κομίζοντες μεθ΄ εαυτόν άπαντα τα κομμουνιστικά διδακτικά βιβλία των σχολείων, ίνα καώσι μετά σειράς ολοκλήρου κομμουνιστικών εντύπων τη ενεργεία της Εθνικής Φοιτητικής Νεολαίας Πειραιώς. Επιτροπή Εθνικοφρόνων Γονέων Πειραιώς».

Ιδιόχειρη η εγκύκλιος του Μεταξά για τον Τύπο

Ο περιβόητος για την εποχή εκείνη, μα παγκοσμίως άγνωστος και λησμονημένος τώρα Θεολόγος Νικολούδης, με ειδικά συνεργεία λογοκριτών εγκατεστημένων στο υφυπουργείο Τύπου και Τουρισμού, έκανε σωστά και μεθοδικά τη δουλειά του.

Ο Ιωάννης Μεταξάς ήθελε να υπάρχουν και γραπτοί κανόνες. Γι΄ αυτό συνέταξε ένα κείμενο με τη μορφή εγκυκλίου και το άφησε γραμμένο ιδίοις χερσί στην ιστορία. Αντιγράφουμε τα πιο σημαντικά σημεία.

1. Απαγορεύεται απολύτως η εμφάνισις λευκού εις τας στήλας των εφημερίδων. Αι εφημερίδες υποχρεούνται να συμπληρώνουν τα δημιουργούμενα κενά εκ των διαγραφών στας οποίας προβαίνει η υπηρεσία εποπτείας Τύπου. Απαγορεύεται η συμπλήρωσις των κενών εις την πρώτην και τελευταίαν σελίδα με διαφημίσεις. Απαγορεύεται απολύτως η αναγραφή πληροφορίας η οποία να αποκαλύπτη την άσκησιν προληπτικής λογοκρισίας.

2. Απαγορεύεται οιαδήποτε κρίσις περί του έργου της κυβερνήσεως, εκτός αν είναι ευμενής.

4. Απαγορεύεται η αναγραφή ειδήσεως περί μεταβολής των υπουργών και εν γένει συνθέσεως της κυβερνήσεως.

6. Απαγορεύεται η δημοσίευσις κρίσεων ή πληροφοριών περί συναλλάγματος, δραχμής, δημοσίου χρέους, πίστεως της χώρας, εντόκων γραμματίων, μεταφοράς χρυσού και εν γένει περί της οικονομικής καταστάσεως της χώρας.

9. Εν γένει αι εφημερίδες δέον όπως εκθύμως και ενθουσιωδώς δι΄ άρθρων, σχολίων και πάσης φύσεως δημοσιευμάτων συμβάλλωσι εις το αναμορφωτικόν και δημιουργικόν έργον της κυβερνήσεως.

Προ της κυκλοφορίας εκάστη εφημερίς ή περιοδικόν, δέον να αποστέλλη εις την αρμόδιαν υπηρεσίαν εποπτείας Τύπου εν πρώτον φύλλον διά να παραβάλλεται με τα λογοκριθέντα δοκίμια και αφού ληφθή η άδεια αυτής διά σφραγίσεως του φύλλου τότε μόνον επιτρέπεται η κυκλοφορία.

Κάπως έτσι η Ελληνική Κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον Ιωάννη Μεταξά, αντιλαμβάνονταν το ρόλο που είχε επιλέξει να παίξει, παίρνοντας την τύχη της Ελλάδας στα χέρια της τω καιρώ εκείνω.

Εμείς σήμερα, τιμώντας τους συναδέλφους εκείνους που παρ΄ όλες τις απαγορεύσεις, τους περιορισμούς και τις προσβολές, αντιστάθηκαν στο καθεστώς και προασπίστηκαν την ελευθερία του Τύπου, θεωρήσαμε ως στοιχειώδη υποχρέωση προς αυτούς να υπενθυμίσουμε τις καταστάσεις που έζησαν.

Γ. Συ.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.