Λαθρομεταναστευση: Ονειρο και Εφιαλτης

Ποταμός Έβρος. Το μοναδικό σημείο που η χώρα μας συνορεύει με την Τουρκία από στεριάς. Από τα βόρεια σύνορα στο Ορμένιο, μέχρι τις εκβολές του ποταμού στο Θρακικό Πέλαγος, δύο χώρες μοιράζονται τον ποταμό και τα νερά του. Όχι όμως μόνο αυτά. Πολύ συχνά οι Έλληνες κάτοικοι και στρατιώτες που βρίσκονται εκεί γίνονται αυτόπτες μάρτυρες μιας τραγωδίας. Μιας τραγωδίας, που μόνο στόχο και σκοπό έχει την εκμετάλλευση ανθρώπων και το κέρδος. Μιλάμε φυσικά για τους λαθρομετανάστες που αντί για τον επίγειο παράδεισο που αναζητούν βρίσκουν την κόλαση προσωποποιημένη στα πρόσωπα των αδίστακτων δουλεμπόρων που τους οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια στο θάνατο.

Ο ΠτΘ παρουσιάζει σήμερα ένα μικρό οδοιπορικό στα περάσματα των συνόρων που χρησιμοποιούν οι λαθρομετανάστες για να περάσουν στην Ελλάδα από το Σουφλί, – που είναι το κοντινότερο σημείο των δύο χωρών, – μέχρι τις Καστανιές.

Η διαδικασία εισόδου είναι σχετικά απλή και φαντάζει αθώα στα κουρασμένα μάτια των ανθρώπων. Οι λαθρομετανάστες έρχονται σε επαφή με τους δουλεμπόρους οι οποίοι έναντι ενός τεράστιου χρηματικού ποσού αναλαμβάνουν να τους εξασφαλίσουν την είσοδο για τη δική τους “γη της επαγγελίας”.

Φτάνουν συνήθως νύχτα στην παραποτάμια μεριά της Τουρκίας και με σάπιες βάρκες τους περνάνε όπως όπως απέναντι. Εκεί, ανάλογα με το ποσό που έχουν πληρωθεί ή τους αφήνουν να ακολουθήσουν όποιο δρόμο θέλουν ή τους δείχνουν συγκεκριμένα περάσματα που δήθεν τα έχουν χρησιμοποιήσει και προηγούμενοι.

Οι ομάδες λαθρομεταναστών συνήθως αφήνουν τη διαπραγμάτευση με τους δουλεμπόρους στους πιο ηλικιωμένους, οι οποίοι αναλαμβάνουν και τον άχαρο ρόλο των αρχηγών της ομάδας. Από εκεί αρχίζει και ο γολγοθάς των ανθρώπων. Άπλυτοι για μέρες, πεινασμένοι, διψασμένοι, βρεγμένοι ως το κόκαλο αρχίζουν μια περιπλάνηση με μοναδικό οδηγό την δίψα για μια καλύτερη ζωή. Δικαιότερη ίσως…

Καστανιές

Οι Καστανιές είναι το μοναδικό σημείο, όπου τα σύνορα των δύο χωρών είναι χερσαία. Στους Κήπους, που είναι το άλλο σημείο εισόδου, υπάρχει γέφυρα στον ποταμό Έβρο με την οποία ενώνονται οι δύο χώρες.

Και αν αναρωτιέστε για ποιο λόγο εκεί τα σύνορα είναι χερσαία, αφού η Συνθήκη της Λωζάννης ορίζει σαν μοναδικό σύνορο τον ποταμό Έβρο η απάντηση έρχεται από τους στρατιώτες του φυλακίου. «Μπορεί η Συνθήκη της Λωζάννης να προβλέπει τον Έβρο σαν σύνορο αλλά στο σημείο που είμαστε, ο Έβρος περνάει ακριβώς έξω από την είσοδο της Αδριανούπολης. Έτσι το 1923 μετά από συμφωνία των δύο χωρών, η Ελλάδα παραχώρησε μια μικρή έκταση γης που της ανήκε, στην Τουρκία, για να μην υπάρχουν τα σύνορα ακριβώς στην είσοδο της πόλης. Έτσι τα σύνορα έγιναν εδώ που βρισκόμαστε και για αυτό το λόγο είναι χερσαία».

Ο χώρος γύρω από το μικρό στρατόπεδο είναι γεμάτος από μικρά φυλάκια και οχυρωματικά έργα τα οποία στην ησυχία του τοπίου μοιάζουν σαν κατάλοιπα μια άλλης, μακρινής εποχής. Φτάνουμε μέχρι την μπάρα όπου οι δύο σκοποί, Έλληνας και Τούρκος, βρίσκονται σε απόσταση μικρότερη των δύο μέτρων. Χαιρετούμε στα τουρκικά και αυτός ανταποδίδει στα ελληνικά. Προσφέρουμε τσιγάρο μα αρνείται να το δεχτεί. Ο Έλληνας στρατιώτης μας εξηγεί ότι έχουν εντολές να μη δέχονται τίποτα από ξένους. Είναι και αυτό ένα δείγμα από την σκληρή εκπαίδευση του τουρκικού στρατού.

Βγάζουμε την φωτογραφική μηχανή αλλά οι στρατιώτες μας ζητάνε ευγενικά να μην τραβήξουμε τίποτα. Το σεβόμαστε. Ο Έλληνας φαντάρος μας οδηγεί σε ένα σημείο ακριβώς δίπλα από τις σιδηροδρομικές γραμμές. Μας δείχνει μια περιφραγμένη περιοχή με την χαρακτηριστική επιγραφή «προσοχή νάρκαι». Η καθαρεύουσα δηλώνει την παλαιότητα και την ματαιότητα της ύπαρξης ανάλογων περιοχών. Και φυσικά πρόκειται για νάρκες κατά προσωπικού.

Φεύγουμε από το φυλάκιο αφού ευχαριστήσουμε τους φαντάρους και ξεκινάμε μια περιπλάνηση στα μυστικά περάσματα των λαθρομεταναστών.

Μικρά δρομάκια, πυκνές φυλλωσιές, σχηματισμένες λιμνούλες διαδέχονται το ένα το άλλο. Και μόνο στη σκέψη ότι από εδώ διέρχονται συνεχώς εξαθλιωμένοι άνθρωποι προς αναζήτηση ενός καλύτερου μέλλοντος μάς έκανε να αισθανθούμε περιφρόνηση και αηδία για τους σύγχρονους πειρατές των ονείρων.

Η διαδρομή που σε πολλές περιπτώσεις εξελίσσεται σε παγίδα θανάτου ξεκινάει από τα βάθη της Ανατολής: Από το Πακιστάν, το Αφγανιστάν και τις κουρδικές περιοχές του Ιράν, του Ιράκ και της Τουρκίας. Εξαθλιωμένοι πρόσφυγες, αφού προηγουμένως έχουν ξεπουλήσει τα υπάρχοντά τους για να αγοράσουν τα «ναύλα», συγκεντρώνονται στην ανατολική Τουρκία όπου κυκλώματα δουλεμπόρων τους διοχετεύουν κυρίως προς την Δυτική Θράκη. Από εκεί και πέρα το άγνωστο. Συνήθως συλλαμβάνονται από τις περιπόλους και μεταφέρονται στους χώρους υποδοχής. Αυτή είναι η μια πλευρά. Υπάρχει και η άλλη, η σκοτεινή πλευρά. Οι δουλέμποροι οδηγούν τους λαθρομετανάστες εσκεμμένα σε ναρκοπέδια, είτε για να κάνουν μια καταγραφή των σημείων που βρίσκονται, είτε για να πάρουν τα λεφτά και να εξαφανίσουν κάθε ίχνος ζωής που θα μπορούσε να τους χαλάσει τα σχέδια.

Σουφλί

Στο Σουφλί βρίσκεται το σημείο εκείνο, όπου ο ποταμός Έβρος έρχεται σε άμεση επαφή με την Εθνική οδό Αλεξανδρούπολης – Ορεστιάδας. Τα περάσματα σε αυτό το σημείο θεωρούνται προνομιακά μιας και οι λαθρομετανάστες έρχονται άμεσα σε επαφή με τον δρόμο και μπορούν να προσανατολιστούν πιο εύκολα.

Αλλά ακριβώς εκεί παραμονεύει ο πρώτος κίνδυνος. Ο κίνδυνος να γίνουν άμεσα αντιληπτοί είτε από τις συχνές στρατιωτικές και αστυνομικές περιπόλους, είτε από διερχόμενους οδηγούς οι οποίοι με τη σειρά τους ειδοποιούν την αστυνομία.

Στις συζητήσεις με κατοίκους της περιοχής οι οποίοι δραστηριοποιούνται στον αγροτικό τομέα συνειδητοποιήσαμε πως στο κόλπο είναι μπλεγμένοι και Έλληνες.

«Σχεδόν καθημερινά φτάνουν στην απέναντι μεριά φορτηγά γεμάτα από λαθρομετανάστες, κυρίως κουρδικής και πακιστανικής καταγωγής, τους οποίους αφήνουν εκεί, για να συνεχίσουν με τα πόδια και να περάσουν μέσα από μυστικές διαβάσεις στο ελληνικό έδαφος.

Το πέρασμα των συνόρων μάλιστα γίνεται με τη βοήθεια Τούρκων που γνωρίζουν τα κατατόπια, ενώ από την άλλη πλευρά τους περιμένουν Έλληνες για να τους μεταφέρουν στους τόπους που θα δοθεί εργασία. Πολλοί από τους λαθρομετανάστες διαλέγουν το πέρασμα μέσα σε τρένα στο σταθμό του Πυθείου. Εκεί μόλις περάσει το τρένο, τον τελευταίο σταθμό της Τουρκίας και μπεί στη νεκρή ζώνη προς τον ελληνικό σταθμό του Πυθείου, πηδούν για να συνεχίσουν από εκεί ανενόχλητοι με τα πόδια την είσοδό τους στην Ελλάδα. Αν είναι τυχεροί και δεν πέσουν σε ναρκοπέδιο ή σε περίπολο φτάνουν στα χωριά και τις πόλεις» περιγράφουν τη διαδικασία οι κάτοικοι του Σουφλίου.

Το κράτος απουσιάζει

Τα στοιχεία του Υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας αποκαλύπτουν ένα μικρό μόνο μέρος του προβλήματος:

– μέχρι τον Νοέμβριο του 2003, οι συλληφθέντες λαθρομετανάστες που μπήκαν στη χώρα από τον Έβρο ήταν 3.700

– το 2002 ο αριθμός τους έφτασε του 5.200, το 2001 τους 3.600, το 2000 τους 7000.

Όσοι κατόρθωσαν να εισέλθουν στην Ελλάδα και άρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι σαφώς πολλαπλάσιοι.

Η κρατική μέριμνα για τους πρόσφυγες και τους μετανάστες που μπαίνουν παράνομα στη χώρα δεν αντέχει καμία κριτική καθώς είναι εντελώς ανύπαρκτη.

Οι δυο- τρεις σταθμοί υποδοχής λαθρομεταναστών στον Έβρο και τη Ροδόπη δεν επαρκούν για να καλύψουν τις αυξανόμενες ανάγκες σε σίτιση και περίθαλψη.

Στη Θεσσαλονίκη και τη βόρεια Ελλάδα λειτουργούν καταυλισμοί υποδοχής αλλά σε καμία περίπτωση δεν επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες που ολοένα αυξάνονται.

Τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια τάση στην Ευρώπη για αυστηρότερη πολιτική στο θέμα της αντιμετώπισης των μεταναστών και του ασύλου, η οποία έρχεται σε αντίθεση με τη Συνθήκη της Γενεύης.

Η Συνθήκη της Γενεύης είναι το θεσμικό κείμενο που από το 1952 προστατεύει και κατοχυρώνει τα δικαιώματα των προσφύγων και των αιτούντων άσυλο. Όμως, ενώ οι περισσότερες χώρες έχουν κυρώσει τη Συνθήκη, η εφαρμογή της από χώρα σε χώρα διαφέρει, με συνέπεια να μειώνεται η αποτελεσματικότητα των διατάξεών της και να χρειάζεται η συνεχής υπενθύμιση και επίκληση της προστασίας που αυτή κατοχυρώνει.

Τάσος Συκάκης

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.