Κρητη και συγχρονη λογοτεχνια

Κρήτη και λογοτεχνία…Μία σχέση που όπως φαίνεται καλά κρατεί! Τα τελευταία χρόνια Κρήτες λογοτέχνες βρίσκονται διαρκώς στο προσκήνιο με έργα που βραβευονται, με διεθνείς διακρίσεις μα πάνω απ’ όλα με έργα που συγκινούν και που είναι βέβαιο πως θ΄άφήσουν βαθύ χαραγμένο το στίγμα τους.Επιλέξαμε, ως σύλλογος Κρητών φοιτητών, τρείς από τους πιο διακεκριμένους νεώτερους κρητικούς συγγραφείς και σας τους παρουσιάζουμε.

ΡΕΑ ΓΑΛΑΝΑΚΗ

Μία συγγραφέας με πλήθος λογοτεχνικών αρετών που αναγνωρίζονται όχι μόνο από το αναγνωστικό της κοινό αλλά έχουν επιβραβευτεί και με πολλές κρατικές και διεθνείς διακρίσεις. Τα κείμενα της ξεχωρίζουν για την ευαισθησία και την τρυφερότητα που τα πλημμυρίζει, τους «πεταμένους στα σκουπίδια της επίσημης ιστορίας ήρωες», στους οποίους δίνει σάρκα και οστά και την εξαιρετική άνεση με την οποία κινείται στο χώρο της ιστορίας.

Η Ρέα Γαλανάκη γεννημένη στο Ηράκλειο της Κρήτης, σπούδασε στο τμήμα της Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου της Αθήνας κατά την περίοδο της δικτατορίας και οι πρώτες της δημοσιεύσεις έγιναν σε περιοδικά και στρέφονταν εναντίον του καθεστώτος. Σήμερα ζει στην Πάτρα. Είναι ιδρυτικό μέλος της Εταιρίας Συγγραφέων ενώ έχει διατελέσει αντιπρόεδρος της Στέγης Καλών τεχνών και Γραμμάτων του υπουργείου Πολιτισμού(1994-1997).

Το πρώτο της μυθιστόρημα «Ο βίος του Ισμαήλ Φερίκ πασά» είναι και το πρώτο ελληνικό μυθιστόρημα που η UNESCO αποφάσισε να εντάξει στα UNESCO Collection of Representative Works (1994). Το μυθιστόρημα «Ελένη ή ο κανένας», στο οποίο περιγράφεται η ταραχώδης ζωή της Ελένης Αλταμούρα Μπούκουρα, της πρώτης ελληνίδας ζωγράφου, τιμήθηκε το 1999 με το κρατικό βραβείο μυθιστορήματος και εκπροσώπησε την Ελλάδα για το Ευρωπαϊκό βραβείο λογοτεχνίας ΑΡΙΣΤΕΙΟΝ, όπου και έλαβε τη δεύτερη θέση. Για το ίδιο βραβείο είχε αντιπροσωπεύσει την Ελλάδα και το 1994 με το μυθιστόρημα της «Θα υπογράφω Λουί».Έχει τιμηθεί για το σύνολο του έργου της με το βραβείο «Νίκος Καζαντζάκης», ενώ στα πρόσφατα κρατικά βραβεία λογοτεχνίας 2005 έλαβε το βραβείο διηγήματος για το έργο της «Ένα σχεδόν γαλάζιο χέρι».Έργα της Ρέας Γαλανάκη έχουν μεταφραστεί σε εννέα ξένες γλώσσες, ενώ το μυθιστόρημα «Θα υπογράφω Λουί» έχει εκδοθεί στις ΗΠΑ.

Ένα λογοτεχνικό έργο της Ρέας Γαλανάκη μπορεί να συγκινεί με τη βαθιά ανθρώπινη συναισθηματική και συνάμα ρεαλιστική ματιά που διαπερνά το γραπτό της, να «διαμορφώνει ιδέες και συνειδήσεις», κάτι που όπως πιστεύει η ίδια αποτελεί και τη μεγάλη δύναμη της λογοτεχνίας καθώς και να φέρνει στο προσκήνιο ιστορικές μορφές παραγκωνισμένες από τις σελίδες της επίσημης ιστορίας(Ισμαήλ Φερίκ πασάς, Ελένη Αλταμούρα, Ανδρέας Ρηγόπουλος) υψώνοντάς τους σε σύμβολα ιδεών που η ίδια θέλει να περάσει στο αναγνωστικό της κοινό. Κλείνοντας με λόγια της ίδιας της συγγραφέα «Η λογοτεχνία έχει αποτελέσει και μπορεί να αποτελέσει μορφή αντίστασης. Πάντα εξαρτάται από το είδος της λογοτεχνίας, την ώρα και τη στιγμή.»

Κρατικά βραβεία λογοτεχνίας 2005. Οι βραβευθέντες με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κ. Παπούλια. (Δεύτερη από δεξιά η Ρέα Γαλανάκη με το βραβείο διηγήματος για το «Ένα σχεδόν γαλάζιο χέρι» ).

Εργογραφία

Μυθιστόρημα

Ο βίος του Ισμαήλ Φερίκ πασά, Spina nel Cuore, Αθήνα, Αγρα, 1989.

Θα υπογράφω Λουί, Αθήνα, Αγρα, 1993.

Ελένη ή ο Κανένας, Αθήνα, Αγρα, 1998.

Ο αιώνας των Λαβυρίνθων,Αθήνα,Καστανιώτης,2003.

Διηγήματα

Ομόκεντρα διηγήματα, Αθήνα, Αγρα, 1986,1997.

Δοκίμια

Βασιλεύς ή στρατιώτης; Σημειώσεις, άρθρα, σχόλια για τη λογοτεχνία, Αθήνα, Αγρα, 1997.

Ποίηση

Πλην εύχαρις, Αθήνα, Ολκός, 1975.

Τα Ορυκτά, Αθήνα, Διογένης, 1979.

Το Κέικ, Αθήνα, Κέδρος, 1980.

Πού ζει ο λύκος; Αθήνα, Αγρα, 1982, 1986.

ΛΙΟΝΤΑΚΗΣ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ

Ο ποιητής με «το χαμηλόφωνο βιωματικό ύφος της γενιάς του ΄70»,που χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη του έργου του το ερωτικό πάθος, τη μοναξιά του ανθρώπου στη σύγχρονη καθημερινότητα της πόλης, τη μελαγχολική εναπόλιση του παρελθόντος με ένα τρόπο απέριττο, χωρίς εκφραστικές υπερβολές. Η ματιά του απέναντι στη ζωή, αν και θλιμμένη παραμένει θετική. Ο πόνος και η οδύνη αποβαίνουν μέσα στο έργο του μία λυτρωτική διαδικασία, ενώ η μοναξιά ένα καταφύγιο βιοτικής περισυλλογής.

Ο Χριστόφορος Λιοντάκης γεννήθηκε το 1945 στο Ηράκλειο της Κρήτης. Σπούδασε νομική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και παρακολούθησε μαθήματα φιλοσοφίας του Δικαίου στο Παρίσι. Η πρώτη του ποιητική συλλογή «Το τέλος του τοπίου» κυκλοφόρησε το 1973.Η συλλογή του «Με το φως» τιμήθηκε με το κρατικό βραβείο ποίησης 2000 καθώς και με το βραβείο ποίησης του περιοδικού Διαβάζω.Ποιήματα του έχουν μεταφραστεί στα γαλλικά, τα γερμανικά , τα ιταλικά και τα αγγλικά ,ενώ έχει κάνει και δημοσιεύσεις στο Harvard Review.

Ο Θάνος Μικρούτσικος έχει μελοποιήσει ποιήματα του που έχουν κυκλοφορήσει σε CD με τίτλο «Ποίηση με μουσική: Κωνσταντίνος Καβάφης-Χριστόφορος Λιοντάκης». Αξίζει να σημειωθεί πως το Υπουργείο Πολιτισμού της Γαλλίας τον ονόμασε Ιππότη της Τάξεως Γραμμάτων και Τεχνών, ενώ ο Δήμος Ηρακλείου του απένειμε το βραβείο Νίκος Καζαντζάκης.

Τα ποιήματα του Χριστόφορου Λιοντάκη κατά κύριο λόγο μικρά σαν κομμάτια σπασμένου καθρέφτη, προβάλλοντας μέσα τους ένα είδωλο θρυμματισμένο, επιτείνουν την αίσθηση της εγκατάλειψης και της απομόνωσης. Ο κόσμος της ποίησης του είναι μεν άρτιος ποιητικά, απαιτεί ωστόσο πολλαπλές αναγνώσεις για να αποκαλυφθεί και να γίνει προσπελάσιμος στο αναγνωστικό κοινό. Σε μία εποχή επιθετικότητας, ανταγωνισμού και άκρατου εγωισμού ο Χριστόφορος Λιοντάκης γράφει ποίηση συγχωνεύοντας στοιχεία αρχαίας και νεώτερης παράδοσης, χωρίς να μιλά με μία στερεότυπη ποιητική γλώσσα και όλα αυτά με εγκράτεια, λεπτότητα και ευαισθησία παράγοντας έτσι με την ίδια του την αισθητική και όχι με ιδέες, πνευματική αξία.

Εργογραφία

Ποίηση

Το τέλος του τοπίου, Αθήνα, Βάκων, 1973. Σελ. 54

Μετάθεση, Αθήνα, Βάκων, 1976. Σελ. 46.

Υπόγειο Γκαράζ, Αθήνα, Κέδρος, 1978. Σελ. 45 Ο Μινώταυρος μετακομίζει, Αθήνα, Καστανιώτης, 1982. Σελ. 35. Ο ροδώνας με τους χωροφύλακες, Αθήνα, Καστανιώτης, 1988. Σελ. 52.

Με το φως, Αθήνα, Καστανιώτης, 1999. Σελ. 43.(Κρατικό Βραβείο Ποίησης 2000- Βραβείο Ποίησης 2000 Περιοδικού “Διαβάζω”).

Πεζό

Νυχτερινό γυμναστήριο, Αθήνα, Καστανιώτης, 1993. Σελ. 217.

Ανθολογίες από τον Χριστόφορο Λιοντάκη

Ανθολογία Γαλλικής Ποίησης: Από τον Μπωντλαίρ ως τις μέρες μας. Αθήνα, Καστανιώτης, 1988. Σελ. 312.

Το σκοτεινό τρυγόνι και ο ανθηρός του λόγος: ανθολογία διηγημάτων του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, Αθήνα, Μπάστας-Πλέσσας. 1995. Σελ. 400.

ΜΑΡΩ ΒΑΜΒΟΥΝΑΚΗ

Η Μάρω Βαμβουνάκη γεννήθηκε στα Χανιά, όπου και έζησε τα παιδικά της χρόνια. Σε ηλικία εννέα χρόνων μετακόμισε με την οικογένεια της στην Αθήνα. Σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Από το 1972 έζησε στη Ρόδο όπου εργάστηκε ως συμβολαιογράφος. Το πρώτο της βήμα στο χώρο της λογοτεχνίας έγινε το 1978 με το «Αρχάγγελος του καφενείου», μία συλλογή διηγημάτων. Σήμερα ζει στην Αθήνα και σπουδάζει ψυχολογία. Μεταξύ άλλων έχει βραβευτεί με το κρατικό βραβείο μυθιστορήματος το1988.

Η Μάρω Βαμβουνάκη από το 1978, οπότε και ξεκίνησε το συγγραφικό της πορεία, διαθέτει μια πλούσια Εργογραφία διηγημάτων, μυθιστορημάτων, θεατρικών έργων, μελετών που έχουν γίνει αποδεκτά με θέρμη από το αναγνωστικό κοινό, με αποτέλεσμα κάθε της βιβλίο να σκαρφαλώνει στις λίστες των best seller της ελληνικής αγοράς.

Πέρα από το λογοτεχνικό της έργο ωστόσο η Μάρω Βαμβουνάκη ευδοκίμησε και σε ένα άλλο είδος τέχνης, τη στιχουργική. Με το τραγούδι του γνωστού συγκροτήματος Πυξ-Λάξ «Οι παλιές αγάπες πάνε στον Παράδεισο», το οποίο γνώρισε μεγάλη αποδοχή από τον κόσμο, και του οποίου οι στίχοι αποτελούν σκόρπια λόγια από το ομότιτλο μυθιστόρημα της, η Μάρω Βαμβουνάκη απέκτησε μεγάλη δημοτικότητα και στο νεανικό κοινό. Με εκκίνηση το τραγούδι αυτό, συνυπογράφει με τους Φ.Πλιάτσικα και Χ.Αγγελοπούλου το 1998 το τραγούδι «Ο έρωτας κοιμήθηκε νωρίς», για το δίσκο «Στίλβη» των Πυξ-Λάξ, ενώ το 2001 αναλαμβάνει εξ ολοκλήρου στιχουργικά το δίσκο του Τάκη Βούη «Ο έρωτας στην πόλη… με μια κιθάρα».

Η Μάρω Βαμβουνάκη αξιοποιεί στο έπακρο τα εκφραστικά μέσα του λόγου για να μεταφέρει στον αναγνώστη τον ψυχικό κόσμο των ηρώων της. Ψυχο-αναλύει λογοτεχνικά. Της έχει δοθεί το χάρισμα, όπως εύστοχα έχει διατυπωθεί, το ψυχαναλυτικό από εγγενές τραύμα. Τα ευαίσθητα αισθητήρια της ανιχνεύουν και φωτογραφίζουν τον εσωτερικό κόσμο των ηρώων της, όχι όμως με διάθεση απλούστευσης αλλά φτάνοντας ως τον πάτο της ψυχής τους. Διαλύοντας το κέλυφος της κοινωνικής συμβατικότητας, με μία δίψα για αλήθεια, ακτινογραφεί τα κίνητρα, τις φοβίες, τις ανασφάλειες, τις παρορμήσεις που μας καθορίζουν. Η διεισδυτική της δύναμη είναι εκεί για να συντρίψει τα τείχη των στερεότυπων και να ανοίξει το δρόμο για μία ρεαλιστική ενατένιση του εαυτού μας. Σκοπός του έργου της να καταδείξει την πολυμορφία και την αμφισημία των καθημερινών βιωμάτων του ανθρώπου αλλά και τη γνώση που αποκτάται τελικά μέσα από τη βίωση του πόνου.

Αυτό που ξεχωρίζει το έργο της Μάρως Βαμβουνάκη από τις υπάρχουσες ψυχολογικές θεωρίες, είναι ότι αυτό δεν χώρεσε ποτέ σε στεγνές αναλύσεις και στερεοτυπικές κατηγοριοποιήσεις των ανθρώπων και των συναισθημάτων τους. Ευχόμαστε και το μελλοντικό συγγραφικό της έργο να συνεχίσει με την ίδια ελευθερία.

Εργογραφία

Ο Αρχάγγελος του καφενείου, διηγήματα, 1978, εξαντλήθηκε

Ο Κύκνος κι αυτός, μυθιστόρημα,1979,9η έκδοση

Το Χρονικό μιας μοιχείας, μυθιστόρημα,1981, 23η έκδοση

Χρόνια πολλά γλυκιά μου, μυθιστόρημα, 1985, 12η έκδοση

Η μοναξιά είναι από χώμα, μυθιστόρημα, 1987, 25η έκδοση

Ιστορίες με καλό τέλος, διηγήματα, 1988, 12η έκδοση

Οι παλιές αγάπες πάνε στον Παράδεισο, μυθιστόρημα, 1990, 29η έκδοση

Τα ραντεβού με τη Σιμόνη, μυθιστόρημα,1996, 9η έκδοση

Η κραταιά αγάπη, μυθιστόρημα,1998, 10η έκδοση

Το τραγούδι της μάσκας, μυθιστόρημα, 2000,5η έκδοση

Συγγραφή και επιμέλεια άρθρου:

Άννα Μαριανάκη

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.