Κωστας Μαυριδης, σκηνοθετης «Η Βιρτζινια Γουλφ ειναι στην ουσια η πραγματικοτητα που ολοι μας φοβομαστε»
«Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ;». Το διαχρονικό έργο του Edward Albee, θα έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει το κοινό της πόλης μας, στις 27, 28, 29 και 30 Μαρτίου, στις 9 το βράδυ στο στέκι της Πολιτιστικής Κίνησης. Ένα ακόμα έργο λοιπόν, από τη θεατρική ομάδα της Πολιτιστικής Κίνησης, η οποία συμπληρώνει 15 χρόνια συνεχούς δραστηριοποίησης και «ανεβάσματος» δημοφιλών έργων, από Σαίξπηρ μέχρι Ντάριο Φο. Ο σκηνοθέτης της παράστασης –και δάσκαλος της αγγλικής γλώσσας– Κώστας Μαυρίδης, βρέθηκε στο στούντιο του «Ράδιο Παρατηρητής», όπου και συνομίλησε με τον Θάνο Βαφειάδη και τη Σοφία Τριανταφυλλίδου για την πλοκή και το σενάριο του έργου και τον συμβολισμό της Βιρτζίνιας Γουλφ, η οποία, στην ουσία, είναι «η πραγματικότητα που όλοι μας φοβόμαστε». Αλλά και για τον ρόλο του θεάτρου και της τέχνης εν γένει, να ωθεί τον θεατή στη σκέψη και τον προβληματισμό, «μέσα από το γέλιο, το κλάμα, τη σάτιρα». Ο Κώστας Μαυρίδης αναφέρθηκε ακόμη στη διαφορετικότητα του να δουλεύεις με παιδιά, στην κρίση που περνά το θέατρο στις μέρες μας και «δεν διαφέρει από την κρίση που περνά γενικότερα η κοινωνία», στα πενταετή πεπραγμένα του επί σκηνής, αλλά και στα μελλοντικά του σχέδια, που περιλαμβάνουν και το ανέβασμα με παιδιά του έργου του «Το μπαούλο της γιαγιάς»… Σύντομα…
«O Edward Albee θα μπορούσε να είναι κλασικός και μόνο αν είχε γράψει αυτό το έργο»
Ο κ. Μαυρίδης αναφέρθηκε αρχικά στην πρόκληση που αποτελεί η μετάφραση-προσαρμογή ενός έργου του Edward Albee. «Θα μπορούσε να είναι κλασικός και μόνο αν είχε γράψει αυτό το έργο. Είναι μια πρόκληση τόσο για τον ηθοποιό που θα τολμήσει να παίξει αυτούς τους ρόλους, –ο Τζωρτζ και η Μάρθα είναι από τους περίοπτους ρόλους του παγκόσμιου ρεπερτορίου– αλλά και για τον θεατή γιατί θα πρέπει να αναμετρηθεί με πράγματα που γνωρίζει και με καταστάσεις που έχει βάλει στην ντουλάπα. Οπότε, βγάζει, θέλοντας και μη, στην επιφάνεια κάποιες καταστάσεις σύγκρουσης ανάμεσα στο ζευγάρι αλλά και κατ’ επέκταση μια πάλη αξιών στην κοινωνία. Ο Τζωρτζ και η Μάρθα αγαπούν να μισούνται αλλά, παρ’ όλα αυτά, δεν έχουν καμία ευκαιρία να είναι χώρια γιατί, στην ουσία, παίζουν εκ του ασφαλούς. Παίζουν μέσα από τον θεσμό του γάμου και την κοινωνική επιφάνεια, που τους είναι απαραίτητη για να συνειδητοποιήσουν τους εαυτούς τους».
«Παρ’ όλα αυτά», συνέχισε ο κ. Μαυρίδης, «οι συγκρούσεις είναι τρομερές, γιατί αυτοί οι δύο άνθρωποι στην ουσία είναι ανικανοποίητοι, όπως οι περισσότεροι χαρακτήρες του Άλμπι, δεν παίρνουν από τη ζωή το καινούριο, έχουν αράξει στα κιλά τους, όπως τα περισσότερα ζευγάρια και ζουν με επικίνδυνες ψευδαισθήσεις, όπως το αλκόολ, το βρίσιμο –η Μάρθα είναι μια αρκετά αθυρόστομη γυναίκα. Στο τέλος, μετά από μια νύχτα γεμάτη αλκοόλ και προκλήσεων ανάμεσα σε αυτούς και σε ένα ζευγάρι προσκεκλημένων, καταλήγουν να γίνουν η αφορμή για να βγούνε τα άπλυτα στη φόρα και να αντιμετωπίσουν τη σκληρή πραγματικότητα που δεν είναι αυτή που προωθούν έξω».
Τι συμβολίζει όμως η Βιρτζίνια Γουλφ; Σύμφωνα με τον Κώστα Μαυρίδη, «η Βιρτζίνια Γουλφ είναι, στην ουσία, η πραγματικότητα, που φοβούνται. Νομίζω ότι όλοι μας φοβόμαστε την πραγματικότητα γιατί όλοι μας προσδιοριζόμαστε μέσω τρίτων ή μέσω καταστάσεων. Πάρα πολλοί προσδιορίζουν τον εαυτό τους μέσω θέσεως, μέσω απίστευτων ιδιοτήτων και, αν τα αφαιρέσεις όλα αυτά, τι μένει; Μένει το μικρό μας εγώ. Το οποίο τι έχει να μας προσφέρει; Ο Ελύτης το έχει πει πάρα πολύ ωραία “αμέτε να χαθείτε αχθοφόροι του ονόματός σας”, μιλώντας για τους επώνυμους, τους διάσημους».
«Ο ρόλος της τέχνης είναι να δίνει νέες προοπτικές και να βοηθάει το μυαλό σου να σκεφτεί»
«Ο ρόλος της τέχνης», κατά τον Κώστα Μαυρίδη, είναι «να δίνει νέες προοπτικές, διαφορετικούς τρόπους για να αντιμετωπίζεις τα πράγματα, πιο σφαιρικούς και να βοηθάει το μυαλό σου να δουλέψει, να σκεφτεί, είτε μέσα από το γέλιο είτε μέσα από το κλάμα είτε μέσα από σάτιρα, οτιδήποτε μπορεί να είναι αυτό. Αυτό το κάνει ο Albee, όπως και να τον ανεβάσει κανείς. Έχει τύχει διαφόρων ανεβασμάτων, ελπίζω ότι το δικό μας, αν μη τι άλλο, κάποτε θα θεωρείται ευπρεπές ανάμεσα σε αυτά».
«Βέβαια», επισημαίνει, «τον ρόλο της Μάρθας και του Τζωρτζ, τον έχουν καθορίσει εσαεί η Λιζ Τέιλορ και ο Ρίτσαρντ Μπάρτον στην ομώνυμη ταινία του Μάικλ Νίκολς. Εμείς δεν προσβλέπουμε σε τέτοια δυσθεώρητα ύψη αλλά είναι ένα στοίχημα γιατί, στην ουσία, πρέπει κι εσύ να αναμετρηθείς με τον εαυτό σου σαν ηθοποιός επάνω στη σκηνή. Κάθε φορά που τελειώνει μια πρόβα, σου αφήνει μία κούραση, μια διάθεση να θες να ψαχτείς, να μάθεις και άλλα πράγματα για σένα».
«Η αίσθηση του να δουλεύεις με παιδιά είναι μοναδική»
Ο Κώστας Μαυρίδης έχει δουλέψει, στο πλαίσιο των θεατρικών του παραστάσεων, και με μαθητές δημοτικού σχολείου. Για το θέμα αυτό τόνισε πως «δουλεύοντας με μεγάλους έχεις λιγότερο την αίσθηση του δασκάλου. Με τα παιδιά είναι άλλη σχέση, είσαι παραπάνω δάσκαλος. Το θέατρο είναι μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας στα σχολεία και προσπαθείς να το κάνεις όσο περισσότερο γίνεται αμφίδρομο. Να δώσεις στα παιδιά για να σου δώσουν πίσω. Νομίζω ότι η αίσθηση με τα παιδιά είναι μοναδική. Από τη στιγμή που θα μπει η πρόταση για μια θεατρική παράσταση στην τάξη, όλη η ενέργεια αλλάζει. Τα παιδιά αλλάζουν, οι συνθήκες αλλάζουν, ακόμη και μαθητές που τους ακούς σπάνια ή και καθόλου, θα δεις ότι αποκτούν ξαφνικά παρουσία».
Ο κ. Μαυρίδης δεν παρέλειψε να αναφερθεί στις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η διδασκαλία της θεατρολογίας στο «νέο αναμορφωμένο σχολείο. Νομίζω ότι σαν μάθημα και σαν δομή έχει ακόμη να βρει τον χαρακτήρα του. Οι διδάσκοντες, αναπληρωτές συνήθως μέσω ΕΣΠΑ, προσπαθούν να κάνουν ό,τι μπορούν. Είναι λίγο δύσκολο για αυτούς να διοργανώσουν μια παράσταση όταν έχουν μάθημα μια φορά την εβδομάδα ή όταν χρειάζεται να πάνε σε δυο-τρία σχολεία».
Παρ’ όλα αυτά, φάνηκε αισιόδοξος ως προς το μέλλον των μικρών μαθητών. «Οι νέες γενιές των παιδιών που βγαίνουν από το δημοτικό σκέφτονται κάπως διαφορετικά απ’ ό,τι οι παλιότερες. Ένα παιδί που θα έχει παίξει θέατρο ή θα έχει δουλέψει κάποια στιγμή με τον δάσκαλο των εικαστικών, έχει άλλη αντιμετώπιση αργότερα. Τόσο για τον κόσμο της ζωγραφικής και για το θέατρο όσο και για τι προτιμήσεις έχει γενικά», υπογράμμισε.
«Το θέατρο δεν διαφέρει και πολύ από την κοινωνία μας, περνάει και αυτό την κρίση που περνούν όλοι»
Τέλος, ο Κώστας Μαυρίδης, αναφέρθηκε και στην κρίση που αντιμετωπίζει στις μέρες μας το θέατρο, την οποία, ωστόσο, δεν διαχώρισε από τη γενικότερη κρίση στην κοινωνία. «Το θέατρο δεν διαφέρει και πολύ από την κοινωνία μας, περνάει και αυτό την κρίση που περνούν όλοι. Δεν θα τολμούσα ποτέ να βάλω στον εαυτό μου ταμπέλες. Για όλα τα πράγματα πιστεύω ότι, πρώτον, πρέπει να είσαι ο εαυτός σου, και, δεύτερον, δουλειά, δουλειά, δουλειά».
«Από το θέατρο του ηθοποιού, όπου διάλεγαν κάποτε οι σταρ τα έργα που θα τους αναδείκνυαν, περάσαμε μετά σε ένα θέατρο σκηνοθετών, όπου δεν έχει σημασία τι παρουσιάζεις, αρκεί να το έχει κάνει ο τάδε», σύμφωνα με τον κ. Μαυρίδη. «Στις μέρες μας, υπάρχει ο γνωστός σκηνοθέτης και ο γνωστός ηθοποιός και κάπου εκεί μέσα προσπαθεί να υπάρξει μια ισορροπία. Πολλές φορές αυτό δεν είναι θέμα τεχνογνωσίας αλλά του πόσο ελεύθερος μπορείς να αφεθείς. Αλλά, όταν κάποιος είναι επαγγελματίας και πρέπει να καθορίσει ένα βήμα περαιτέρω στην καριέρα του, κάπου δεσμεύεται. Πολλές φορές βλέπω κάποια προσπάθεια εντυπωσιασμού χωρίς να υπάρχει κάποιο νόημα πίσω από αυτό», κατέληξε.
«Το σχολείο είναι στην ουσία μια μικρογραφία της κοινωνίας»
Τον Μάιο του 2013, με τους μαθητές του 4ου Δημοτικού, ο Κώστας Μαυρίδης ανέβασε τη θεατρική παράσταση «Το δέντρο με τις πεταλούδες», για την ενδοσχολική βία, το bullying. Σχετικά με το εξαιρετικά επίκαιρο αυτό θέμα, ο κ. Μαυρίδης τόνισε πως «το σχολείο είναι στην ουσία μια μικρογραφία της κοινωνίας. Δεν μπορεί να είναι διαφορετικό ούτε σε αξίες ούτε σε ποιότητα απ’ ό,τι είναι η κοινωνία των μεγάλων. Μάλιστα, θα έλεγα ότι είναι πιο σκληρή η κοινωνία των παιδιών γιατί δεν έχει την ωριμότητα να διαχειριστεί κάποια θέματα πιο “πολιτισμένα”. Όποτε, το σχολείο, έχει όλα τα είδη ανθρώπων και είναι δύσκολο να ελεγχθεί γιατί, εκτός των άλλων, δεν έχουμε πάντα τη συνεργασία που θα θέλαμε να είχαμε. Πιθανόν και οι γονείς να πρέπει να περάσουν από ένα είδος εκπαίδευσης, το οποίο δεν κάνουν ποτέ γιατί δεν έχουν τον χρόνο, για να μπορέσουν να συνεργαστούν στη διαμόρφωση σωστών χαρακτήρων. Αυτή τη στιγμή όμως είναι λίγο δύσκολο να διαμορφώσει κανείς παιδικούς χαρακτήρες γιατί υπάρχουν τομείς που είναι πέρα από τον έλεγχό του, όπως το διαδίκτυο και ο ηλεκτρονικός κόσμος».
Το σκηνοθετικό «βιογραφικό» και τα μελλοντικά σχέδια του Κώστα Μαυρίδη
Το δημοφιλές έργο του Edward Albee, δεν είναι η πρώτη σκηνοθετική προσπάθεια του Κώστα Μαυρίδη, ο οποίος συμμετέχει στην Πολιτιστική Κίνηση Ροδόπης από το 2010, «όταν και ανεβάσαμε μια παράσταση πάνω σε κείμενα του Γκανά, το “Ανθρώπων φωνές”. Επίσης, το έργο “Κορίτσια για ημερολόγιο” βασίστηκε πάνω στο σενάριο της ομώνυμης ταινίας. Το “Δέντρο με τις πεταλούδες” ήταν η τρίτη παράσταση με τα παιδιά του σχολείου. Προηγήθηκαν το 2006, η παράσταση “Όσα ξέρουν τα παιδιά” σε μουσική του Νίκου Πάπα και το 2008 το “Το μόνο που χρειαζόμαστε είναι αγάπη”, που είχε μουσική των Beatles, τραγουδούσαν τα παιδιά πάνω σε αυτά και γινόταν μια κουβέντα για τη δεκαετία του ’60».
Εντός του 2015 όμως, αναμένεται να ανέβει η επόμενη σκηνοθετική προσπάθεια του Κώστα Μαυρίδη. Τιτλοφορείται «Το μπαούλο της γιαγιάς» και, όπως μας εκμυστηρεύτηκε, «έχει να κάνει με το πώς λειτουργεί το θέατρο σαν διδακτική διαδικασία. Δηλαδή μπορείς να διδάξεις οποιοδήποτε μάθημα μέσα από μια θεατρική παράσταση, μέσα από ένα δρώμενο, το οποίο θα έχει ένα role playing, οι μαθητές θα παίζουν κάποιους ρόλους».
«Σε αυτό λοιπόν το θεατρικό», σύμφωνα με τον Κώστα Μαυρίδη, «τα παιδιά ανακαλύπτουν κάποια πράγματα στο μπαούλο της γιαγιάς –μεταξύ άλλων κάποια νομίσματα–, τα οποία συνδέονται με την αργοναυτική εκστρατεία. Προσπαθούν λοιπόν βρουν πράγματα ή πρόσωπα που απεικονίζονται στα νομίσματα και φτάνουν στον Ιάσονα, στη Μήδεια, στους Αργοναύτες και, φυσικά, αξιολογούν κιόλας. Η αξιολόγηση είναι ένα κομμάτι της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Η αργοναυτική εκστρατεία είναι η πρόκληση της ζωής, είναι ένα ταξίδι που ξεκινάει, γεμάτο κινδύνους και άγνωστους εχθρούς και το χρυσόμαλλο δέρας είναι ένα οποιοδήποτε όνειρο που έχεις και δεν είναι εύκολο να κατακτήσεις».
Συνέντευξη: Θάνος Βαφειάδης, Σοφία Τριανταφυλλίδου
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
