Κωστα Μουρσελα «Εκεινος κι Εκεινος» την Κυριακη στη Μαρωνεια

Το «Εκείνος κι εκείνος» είναι η σατιρική σειρά που έκανε πρεμιέρα στην ΕΙΡΤ την Δευτέρα 19 Ιουνίου 1972 και τελείωσε στις 9 Φεβρουαρίου 1974. Το σενάριο ήταν του Κώστα Μουρσελά και τους δύο ρόλους ερμήνευαν οι ηθοποιοί Βασίλης Διαμαντόπουλος(Λουκάς), Γιώργος Μιχαλακόπουλος(Σόλων).
Σειρά θρύλος της ελληνικής τηλεόρασης που άφησε εποχή, συζητήθηκε όσο λίγες και παρότι δε σημείωσε μεγάλες θεαματικότητες, ήταν μια χαραμάδα φωτός στη σκοτεινή τηλεοπτική πραγματικότητα της χουντικής εποχής. Οι δυο βασικοί χαρακτήρες της σειράς, ο Σόλων κι ο Λουκάς, είναι οι αιώνιοι απροσάρμοστοι της ζωής, τα κουρέλια των οποίων είναι η ηθική ένδεια του πολιτισμού μας. Παραμένουν μονίμως εκτός των τειχών, δηλαδή εκτός των αγαθών που προσφέρει η καταναλωτική κοινωνία, ο ένας από θέση (Σόλων) κι ο άλλος από ένστικτο (Λουκάς), για να διατηρήσουν την απόλυτη προσωπική τους ελευθερία. Με τις φιλοσοφικές συζητήσεις τους, που θυμίζουν και παραπέμπουν στις αναζητήσεις των κυνικών φιλοσόφων της αρχαιότητας, προσπαθούν να κατανοήσουν το ανθρώπινο άγχος και τον παραλογισμό της εποχής και παρότι έλκουν τη καταγωγή τους από το θέατρο του παραλόγου και τους ήρωες του Μπέκετ, παραμένουν πάνω απ΄ όλα δυο αιώνιοι Ρωμιοί.

Με ανατρεπτικό χιούμορ και σπινθηροβόλο πνεύμα, ο Λουκάς και ο Σόλων αποκαλύπτουν τον κόσμο που ο κάθε απλός άνθρωπος βιώνει στην καθημερινότητα του, απογυμνώνουν κατεστημένες αντιλήψεις και απομυθοποιούν την κοινωνία που μας περιβάλλει.
Η σειρά θρύλος μεταφέρεται στο σανίδι από δύο καταξιωμένους ηθοποιούς τον Πάνο Σκουρολιάκο στο ρόλο του Λουκά και τον Τάσο Χαλκιά στον ρόλο του Σόλωνα. Οι οποίοι αφιερώνουν την παράσταση αυτή στους πρώτους διδάξαντες, τον αείμνηστο Βασίλη Διαμαντόπουλο και τον εξαιρετικό Γιώργο Μιχαλακόπουλο, ο οποίος μάλιστα βρέθηκε στην πρεμιέρα του έργου, και ενθάρρυνε τους πρωταγωνιστές με πολύ κολακευτικά λόγια όπως είπε ο κ. Σκουρολιάκος στο Ράδιο Παρατηρητής και την εκπομπή «Πρωινός Τύπος».

Τάσος Χαλκιάς: «Η παράσταση αυτή είναι ένα πικρό χαμόγελο, αποτελεί μια σάτιρα της κοινωνίας στην οποία ζούμε»

ΠτΘ: κ. Χαλκιά, πείτε μας λίγα λόγια για αυτή την ιδιαίτερη παράσταση…
Τ.Χ.: Πράγματι είναι μια μοναδική παράσταση, θα έλεγα ότι πρόκειται για μια κοινωνική σάτιρα, χωρίς να αναφέρεται σε πρόσωπα και καταστάσεις της επικαιρότητας και χωρίς να έχει επιθεωρησιακά στοιχεία, εντούτοις αποτελεί μια σάτιρα της κοινωνίας στην οποία ζούμε. Το γεγονός ότι είναι μια ιδιαίτερη παράσταση δεν σημαίνει ότι είναι και κάτι ακαταλαβίστικο που ο κόσμος δεν μπορεί να το συλλάβει. Η παράσταση αυτή είναι ένα πικρό χαμόγελο.

ΠτΘ: Θα έλεγε κανείς ότι στις δύσκολες μέρες που ζούμε ο κόσμος έχει ανάγκη από το γέλιο…
Τ.Χ.: Ξέρετε, δεν χρειάζεται κανείς να γελάσει για να φύγει το βάρος από πάνω του, πολλές φορές το δάκρυ είναι πιο αποτελεσματικό. Η παράστασή μας στηρίζεται στις ερμηνείες των ηθοποιών και την ιδεολογία του θεάτρου και με κάνει ιδιαίτερα περήφανο που συμμετέχω σε αυτήν.

ΠτΘ: Το έργο αυτό που γράφτηκε μέσα στην περίοδο της δικτατορίας, περιέχει κάποια μηνύματα που δεν μπορούσαν να ειπωθούν ευθέως…
Τ.Χ.: Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Κώστας Μουρσελάς ένας σπουδαίος δραματουργός και εξαιρετικός συγγραφέας, κατάφερε να έχει έναν «κρυφό λόγο» και να περνάει μηνύματα μόνο στους ανθρώπους που θέλουν να τα λάβουν. Σήμερα βέβαια τα μηνύματα αυτά έχουν αποκαλυφθεί, μπορεί σήμερα να μην ζούμε σε κατάσταση ανελευθερίας όπως το ’70 που γραφόταν η σειρά, αλλά ζούμε κάτω από άλλες ιδιότυπες δικτατορίες, παρ’ όλα αυτά η ελευθερία του λόγου και της ιδεολογίας που απολαμβάνουμε σήμερα δεν έχει καμία σχέση με εκείνη την εποχή.

«Το θέατρο πρέπει να πληροί τον όρο ψυχαγωγία και όχι τον όρο διασκέδαση»

ΠτΘ: Ο κόσμος αντιλαμβάνεται τα μηνύματα του έργου; Πώς αντιδρά στις παραστάσεις;
Τ.Χ.: Βεβαίως και τα αντιλαμβάνεται, πολλές φορές υπομειδιά, άλλες φορές ξεπερνάει το χαμόγελο ακόμα και το γέλιο, ξέρετε το έργο μιλάει για πράγματα που συμβαίνουν σε μας τους ίδιους και όχι στο διπλανό μας ή κάπου μακριά από μας. Ένας δημοσιογράφος με ρώτησε «τι έχει να πει ο Μουρσελάς μετά από 40 χρόνια, για κάτι που κατέγραψε σε μια ιδιαίτερη εποχή;» Είναι τεράστιο λάθος αυτό, ένας σπουδαίος συγγραφέας δεν γράφει για την εποχή του, γράφει και για τις επόμενες εποχές, γι’ αυτό και το έργο του κατατάσσεται στο κλασικό. Οτιδήποτε κατατάσσεται στην κατηγορία του κλασικού, αποτελεί ένα φωτεινό σημείο το οποίο μας προκαλεί ανά πάσα στιγμή να το ερευνήσουμε. Το κλασικό δεν είναι κάτι απαρχαιωμένο και μουσειακό, το κλασικό έργο είναι αυτό που προκαλεί τα μυαλά σε οποιαδήποτε εποχή να το μελετήσουν και να συμφωνήσουν μαζί του.

Ο κόσμος δεν δυσκολεύεται καθόλου να αντιληφθεί τα νοήματα του έργου, αρκεί ο θεατής να μην έχει την νοοτροπία του «θα ακούσω το επόμενο αστείο και θα πιάσω την κοιλιά μου από τα γέλια». Μια έξυπνη κουβέντα ή ένα ευφυολόγημα, μπορεί να σε κάνει να γελάσεις στιγμιαία, αλλά πιστέψτε με όταν τελειώσει η παράσταση δεν θα το θυμάται κανείς. Το θέατρο πρέπει να πληροί τον όρο ψυχαγωγία και όχι τον όρο διασκέδαση.

Πάνος Σκουρολιάκος: «Αν τότε είχαμε την δικτατορία των συνταγματαρχών, σήμερα έχουμε την δικτατορία των αγορών»

ΠτΘ: κ. Σκουρολιάκο, αφορμή για την σημερινή μας κουβέντα είναι ένα ιστορικό κείμενο του Κώστα Μουρσελά το «Εκείνος κι Εκείνος»…
Π.Σ.: Ακριβώς έτσι είναι, η ανεπανάληπτη επιτυχία του 1970, 40 χρόνια μετά είναι φρέσκια, επίκαιρη και ζωντανή. Είναι ένα κείμενο στο οποίο δεν χρειάστηκε να παρέμβουμε για να έχει αυτά τα χαρακτηριστικά. Είναι ένα κείμενο σπαρακτικά σημερινό, όπως είναι όλα τα κλασικά κείμενα. Το έργο αυτό έρχεται να μας θυμίσει πολύ βασικές αρχές, όπως της ελευθερίας, της συντροφικότητας, της χαράς, της επιλογής, μέσα από μια παράσταση πολύ διασκεδαστική, με γέλιο και τρομερή αισιοδοξία. Το κείμενο αυτό ασχολείται με πολύ σημαντικά θέματα, μέσα από μια αθώα ματιά και με χιούμορ πολύ υψηλού επιπέδου.

ΠτΘ: Όποιος έχει δει έστω κι ένα απόσπασμα της τηλεοπτικής σειράς σίγουρα θα θυμάται ένα διασκεδαστικό διάλογο μεταξύ του Σόλωνα και του Λουκά…
Π.Σ.: Και μάλιστα στην παράσταση φροντίσαμε να τονίσουμε αυτή την άλλη πλευρά του κειμένου. Η τηλεοπτική σειρά ίσως να ήταν περισσότερο τονισμένη η μελαγχολική διάσταση του έργου.

ΠτΘ: Ποια είναι η ανταπόκριση του κόσμου τώρα;
Π.Σ.: Πραγματικά δεν πιστεύαμε ότι το κοινό θα κάνει δεκτό με τόση αγάπη και ενθουσιασμό αυτό το έργο.

Το κείμενο του Κώστα Μουρσελά, δείχνει ότι πέρα από τις αντιξοότητες υπάρχει η δική μας δύναμη και η συντροφικότητα

ΠτΘ: Ένας εκ των πρωταγωνιστών της τηλεοπτικής σειράς ο Γιώργος Μιχαλακόπουλος μιλώντας για την σειρά, που παιζόταν την περίοδο της Χούντας, είπε πως αν κάτι έσωσε τον ελληνικό λαό, εκείνη την περίοδο ήταν το χιούμορ…
Π.Σ.: Έτσι ακριβώς είναι, υπονόμευσε αυτή η σειρά εκείνη τη ζοφερή περίοδο της δικτατορίας. Έχω την αίσθηση ότι και η παράσταση αυτή υπονομεύει την σημερινή ζοφερή κατάσταση που ζούμε, δεν θέλω να ταυτίσω τις δύο αυτές καταστάσεις, αλλά αν τότε είχαμε την δικτατορία των συνταγματαρχών, σήμερα έχουμε την δικτατορία των αγορών και στενάζουμε κάτω από την δική τους ολοκληρωτική επιβολή. Το κείμενο του Κώστα Μουρσελά, νομίζω ότι ξορκίζει τα κακώς κείμενα και μας δείχνει ότι πέρα από τις αντιξοότητες υπάρχει η δική μας δύναμη και η συντροφικότητα. Είναι χαρακτηριστικό μέσα στο κείμενο όταν ρωτούν τον Λουκά και τον Σόλωνα, τι είστε εσείς τέλος πάντων, και ο Σόλων απαντά: εμείς έχουμε εμπιστοσύνη ο ένας στον άλλον κάτι που σήμερα έχει χαθεί από την κοινωνία μας και θα πρέπει να αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη προς τους συνανθρώπους μας. Μπορεί να ακούγεται λίγο χριστιανικό ή ρομαντικό, αλλά πιστεύω ότι είναι η μόνη λύση, να πιαστούμε χέρι χέρι πέρα από διαφορές και να πάμε μπροστά.

ΠτΘ: κ. Σκουρολιάκο, το κείμενο του «Εκείνος κι Εκείνος», επειδή ακριβώς γράφτηκε μέσα στην περίοδο της δικτατορίας, έπρεπε τα μηνύματα που ήθελε να περάσει να είναι συγκαλυμμένα. Σήμερα που υπάρχει ελευθερία έκφρασης, πιστεύετε ότι κάποια πράγματα πρέπει να λέγονται συγκαλυμμένα και όχι ανοιχτά;
Π.Σ.: Όταν φτάνεις στην ουσία της ελευθερίας δεν της βάζεις επίθετα, δηλαδή ελευθερία της αριστεράς ή της δεξιάς ή του κέντρου, ελευθερία των συναισθημάτων. Η ελευθερία είναι ελευθερία και ο Μουρσελάς έφτασε στο μεδούλι των πραγμάτων, χωρίς επίθετα και προσδιορισμούς. Είναι πολύ σημαντικό να μιλάς για την ελευθερία του ανθρώπου, να κάνει αυτό που θέλει. Εξάλλου οι ήρωές μας δεν είναι παράδειγμα προς μίμηση, κανείς δεν θα ήθελε να ζει άστεγος και ρακένδυτος, όπως χαρακτηριστικά λέει και ο σκηνοθέτης της παράστασης ο Γιάννης Καραχισαρίδης, «κανείς δεν θα ήθελε να ζει στο πιθάρι του Διογένη, όμως όλοι προσέχουμε τα λόγια του». Αυτό γίνεται και σε αυτό το έργο.

ΠτΘ: Γιατί επιλέξατε αυτό το έργο;
Π.Σ.: Είχαμε ξέρετε χιλιάδες έργα να επιλέξουμε αλλά, αυτό το έργο είναι τόσο τρομακτικά επίκαιρο 40 χρόνια μετά και δικαιωθήκαμε παραπάνω από όσο νομίζαμε. Από την πρεμιέρα ακόμη ο κόσμος γελούσε και χειροκροτούσε σε σημεία που ούτε είχαμε φανταστεί ότι θα τα θεωρήσει σημαντικά.

ΠτΘ: κ. Σκουρολιάκο, έχετε ξανάρθει στα μέρη μας;
Π.Σ.: Είναι η τρίτη φορά που παίζω στο θέατρο της Χελιδονόπετρας, είχα ξαναέρθει με την παράσταση «Δεν πληρώνω, δεν πληρώνω», και με την «Δωδέκατη νύχτα». Πρέπει να σας πω ότι έχω πολύ καλές αναμνήσεις, είχα μια υπέροχη συνεργασία με το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κομοτηνής και χαίρομαι πάρα πολύ που θα έχουμε την ευκαιρία να επικοινωνήσουμε ξανά με τον κόσμο της Ροδόπης.

«Τα ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. η μέγιστη πολιτιστική κατάκτηση του τόπου μας, αφέθηκε στην τύχη του και από το 2000 και μετά οργανώθηκε η αποψίλωση και ο θάνατός του»

ΠτΘ: κ. Σκουρολιάκο, η παράσταση αυτή είναι μια παραγωγή του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κοζάνης. Τον τελευταίο καιρό, ίσως λόγω της οικονομικής κρίσης, τα ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. δίνουν την αίσθηση ότι πνέουν τα λοίσθια. Ποιος πιστεύετε ότι ευθύνεται γι’ αυτό;
Π.Σ.: Ναι συμβαίνει αυτό αλλά δεν είναι αποκλειστική ευθύνη των ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Από το 2000 τα ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. πηγαίνουν από το κακό στο χειρότερο. Είχα την τιμή να είμαι καλλιτεχνικός διευθυντής του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Ρούμελης, στη Λαμία, από το 1997 μέχρι το 2007, είχα τη χαρά να συνεργαστώ με άλλα δύο ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ., ένα εξ αυτών ήταν και της Κομοτηνής, όπου το καλοκαίρι του 1997, είχαμε ανεβάσει μια ωραία παράσταση το «Μια κυρία από την Αγκόνα» του Ρουτζαντε. Δυστυχώς, η πολιτεία απέσυρε την εμπιστοσύνη της από τα ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ., η μέγιστη πολιτιστική κατάκτηση του τόπου μας, δηλαδή οργανωμένο θέατρο στην περιφέρεια, έτσι ώστε η περιφέρεια να μην περιμένει τα «απόνερα» ή τα «υπόλοιπα» της Αθήνας, οργανώθηκε, το έκανε η Μελίνα, αλλά μετά αφέθηκε στην τύχη του και από το 2000 και μετά οργανώθηκε η αποψίλωση και ο θάνατός του. Σύμφωνα με την νομοθεσία ο εκάστοτε υπουργός δεν μπορεί να παρέμβει στην λειτουργία των ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ., ο απόλυτος άρχων είναι ο δήμαρχος. Όπου λοιπόν υπήρχαν φωτισμένοι δήμαρχοι τα θέατρα προχώρησαν και λυπάμαι που το λέω αλλά αυτή τη στιγμή από τα 16 ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ., 2-3 έχουν μείνει ζωντανά και παράγουν έργο, τα υπόλοιπα βρίσκονται σε χειμερία νάρκη και αυτό είναι απαράδεκτο και προσβλητικό για τον πολιτισμό μας. Δεν χρειάζονται δισεκατομμύρια για να λειτουργήσει ένα θέατρο, αυτό το ξέρω πολύ καλά, θέλει μεράκι, συγκέντρωση και φυσικά οι πολιτικές παρεμβάσεις στον καλλιτεχνικό διευθυντή και το έργο να είναι μηδαμινές. Δεν γίνεται να πηγαίνει ο δήμαρχος στον διευθυντή και να του λέει πάρε τον κουμπάρο μου να παίξει, μου έχει τύχει και αυτό. Εγώ παραιτήθηκα το 2007 γιατί είχα φτάσει στα όρια, δεν μπορούσα πλέον να παράγω καλλιτεχνικό έργο χωρίς έξωθεν παρεμβάσεις.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.