«Κομματιαζοντας την επιφανεια

Δάσκαλός του Γιάννη Μενεσίδη υπήρξε ο Νίκος Πεντζίκης με την προτροπή του οποίου ξεκίνησε να ζωγραφίζει με σινική έχοντας σαν θέματα τα όνειρά του, τις εντυπώσεις του, τους ήχους. Τα έργα του πυκνά εκφράζουν τον ψυχισμό του και τη χαρά της ζωής γιατί όπως λέει και ο ίδιος “είναι αδύνατο να χαίρεσαι αν αυτή η πυκνότητα μπαίνει χωρίς νόημα. Η ζωγραφική μου έχει αναφορές σε ανθρώπους, σε κινήσεις, σε ενέργειες ,σε συγκεκριμένα πράγματα. Για αυτό και εγώ όπως σκέφτομαι χαρούμενα έτσι γεμίζω και το χρόνο μου”.

O Γιάννης Μενεσίδης γεννήθηκε στη Δράμα το 1947. Σπούδασε ιατρική στο Α.Π.Θ. και ειδικεύτηκε στην Πνευμονολογία – Φυματιολογία. Είναι διευθυντής του Πνευμονολογικού τμήματος του Γενικού Νοσοκομείου Ξάνθης.

Μαθήτευσε κοντά στον Ν. Γ. Πεντζίκη. Συνεργάσθηκε με τη Μικρή Πινακοθήκη “Διαγώνιος” (1975 -1995). Εκθέτει από το 1975 ομαδικά και από το 1981 ατομικά. Πραγματοποίησε 8 ατομικές εκθέσεις (Θεσσαλονίκη, Αθήνα, Ξάνθη, Δράμα). Τρεις εκδόσεις τέχνης κυκλοφόρησαν για το έργο του. Είναι μέλος του Σ.Κ.Ε.Τ.Β.Ε. και της Ε.Ε.Ι.Κ. (Ελληνικής Εταιρείας Ιατρών Καλλιτεχνών). Έργα του περιλαμβάνονται σε δημόσιες (Πινακοθήκη Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, Δημοτική Πινακοθήκη Ξάνθης, M.K.E. “Tέχνη” κ.ά.) και ιδιωτικές συλλογές (Αγγέλου Δημ., Μαντζαρίδη Ιωσ., Κασάπογλου Παν., Τσέτη Κλ., Κοκκάλα Στ., Τσούκαλη Σωτ., Πλαστήρα Σωκρ. κ.ά).

Με την ευκαιρία της έκδοσης λευκώματος με έργα του από το Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης ο ΠτΘ συζητά με τον Γιάννη Μενεσίδη…

ΠτΘ :κ. Μενεσίδη ξεκινώντας θα ήθελα να αναφερθείτε στη σχέση σας με το Νίκο Πεντζίκη…

Γ.Μ.: Ο Νίκος Πεντζίκης με στεφάνωσε και βάφτισε την κόρη μου. Φοιτητές, -καλλιτεχνίζαμε τότε,- κάποιος πρότεινε να τον γνωρίσουμε και πράγματι το βράδυ ήμαστε σπίτι του. Του δείξαμε τα έργα μας και εκείνος υπέδειξε ποιος θα συνέχιζε ή όχι να ζωγραφίζει. Το πρώτο σχέδιο το δημιούργησα στην Αθήνα με θέα τον Παρθενώνα όταν πήγαινα να τον ακούσω . Όταν το είδε ο Νίκος Πεντζίκης με προέτρεψε να συνεχίσω. Από εκεί και πέρα πολύ συχνά ήμουν σπίτι του, όπου συγκεντρώνονταν πολλοί άνθρωποι, φιλόλογοι, θεολόγοι. Εγώ άκουγα γιατί έλεγε πράγματα που δεν τα καταλάβαινα στην αρχή, δεν είχα τις ανάλογες γνώσεις, δεν είχα διαβάσει μέχρι τότε πολλά βιβλία. Κάναμε πολλές εκδρομές και μας ξεναγούσε στα τοπία της Θεσσαλονίκης και της γύρω περιοχής και σαν αντιπρόσωπος της GAG της φαρμακοβιομηχανίας, και ο ίδιος ήταν φαρμακοποιός, γνώριζε πολύ καλά την περιοχή της Μακεδονίας και της Θράκης και ήξερε πολύ καλά όλα τα μνημεία.

ΠτΘ: Πριν από τη γνωριμία σας με τον κ. Πεντζίκη είχατε σχέση με τη ζωγραφική;

Γ.Μ.: Δεν είχα. Στο σχολείο ζωγράφιζα όπως όλα τα παιδιά. Ξεκίνησα στο πρώτο έτος της ιατρικής. Μάλιστα τα πρώτα μου έργα απεικόνιζαν τα όνειρα που έβλεπα, τους ήχους που άκουγα και προσπαθούσα να τους αποτυπώσω ρυθμικά, έκανα πολύ μικρά ανθρωπάκια περίπου ένα πόντο, όπως επίσης προσπαθούσα να αποτυπώσω και τις σκέψεις μου και τις διάφορες κινήσεις …και έτσι ξεκίνησα.

ΠτΘ: Ασχολείστε με τη ζωγραφική παράλληλα με την ιατρική. Ποια είναι η σχέση μεταξύ τους;

Γ.Μ.: Η ιατρική με βοηθά σε γνωστικό στάδιο στο να μάθω πολλά πράγματα. Ο πόνος η αρρώστια, οι παραστάσεις που έχεις βοηθάνε στη ζωγραφική, όπως και αυτή έμμεσα βοηθά στην ιατρική. Αισθάνομαι ότι ισορροπώ περισσότερο με τη ζωγραφική η οποία με βοηθά στο επάγγελμά μου, στο πώς να φέρομαι, πώς να ενεργώ.

ΠτΘ: Το επάγγελμά σας έχει άμεση σχέση με τον πόνο των ανθρώπων. Αυτό τον πόνο τον εξωτερικεύετε μέσα από τα έργα σας;

Γ.Μ.: Βέβαια. Πολλά έργα μου είναι αναφορές σε ανθρώπους, καρκινοπαθείς, ανθρώπους που κινδυνεύουν. Πάντοτε, ειδικά στους ουρανούς, έχω αναφορές για τους ανθρώπους, τους γνωστούς, φίλους. Ουσιαστικά αυτό που σκέφτομαι το μεταφέρω στη ζωγραφική και μάλιστα περισσότερο στις απεικονίσεις των ουρανών, γιατί εκεί μπορώ να λέω διάφορα, να κάνω ευχές. Γιατί τίποτα δεν μπαίνει τυχαία, όλα έχουν το όνομά τους. Ονοματίζω τη γραμμή, το χρώμα. Δίνω νόημα στο χρώμα.

ΠτΘ: Το έργο σας δίνει την εντύπωση ψηφιδωτού. Τι προσπαθείτε να δώσετε με αυτό;

Γ.Μ: Κομματιάζοντας την επιφάνεια προσπαθείς να αποφύγεις το λάθος και κάνεις προσπάθεια να το επουλώσεις. Και το επουλώνεις, γιατί είναι τόσο μικρό που δεν φαίνεται. Θυμάμαι ότι ο Νίκος ο Πεντζίκης έλεγε «μη φοβάσαι το λάθος, σημασία έχει πώς θα το επουλώσεις και ο αγώνας που κάνεις για να το επουλώσεις». Οπότε αν κάνω μικρές- μικρές γραμμούλες και σπάζω τετραγωνάκια, τριγωνάκια,- που αναφέρονται σε ανθρώπους, σε σχήματα, σε λόγο, σε ενέργειες,- η έννοια του λάθους σπάζει. Στην ουσία λες αυτό που θέλει η ψυχή σου, είτε χαίρεσαι, είτε προσεύχεσαι, είτε μιλάς με τέτοιο τρόπο, ώστε να έχει ένα ρυθμό η επιφάνεια. Είναι αδύνατο να χαίρεσαι αν αυτή η πυκνότητα μπαίνει χωρίς νόημα. Για αυτό το έργο μου έχει αναφορές σε ανθρώπους, σε κινήσεις, σε ενέργειες ,σε συγκεκριμένα πράγματα. Για αυτό και εγώ όπως σκέφτομαι χαρούμενα, έτσι γεμίζω και το χρόνο μου.

ΠτΘ: Πόσο επηρεασμένος είστε από το Βυζάντιο;

Γ.Μ.: Και από το Βυζάντιο και από τη θρησκεία. Δεν ξέρω πόσο μπορώ να τα αποδώσω αλλά αισθάνομαι ότι χρωματικά με αγγίζουν. Και όπως οι ψηφίδες στο Βυζάντιο έτσι και εγώ σπάζω την επιφάνεια και χρωματικά. Και οι εκκλησίες μέσα από την αισθητική τους με αρέσουν.

ΠτΘ: Στο έργο σας επίσης χρησιμοποιείτε και στοιχεία της θάλασσας…

Γ.Μ.: Η γυναίκα μου είναι Σαμιώτισσα. Επειδή μου αρέσει να ζωγραφίζω τη φύση έμαθα να προσέχω περισσότερο τη θάλασσα. Έχω πολλές παραστάσεις απ’ όλα τα νησιά τα οποία επισκέπτομαι κάθε χρόνο και για ζωγραφική και για να μαζέψω κοχύλια.

ΠτΘ: Ακολουθείτε μία συγκεκριμένη τεχνοτροπία;

Γ.Μ.: Δε νομίζω. Παιδεύομαι. Τα πρώτα δέκα χρόνια χρησιμοποιούσα μόνο σινική στα έργα μου που αναδεικνύει την ικανότητα στο σχέδιο. Σαν μεταβατικό στάδιο χρησιμοποίησα τα κραγιόνια και αισθανόμενος ότι το χρώμα της ξυλομπογιάς είναι άτονο και θέλοντας να δώσω μεγαλύτερη ένταση στο έργο μου προχώρησα στις τέμπερες, Η τέμπερα είναι υλικό αυστηρό ως προς το ύφος, δύσκολο να υποταχθεί χρωματικά λόγω της έντασης και λαμπρότητας που παρέχει. Επειδή χρησιμοποιώ τα χρώματα σε αλλεπάλληλα στρώματα. για να έχει κίνηση η επιφάνεια, δυσκολευόμουν να βγάλω το έργο μου και έτσι τελευταία έκανα λαδοπαστέλ. Πάντοτε όμως προσπαθώ να βρω και άλλους τρόπους και άλλες διεξόδους ώστε να μην επαναλαμβάνομαι.

ΠτΘ: Προηγουμένως μιλήσατε για γνώση. Πιστεύετε ότι η εμβάθυνση στη γνώση σας βοηθά στη ζωγραφική και στον τρόπο που εξωτερικεύετε τα πράγματα;

Γ.Μ.: Η γνώση βοηθά να εμβαθύνουμε σε αυτό που αισθανόμαστε ώστε το αποτέλεσμα να καταγραφεί πιο σωστά. Όταν θέλεις να ζωγραφίσεις κάτι και να φαντάξει, όταν θέλεις να πεις κάτι για να κάνεις επίδειξη, θα βάλεις και τα αντίστοιχα χρώματα, και οι επιφάνειες δεν θα εισχωρούν εύκολα η μία στην άλλη. Θεωρώ ότι μέσα από τη ζωγραφική εξομολογείς όλη την ψυχική σου διάθεση. Αν έχεις πνεύμα αυτοθυσίας θα κάνεις με θυσία ορισμένα πράγματα, για παράδειγμα ένα τοπίο σηκώνει να είναι το δένδρο κόκκινο, ενώ εμείς μάθαμε το δένδρο να είναι πράσινο. Για να το αποτυπώσεις έτσι θέλει ψυχισμό, θέλει θυσία, θέλει δύναμη ψυχής. Έτσι πρέπει κανείς να δουλεύει, ώστε πέρα από αυτά που βλέπει το μάτι να μπορεί να χαίρεται. Στην ουσία ξεκινώ από αυτό. Θέλω να χαρεί η ψυχή μου. Για αυτό ζωγραφίζω. Παιδεύομαι πάνω σε αυτό με την καλή έννοια αλλά δεν έχει σημασία το πόσο παιδεύομαι και αν παιδεύομαι. Κανείς χαίρεται μόνο με το παίδεμα του άλλου. Και ο διάβολος όλη μέρα τρέχει από εδώ και από εκεί. Σημασία έχει τι βγάζεις.

ΠτΘ: Και σαφώς αυτό το παίδεμα βγάζει και μηνύματα

Γ.Μ.: Το θέμα είναι να βγάζει τα σωστά μηνύματα. Σαφώς δεν βγάζεις εύκολα τα μηνύματα, «τρώγεσαι» με αυτά. Όταν προσπαθείς να πεις την αλήθεια και είσαι σωστά τακτοποιημένος με τη ζωή, τους ανθρώπους και τον εαυτό σου τότε νομίζω ότι πιο σωστά βγάζεις τα μηνύματα.

ΠτΘ: Είναι γνωστό το έργο σας στην Ξάνθη;

Γ.Μ.: Περισσότερο με έχουν ακουστά, παρά έχουν δει έργα μου. Υπάρχουν κάποια στο νοσοκομείο. Με ξέρουν αλλά δεν έχω κάνει πολλές παρουσίες στην Ξάνθη, όλο και όλο δύο, και ας ζω σε αυτή από το 1980.

ΠτΘ: Η Ξάνθη ως πόλη ανταποκρίνεται στις αναζητήσεις σας;

Γ.Μ.: Νομίζω έχει ανθρώπους που ενδιαφέρονται. Όλοι όμως θέλουν νησίδες ανάπτυξης, θέλουν ένα κέντρισμα, θέλουν κάτι που να τους ξεσηκώσει και να τους οδηγήσει κατά κάποιο τρόπο. Υπάρχουν άνθρωποι ευαίσθητοι αλλά νομίζω ότι πρέπει να βρουν τον ανάλογο χώρο, τους κατάλληλους ανθρώπους που θα τους βοηθήσουν.

ΠτΘ: Αυτή την εποχή τι ετοιμάζετε;

Γ.Μ: Ένα λεύκωμα το οποίο θα εκδοθεί από το Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης. Επειδή δεν κάνω πολλές παρουσίες θα ήθελα να καταγραφούν και να μείνουν κάποια έργα.

ΠτΘ: κ. Μενεσίδη σας ευχαριστούμε πολύ

Γ.Μ.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.