«Κοκκινο» στην αναπλαση του Αλσους Παρκου Κομοτηνης

Με ανησυχία για την τύχη των δένδρων και αβεβαιότητα για το τελικό αισθητικό αποτέλεσμα από την πλευρά των δημοτών αρχίζει η υλοποίηση της μελέτης ανάπλασης του Άλσους Πάρκου της Αγίας Παρασκευής στην Κομοτηνή. Πρόκειται για ένα έργο ύψους τριών εκατομμυρίων ευρώ ενταγμένο στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα Urban που φιλοδοξεί να αλλάξει την εικόνα του μοναδικού Άλσους Πάρκου της Κομοτηνής. Ανησυχία που γίνεται μεγαλύτερη λόγω και των παρατηρήσεων του ΤΕΕ Θράκης, σύμφωνα με τις οποίες η μελέτη αλλάζει γενικά τη μορφή του Άλσους αγνοώντας την ιστορικότητα και τις μνήμες του χώρου.

Το Άλσος, σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΤΕΕ κ. Νίκο Παπαθανασίου, έχει σήμερα το χαρακτήρα και τη μορφή του μοναδικού πνεύμονα πρασίνου, που μέσα σ΄ αυτό έβρισκαν και βρίσκουν ακόμη καταφύγιο πολλά είδη πουλιών, που με τη νέα πρόταση, καθώς και τη μείωση της υψηλής βλάστησης, θα εξαφανιστούν. Επίσης, όπως τονίζεται από την πλευρά του ΤΕΕ, μειώνεται η παραγωγή οξυγόνου – υπάρχουν σπάνια είδη δέντρων που επιβίωσαν μέχρι σήμερα- κέδρος Λιβάνου, ιπποκαστανιές. Σύμφωνα με την μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων η υπάρχουσα βλάστηση του πάρκου αποτελείται από 632 άτομα (λιγούστρα, πεύκα, κυπαρίσσια, δάφνες, ιπποκαστανιές και άλλα δένδρα). Στη μελέτη που θα αρχίσει να υλοποιείται εντός των προσεχών ημερών δεν γίνεται περαιτέρω αναφορά στον ακριβή αριθμό δέντρων που θα κοπούν, σύμφωνα με πληροφορίες, όμως, ανέρχονται στα 150 με 175 δένδρα. Από ανεπίσημες πληροφορίες ο αριθμός τους ανέρχεται σε 300 επί συνόλου 632 δένδρων. «Η παραπάνω παράλειψη της Μελέτης», δηλώνει ο πρόεδρος του ΤΕΕ Θράκης, «σε συνδυασμό με την μη υποβολή και, κατά συνέπεια, μη έκδοση οικοδομικής άδειας κοπής δένδρων από τη Δ/νση Πολεοδομίας, όπως προβλέπεται από το άρθρο 40 του Ν. 1337/1983, οδηγούν στο συμπέρασμα ότι δεν πρόκειται μόνο για περιπτώσεις κοπής γηρασμένων, ασθενών και εχόντων επικίνδυνη κλίση δένδρων αλλά ότι στους παραπάνω αριθμούς συμπεριλαμβάνονται και δένδρα υγιή.». Όπως τονίζει ο κ. Παπαθανασίου μιλώντας στον «ΠτΘ» η αναιτιολόγητη κοπή αυτού του τεράστιου αριθμού δένδρων δίχως εξατομικευμένη υπόδειξη και χρονοδιάγραμμα αντικατάστασης, αντιτίθεται στις συνταγματικές επιταγές για την προστασία του περιβάλλοντος.

Για κάθε ένα δένδρο που θα κόβεται θα φυτεύονται δύο…

Όπως υποστηρίζει ο δήμαρχος Κομοτηναίων κ. Δημήτρης Κοτσάκης θα κοπούν τα δένδρα που έχουν αναπτυχθεί στρεβλά, έχουν παρουσιάσει κακομορφία και ελλοχεύει κίνδυνος να πέσουν. «Στόχος είναι για κάθε ένα που θα κόβεται να φυτεύονται δύο» δηλώνει καθησυχαστικά. Ωστόσο, μεταξύ άλλων το ΤΕΕ Θράκης προτείνει: να περιοριστεί η κοπή δέντρων, οι δάφνες να διατηρηθούν σε αριθμό και μόνο να κλαδευτούν, ο αρχαιοελληνικός ναός, αν είναι εφικτό να ελαχιστοποιηθεί σε μέγεθος, όπως και τα γλυπτά του Κήπου της Εδέμ, της Κοιλάδας του Νείλου και των Κρεμαστών Κήπων που προτείνει να δημιουργηθούν η μελέτη. «Σε ένα Άλσος, όπου το μέγεθός του υπαγορεύει την αξιοποίηση ακόμη και του τελευταίου τετραγωνικού εκατοστού για φύτευση, είτε δένδρων, είτε λουλουδιών και την απόδοσή τους στους κατοίκους της πόλης, δεν αποτελούν βέλτιστη λύση οι κατασκευές (αρχαιοελληνικός κήπος, ισλαμικός, κήπος της Αναγέννησης, γαλλικός κήπος), οι οποίες χρειάζονται μεγάλη συντήρηση και δαπάνη από μέρους του Δήμου, με το χρόνο θα ερημώσουν και θα εγκαταλειφθούν, δημιουργώντας έτσι ζώνες που υπολειτουργούν όπως ο σημερινός ζωολογικός κήπος.» αναφέρεται στις παρατηρήσεις του ΤΕΕ Θράκης.

Τι προβλέπει η μελέτη που θα αρχίσει να υλοποιείται

•Μελέτη Ανάπλασης Άλσους Αγίας Παρασκευής

Το άλσος έχει εμβαδόν 21 στρέμματα. Δημιουργήθηκε πριν από το 1933. Βρίσκεται στο κέντρο της πόλης και περιβάλλεται από δυο βασικούς κλάδους του οδικούς δικτύου της πόλης, την οδό Δημοκρατίας και την οδό Αδριανουπόλεως. Το Άλσος λειτουργεί σαν νησίδα φυσικού περιβάλλοντος , ως οικοσύστημα στο οποίο μάλιστα έχει συγκεντρωθεί μεγάλο πλήθος ορνιθοπανίδας και ιδιαίτερα ωδικά πτηνά. Δυο χαρακτηριστικά στοιχεία λειτουργιών της πόλης βρίσκονται στην περιφερειακή του ζώνη, η πλατεία του μνημείου και το εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής.

Στόχος της εκπονούμενης μελέτης, η υλοποίηση της οποίας θα αρχίζει άμεσα, είναι η ανάπλαση του Άλσους, που σημαίνει:

1ον αισθητική και λειτουργική ανανέωση του χώρου με παράλληλο σεβασμό στην ιστορικότητα του τόπου

•Περίπατοι σε Ιστορικούς Κήπους

Η φυτοτεχνική πρόταση τω μελετητών λαμβάνει υπ΄ όψιν το νέο αρχιτεκτονικό σχεδιασμό του πάρκου και προσπαθεί να αναδείξει καταρχήν την υπάρχουσα βλάστηση βελτιώνοντας και εμπλουτίζοντας την με νέο φυτευτικό υλικό. Ταυτόχρονα επιχειρείται να δημιουργηθούν χώροι ιστορικών κήπων που εντάσσονται στο θεματικό περίπατο της ιστορίας των κήπων. Σκοπός του φυτοτεχνικού σχεδιασμού είναι η διατήρηση του υγιούς υφιστάμενου φυτευτικού υλικού, η συντήρηση και ανάπτυξη του καθώς και η ανανέωση του φυτευτικού κεφαλαίου με νέα είδη.

Ο θεματικός περίπατος συνίσταται στην παρουσίαση της ιστορικής εξέλιξης των κήπων. Ο επισκέπτης ξεκινά από ένα σημείο, όπου οδηγείται από οποιαδήποτε είσοδο εισέλθει με ειδική σήμανση και καθοδηγείται από περίοδο σε περίοδο, παρακολουθώντας την έκθεση, που είναι μια σύνθεση γλυπτών και φυσικών αναπαραστάσεων, είτε με πινακίδες συμβατικής παρουσίασης είτε υψηλής τεχνολογίας, μέσα από ένα κιόσκι τηλεματικής και multi media. Δίνεται η ευκαιρία στον επισκέπτη να κατανοήσει την καταγωγή της ιδέας του πάρκου από τον κήπο της γνώσης, τον Παράδεισο, έως σήμερα, τη διαπολιτισμικότητα τις διαχρονικές αξίες και τη σύνδεση της ιστορίας των κήπων, τη φιλοσοφία του ελεύθερου χρόνου και της εργασίας.

Ποιοι οι Ιστορικοί Κήποι που θα δημιουργηθούν…

•Μουσουλμανικός κήπος

Τα βασικά συστατικά του μουσουλμανικού κήπου είναι: περίφρακτος χώρος, νερό, καταφύγιο και σκιά. Ο κήπος είναι ένας κόσμος σκόπιμα απομονωμένος. Είναι ένα μέρος όπου η εικόνα και ο ήχος του νερού παίζει ένα σημαντικό ρόλο. Η μορφή του τετραγωνισμένου κήπου που χωρίζεται από ένα κανάλι, σε σχήμα συνήθως σταυρού, είναι εύκολο να πραγματοποιηθεί εκεί όπου υπάρχει νερό.

•Ιαπωνικός κήπος

Τα βασικά συστατικά στοιχεία ενός κλασικού κήπου αυτής της κατηγορίας είναι οι λοφίσκοι και το νερό. Το νερό παίζει ένα πολύ σημαντικό ρόλο και σχεδόν κάθε κήπος έχει έναν καταρράκτη ή μια μικρή λίμνη. Τα βασικά συστατικά των κήπων αυτών είναι οι πέτρες, τα δένδρα, τα πέτρινα φανάρια και τα πηγάδια.

•Αναγεννησιακός κήπος

Οι κήποι της Αναγέννησης αποτελούνταν από διπλές δενδροστοιχίες, θάμνους, πέργκολες και φυτικά τούνελ. Οι ιταλικοί κήποι , το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα των αναγεννησιακών κήπων, ήταν τόσο άρτια φιλοτεχνημένοι στο χωρομετρικό τους σχεδιάγραμμα όσο και τα κτίρια γύρω από τα οποία αναπτύχθηκαν.

•Γαλλικός Κήπος

Ο κήπος αυτός είναι απόλυτα συμμετρικός ,χωρίς ανώμαλες επιφάνειες και με σχήματα αυστηρώς γεωμετρικά. Σε αυτούς τους κήπους πρωτοεμφανίζονται τα παρτέρια κλαδεμένα φυτά, καθώς επίσης και τα παρτέρια με λουλούδια και χρωματιστό χαλίκι. Η φύτευση είναι αυστηρά περιορισμένη μέσα στους προβλεπόμενους χώρους.

• Νατουραλιστικός Κήπος

Έχουν ελεύθερο σχεδιασμό και μιμούνται τη φύση. Στους κήπους αυτούς η βλάστηση αποτελεί τον άμεσο συνδετικό κρίκο του ανθρώπου με τη φύση. Ένας τυπικός νατουραλιστικός κήπος έχει συνήθως μεγάλες εκτάσεις από γκαζόν, με διάσπαρτα δένδρα, τεχνητές λίμνες, με σχέδια ακανόνιστα με καμπύλες γραμμές και ήπιες κλίσεις , ρυάκια και μικρούς λόφους.

• Αdρχαιοελληνικός κήπος

Στην αρχαιότητα εκτός από τους «Ιερούς κήπους» υπήρχαν και οι παραγωγικοί κήποι στους οποίους επικρατούσαν είδη με βασική χρήση την παραγωγή καρπών. Οι κήποι αυτοί βρισκόντουσαν συνήθως κοντά στα τείχη της πόλης. Στους αρχαιοελληνικούς κήπους τον νερό ήταν βασικό στοιχείο και σχεδόν σε όλους τους κήπους υπήρχε κάποια κρήνη.

Ο νέος αρχιτεκτονικός σχεδιασμός απαιτεί ειδικές φυτοτεχνικές παρεμβάσεις που προτείνονται στους διαδρόμους, στα παρτέρια και στους επιμέρους ιστορικούς κήπους. Η φύτευση ακολουθεί διαφορετική , σε κάθε χώρο, θεματολογία ως προς το είδος, το χρώμα, την εποχή άνθησης και καρποφορίας προσδίδοντας του ξεχωριστό χαρακτήρα.

Ποιες οι προτεινόμενες διαδρομές στο νέο Πάρκο

Το σύνολο των διαδρομών του πάρκου χωρίζεται σε δυο κατηγορίες με βάση τη χρήση τους. Στις διαδρομές όπου υπάρχει διαμπερής, κατά κύριο λόγο, κίνηση και λειτουργία και στις εσωτερικές διαδρομές όπου επικρατούν οι λειτουργίες του περιπάτου και των οργανωμένων καθιστικών. Στις διαδρομές αυτές επιδιώχθηκε να υπάρχει διαφορετικό αισθητικό αποτέλεσμα κατά την κίνηση. Για παράδειγμα στην διαδρομή Β νότια στο πάρκο, αλλάζει το φυτικό υλικό και διαμορφώνεται νέα διπλή δενδροστοιχία με το είδος «Ακακία Κωνσταντινουπόλεως» σε αποστάσεις οκτώ μέτρων. Η πλούσια ανθοφορία και το φύλλωμα του είδους αυτού δίνει άλλο χρώμα και αίσθηση στην διαδρομή δίπλα στην εκκλησία, οριοθετώντας μαζί με τα διατηρούμενα κυπαρίσσια ένα προαύλιο χώρο ενώ ταυτόχρονα λόγω της απόστασης φύτευσης προσφέρει ελευθερία και προέκταση του προαυλίου χώρου της εκκλησίας προς τα βόρεια. Στα παρτέρια δημιουργείται ανθώνας σε διάφορα σχήματα και χρώματα.

Ποια τα προτεινόμενα φυτά που θα αντικαταστήσουν τα σημερινά δένδρα

Δένδρα: Κατάλπα, Ιπποκαστανιά, Γιακαράντα, Ακακία Κωνσταντινουπόλεως, Λιγούστρο, Μιμόζα, Χαμαικύπαρη, Βυσσινιά, Λωτός, Πεύκο, Μανόλια, Πλάτανος, Μουριά, Αμυγδαλιά, Σορβιά, Αριά, Κέρδος Λιβάνου, Κυπαρίσσι, Κουτσουπιά, Λαβούρνο, Σφένδαμος, Φιλύρα, Καζουαρίνα, Κορομηλιά.

Θάμνοι: Ναντίνα, Βιβούρνο χιονόσφαιρα, Λαγκεστρέμια, Αμπέλια, Βεϊγκέλα, Βερβερίδα, Κέρια, Ολεάρια, Ταξός, Ράμνος, Ιβίσκος, Πικροδάφνη, Ελαίαγνος, Κυδωνίαστρο, Πυράκανθος, Δαφνοκέρασος, Αγγελική, Φιλάδελφος, Φορσύθια, Φωτίνια, Χειμώνανθος, Εσκαλόνια, Σπειραία, Τσιντόνια.

Χαμηλοί θάμνοι- Πόες: Ευώνυμος ιαπωνικός μικρόφυλλος, Λεβάντα, Λεβαντίνη, Δενδρολίβανο, Ήβη, Καρυόπτερη, Βραχυγλωπίδα, Σαρκόκοκα, Υπέρικο, Γεράνι, Αρμπαρόριζα, Διμορφοθήκη, Μαργαρίτα, Χόστα, Φελίτσια, Τριανταφυλλιά, Κυδωνίαστρο, Αουκούμπα, Πυξός, Μύρτος, Μπαμπού, Χοίζια, Άρκευθος, Άλυσσον, Ελίχρυσο, Σάλβια, Αρκτοστάφυλος, Σκίμμια, Γυνέριο.

Αναρριχώμενα: Γιασεμί, Αγιόκλημα, Τριανταφυλλιά, Βιστέρια, Κληματίς, Ρυγχόσπερμο.

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.