«Κοκκινο» στη χρηματοδοτηση των 22 εκατ. ευρω

Δύο ΧΥΤΥ και δύο εργοστάσια αντί για ένα είναι η κοινή πρόταση των προέδρων των ΤΕΔΚ της περιφέρειας ΑΜ-Θ, προκειμένου να δοθεί λύση στο αδιέξοδο που πήγε να δημιουργηθεί με την άρνηση του δήμου Τοπείρου Ξάνθης να εγκατασταθεί στα όριά του ο κεντρικός ΧΥΤΥ της περιφέρειας ΑΜ-Θ. Η διάσπαση, όπως υποστήριξαν στη ΔΙΑΜΑΘ, δημιουργεί ένα ευκίνητο μοντέλο, γίνεται πιο εύκολα αποδεκτή από τις τοπικές κοινωνίες και καταργεί το μονοπώλιο του ενός ιδιώτη αναφορικά με το εργοστάσιο.

Μένει να γίνει δεκτή η αλλαγή από το Ταμείο Συνοχής που χρηματοδοτεί το έργο με 22,3 ευρώ, να ακολουθήσει η επιλογή των δυο σημείων για ΧΥΤΥ και μονάδες επεξεργασίας, να γίνουν οι ανάλογες μελέτες και να μην υπάρξουν άλλες αντιδράσεις, γιατί διαφορετικά οι ΟΤΑ από τον Ιανουάριο του 2009 θα έχουν ν’ αντιμετωπίσουν το «παγόβουνο» της διαχείρισης, το κόστος της οποίας θα μετακυλιστεί στους πολίτες – δημότες.

Επί του θέματος μίλησαν στον ΠτΘ ο γενικός γραμματέας της περιφέρειας ΑΜ-Θ Μιχάλης Αγγελόπουλος και οι δήμαρχοι Κομοτηνής Δημήτρης Κοτσάκης, Ξάνθης Μιχάλης Στυλιανίδης και Διδυμοτείχου Χρήστος Τοκαμάνης.

Μ. Αγγελόπουλος: «Δεν είναι απίθανο να έχουμε καθυστερήσεις»

ΠτΘ: Το θέμα της διαχείρισης των απορριμμάτων έχει ξεκινήσει από το 2002 αι τώρα βρισκόμαστε στο 2007 και αναμένουμε από το Ταμείο Συνοχής να δεχτεί την αλλαγή χώρου, από την περιοχή του δήμου Τοπείρου στην Ανατολική Καβάλα και το Νότιο Έβρο, κατά πάσα πιθανότητα. Τι έχει συμβεί;

Μ.Α.: Κατ’ αρχάς, ο σχεδιασμός μας συνεχίζεται με την έννοια ότι δεν είναι ένα στατικό σχέδιο. Ναι μεν υιοθετήθηκε το 2002 κι έχει κλειδώσει, αλλά το Δεκέμβρη του 2004 καταφέραμε και το επαναφέραμε στο Ταμείο Συνοχής, έτσι ώστε να εγκριθεί. Η διαδικασία αυτή προβλέπει την προσέγγιση σε δυο επίπεδα. Το πρώτο επίπεδο αφορά στους ιδιώτες που ενδιαφέρονται να επενδύσουν σε ΧΥΤΥ και σε Μονάδες Επεξεργασίας Απορριμμάτων. Το αρχικό σχέδιο έκανε λόγο για ένα ΧΥΤΥ, όμως εμείς λέμε ότι όπου υπάρχει αδειοδοτημένος ΧΥΤΑ – ακόμη και με εθνικούς πόρους – μπορεί να μετατραπεί σε ΧΥΤΥ, ούτως ώστε να υπάρχει μια κατανομή των υπολειμμάτων, χωρίς να δημιουργούνται προβλήματα και χωρίς να ζητούνται ευθύνες σε διάφορα επίπεδα.

Το πιλοτικό χρονοδιάγραμμα λέει ότι μέσα στο επόμενο διάστημα του ενός μηνός, μετά την Επιτροπή Παρακολούθησης, συνεδριάζει στις 25 και 26 Ιουνίου στην Αθήνα, θα αποφασίσουμε πόσες ΜΕΑ και σε ποιες περιοχές θα γίνουν. Είναι προφανές ότι μετά την αλλαγή της προεδρίας στη ΔΙΑΜΑΘ στρέφεται στο ενδιαφέρον από την Ξάνθη αλλού. Επίσης είναι σαφές ότι δε θα μπορούσαμε να είχαμε καμία θέση εναντίον μιας κοινωνίας που δε θέλει, για λόγους που η ίδια ξέρει, την εγκατάσταση εκεί.

Πιστεύω ότι δε θα μπορούσαμε ποτέ τα απορρίμματα του Βορείου Έβρου να τα μεταφέρουμε εύκολα και καθημερινά το χειμώνα στην Ξάνθη, αν εξετάσουμε τις καιρικές συνθήκες και δούμε το χάρτη.

Επομένως, προχωράμε προς αυτή τη δικαιότερη και καλύτερη επιλογή. Προϋπόθεση αποτελεί να υπάρχει η βασική αποδοχή ότι δε μπορούμε να διεκδικούμε «πράσινη» περιφέρεια, τουριστική κι εναλλακτική προσέγγιση, μεγάλα έργα και κοινωνικές παρεμβάσεις, χωρίς να έχουμε διαχείριση απορριμμάτων. Οι εποχές που θάβαμε μόνοι μας τα σκουπίδια μας, που μπαζώναμε τα ρέματα και κάναμε ό,τι έχει σχέση με αντιπεριβαλλοντολογικούς κανόνες έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Θέλω να πιστεύω ότι η κοινωνία, διαθέτοντας βασική παιδεία για την προστασία του περιβάλλοντος θα συνεισφέρει θετικά σ’ ένα μεγάλο σχέδιο που δεν είναι θέμα χρημάτων, αλλά είναι κυρίως θέμα αντίληψης, νοοτροπίας και φιλοσοφίας. Το υποχρεωτικό μάθημα της προστασίας του περιβάλλοντος – πρέπει να διδάσκεται από το δημοτικό – εδώ βρίσκει την καλύτερη μετουσίωσή του σε πράξη.

Με το ενδιαφέρον των επενδυτών, που θα διαπιστωθεί μέσα από δημόσιο και διεθνή διαγωνισμό, μπορούμε να καταλήξουμε σε λύσεις που θα μας βοηθήσουν να αποκτήσουμε πραγματικά περιφερειακό σύστημα διαχείρισης απορριμμάτων. Είναι ένα στοίχημα για όλους.

ΠτΘ: Συμφωνείτε με το να είναι δυο διαφορετικοί οι ιδιώτες που θ’ αναλάβουν να λειτουργήσουν αυτά τα εργοστάσια;

Μ.Α.: Πιστεύω πως ό,τι πιο πλουραλιστικό υπάρχει θα είναι τόσο το καλύτερο. Το ολιγοπώλιο είναι ό,τι χειρότερο. Εδώ βέβαια πρόκειται για εντελώς εξειδικευμένες διαδικασίες οι οποίες επιτρέπουν ειδική τεχνογνωσία, επομένως δε θα υπάρχουν πολλοί υποψήφιοι, αν και θα είναι αρκετοί.

ΠτΘ: Υπάρχει το ενδεχόμενο να μη δεχθεί το νέο σενάριο το Ταμείο Συνοχής, να χαθούν τα χρήματα και να πρέπει οι ΟΤΑ εξ ιδίων πόρων ν’ αναζητούν λύσεις μέχρι το τέλος του 2008;

Μ.Α.: Αν μπορούσα να εγγυηθώ προσωπικά θα σας έλεγα ότι δε θα χαθεί το έργο, αλλά δεν είναι απίθανο να έχουμε καθυστερήσεις. Προσπαθούμε αυτά να τα περιφρουρήσουμε και να τα περιχαρακώσουμε.

Χ. Τοκαμάνης: «Να βρούμε ένα σύστημα που θα είναι εναρμονισμένο με την εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία»

O δήμαρχος Διδυμοτείχου και πρόεδρος της ΤΕΔΚ Έβρου Χρήστος Τοκαμάνης θύμισε ότι η περιφέρεια ΑΜ-Θ είχε σχεδιάσει ένα εργοστάσιο κεντρικό κι ένα ΧΥΤΥ στην περιοχή της Ξάνθης, πρόταση που δεν γίνεται αποδεκτή γιατί ο οικείος δήμος Τοπείρου αρνήθηκε την εγκατάσταση του ΧΥΤΥ και τη συγκέντρωση των αποβλήτων όλης της περιφέρειας. «Ο χρόνος είναι πολύτιμος, τις επόμενες μέρες χάνεται όλο το πρόγραμμα και τα χρήματα γι’ αυτό κι έπρεπε να πάρουμε ορισμένες αποφάσεις. Η συνεννόηση με τη Διαχειριστική Αρχή ήταν να κάνουμε μικρές τροποποιήσεις, γι’ αυτό κι αποφασίσαμε να «σπάσει» το όλο σύστημα στα δύο, δηλαδή δυο ΧΥΤΥ και δυο εργοστάσια». Είναι ένα μοντέλο πιο εύκολα κοινωνικά αποδεκτό, αλλά επιπρόσθετα, ο κ. Τοκαμάνης εξηγεί, «δεν θα υπάρχει μονοπώλιο στο εργοστάσιο το οποίο θα γίνει από ιδιώτες και σ’ αυτό εμείς ως δήμοι θα πληρώνουμε για την επεξεργασία των σκουπιδιών». Προτείνει δυο ιδιώτες διαφορετικούς για τα δυο εργοστάσια, σε συμφωνία των προέδρων όλων των ΤΕΔΚ. «Όπως είναι διαμορφωμένες οι Διευρυμένες Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις, Δράμας – Καβάλας – Ξάνθης και Ροδόπης – Έβρου, θεωρούμε ότι πρέπει να έχουν ένα σύστημα, να διαχειριστούν τα σκουπίδια μ’ ένα εργοστάσιο κι ένα ΧΥΤΥ στη μια διευρυμένη (Δράμας – Καβάλας – Ξάνθης) και στη Ροδόπη με τον Έβρο μ’ ένα δεύτερο». Ο κ. Τοκαμάνης σημειώνοντας ότι δεν έχει προσδιοριστεί ο χώρος που θα γίνει ΧΥΤΥ στη Διευρυμένη Ροδόπης – Έβρου, είπε ότι ο κάθε δήμος θα κάνει διαλογή και περισυλλογή σκουπιδιών και θα τα παραδίδει στους σταθμούς μεταφόρτωσης. «Το κόστος μεταφοράς θα επιβαρύνει όλους μας το ίδιο. Άσχετα εάν μια πόλη είναι απομακρυσμένη από το εργοστάσιο ή όχι τον τόνο ανά χλμ. θα τον πληρώνουν το ίδιο με μια πόλη που θα είναι δίπλα στο εργοστάσιο. Συμφέρει όλους το εργοστάσιο και ο ΧΥΤΥ να είναι κεντροβαρικά ανάλογα με την ποσότητα των σκουπιδιών. Υπάρχουν τρεις μεγάλες ενότητες, η Κομοτηνή, η Αλεξανδρούπολη και ο Βόρειος Έβρος (Σουφλί, Διδυμότειχο και Ορεστιάδα, με συνολικό πληθυσμό 60.000 κατοίκους). Εάν επομένως σκεφτεί κάποιος κεντροβαρικά προσδιορίζει ως χώρο το νότιο Έβρο, αν και μπορεί να είναι και στην περιοχή των Σαπών ή κάπου ενδιάμεσα». Προκειμένου ν’ αποφασιστεί ο χώρος θα πρέπει να συσκεφθούν όλοι οι δήμαρχοι, να περάσει το θέμα από δημοτικά συμβούλια και ν’ αναπτυχθεί διάλογος με τους κοινωνικούς φορείς. Ο κ. Τοκαμάνης περιέγραψε τη διαφορά ΧΥΤΑ και ΧΥΤΥ και μίλησε για την επιτακτική ανάγκη να επιληφθούν άμεσα της διαχείρισης. «Η διαχείριση των σκουπιδιών είναι υπόθεση όλων μας και θα πρέπει να γίνει αποδεκτή για να προχωρήσουμε γιατί είναι μονόδρομος. Η κατάσταση που έχουμε σήμερα, με πάρα πολλούς ανεξέλεγκτους σκουπιδότοπους δε μπορεί να συνεχιστεί και ως γνωστό από το 2009 κι έπειτα δε θα επιτρέπεται σε κάθε δήμο να λειτουργεί ένας ΧΥΤΑ.

Θα πρέπει να συμμορφωθούμε και να βρούμε ένα σύστημα που θα είναι εναρμονισμένο με την εθνική και την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Το σύστημα εκτός από τους σταθμούς μεταφόρτωσης προβλέπει και επτά ΧΥΤΑ που θα λειτουργούν στη Σαμοθράκη, τη Θάσο και από ένας σε κάθε νομό, γιατί σε περίπτωση που το εργοστάσιο δε λειτουργεί ή έχουμε δυσμενείς καιρικές συνθήκες που δεν επιτρέπουν τις συγκοινωνίες, πρέπει να υπάρχει εναλλακτική λύση. Η διαφορά μεταξύ ΧΥΤΑ και ΧΥΤΥ είναι ότι στο ΧΥΤΥ επιτρέπεται να θάβονται σκουπίδια επεξεργασμένα και αδρανοποιημένα, ενώ ο ΧΥΤΑ δέχεται σκουπίδια ανεπεξέργαστα, αν και αυτό επιτρέπεται μέχρι το 2009. Από εκεί κι έπειτα θα είναι επιτρεπτό μόνο για λόγους ανωτέρας βίας και περιοδικά για ελάχιστες μέρες το χρόνο, εκτός από τα νησιά, τις απομακρυσμένες και τις ορεινές περιοχές που ο νόμος το επιτρέπει».

Ο κ. Τοκαμάνης είναι αισιόδοξος ως προς την αποδοχή του σεναρίου των δυο ΧΥΤΥ και εργοστασίων από το Ταμείο Συνοχής. Την πρώτη λύση για ένα σταθμό τη χαρακτηρίζει ο κ. Τοκαμάνης «γιγαντισμό», αν και θεωρεί ότι το πρώτο σχήμα ίσως ήταν καλό για τον ιδιώτη, γιατί μπορούσε να επεξεργάζεται πολλά σκουπίδια με μικρότερο κοστολόγιο.

Μ. Στυλιανίδης: «Το σχέδιο επιχειρεί ν’ αντιμετωπίσει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις»

Ο δήμαρχος Ξάνθης και πρόεδρος της ΤΕΔΚ Ξάνθης Μιχάλης Στυλιανίδης παρέδωσε τη σκυτάλη της προεδρίας στη ΔΙΑΜΑΘ στο δήμαρχο Κομοτηνής και πρόεδρο της ΤΕΔΚ Ροδόπης Δημήτρη Κοτσάκη κι έκανε λόγο για ομόφωνη απόφαση του διαχειριστικού φορέα απορριμμάτων σε περιφερειακό επίπεδο για δημιουργία δυο εργοστασίων και ΧΥΤΥ, μετά την αντίδραση του δημοτικού συμβουλίου Τοπείρου για να εγκατασταθεί ο κεντρικός ΧΥΤΥ της περιφέρειας στον ΧΥΤΑ της Ξάνθης. «Η ΔΙΑΜΑΘ έρχεται να δώσει λύση με δεδομένο την εκφρασθείσα θέση του δήμου Ορεινού και των εκπροσώπων των ΟΤΑ του Έβρου να γίνονται εργοστάσια και ΧΥΤΥ στις περιοχές τους».

Η αντίδραση των φορέων της Ξάνθης στην εγκατάσταση του κεντρικού και μοναδικού ΧΥΤΥ (σύμφωνα με το πρώτο σενάριο) πηγαίνει πολλά χρόνια πίσω και μάλιστα επί περιφερειάρχη Σακελλάρη γινόταν λόγος για προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας από φορέα του γειτονικού νομού. Ο κ. Στυλιανίδης από την αρχή είχε συμφωνήσει με το σχέδιο, αναγνωρίζοντας ότι πολλά περιθώρια για εναλλακτικές λύσεις δεν υπάρχουν. Αν και βρισκόμαστε στο παρά πέντε και ενέχεται κίνδυνος να χαθούν 22 εκατ. ευρώ η αντιπολίτευση του δήμου Ξάνθης, τα ΜΜΕ και μερίδα πολιτών που ασχολήθηκαν πανηγυρίζουν με την άρνηση του δήμου Τοπείρου.

«Δε μπορούμε να λέμε ότι αυτό το σχέδιο θα έχει περιβαλλοντικές επιπτώσεις τη στιγμή που πάει να τις αντιμετωπίσει και να βελτιώσει την κατάσταση. Πώς είναι δυνατόν να κάνουμε λόγο για περιφερειακό σχεδιασμό ανακύκλωσης απορριμμάτων και να υποστηρίζουμε ότι θα επιβαρύνει το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία ενώ στόχος είναι να την προστατεύσει; Δε θα πρέπει να λέμε «εγώ δεν τα θέλω στην πόρτα μου, ας πάνε στη διπλανή». Θα πρέπει να έχουμε περιφερειακή συνείδηση και να δεχτούμε ότι θα πρέπει να γίνουν τα εργοστάσια και οι ΧΥΤΥ και να φροντίσουμε να βρούμε πού είναι το καλύτερο σημείο».

Για το αν οι έντονες αντιδράσεις που παρουσιάζονται κατά καιρούς στην Ξάνθη οφείλονται και σε λανθασμένη πληροφόρηση ο δήμαρχος Ξάνθης συμφώνησε, αλλά προσπάθησε να είναι αισιόδοξος ως προς τις αδειοδοτήσεις που χρειάζεται το έργο και ευχήθηκε να υλοποιηθεί το έργο μέχρι το τέλος του 2008 δηλαδή εντός των χρονικών ορίων που δίνονται στην αυτοδιοίκηση για να επιλύσει το θέμα της διαχείρισης των απορριμμάτων».

Από την άλλη, δεν αρνείται ότι έχει μια σχετική ανησυχία μήπως χαθούν τα χρήματα (τα 22 εκατ. ευρώ) ή καθυστερήσει η εκκίνηση του έργου.

Χθες το πρωί ο κ. Στυλιανίδης στο διοικητικό συμβούλιο της ΤΕΔΚ κάλεσε όλους τους δημάρχους και προέδρους κοινοτήτων του νομού, τους ενημέρωσε κι έγινε μια ευρεία συζήτηση. «Το ίδιο πιστεύω ότι θα γίνει και στις άλλες ΤΕΔΚ, οι οποίες σύμφωνα με την απόφαση της ΔΙΑΜΑΘ θα πρέπει να κινηθούν για να βρουν χώρους, να γίνουν οι σχετικές μελέτες και να έχουμε από ένα ΧΥΤΑ σε κάθε νομό.

Ελπίζω οι υπηρεσίες της περιφέρειας, που είναι ο φορέας υλοποίησης του όλου εγχειρήματος και συγκεκριμένα η Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών με τους συνεργάτες της, αλλά και με τη δική μας συμπαράσταση, θα τρέξουν τις διαδικασίες για να εκδοθούν οι σχετικές άδειες, να γίνουν οι μελέτες για τη νέα κατάσταση, όπως έχει διαμορφωθεί, και μόνο για τα σημεία των ΧΥΤΥ και των ΜΕΑ (Μονάδες Επεξεργασίας), προκειμένου να έχουμε απρόσκοπτη χρηματοδότηση και υλοποίηση του όλου εγχειρήματος μέχρι τα τέλη του 2008» κατέληξε ο κ. Στυλιανίδης.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.