Κοιτιδες της Ελλαδας στη Βουλγαρια

Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων που διοργανώνει ο δήμος Αιγείρου στον οικισμό της Αιγείρου με αφορμή τον εορτασμό της Ιεράς Μονής Παναγίας Βαθυρρύακος ο Πολιτιστικός Σύλλογος Αιγείρου διοργανώνει βραδιά παραδοσιακών χορών, κατά τη διάρκεια της οποίας θα εμφανιστούν τα χορευτικά συγκροτήματα του Συλλόγου, το χορευτικό συγκρότημα του Συλλόγου Ποντίων Νομού Ροδόπης «Η Κερασούντα» καθώς και το χορευτικό του Βουλγαροελληνικού Συλλόγου «Η Αγχίαλος» Πομόριε Βουλγαρίας.

Οι σχέσεις του Πολιτιστικού Συλλόγου Αιγείρου με τον Σύλλογο της πόλης Πομόριε έχουν ξεκινήσει τον τελευταίο χρόνο και συγκεκριμένα το πρώτο βήμα έγινε στο τέλος του Μάρτη όταν ο Πολιτιστικός Σύλλογος Αιγείρου επισκέφτηκε την περιοχή του Ευξείνου Πόντου και είχε επαφές με κάποιους από τους Βουλγαροελληνικούς Συλλόγους που δραστηριοποιούνται στην περιοχή. Συγκεκριμένα τα μέλη του Πολιτιστικού Συλλόγου επισκέφθηκαν τους Βουλγαροελληνικούς Συλλόγους της Μεσημβρίας, του Πύργου, της Αγχιάλου και της Σωζόπολης. Ήδη να τονιστεί ότι οι δύο σύλλογοι του Πύργου και της Σωζόπολης φιλοξενήθηκαν από τον σύλλογο της Αιγείρου.

Στο βόρειο εξωτερικό άκρο του κόλπου Πύργου (Μπουργκάς), στις ακτές του Ευξείνου Πόντου, ήταν χτισμένη η Αγχίαλος. Βρισκόταν μεταξύ της Απολλωνίας (Σωζόπολης) και Μεσημβρίας. Η ίδρυση της πόλης χρονολογείται στο τέλος του 6ου αι. ή στις αρχές του 5ου π.χ. αιώνα από την Απολλωνία (αποικία της Μιλήτου). Κατά την μακροχρόνια ιστορία της η πόλη άλλαξε αρκετά ονόματα. Έτσι στους αρχαίους χρόνους ονομαζόταν Αγχιάλεια, στους Βυζαντινούς Αγχιάλη. Μεταγενέστερα Αχελώ, απʼ όπου και η τουρκική ονομασία Αχιολού. Την εποχή που αυτοκράτορας του ρωμαϊκού κράτους ήταν ο Τραϊανός (96-117μΧ.) η πόλη είχε την προσωνυμία Ουλπία. Σήμερα έχει την ονομασία Πομόριε. Το όνομα Αγχίαλος ετυμολογείται από το πρόθεμα αγχι- (κοντά, πλησίον) και την αρχαία λέξη αλς, που σημαίνει τη θάλασσα.

Στις αρχές του 1ου μ.Χ. αιώνα, η Αγχίαλος ανήκε στο Βασίλειο των Οδρυσίων και κατοικούνταν από Θρακικό πληθυσμό, όπως μαρτυρεί ο βυζαντινός ιστορικός Προκόπιος. Με τη διάλυση του Βασιλείου το 45 μ.Χ., η Αγχίαλος αποτέλεσε μέρος της Ρωμαϊκής Επαρχίας της Θράκης και ανακηρύχθηκε επισήμως πόλη επί Αυτοκράτορος Τραϊανού. Η Αγχίαλος έκτοτε προόδευσε. Η περιφέρειά της επεκτάθηκε πολύ, ενώ αναδείχθηκε στο εμπορικότερο λιμάνι της Θράκης.

Στα μέσα του 3ου αιώνα, η πρόοδος της πόλης ανακόπηκε από εκτεταμένες επιδρομές βάρβαρων φυλών από το βορρά, με κατάληξη την κατάκτησή της από τους Γότθους γύρω στο 270. Στην Αγχίαλο παρέμεινε και ο Διοκλητιανός μεταξύ 28 και 30 Οκτωβρίου 294. Οι μεταρρυθμίσεις του, όπως και αυτές του Μεγάλου Κωνσταντίνου, έδωσαν για λίγο στην πόλη τη χαμένη της αίγλη, ενώ η εγγύτητα στην, πρωτεύουσα πλέον, Κωνσταντινούπολη, κατέστησε την Αγχίαλο σπουδαίο διαμετακομιστικό κέντρο. Τον 5ο με 6ο αιώνα, η Αγχίαλος έγινε έδρα Αυτοκέφαλης Αρχιεπισκοπής.

Με την εισβολή των Σλάβων και των Αβάρων το 584, η Αγχίαλος κατελήφθη και τα τείχη της καταστράφηκαν. Η Αγχίαλος επανήλθε σε Βυζαντινό έλεγχο κατά τις εκστρατείες του Αυτοκράτορα Μαυρικίου, ο οποίος την επισκέφτηκε προσωπικά για να επιβλέψει την επανοικοδόμησή της.

Μετά το 681 και τη δημιουργία του κράτους των Βουλγάρων στο βορρά, η Αγχίαλος έπαιξε σημαντικό ρόλο σε πολλές διαμάχες μεταξύ Βουλγάρων και Βυζαντινών. Το 813, η πόλη κατακτήθηκε για πρώτη φορά από τους Βούλγαρους, ενώ οι Βυζαντινοί επανέκτησαν τον έλεγχό της το 864.

Στις 20 Αυγούστου 917 έλαβε χώρα κοντά στην πόλη η μάχη της Αγχιάλου, μια από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές επιτυχίες του Τσάρου Συμεών, ο στρατός του οποίου νίκησε τον κατά πολύ μεγαλύτερο του Λέοντος Φωκά. Η Βουλγαρία κράτησε τον έλεγχο της πόλης ως το 971, οπότε οι Βυζαντινοί την ανακατέλαβαν και τη διατήρησαν για δυο αιώνες, κατά τη διάρκεια των οποίων οι Βούλγαροι ήταν υποτελείς. Μετά την εκ νέου δημιουργία του Κράτους των Βουλγάρων, η πόλη άλλαξε χέρια πολλές φορές, μέχρι που κατελήφθη από Ενετούς τον Οκτώβριο του 1366.

Η πόλη κατακτήθηκε από τους Οθωμανούς το 1453, μαζί με την Κωνσταντινούπολη. Υπό οθωμανική διοίκηση, η Αγχίαλος αποτέλεσε το κέντρο ενός «καζά», ο οποίος περιλάμβανε και την Σωζόπολη. Ήταν έδρα επαρχίας του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως και συνέχισε να αποτελεί πολιτιστικό, θρησκευτικό, οικονομικό και διοικητικό κέντρο της περιοχής ως τις αρχές του 19ου αιώνα, καθώς εκεί είχαν εγκατασταθεί αρκετές αρχοντικές οικογένειες της Πόλης μετά την Άλωση. Δύο Οικουμενικοί Πατριάρχες κατάγονταν από την Αγχίαλο: Ο Μιχαήλ Γ΄ και ο Ιερεμίας Β΄ Τρανός.

Κατά τη διάρκεια του Ρωσοτουρκικού Πολέμου του 1828-1829, η Αγχίαλος κατελήφθη, στις 11 Ιουλίου 1829, από ρωσικές δυνάμεις, οι οποίες παρέμειναν εκεί για έναν χρόνο. Την εποχή εκείνη, ο πληθυσμός τους αποτελούνταν από Βουλγάρους και Έλληνες, αριθμούσε περίπου 5-6.000 και είχε έξι ορθόδοξες εκκλησίες και ένα τζαμί. Το 1856 θεμελιώθηκε η Μονή του Αγίου Γεωργίου που βρίσκεται κοντά στην πόλη.

Η Αγχίαλος ελευθερώθηκε από τους Οθωμανούς στις 27 Ιανουαρίου 1878. Κατά τη διάρκεια του 19ου και 20ού αιώνα, έχασε σταδιακά τη σπουδαιότητά της στη Βουλγαρική Ακτή της Μαύρης Θάλασσας προς όφελος του Μπουργκάς, που αναπτυσσόταν ραγδαία. Η Αγχίαλος επικεντρώθηκε στα οινοποιία και τις αλυκές. Μετονομάστηκε σε Πομόριε το 1934, όνομα που διατηρεί την ελληνική ετυμολογία, καθώς σημαίνει «παρά τη θάλασσα» (po=κοντά, more=θάλασσα). Μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ήρθαν στο Πομόριε Βούλγαροι πρόσφυγες από την Ανατολική Θράκη, οι οποίοι αντικατέστησαν του Έλληνες που είχαν φύγει την πρώτη δεκαετία του 20ού αιώνα και είχαν ιδρύσει, από το 1906, τη Νέα Αγχίαλο στην Ελλάδα.

Ο Βουλγαροελληνικός

Σύλλογος «Η Αγχίαλος» Πομόριε

Ο Σύλλογος ιδρύθηκε στις 16 Ιουνίου του 1992 μετά την έκδοση της απόφασης του αρμόδιου δικαστηρίου. Το 1990 είχε προηγηθεί η αδελφοποίηση του δήμου Νέας Αγχιάλου του Βόλου με τον δήμο Πομόριε. «Το σημαντικότερο είναι ότι αν δεν είχε γίνει αυτή η αδελφοποίηση θα ήταν δύσκολο να ιδρυθεί ο Σύλλογος. Για την ίδρυση του Συλλόγου βοήθησε πολύ ο Σύλλογος Αγχιαλιτών των Αθηνών που λειτουργεί από το 1960 Με τη βοήθειά τους ιδρύθηκε ο Σύλλογος στην πόλη μας. Το 1990 ο πρώην αντιπρόεδρος του Συλλόγου μας Γιάννης Καρακώτσης ξεκίνησε μαθήματα ελληνικής γλώσσας σε δεκαπέντε παιδιά του Συλλόγου. Στη συνέχεια με την ίδρυση του Συλλόγου κάναμε αίτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης μας να μας δοθεί αυτό το σπίτι το οποίο ανήκει στο δήμο και το οποίο και χρησιμοποιούνταν για την πολιτιστική εκπαίδευση των νέων. Ζητήσαμε να μας παραχωρηθεί ένα δωμάτιο για γραφείο. Επειδή ήταν δύσκολο συγχρόνως το γραφείο να χρησιμοποιείται και για τη διδασκαλία των ελληνικών κάναμε και δεύτερη αίτηση αιτώντας ένα ακόμη δωμάτιο».

Από τις 30 Νοεμβρίου του 1994 η κ. Στέφκα Αλίκοβα είναι πρόεδρος του Συλλόγου. «Τότε ο αριθμός των παιδιών που μάθαιναν ελληνική γλώσσα έφθασε στα τριάντα παιδιά. Από εκεί και πέρα επειδή στο σύλλογο συμμετείχε ως μέλος δασκάλα μουσικής και έτσι δημιουργήθηκε και η παιδική χορωδία του συλλόγου. Από το 1997 άρχισε να αυξάνεται ο αριθμός των παιδιών που συμμετείχαν και φθάσαμε μέχρι το 2002 να δουλεύουμε με περίπου με εκατό παιδιά. Από εκεί και πέρα άρχισε η μείωση του αριθμού των παιδιών που συμμετείχαν.

Σήμερα τα μέλη του Συλλόγου είναι περίπου 280. Το χορευτικό και η χορωδία του Συλλόγου έχει συμμετάσχει σε πολλές εκδηλώσεις στην Ελλάδα, στην Αλεξανδρούπολη στα Μέγαρα. Εκτός από τους Αγχιαλίτες της Αθήνας και της Νέας Αγχιάλου Βόλου οι πρώτοι φίλοι που μας έδωσαν το χέρι είναι οι κάτοικοι των Σερβίων Κοζάνης. Τα θρανία της αίθουσας και τα καθίσματα είναι δωρεά των Ρόταρι Κοζάνης γιατί στο σύλλογο αυτό ανήκει ένας πολύ καλός μας φίλος, ο Νίκος Ζουλιάνης γεωπόνος από Σέρβια ο οποίος επισκέφθηκε την πόλη μας το 1994 το Φλεβάρη για πρώτη φορά και όταν άκουσε την ελληνική γλώσσα να την μιλούν καθαρά ηλικιωμένοι όπως στην Ελλάδα εδώ τρόμαξε. Από τότε έγινε φίλος μας και με τη βοήθειά του το 1995, το 1996, το 1998, το 2003 φιλοξενούσαν τα παιδιά μας στα σπίτια τους στα Σέρβια από μία εβδομάδα μέχρι δέκα ημέρες.

Φίλους έχουμε πολλούς στην Ελλάδα και τους αποκτήσαμε μέσω του έργου που κάνει ο Σύλλογος. Πέρσι μάλιστα στις 4 Σεπτεμβρίου συμμετείχαμε στο συνέδριο που διοργάνωσε η Ομοσπονδία Συλλόγων Ανατολικής Ρωμυλίας όπου συμμετείχαμε με το χορευτικό μας συγκρότημα την βραδιά της έναρξης του συνεδρίου.

Στις δραστηριότητες του Συλλόγου επίσης είναι καθιερωμένο να γιορτάζει κάθε χρόνο την πρωτοχρονιά, όπου γίνεται ένα μεγάλο γλέντι με μέλη και φίλους του συλλόγου στο κόψιμο της βασιλόπιτας, κάνουμε αποκριές με τα παιδιά φέτος για πρώτη φορά δεν μπορέσαμε να διοργανώσουμε το καρναβάλι στο σύλλογο, όπως και όλες τις χριστιανικές γιορτές. Το 2007 διοργανώσαμε μια μεγάλη εκδρομή και όσο μπορούμε έχουμε επαφή και με άλλους συλλόγους της Ελλάδος.

«Μας επισκέπτεστε λίγες ημέρες μετά την επέτειο της 25ης Μαρτίου μια από τις γιορτές που εμείς κάθε χρόνο γιορτάζουμε και δεν ξεχνάμε. Εμείς τη γιορτάζουμε στο σύλλογο. Ο Χριστός έδωσε σε όλο τον κόσμο την αγάπη. Εμείς σας δίνουμε την δική μας αγάπη έστω και για λίγο χρονικό διάστημα που βρεθήκατε στην πόλη μας και στη στέγη του συλλόγου μας. Ελπίζω να σας τη δείξουμε και άλλη φορά. Να ξέρετε ότι υπάρχει ένα μικρό κομμάτι της Βουλγαρίας που ακόμη υπάρχουν Έλληνες και αν σήμερα είμαστε αυτοί που είμαστε αυτό το οφείλουμε στις γιαγιάδες στους παππούδες στους γονείς μας που μας έδωσαν τη δύναμη να μη ξεχνάμε. Πρώτα μας έδωσαν τη γλώσσα για να μη την ξεχνάμε και ύστερα του θεού την αγάπη. Η γιαγιά μου έλεγε «αν θέλεις παιδάκι μου να σε αγαπούν εσύ πρώτα πρέπει να αγαπάς τον γείτονα. Αν θέλεις να είσαι τίμιος άνθρωπος πρώτα πρέπει να τιμάς τον γείτονα». Εσείς είστε η γειτονιά μας εμείς είμαστε η γειτονιά σας. Πάντα λέγω ας ξεχάσουμε και ας αφήσουμε πίσω αυτά που περάσαμε εμείς που περάσατε εσείς για να προχωράμε πιο μπροστά και να βλέπουμε το μέλλον. Να διδάσκουμε στα παιδιά μόνο αγάπη για να μπορέσουν να προχωρήσουν και να περάσουν καλύτερη ζωή από εδώ και πέρα».

Ένας κόσμος άγνωστος στους περισσότερους από εμάς. Ένας κόσμος όμως που συνεχίζει να δίνει το δικό του αγώνα μέσα από ένα πλαίσιο αγάπης. Έχοντας ανοικτό το νου και την καρδιά και στηριζόμενος στην νεολαία του. Αυτή τη νεολαία που θα έχουμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε την Παρασκευή το βράδυ στις 9 στην πλατεία της Αιγείρου.

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.