Kιβωτος πολιτισμου και λαογραφιας στη Σαμοθρακη

Η Μαρία Βερβέρη-Κράουζερ άνοιξε και πάλι τις πόρτες του παραδοσιακού πέτρινου, διωρόφου σπιτιού της στη Χώρα της Σαμοθράκης. Δεκαεννέα χρόνια τώρα, κάθε καλοκαίρι, το πατρικό της σπίτι, δεν είναι απλώς σπίτι, αλλά σπίτι – μουσείο. Ένας τόπος ιδανικός να γνωρίσει κανείς τη ζωή της Σαμοθράκης, έτσι όπως αυτή «κυλούσε» τον προηγούμενο αιώνα. «19 χρόνια τώρα, το σπίτι που γεννήθηκα λειτουργεί ως ιδιωτικό λαογραφικό Μουσείο», δηλώνει η ίδια και εξηγεί, «τα εκθέματά του ανήκουν στην οικογένειά μου. Τα κληρονόμησε η μια γενιά στην άλλη, τρεις γενιές έζησαν την ζωή τους, πέρασαν τα χρόνιά τους στα δωμάτιά αυτού του σπιτιού».

Ξενάγηση δωρεάν και είσοδος ελεύθερη…

Η είσοδος είναι ελεύθερη για όλους τους επισκέπτες, όπως και χαρίζεται απλόχερα σε όλους το «γλυκό» Σαμοθρακιώτικο καλωσόρισμα. «Μπαίνοντας στο σπίτι ο επισκέπτης κάνει ένα νοσταλγικό ταξίδι στο χρόνο. Αλλά και ένα μάθημα ταυτόχρονα. Οι νέοι άνθρωποι σήμερα έχουν αρκετά να μάθουν, είναι πολλά αυτά που δεν τα γνωρίζουν. Οπότε, σχεδόν όλα τα αντικείμενα, της λαογραφίας, της παράδοσης, της λαϊκής τέχνης, της υφαντικής, της αγροτικής ζωής τους είναι άγνωστα και ξένα, ενώ δεν έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που τα χρησιμοποιούσαν οι κάτοικοι αυτής της περιοχής». Στο μουσείο δίνεται η ευκαιρία στους Έλληνες και ξένους επισκέπτες να μάθουν, να λύσουν απορίες, να αγγίξουν αντικείμενα, να κατανοήσουν τρόπους και συμπεριφορές, συνθήκες και καταστάσεις αλλοτινών εποχών.

Η πολυτάλαντη Μαρία Βερβέρη-Κράουζερ είναι ζωγράφος, ποιήτρια, ερμηνεύτρια παραδοσιακών τραγουδιών, χοροδιδάσκαλος Σαμοθρακιώτικων χορών στο θέατρο Φιλοπάππου της Δώρα Στράτου,αλλά κάθε καλοκαίρι γίνεται ξεναγός. Ιδανική ξεναγός στο ίδιο της το σπίτι. «Όλον τον Αύγουστο θα είμαι στο σπίτι – μουσείο.

Όλοι οι κάτοικοι της Σαμοθράκης περιμένουν τους τουρίστες και τους επισκέπτες, αλλά εγώ τους περιμένω διπλά, τους περιμένω στο ίδιο μου το σπίτι. Η Σαμοθράκη έχει μια ανοικτή αγκαλιά για σας, μπορεί και τους αγκαλιάζει όλους με ξεχωριστό τρόπο».

Η ίδια έκανε πάρα πολλά ταξίδια και, όπως λέει, κατάλαβε ότι έναν τόπο δεν τον γνωρίζεις, αν δεν γνωρίσεις τους ανθρώπους του και τα έργα του πρώτα. «Ήταν επιθυμία του πατέρα μου. Έλεγε πάντα: «Ανοίξτε τα σπίτια σας να μπει ο ξένος που περνά απ’ έξω, αν θέλετε να ξαναέρθει».

Αυτό και έκανα. Εδώ και πολλά χρόνια κάνω πράξη την επιθυμία του πατέρα μου». Μια επιθυμία που οδηγεί στο κεφαλόσκαλο του σπιτιού της άγνωστους τουρίστες: Αυστραλούς, Σουηδούς, Γερμανούς, Βέλγους, Αμερικανούς, Ασιάτες, νέους και ηλικιωμένους, αλλά και Έλληνες από κάθε σημείο της χώρας που επιλέγουν να γνωρίσουν τη Σαμοθράκη, μέσα από τα εκθέματα, τα αντικείμενα της λαογραφίας και της παράδοσης.

«Συνήθως ο κόσμος ρωτά κάτι που δεν μου αρέσει ομολογώ να το ακούω, ρωτά δηλαδή «Πού τα βρήκατε όλα αυτά;»

Αυτή δεν είναι ερώτηση, γιατί κανείς Σαμοθρακίτης δεν παίρνει πράγματα από άλλους, έχει ο ίδιος στο σπίτι του. Ποιος δεν έχει μια πινακωτή για τη μεταφορά του ζυμωμένου ψωμιού ή μια σκάφη για τα ρούχα στο νησί;», αναρωτιέται και σημειώνει: «Είναι μια ερώτηση που με ενοχλεί και δεν το κρύβω, κανένας Σαμοθρακίτης δεν βγαίνει για να ζητήσει πράγματα. Ίσα –ίσα, όλοι κρατάμε κι ένα κομμάτι της παράδοσης και του πολιτισμού του τόπου μας».

Με λουκούμι και γλυκό πραούστι…

Όλοι όσοι διαβαίνουν το κατώφλι του σπιτιού – μουσείου την αναζητούν για να λύσουν τις απορίες τους, «έρχονται και ρωτούν πάρα πολλά, πιάνουν ένα – ένα τα αντικείμενα, τα αγγίζουν, τα χαϊδεύουν σχεδόν, έχω κι εγώ την προθυμία να εξηγώ, να λύνω απορίες, συγκινούμαι από το ενδιαφέρον τους».

Ένας επισκέπτης για να ξεναγηθεί και στους δύο ορόφους χρειάζεται τουλάχιστον τέσσερις ώρες για να δει όλα τα εκθέματα και στο τέλος, στην έξοδο, ένα λουκουμάκι κι ένα κρύο νερό ή ένα κουταλάκι πραούστι είναι το «γλυκό κατευόδιο» στον επισκέπτη…

Έτσι, όποιος «πιάσει λιμάνι» στη Σαμοθράκη, δεν έχει παρά να ανέβει στη Χώρα, να πάρει τον δρόμο για το κτίριο όπου στεγάζονταν παλιά η Αστυνομία, να ανέβει στον Πύργο και να ακολουθήσει τα κόκκινα βέλη των τοίχων, εβδομήντα μέτρα μετά, θα βρεθεί στο διώροφο, πέτρινο, Σαμοθρακιώτικο σπίτι, με το βαθύσκιωτο πλατάνι απ’ έξω, στην κιβωτό πολιτισμού, που δεν κρύβει μυστικά, αντιθέτως ανοίγει τις πόρτες διάπλατα για όλους.

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.