Καταργουνται οι Υπερνομαρχιες;

Νέα δεδομένα θα δημιουργηθούν στην δευτεροβάθμια τοπική αυτοδιοίκηση και ειδικότερα στις νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις των πέντε νομών της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, εφόσον ισχύσουν οι πληροφορίες που διαρρέουν από χθες ότι επίκειται κατάργηση των διευρυμένων νομαρχιακών αυτοδιοικήσεων.

Σύμφωνα με σημερινό δημοσίευμα της εφημερίδας «Έθνος» «Η κυβέρνηση σύμφωνα με πληροφορίες επιδιώκει και την κατάργηση των τριών υπερνομαρχιών, γεγονός που θα επιτρέψει στο ΠΑΣΟΚ να κερδίσει περισσότερους νομούς στις εκλογές για την αυτοδιοίκηση, όπως για παράδειγμα θα συμβεί στο νομό του Πειραιά (εάν δεν είναι ενταγμένος στην υπερνομαρχία Αθηνών – Πειραιώς) ή νομούς από τις υπερνομαρχίες της Βόρειας Ελλάδας.

Στην απόφαση για κατάργηση των υπερνομαρχιών, πάντως η κυβέρνηση θα επιδιώξει και τη συναίνεση των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Το κυβερνών κόμμα, σύμφωνα με συνεργάτες του Πρωθυπουργού, θα συζητήσει τις διεργασίες για τις δημοτικές και νομαρχιακές εκλογές εντός του Νοεμβρίου».

Είναι σαφές ότι η πιθανή κατάργηση των υπερνομαρχιών θα έχει σοβαρές επιπτώσεις στις δύο διευρυμένες νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις Έβρου- Ροδόπης και Ξάνθης-Δράμας-Καβάλας.

Οι διευρυμένες νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις δημιουργήθηκαν το 1994, με το νόμο που προέβλεπε τη δημιουργία της νομαρχιακής αυτοδιοίκησης. Στόχος της συγκεκριμένης ρύθμισης- όπως τουλάχιστον προβλήθηκε τότε- ήταν οι υποβαθμισμένες περιοχές της χώρας να συμπτύξουν έναν γεωγραφικά ευρύτερο σχηματισμό, προκειμένου να εκμεταλλευθούν τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα που τους παρείχε ο νόμος με το μπόνους της διπλάσιας χρηματοδότησης και με την ανάθεση στον Πρόεδρο της Διευρυμένης της αρμοδιότητας για τα ευρωπαϊκά προγράμματα και την διασύνδεσή τους με τη νομαρχιακή αυτοδιοίκηση.

Αυτό όμως πρακτικά δεν συνέβη, αφού εκτός από την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη προσέκρουσε στις τοπικιστικές αντιπαραθέσεις μεταξύ των νομών.

Το 1994 και οι δύο υπερνομαρχίες της Περιφέρειας κερδήθηκαν από το ΠΑΣΟΚ, ενώ στις εκλογές του 1998 η υπερνομαρχία Ξάνθης-Δράμας-Καβάλας πέρασε στη Ν.Δ.

Αυτό που προφανώς θέλει να κερδίσει η κυβέρνηση είναι κάποιοι επιπλέον νομοί. Για παράδειγμα στις τελευταίες εκλογές στο νομό Ξάνθης παρά το γεγονός ότι ο υποψήφιος νομάρχης του ΠΑΣΟΚ, Παναγιώτης Σαλτούρος, πήρε το 53% των ψήφων, δεν εξελέγη γιατί στο σύνολο των τριών νομών το αποτέλεσμα διαμορφώθηκε σε 52-48 υπέρ της Ν.Δ. Αντίθετα το 1994, ο Παναγιώτης Σαλτούρος, είχε εκλεγεί νομάρχης με το 49% των ψήφων, αφού το αποτέλεσμα και στους τρεις νομούς ήταν 50,5-49,5 υπέρ των συνδυασμών που στηρίχτηκαν από το ΠΑΣΟΚ.

Η κατάργηση των διευρυμένων περιφερειών ανοίγει πλέον το παιχνίδι σε όλους τους νομούς αφού θα απαιτείται πλέον το 50+1 για την εκλογή και δεν θα μπορεί κανείς να βασίζεται ή να εξαρτά την εκλογή του από το τι θα γίνει στον διπλανό νομό. Για παράδειγμα στις εκλογές του 1998, το 47% που πήρε στον πρώτο γύρο ο συνδυασμός «Ενότητα- Ανάπτυξη» στον Έβρο ήταν αρκετό για να αναδειχθεί νομάρχης ο Γιώργος Ντόλιος, γιατί στη Ροδόπη ο ίδιος συνδυασμός έλαβε ποσοστό 56% με αποτέλεσμα το ποσοστό και στους δύο νομούς να κυμανθεί τον πρώτο γύρο στο 50,2% και να οδηγήσει στην εκλογή του συνδυασμού από τον πρώτο γύρο!

Όλα αυτά βέβαια αφορούν την ιστορία και όχι την ουσία του θεσμού της Διευρυμένης Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης ο οποίος κατά κοινή ομολογία απέτυχε σε πολύ μεγάλο βαθμό.

Ο Πρόεδρος της Διευρυμένης κατήντησε να είναι διακοσμητικός, χωρίς ουσιαστικές αρμοδιότητες που να απορρέουν από τον θεσμικό του ρόλο, άλλο αν οι προσωπικότητες που υπηρέτησαν αυτό το θεσμό, κατόρθωσαν με δικούς τους ελιγμούς και με τη δημιουργία ενδιάμεσων φορέων στους οποίους τέθηκαν επικεφαλείς-όπως είναι ο ΔΕΣΜΟΣ για παράδειγμα- να παίξουν ρόλο στη διαχείριση των κοινών πραγμάτων στις τοπικές κοινωνίες.

Μια ακόμα απόδειξη της υπολειτουργίας του συγκεκριμένου θεσμού, υπήρξε και η ιδιαίτερα αναιμική παρουσία του διευρυμένου νομαρχιακού συμβουλίου, με τις ισχνές αρμοδιότητες που περιοριζόταν στην έγκριση των δαπανών της λειτουργίας του, ή στην έγκριση των μετακινήσεων του Προέδρου.

Εν ολίγοις η κατάργηση του θεσμού της Διευρυμένης Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, το μόνο που θα επηρεάσει είναι τις «εθνικές» ανησυχίες εκείνων που τον δημιούργησαν.

Στην εποχή μας όμως η ένταξη της μειονότητας στις τοπικές κοινωνίες και η ενεργός συμμετοχή της στα δρώμενα της Θράκης, καθιστούν ολοένα και πιο απίθανο το ενδεχόμενο δημιουργίας ψηφοδελτίων με «εθνικοφυλλετική» καθαρότητα.

Άλλωστε από τις προηγούμενες εκλογές η μειονότητα είχε την ευκαιρία να ψηφίσει έναν νομάρχη προερχόμενο από τους κόλπους της -ο Σεμπαχεδίν Εμίν, υποψήφιος με το ΚΚΕ- και έναν υπερνομάρχη- τον Μουσταφά Μουσταφά, υποψήφιος με τον ΣΥΝ- παρ΄ όλα αυτά έδωσε συντριπτικά ποσοστά σε χριστιανό υποψήφιο νομάρχη- τον Στέλιο Σταυρόπουλο.

Η ίδια η πολιτική της ελληνικής πολιτείας, δηλαδή, έχει αναιρέσει τις εθνικές φοβίες, υπό την εμπέιρια των οποίων οικοδομήθηκε το πολιτικό σύστημα στη Θράκη επί δεκαετίες ολόκληρες.

Τέλος, μεγάλο ερωτηματικό παραμένει η θέσπιση ή όχι τρίτης τετραετίας στους νομάρχες. Οι μέχρι σήμερα εκτιμήσεις έλεγαν ότι αποτελούσε πάγια θέση του Πρωθυπουργού ότι δεν μπορεί ένα μέτρο που θεσπίστηκε για να βοηθήσει στον εκσυγχρονισμό των πολιτικών ηθών και της δημόσιας διοίκησης της χώρας να παρθεί πίσω στη βάση μικροπολιτικών συσχετισμών.

Από την άλλη όμως οι βουλευτές δεν θα αισθανόταν καθόλου άσχημα αν έβλεπαν τους νομάρχες – πολιτικούς τους ανταγωνιστές, να εξασφάλιζαν μια ακόμα τετραετία και κατ’ αυτόν τον τρόπο να τους έβγαζαν από τα … πόδια τους στις προσεχείς εθνικές εκλογές.

Η νέα ηγεσία του Υπουργείου Εσωτερικών θα κληθεί σε μικρό χρονικό διάστημα να λάβει σημαντικές αποφάσεις για την τοπική αυτοδιοίκηση, με δεδομένο ότι οι εκλογές θα διεξαχθούν σε ένδεκα μήνες από σήμερα.

Ο Κώστας Σκανδαλίδης που υπήρξε το 1994 ο Υπουργός που έκανε προσθήκες στο νόμο για το δεύτερο βαθμό της τοπικής αυτοδιοίκησης, που είχε ετοιμάσει και ψηφίσει ο Άκης Τσοχατζόπουλος, γνωρίζει πολύ καλά τον χώρο της αυτοδιοίκησης και οι τελικές του αποφάσεις ίσως ανακοινωθούν και από το βήμα του συνεδρίου της ΚΕΔΚΕ που θα διεξαχθεί από τις 29 Νοεμβρίου μέχρι τις 2 Δεκεμβρίου στη Θεσσαλονίκη.

Δάμων Δαμιανός

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.