ΚΑΤΑΛΑΒΑΜΕ;

Οι τελευταίοι δύο μήνες υπήρξαν πλήρεις γεγονότων για τη χώρα, το ΠΑΣΟΚ αλλά και την υπόλοιπη αριστερά. Γεγονότα εσωτερικής και διεθνούς φύσης. Θα σταθώ στο θέμα της κρίσης του ΠΑΣΟΚ, θέμα που αφορά άμεσα την αριστερά, όχι στον άξονα των στενών κομματικών, αλλά των ευρύτερων εξελίξεων.

Ας αρχίσουμε με ένα σύντομο σχόλιο στην καθ’ εαυτή διαδικασία διαδοχής στο ΠΑΣΟΚ. Λίγο πριν τις εκλογές της 11ης Νοεμβρίου, φαίνεται ότι η προσπάθεια «τηλεοπτικού πραξικοπήματος» ή «ρεσάλτου» για τον έλεγχο του ΠΑΣΟΚ λήγει μάλλον άδοξα. Πολύ πιο άδοξα ίσως απ’ ό,τι έπρεπε. Κι αυτό διότι η υποψηφιότητα Βενιζέλου ήταν, πρώτον, εκτός θέματος, καθώς επιδίωξε να απαντήσει στο αίτημα «κάντε ό,τι μπορείτε για να κερδίσετε τη ΝΔ». Το αίτημα όμως ήταν «κάντε ό,τι μπορείτε για να αλλάξετε» και άρα η υποψηφιότητά του δεν μπορεί να αγγίξει τους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ, όσα από τα στελέχη του αντιλαμβάνονται τι ζήτησε ο λαός από το ΠΑΣΟΚ, καθώς και ευρύτερα στρώματα των πολιτών.

Ο δεύτερος λόγος που διευκόλυνε πολύ την εκλογική μάχη του Γιώργου Παπανδρέου, όπως όλα δείχνουν, ήταν το γεγονός ότι ο Ε. Βενιζέλος σπατάλησε τον άφθονο τηλεοπτικό του χρόνο σε μικροκακίες, προσπάθειες απαξίωσης του αντιπάλου του, κακεντρεχή σχόλια, αλαζονική αυταρέσκεια και κενά, στρογγυλεμένα λόγια.

Η γρήγορη αποδόμηση της υποψηφιότητας Βενιζέλου εμπεριέχει έναν κίνδυνο: μία εσωκομματική ευφορία να «θάψει» τη λυτρωτική πλευρά της κρίσης στο ΠΑΣΟΚ, να περιορίσει τη διάθεση για ριζοσπαστικές αλλαγές, να στενέψει τους ορίζοντες εντός του ΠΑΣΟΚ και ευρύτερα. Να επαναφέρει τον κομματικό μικροαστισμό ως κυρίαρχο ρεύμα, να περιορίσει το ΠΑΣΟΚ στον «κοινοβουλευτικό κρετινισμό», να το στρέψει σε μια αφόρητη «Ανδρεολογία».

Ας κοιτάξουμε λοιπόν λίγο πιο βαθιά, όσο γίνεται σε έναν τόσο περιορισμένο χώρο, σε σχέση με τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα μας και άρα το ΠΑΣΟΚ και η υπόλοιπη αριστερά, στο βαθμό που δεν απαντούν σε αυτά τα προβλήματα. Η Ελλάδα βιώνει ένα τριπλό ζήτημα: αφενός είναι ενταγμένη θεσμικά στον στενό πυρήνα των καπιταλιστικών χωρών, οι οποίες μάλιστα συνδιαμορφώνουν την αντιδημοκρατική, καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση, όπου κυριαρχεί ο ιμπεριαλισμός, το αντί- κοινωνικό κεφάλαιο και ο στρατοκρατικός κεϋνσιανισμός. Στο εσωτερικό της χώρας, η ντόπια καπιταλιστική «τάξη» είναι βαθιά παρασιτική και παρωχημένη. Οι δε θεσμοί, πολιτικοί, κοινωνικοί, κρατικοί, υποφέρουν από πρωτοφανώς για ευρωπαϊκή χώρα παρωχημένες μεθόδους και τακτικές, αποκλείουν, περιθωριοποιούν, τιμωρούν και έπειτα «ελεημονούν» τους αδύναμους πολίτες και τις «κατώτερες» κοινωνικές τάξεις.

Το αποτέλεσμα αυτών των συνθηκών, είναι μια κοινωνία ανισοτήτων, σκληρή και υποκριτική, παθητική, που μιθριδατίζει με αποτυχίες και ήττες, που αδυνατεί να ατενίσει με αυτοπεποίθηση το μέλλον, γι’ αυτό προτιμά την πρόσκαιρη ησυχία των μαχών οπισθοφυλακής.

Η αριστερά και το ΠΑΣΟΚ, ως τμήμα της δημοκρατικής αριστεράς και μάλιστα καίριο, αν όχι το πιο καίριο, οφείλουν να αντιληφθούν αυτές τις προκλήσεις. Με άλλα λόγια: πρώτον να προσδιορίσουν ότι η οποιαδήποτε μάχη δώσουν θα πρέπει να είναι νεωτερική, δηλαδή να αφορά το ρόλο της Ελλάδας ως συνδιαμορφωτή της διαδικασίας της παγκοσμιοποίησης, με στόχο αρχικά το σοσιαλιστικό τονισμό αυτής της διαδικασίας και τελικά την ανατροπή της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης προς την κατεύθυνση του σοσιαλιστικού διεθνισμού και μετασχηματισμού. Άρα να εγκαταλείψουν την αποθέωση και μυθοποίηση του παρελθόντος, μεταπολιτευτικού ή και προηγούμενου, που δρα συσκοτιστικά και συνιστά ένδειξη αν όχι απόδειξη πτωτικής πορείας της αριστεράς.

Δεύτερον, πρέπει το ΠΑΣΟΚ και οι υπόλοιπες αριστερές δυνάμεις να προσδιορίσουν τη βασική κοινωνική συμμαχία που εκφράζουν. Το παραδοσιακό και νέο προλεταριάτο, οι αδύναμες κοινωνικές μερίδες της δήθεν ή όντως, μεσαίας αστικής τάξης, ομάδες πληθυσμιακές όπως οι νέοι επιστήμονες και η νέα γενιά συνολικά, οι εργάτες, οι μετανάστες, οι μισθωτοί και συνταξιούχοι, οι μικροί και μεσαίοι ελεύθεροι επαγγελματίες αλλά και άλλοι, χρειάζονται να πιστέψουν σε μια «ρεαλιστική ουτοπία» που να συνδέει την προοπτική λύσης των άμεσων οικονομικών, κοινωνικών και θεσμικών τους προβλημάτων με τα μακροπρόθεσμα σοσιαλιστικά προτάγματα.

Τρίτον, η κοινωνική συμμαχία πρέπει να πειστεί ότι το ΠΑΣΟΚ και η υπόλοιπη αριστερά μπορούν να φέρουν έναν αριστερόστροφο, θεσμικό εκσυγχρονισμό, όπου το δημόσιο, το κράτος ελέγχεται δημοκρατικά και παρεμβαίνει στις οικονομικές και κοινωνικές σχέσεις κατά τρόπο ευέλικτο και αποτελεσματικό, βάσει της λαϊκής εντολής, των εκπροσώπων του λαού.

Τέταρτον, να προωθήσουν το σοσιαλιστικό μετασχηματισμό, όπου η οικονομία δε θα βασίζεται στον παρασιτικό καπιταλισμό αλλά στον «συνεταιρισμό» δυνάμεων, τη νεανική και υγιή επιχειρηματικότητα, τη συναπόφαση και το δημοκρατικό έλεγχο από τους εργαζομένους των μέσων παραγωγής, στην αναδιανομή εισοδήματος, στην ισχυρή παρουσία κοινωνικής αλληλεγγύης, ποιότητας ζωής, ως προαπαιτούμενων της όποιας οικονομικής ανάπτυξης.

Πέμπτον, να στηρίξουν τον πραγματικά ισχυρό ρόλο της χώρας διεθνώς ως συμπαραστάτη κινημάτων αλληλεγγύης των λαών, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δημοκρατικών ελευθεριών, των πολύπλευρων συμμαχιών, ως εν τέλει φορέα ενός προτύπου οικονομικής ανάπτυξης, κοινωνικής συνοχής και πολιτικού συστήματος που μπορεί να έχει διεθνή απήχηση.

Όλα τα παραπάνω προϋποθέτουν τη ριζοσπαστική αλλαγή και του πολιτικού κατεστημένου. Διαφάνεια, κυρίως στο πολιτικό χρήμα, πολιτικός αντικομφορμισμός και πολιτικός – κομματικός ακτιβισμός, πάνω στον οποίο θα ζυμωθεί η ενότητα της αριστεράς είναι τρεις βασικές, γενικές αρχές για μια πορεία υπέρβασης και ανατροπής του παρόντος πολιτικού κύκλου.

Κλείνω λοιπόν με το ερώτημα: της επικεφαλίδας. Καταλάβαμε; Κατάλαβε η πέραν του ΠΑΣΟΚ αριστερά ότι αν αναλωθεί περιμένοντας να λεηλατήσει το ΠΑΣΟΚ ή δίνοντας μάχες οπισθοφυλακής στην τηλεοπτική αρένα με το ΛΑΟΣ θα οδηγηθεί ξανά στο περιθώριο; Κατάλαβε η πέραν του ΠΑΣΟΚ αριστερά ότι οι μάχες του παρελθόντος είναι χαμένες, ενώ οι μάχες του μέλλοντος και του παρόντος περιμένουν ήδη πολύ καιρό και άρα όχι για πολύ ακόμα, να τις οριοθετήσει;

Κατάλαβε το ΠΑΣΟΚ ότι, αφού τράβηξε τα φώτα της δημοσιότητας πάνω του τόσο έντονα, αφού απασχόλησε τόσο πολύ τον ελληνικό λαό έχει υποχρέωση να πολιτικοποιήσει και να εντείνει την εσωτερική του σύγκρουση, ώστε να την καταστήσει εξωστρεφή, δυναμική και να αγκαλιάσει την κοινωνία ως μάχη ουσίας και όχι ως προσωπικό ξεκαθάρισμα λογαριασμών; Κατάλαβε το ΠΑΣΟΚ ότι αριστερή στροφή χωρίς νεωτερικότητα είναι παλινόρθωση δεξιάς νοοτροπίας, απορφάνεψη του χώρου του δημοκρατικού σοσιαλισμού από τον κύριο πολιτικό του φορέα; Κατάλαβε το ΠΑΣΟΚ ότι η αλλαγή του δεν μπορεί παρά να είναι επώδυνη, ότι προϋποθέτει τη βίαιη σύγκρουση πολιτικών και ηλικιακών γενεών;

Κατάλαβαν το ΠΑΣΟΚ και η υπόλοιπη αριστερά ότι η εποχή μας είναι εποχή μεγάλων και βίαιων συγκρούσεων που όμως πρέπει να εντοπιστούν, να οριοθετηθούν και να καθοδηγηθούν, ενώ ακόμα βρίσκονται στο σκοτάδι; Κατάλαβαν το ΠΑΣΟΚ και η υπόλοιπη αριστερά πόσο λίγο χρόνο έχουμε πριν να βρεθούμε με την πλάτη στον τοίχο από τη ριζοσπαστική δεξιά; Οι δύο πρώτοι μήνες – σχηματικά αναφέρεται αυτό το διάστημα – μετά την 11η Νοεμβρίου θα είναι ενδεικτικοί. Ο παγωμένος από όλες τις πλευρές πολιτικός χρόνος θα τεθεί και πάλι εν κινήσει. Ας ελπίσουμε και ας προσπαθήσουμε να μην ηττηθούμε στις υπαρξιακές – πλέον – μάχες του παρόντος και του μέλλοντος, πριν μάλιστα τις δώσουμε καν.

Θέμης Τζήμας

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.