Καποιες νυχτες ηταν μεγαλες

Κάποτε ξενυχτούσαμε διαβάζοντας Καβάφη, Σεφέρη και Τσίρκα. Τις νύχτες που μπορούσαμε και ονειρευόμασταν ακόμη. Τότε που δεν είχαμε γίνει ένας κρίκος στην αλυσίδα του όποιου συστήματος. Την εποχή που χαιρόμασταν για τις χαραμάδες που ανοίγαμε στον κόσμο της λογοτεχνίας και της ποίησης και βάθαιναν την ψυχή μας. Λαθρεπιβάτες ενός κόσμου απόκοσμου, κλέψαμε για λίγο, όσο αντέξαμε, την ομορφιά του, δανειστήκαμε τα όνειρα των νυχτερινών μας φίλων και αποκοιμηθήκαμε αγκαλιά με τους θησαυρούς τους εκείνες τις ατέλειωτες νύχτες. Τώρα κάθε επαφή μ΄ εκείνον τον καιρό, που συνήθως γίνεται αποσπασματικά και συμπτωματικά, είναι η αναλαμπή που φωτίζει για λίγο το σκοτάδι. Είναι η ανάκληση της μαγείας που κρατάει τόσο μα τόσο λίγο, για να μας θυμίζει τι χάσαμε και τι κερδίσαμε στα χρόνια που έφυγαν.

Όταν διάβαζα το βιβλίο του Στρατή Τσίρκα “Η Λέσχη”, το πρώτο της τριλογίας “Ακυβέρνητες πολιτείες”, ήξερα, όπως όλοι, πως περιέγραφε γεγονότα, άγνωστα και απαγορευμένα και πως οι ήρωές του ήταν πρόσωπα που γνώρισε, έζησαν και κινήθηκαν γύρω του. Δεν μπορούσα όμως να φανταστώ πως μετά από τόσα χρόνια, στο περιοδικό “Επιλογές” της “Μακεδονίας”, θα έβρισκα πληροφορίες για το Γιώργη Σιμωνίδη του Τσίρκα, που όχι μόνο υπαρκτό πρόσωπο ήταν, αλλά ο συγγραφέας δανείστηκε σχεδόν ατόφιο το χαρακτήρα του αλλάζοντας ελάχιστα το όνομά του. Τον λέγανε Γιώργο Συμεωνίδη και μίλησαν για αυτόν, μετά από τόσο καιρό, η κόρη του Χρύσα και ο ανεψιός του Γιώργος Οικονομίδης.

Η Χρύσα Συμεωνίδου, μιλώντας στη δημοσιογράφο Στελίνα Μαργαριτίδου για τον πατέρα της, που του είχανε δώσει το παρατσούκλι “κούκλος” (νονός ήταν μάλλον ο Μάνος Κατράκης), τον περιγράφει ως “όμορφο και ευθυτενή αξιωματικό, που υπηρέτησε αρχικά στα οχυρά του Ρούπελ και που έλαβε μέρος στη μάχη του Μπέλες. Στη Μέση Ανατολή βρέθηκε, όπως όλοι όσοι πήγαν εκεί, αναζητώντας ένα κομμάτι ελευθερίας”.

“Ήταν ένας δημοκράτης, ευπατρίδης αξιωματικός, που επαναστάτησε μαζί με άλλους εναντίον της μοναρχίας, ένας άνθρωπος που έμεινε για περισσότερα από οκτώ χρόνια εξόριστος στα σύρματα της Αβησσυνίας, στo Μούδρο της Λήμνου, στο Γεντί Κουλέ, στον Άγιο Ευστράτιο”, συμπληρώνει ο κ. Οικονομίδης. ” Υπήρξε προσωπικός φίλος του Γιάννη Ρίτσου, του Στρατή Τσίρκα, της Ρόζας Ιμβριώτη, του Τάσου Λειβαδίτη, του Μάνου Κατράκη. Τον έθελγε ο κίνδυνος, ήταν σχεδόν ατρόμητος, όπως έμαθα αργότερα από αυτούς που τον έζησαν τα χρόνια εκείνα. Πήγε να πολεμήσει με την 8η Μεραρχία του Μοντγκόμερι. Δεν ήταν μόνο ο πόλεμος όμως, σημαντικό στοιχείο της εποχής εκείνης. Ήταν και η μποέμικη ζωή, το κλίμα της εποχής που έφερνε ανθρώπους από παντού στην Αίγυπτο, για να αναζητήσουν την ελευθερία, την περιπέτεια και, γιατί όχι, και τον έρωτα”.

Το 1944, οι Έλληνες αξιωματικοί που βρίσκονται στη Μέση Ανατολή, επαναστατούν κατά του βασιλιά της Ελλάδας Γεωργίου Β΄. Τους περιορίζουν σε στρατόπεδο της Αβησσυνίας. Η θητεία του Συμεωνίδη σε στρατόπεδα και εξορίες, δεν τελειώνει εκεί. Στις εξορίες του, ο Θεσσαλονικιός αξιωματικός έρχεται σε επαφή με ανθρώπους της τέχνης και των γραμμάτων.

“Μέσα από τα δικά του μάτια έμαθα να βλέπω τη ζωή”, λέει τρυφερά η κόρη του. “Γιατί ήταν ένας άνθρωπος ανοιχτός στις καινούριες ιδέες. Βαθιά δημοκρατικός, πέρα από ταμπέλες και στενές ιδεολογίες. Άνθρωπος γλεντζές και χαρούμενος και ταυτόχρονα άνθρωπος που αναζητούσε την πνευματική τροφή. Μιλούσε με ενθουσιασμό για το Γιάννη Ρίτσο και το Φώτη Αγγουλέ, για την ποίηση και τη ζωγραφική και πήγαινε συχνά στην Αθήνα για να συναντήσει ανθρώπους των γραμμάτων. Μέχρι το τέλος της πορείας του ήταν ένα άνθρωπος παθιασμένος με τη ζωή”.

Αν ο Στρατής Τσίρκας, δεν “κρατούσε σε ένα σημειωματάριο πρόσωπα και γεγονότα για να τα γράψει, όπως έλεγε, κάποτε σε ένα βιβλίο”, μια ολόκληρη ιστορική εποχή που πέρασε κομμάτι – κομμάτι μέσα από την τριλογία του, θα έμενε άγνωστη σε μας. “Η Λέσχη”, “η Νυχτερίδα”, η “Αριάγνη”, καθώς και “Τα ημερολόγια της τριλογίας”, μας περιμένουν σε κάποιο ράφι βιβλιοπωλείου ή στη βιβλιοθήκη ενός σπιτιού. Ίσως μαζί τους έρθουν και πάλι εκείνες οι νύχτες, οι μεγάλες.

Γ. Συ.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.