Και εκδοτης πλεον της εφημεριδας «Η Γρατινη»

Μια πολύ ενδιαφέρουσα έκδοση ήλθε να προστεθεί στον αριθμό των εντύπων πολιτισμού και ιστορίας που κυκλοφορούν οι ποικίλοι πολιτιστικοί σύλλογοι της Θράκης. Βέβαια οι εφημερίδες ή τα newsletter του είδους στο νομό Ροδόπης δεν είναι και πολλά, αφού μέχρι τώρα ό,τι εμείς έχουμε καταγράψει, περιορίζονται στην εφημερίδα με τίτλο «Ξυλαγανή» που εκδίδει ο Πολιτιστικός Όμιλος Ξυλαγανής ανά μήνα, και στην ποντιακή εφημερίδα με τίτλο «Η Κερασούντα και το Γαρς», που εκδίδει, επίσης ανά μήνα, ο ομότιτλος με την εφημερίδα Πολιτιστικός Σύλλογος Ποντίων Θρυλορίου.

Η συνήθεια οι Πολιτιστικοί Σύλλογοι να λειτουργούν και ως εκδότες παράγοντας μηνιαία έντυπα στα οποία «παντρεύεται» η επικαιρότητα του τόπου με την επιθυμία για την καταγραφή και την διάσωση της παράδοσης και της ιστορίας του, είναι βέβαια πολύ περισσότερο διαδεδομένη στον Έβρο, εκεί όπου οι δήμοι εκδίδουν συστηματικότερα τέτοιου είδους μηνιαία έντυπα. Πολύτιμα έντυπα για την ένδον επικοινωνία των δημοτών, εφόσον τα μέσα μαζικής ενημέρωσης που εδρεύουν συνήθως στις πρωτεύουσες των νομών δεν καλύπτουν την επικαιρότητα των περιφερειακών δήμων. Εκτός όμως από την ένδον επικοινωνία μεταξύ των κατοίκων του δήμου, τέτοιου είδους έντυπα όπως αυτά που παράγουν ο Δήμος Διδυμοτείχου, ο Δήμος Σουφλίου ή ο Δήμος Τυχερού λειτουργούν και ως δίαυλοι επικοινωνίας με τους απανταχού στον κόσμο διεσπαρμένους Εβρίτες, οι οποίοι μέσα από τις στήλες της αλληλογραφίας δείχνουν ν’ απολαμβάνουν αυτού του είδους την επικοινωνία και ενημέρωση.

Στο πλαίσιο αυτό οι Ροδοπίτες θα πρέπει να αισθάνονται ιδιαίτερα ικανοποιημένοι που μια τέτοια εφημερίδα πολιτισμού προστίθεται στον τόπο. Έχει τον τίτλο «Η Γρατινή», εκδίδεται από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Γρατινής, και καρδιά και ψυχή της είναι η δημοσιογράφος και ανκοργούμαν του R Channel, Μαρία Κινέζου.

Από το πρώτο αυτό φύλλο που έχει επίκεντρο τη Γρατινή και τον πολιτισμό της αναδημοσιεύουμε το ποιητικό editorial, το ρεπορτάζ για το Λαογραφικό Μουσείο Γρατινής και το γενικό εισαγωγικό, στην ιστορία της Γρατινής, κείμενο…

ΜΟΥΣΕΙΟ ΓΡΑΤΙΝΗΣ:

ΔΙΑΣΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ ΚΟΣΜΗΜΑ ΤΗΣ ΓΡΑΤΙΝΗΣ

Με στόχο την διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και της παράδοσης των κατοίκων της Γρατινής, η Κατερίνα Ιωάννου, κάτοικος της Γρατινής, συνέλεξε αντικείμενα που σκιαγραφούν το χώρο μια κατοικίας, την χρονολογία του 1950. Αντικείμενα που φύλαγε για χρόνια μέσα σε μπαούλα και τα έσωσε την περίοδο του ανταρτοπόλεμου, κατάφερε πλέον να τα εκθέσει στο δικό της χώρο, μέσα στο σπίτι της, μετά την κατασκευή του πρώτου ορόφου, όπου τα παιδιά της δημιούργησαν μια σάλα για τις συνεστιάσεις τους. Αυτός είναι και ο χώρος, που κατάφερε να κάνει το όνειρο της πραγματικότητα, το λαογραφικό μουσείο Γρατινής.

Η κ. Ιωάννου είπε χαρακτηριστικά:

«Μόλις δημιουργήθηκε αυτός ο χώρος, τα βάλαμε και τα κοίταζε ο κόσμος. Μόλις ολοκληρώθηκε η κατασκευή, είπα ότι αυτός ο χώρος είναι για μένα. Τα αντικείμενα, τα μάζευα πολλά χρόνια. Άλλα εξαφανίστηκαν, άλλα χάλασαν. Πριν τον ανταρτοπόλεμο, τα συνέλεξα και μου είχε πει η μητέρα μου να μην τα πετάξω. Αυτά που βλέπετε είναι όλο το νοικοκυριό. Αυτά ήταν η οικονομία του σπιτιού, που όλοι είχαν στο σπίτι τους. Μετά το ‘70 – ’72, όλοι αντικαθιστούσαν καθετί παλιό με ό,τι καινούργιο υπήρχε και όλα αυτά τα πετούσαν. Ούτε αργαλειό έμεινε ούτε τίποτα».

Μ.Κ. Περιμένατε ότι θα ερχόταν, δημοσιογράφοι, γνωστοί σκηνοθέτες και ηθοποιοί να επισκεφτούν αυτόν τον χώρο;

Κ.Ι. Δεν περίμενα να έρθουν κόσμος, ερευνητές, σκηνοθέτες, δημοσιογράφοι. Ο Μανουσάκης και το ALTER, ήρθαν και το επισκέφτηκαν και έφυγαν με τις καλύτερες εντυπώσεις. Ο Μανουσάκης ήρθε πολλές φορές. Άλλωστε, το σπίτι είναι πάντα ανοιχτό για όλους. Πρόσφατα, με βράβευσε και ο δήμος Κομοτηνής για την προσφορά μου στην διάσωση της παράδοσης. Αυτό ήταν μια ηθική ικανοποίηση και δεν το περίμενα. Ευχαριστώ τον δήμαρχο και όποιον είχε αυτή την πρωτοβουλία, γιατί είναι ψυχολογική ξεκούραση και επιβράβευση γι’ αυτόν τον χώρο, που έκανα με τόσο μεράκι

Μ.Κ. Πώς αντιμετώπισαν οι κάτοικοι της Γρατινής αυτήν την πρωτοβουλία, σας βοηθάνε καθόλου;

Κ.Ι.
Βοηθάει ο κόσμος. Παρά πολύ χαρήκαν, μικροί και μεγάλοι. Όλοι μου είπαν μπράβο, γιατί οι ίδιοι τα πετάξαν, πετάξαν οτιδήποτε παλιό, για να κάνουν χώρο στα καινούρια. Πολλοί είναι αυτοί που μου φέρνουν ακόμη αντικείμενα. Εμείς είμαστε γέννημα θρέμμα Γρατινής. 56 χρόνια τα έχω στα χέρια, τα φύλαγα σε μπαούλα. Η μητέρα μου, μου είπε να τα διαφυλάξω. Τα διατήρησα και τα συντήρησα ακόμα και στον ανταρτοπόλεμο, τα έκρυβα.

Μ.Κ. Πώς νιώθετε όταν αντικρίζετε εσείς αυτά τα αντικείμενα; Ποιες εικόνες σας έρχονται στο μυαλό;

Κ.Ι.
Ξυπνούν αναμνήσεις, εικόνες και γυρνάνε στο μυαλό μου. Η μνήμη άσβεστη φλόγα! Γυρίζω πίσω και τα σκέφτομαι, κάνοντας σύγκριση το πριν με το τώρα.

Μ.Κ. Οι νέοι, τα εγγόνια σας, πώς τα αντιμετωπίζουν , πώς τους φαίνονται;

Κ.Ι.
Οι νέοι και τα εγγόνια μου, ρωτάνε για τα μηχανήματα. Τους φαίνονται περίεργα και δεν καταλαβαίνουν τη χρήση που έχει το καθετί. Πιστεύω ότι θα το φροντίζουν. Το αφήνω σαν κληρονομιά, άλλωστε, στα εγγόνια μου και από ό,τι μου λένε, το θέλουν και τα παιδιά και οι νύφες μου, τους αρέσει.

Μ.Κ. Πότε αρχίσατε να το διακοσμείτε και να τοποθετείτε τα πρώτα αντικείμενα; Πιστεύετε τώρα, ότι έχει ολοκληρωθεί; Τη διακόσμηση, την κάνατε εσείς ή διακοσμητής;

Κ.Ι.
Από το 2000, άρχισα να το ετοιμάζω και το διακόσμησα όλο μόνη μου. Όμως δεν έχει ολοκληρωθεί. Πολλά λείπουν ακόμη και πολλοί μου δίνουν τώρα διάφορα αντικείμενα. Άλλωστε, πιστεύω ότι ποτέ δε θα νιώσω ότι τα έχω συγκεντρώσει όλα.

Μ.Κ. Βλέπουμε την χειροκίνητη αντλία για βενζίνη. Έτσι αρχίσατε και μια επιχείρηση που μεγάλωσε 3 γενιές, έγινε οικογενειακή και πέρασε στα παιδιά και στα εγγόνια σας. Τι νιώθετε όταν την αντικρίζετε; Ποιες σκέψεις περνούν από το μυαλό σας;

Κ.Ι.
Τη χειροκίνητη αντλία, τη χρησιμοποιούσαμε 40 χρόνια πριν. Τότε ήταν μεγάλη η κούραση, αλλά είχαμε χαρά, γιατί αγαπούσαμε τη δουλειά και θέλαμε σαν νέοι να επιβιώσουμε και να εξασφαλίσουμε ένα καλύτερο μέλλον για τα παιδιά μας και τα εγγόνια μας. Όλα τα όνειρά μας, στην κοινή ζωή μας με τον σύζυγό μου, περνούσαν από τη χειροκίνητη αντλία. Όταν την κοιτάζω, αναπολώ την νεαρή μου ηλικία και νιώθω συγκίνηση, γιατί μας χάρισε μια καλή ζωή.

Η κ. Ιωάννου έχει κρατήσει τις πεταλούδες μιας νεαρής αντάρτισσας. Μιας νεαρής, που έφυγε στα βουνά να βρει τον σύζυγό της, την περίοδο του ανταρτοπόλεμου. Αυτή η γυναίκα, που ήταν άγνωστη, κουρεύτηκε για να πάει στο βουνό άφησε ενθύμιο τις πεταλούδες από τα μαλλιά της και τα ίδια τα μαλλιά της. Η κυρία Κατερίνα Ιωάννου, τις επιδεικνύει με περηφάνια, καθώς με πολύ κόπο κατάφερε να τα φτιάξει πλεξούδες, αλλά, κυρίως, για την ιστορία τους. Τα προσέχει ως κόρη οφθαλμού και ας πιστεύει πως η τότε νεαρή σκοτώθηκε, αφού δε γύρισε πίσω να τα πάρει, όπως είχε υποσχεθεί (ακόμη και μετά την λήξη του ανταρτοπόλεμου) σε μια οικογένεια Πομάκων στα ορεινά της Ροδόπης, που τα είχε αφήσει να της τα φυλάνε. Αυτή η οικογένεια, τα παραχώρησε στην κυρία Ιωάννου, που τα προσέχει με επιμέλεια, γνωρίζοντας την ιστορία τους και τη σημασία που έχουν.

Υ. Γ. Ευχαριστώ την κ. Ιωάννου για τη συνέντευξη που μου παραχώρησε στον φιλόξενο χώρο της και για τη λήψη φωτογραφιών που με άφησε να κάνω.

Μαρίνα Κινέζου

google-news Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.