Ημεριδα για τη διαπολιτισμικη εκπαιδευση του πολιτη

Επιμορφωτική Ημερίδα με θέμα την διαπολιτισμική εκπαίδευση του πολίτη διοργανώθηκε το Σάββατο, στην αίθουσα σεμιναρίων της Νομαρχίας Ροδόπης, από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και το Κέντρο Διγλωσσίας και Πολιτισμικής Ετερότητας.

Η ημερίδα ξεκίνησε στις 9 το πρωί και έληξε στις 2 μετά το μεσημέρι. Χαιρετισμούς απηύθυναν ο Νομάρχης Ροδόπης κ. Γιαννακίδης, ο κ. Περιφερειακός Διευθυντής Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΑΜ-Θ κ. Μούχτσης, ο συντονιστής Μειονοτικών Σχολείων Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Θράκης, κ. Μαραγκός και ο Διευθυντής Πρωτοβάθμιας κ. Κολτσίδας.

Μιλώντας για το «Πρόγραμμα για την εκπαίδευση Τσιγγάνων» ο κ. Αθανάσιος Γκότοβος, καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Παιδείας Ομογενών και Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης, είπε πως αποτελεί μια καινοτομία του υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, που ξεκίνησε το 1997 ως ένα από τα τέσσερα προγράμματα διαπολιτισμικής εκπαίδευσης, ενώ τα τρία άλλα ήταν το Πρόγραμμα για την εκπαίδευση Ομογενών, το Πρόγραμμα για την Εκπαίδευση Μουσουλμανοπαίδων και το Πρόγραμμα για την εκπαίδευση Παλιννοστούντων και Αλλοδαπών.

«Το Πρόγραμμα για την εκπαίδευση Τσιγγάνων αφορούσε όλη τη χώρα, είχε σχέση με την καταπολέμηση της πολύ μεγάλης διαρροής σε επίπεδο, κυρίως, της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, που υπήρχε μέχρι εκείνη την περιοχή. Το ποσοστό αυτό ήταν 75% για το Δημοτικό σχολείο το 1997 και το Πρόγραμμα επιφορτίσθηκε με την ευθύνη της καταπολέμησης αυτού του μεγάλου ποσοστού και της μείωσής του. Παράλληλα επιφορτίστηκε με την ευθύνη της μάθησης και της προώθησης των στόχων των μαθητών τσιγγανικής προέλευσης σ΄ όλη τη χώρα μέσα στο σχολείο, έτσι ώστε να μην είναι μια απλή παρουσία των παιδιών στο σχολείο, αλλά η παρουσία αυτή να οδηγήσει και σε μάθηση και ταυτόχρονα αυτό το κομμάτι του ελληνικού πληθυσμού να προωθηθεί και στην Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, δηλαδή στα Γυμνάσια και τα Λύκεια».

Ο κ. Αθανάσιος Γκότοβος, έκανε δύο εισηγήσεις με θέματα: «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: παιδαγωγικό σύνθημα ή εκπαιδευτική πρόταση», και «Η εκπαίδευση του πολίτη στη σύγχρονη εποχή: διεθνείς και ευρωπαϊκές τάσεις».

Μέσα στα τέσσερα χρόνια λειτουργίας του προγράμματος, από το 75% που ήταν το 1997 το ποσοστό διαρροής έπεσε στο 22% το 2001, μια θεαματική πτώση, όπως σημείωσε ο κ. Γκότοβος, τονίζοντας ότι ο στόχος όλων των προαναφερόμενων προγραμμάτων είναι «να μην υπάρξει Έλληνας μαθητής εκτός σχολείου και με χαμηλή επίδοση και λόγω της ιδιαίτερης πολιτισμικής του ταυτότητας να μη γίνει δεκτός, να φοβηθεί το σχολείο. Η διεύρυνση μέσω των πολιτισμικών στοιχείων είναι πλούτος πολιτισμικός για τους υπόλοιπους μαθητές, πάντα απ΄ την σκοπιά του ενιαίου Έλληνα πολίτη, γιατί αυτός είναι ο στόχος της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης: να καταργήσει διαφορετικές γραμμές και να δημιουργήσει τον Έλληνα πολίτη με το σεβασμό των ιδιαιτεροτήτων καθεμιάς ομάδας».

Σχετικά με το αν οι εκπαιδευτικοί χρειάζονται επιπλέον επιμόρφωση για να μπορούν να διδάξουν σ΄ αυτά τα παιδιά, ο κ. Γκότοβος υπογράμμισε ότι για την υλοποίηση του συγκεκριμένου Προγράμματος, αλλά και γενικά, αυτού του τύπου προγραμμάτων, χρειάζεται διαφοροποίηση της αρχικής κατάρτισης των εκπαιδευτικών, που ήδη άρχισε να γίνεται σ΄ ένα βαθμό, ενώ τόνισε ότι «δεν είναι υπόθεση μόνο του υπουργείου Παιδείας, δεν είναι δυνατόν να διαφοροποιηθούν τα προγράμματα σπουδών στα Πανεπιστήμια με εγκύκλιο του υπουργείου Παιδείας, διότι αυτά είναι ενδοπανεπιστημιακή υπόθεση. Ωστόσο, ενθαρρύνει μια τέτοια κίνηση του υπουργείου Παιδείας και του Ινστιτούτου Παιδείας Ομογενών και Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης. Ήδη πολλά πανεπιστημιακά ιδρύματα έχουν αρχίσει να εντάσσουν στα προγράμματα σπουδών των μελλοντικών εκπαιδευτικών μαθήματα διαπολιτισμικής εκπαίδευσης. Υπάρχουν αυτόνομα μαθήματα εισαγωγής στη διαπολιτισμική παιδαγωγική σε πολλά Παιδαγωγικά Τμήματα στη χώρα», προσθέτοντας ότι «υπάρχουν πολλοί εκπαιδευτικοί που δεν έχουν αποφοιτήσει πρόσφατα από τα αντίστοιχα ιδρύματα. Χρειάζονται συνεχώς πρόσθετη κατάρτιση, όχι μόνο για να υποδεχτούν αυτά τα παιδιά ή όχι μόνο για να διδάξουν στις τάξεις Υποδοχής ή στα Τμήματα, που σε ορισμένες περιπτώσεις λόγω της καθυστέρησης ένταξης στο σχολείο δημιουργούνται για να βοηθούν τα παιδιά αυτά, αλλά και για να αντιμετωπίσουν προκαταλήψεις που έχουμε γύρω από αυτές τις ομάδες».

Όσον αφορά στο νομό μας, υπάρχουν διάφορες ομάδες πληθυσμού, οι οποίες παραμένουν ακόμη εκτός σχολείου ή έχουν άτακτη φοίτηση, όπως ανέφερε ο κ. Γκότοβος, ο οποίος δεν παρέλειψε να τονίσει ότι «ο στόχος αυτών των προγραμμάτων δεν είναι μόνο να εμφανιστεί 1 ή 2 βδομάδες το παιδί στο σχολείο, αλλά να αποκτήσει μια συνήθεια τακτικής παρακολούθησης μαθημάτων», όπου πέραν από τους εκπαιδευτικούς, θα πρέπει να παρεμβαίνουν και οι γονείς, πράγμα που ήδη γίνεται σε όλους τους νομούς της χώρας.

Ο καθηγητής παιδαγωγικής στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και επιστημονικός υπεύθυνος στο πρόγραμμα «Ένταξη Τσιγγανοπαίδων στο Σχολείο» κ. Παναγιώτης Παπακωνσταντίνου, ο οποίος έκανε εισήγηση με θέμα: «Ενιαίο σχολείο, σχολική αποτυχία και διαπολιτισμική εκπαίδευση», τόνισε μεταξύ άλλων ότι ο σκοπός της εν λόγω ημερίδας «είναι όχι τόσο να μιλήσουμε για πολιτισμικές ιδιαιτερότητες, όσο για την διαπολιτισμική εκπαίδευση του πολίτη, δηλαδή να προσπαθήσουμε να αποτυπώσούμε εκείνες τις προτεραιότητες που ξανοίγονται σήμερα στο σχολείο για την εκπαίδευση των νέων ως πολιτών ευρωπαίων με βάση τις κοινές ευρωπαϊκές αξίες. Να προσπεράσουμε, δηλαδή, πολιτισμικές ιδιαιτερότητες χαρακτηριστικά και αυτήν την ταυτότητα του άλλου και να φτάσουμε στο ουσιαστικό στοιχείο, συνεκτικό κυρίως της ευρωπαϊκής εμβέλειας αντίληψης για τον πολίτη. Απ΄ αυτήν την άποψη οι διακρίσεις στο σχολείο παίρνουν έναν χαρακτήρα δευτερεύοντα σε ό,τι αφορά την ταυτότητα του πολίτη, του ανθρώπου, του παιδιού και επιδιώκεται, κυρίως, η απόκτηση ενός άλλους κώδικα, που θα επέτρεπε να τον αντιληφθούμε διαφορετικά και κυρίως, η παιδαγωγική του προσέγγιση, να είναι διαφοροποιημένη».

Σε ό,τι αφορά τη διάρκεια υλοποίησης του συγκεκριμένου προγράμματος ο κ. Π. Παπακωνσταντίνου ανέφερε ότι ξεκίνησε πριν από δύο μήνες και αποτελεί συνέχεια μιας προηγούμενης προσπάθειας, ενώ πιστεύει ότι απ΄ αυτή την άποψη «θα πρέπει να λειτουργήσουμε συνεκτικά, ελκυστικά και κυρίως αποτελεσματικά, ώστε το σχολείο μας να παίξει τον πολιτικό ρόλο που του ανήκει».

Μαρία Παπαδοπούλου

google-news Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.